Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.522 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.008 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.757 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.518 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.522 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.678 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.550 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.347 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.632 dəfə oxundu
9 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.477 dəfə oxundu
10 Vərdişlər 10.04.10 2.557 dəfə oxundu
11 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.762 dəfə oxundu
12 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.544 dəfə oxundu
13 Tağut 28.04.17 1.830 dəfə oxundu
14 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.648 dəfə oxundu
15 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.720 dəfə oxundu
16 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.318 dəfə oxundu
17 Vəhy 12.04.13 1.761 dəfə oxundu
18 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 108 dəfə oxundu
19 Təsbeh 06.07.09 3.558 dəfə oxundu
20 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.317 dəfə oxundu
21 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.613 dəfə oxundu
22 İsra və Merac 02.04.16 1.116 dəfə oxundu
23 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.328 dəfə oxundu
24 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 166 dəfə oxundu
25 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.307 dəfə oxundu
26 Qəndil 30.06.09 7.459 dəfə oxundu
27 Şəfaət 08.04.10 3.083 dəfə oxundu
28 Surroqat analıq 03.02.12 4.659 dəfə oxundu
29 Təvəssül 10.06.13 2.942 dəfə oxundu
30 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.508 dəfə oxundu
31 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.273 dəfə oxundu
32 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.442 dəfə oxundu
33 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.454 dəfə oxundu
34 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.181 dəfə oxundu
35 Donuz dərisi 02.11.09 3.162 dəfə oxundu
36 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.223 dəfə oxundu
37 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.474 dəfə oxundu
38 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.839 dəfə oxundu
39 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.175 dəfə oxundu
40 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.759 dəfə oxundu
41 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 35.295 dəfə oxundu
42 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.698 dəfə oxundu
43 Şəfaət inancı 08.02.11 2.841 dəfə oxundu
44 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.826 dəfə oxundu
45 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.884 dəfə oxundu
46 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.831 dəfə oxundu
47 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
48 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.410 dəfə oxundu
49 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.553 dəfə oxundu
50 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.987 dəfə oxundu
51 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.960 dəfə oxundu
52 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.792 dəfə oxundu
53 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.508 dəfə oxundu
54 Dua 25.11.10 6.726 dəfə oxundu
55 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.110 dəfə oxundu
56 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.637 dəfə oxundu
57 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.997 dəfə oxundu
58 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.659 dəfə oxundu
59 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.876 dəfə oxundu
60 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.529 dəfə oxundu
61 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.472 dəfə oxundu
62 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.412 dəfə oxundu
63 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.358 dəfə oxundu
64 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.305 dəfə oxundu
65 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.472 dəfə oxundu
66 Şirk və küfr 14.07.11 3.356 dəfə oxundu
67 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.012 dəfə oxundu
68 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.969 dəfə oxundu
69 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.743 dəfə oxundu
70 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.524 dəfə oxundu
71 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.083 dəfə oxundu
72 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.855 dəfə oxundu
73 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.924 dəfə oxundu
74 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.970 dəfə oxundu
75 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.396 dəfə oxundu
76 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.902 dəfə oxundu
77 Hikmət 09.01.16 3.613 dəfə oxundu
78 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.101 dəfə oxundu
79 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.457 dəfə oxundu
80 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.694 dəfə oxundu
81 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.290 dəfə oxundu
82 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 953 dəfə oxundu
83 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.714 dəfə oxundu
84 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.423 dəfə oxundu
85 Faiz 29.03.10 4.204 dəfə oxundu
86 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.405 dəfə oxundu
87 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.384 dəfə oxundu
88 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.064 dəfə oxundu
89 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.384 dəfə oxundu
90 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.412 dəfə oxundu
91 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.150 dəfə oxundu
92 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.896 dəfə oxundu
93 Qadınların döyülməsi 29.03.17 924 dəfə oxundu