Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.680 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.282 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.286 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.767 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.680 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.053 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.885 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.642 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.670 dəfə oxundu
9 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
10 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.151 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.731 dəfə oxundu
12 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.123 dəfə oxundu
13 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.875 dəfə oxundu
14 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.875 dəfə oxundu
15 Vərdişlər 10.04.10 2.659 dəfə oxundu
16 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.930 dəfə oxundu
17 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.048 dəfə oxundu
18 Tağut 28.04.17 4.197 dəfə oxundu
19 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.773 dəfə oxundu
20 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.801 dəfə oxundu
21 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.954 dəfə oxundu
22 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
23 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 939 dəfə oxundu
24 Təsbeh 06.07.09 3.700 dəfə oxundu
25 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.725 dəfə oxundu
26 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.685 dəfə oxundu
27 İsra və Merac 02.04.16 1.214 dəfə oxundu
28 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.401 dəfə oxundu
29 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 932 dəfə oxundu
30 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.381 dəfə oxundu
31 Qəndil 30.06.09 8.080 dəfə oxundu
32 Şəfaət 08.04.10 3.216 dəfə oxundu
33 Surroqat analıq 03.02.12 4.896 dəfə oxundu
34 Təvəssül 10.06.13 3.163 dəfə oxundu
35 “Ən zəif ev” 09.03.18 388 dəfə oxundu
36 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.736 dəfə oxundu
37 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.495 dəfə oxundu
38 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.589 dəfə oxundu
39 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.622 dəfə oxundu
40 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.436 dəfə oxundu
41 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 749 dəfə oxundu
42 Donuz dərisi 02.11.09 3.284 dəfə oxundu
43 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.215 dəfə oxundu
44 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.990 dəfə oxundu
45 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.213 dəfə oxundu
46 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.216 dəfə oxundu
47 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 356 dəfə oxundu
48 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.129 dəfə oxundu
49 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.692 dəfə oxundu
50 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.899 dəfə oxundu
51 Şəfaət inancı 08.02.11 2.968 dəfə oxundu
52 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
53 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.183 dəfə oxundu
54 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 723 dəfə oxundu
55 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.577 dəfə oxundu
56 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
57 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.112 dəfə oxundu
58 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.055 dəfə oxundu
59 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.683 dəfə oxundu
60 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.165 dəfə oxundu
61 Xums nədir? 11.01.19 419 dəfə oxundu
62 Qadınların şahidliyi 14.05.09 3.004 dəfə oxundu
63 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.642 dəfə oxundu
64 Dua 25.11.10 7.128 dəfə oxundu
65 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.064 dəfə oxundu
66 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.243 dəfə oxundu
67 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.160 dəfə oxundu
68 Коран и культурное развитие. 30.01.19 240 dəfə oxundu
69 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.935 dəfə oxundu
70 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.477 dəfə oxundu
71 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.886 dəfə oxundu
72 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
73 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
74 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.706 dəfə oxundu
75 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 243 dəfə oxundu
76 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.451 dəfə oxundu
77 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.564 dəfə oxundu
78 Şirk və küfr 14.07.11 3.673 dəfə oxundu
79 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.234 dəfə oxundu
80 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.234 dəfə oxundu
81 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 155 dəfə oxundu
82 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.138 dəfə oxundu
83 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.017 dəfə oxundu
84 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.236 dəfə oxundu
85 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.952 dəfə oxundu
86 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.275 dəfə oxundu
87 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.997 dəfə oxundu
88 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.340 dəfə oxundu
89 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.077 dəfə oxundu
90 Hikmət 09.01.16 4.766 dəfə oxundu
91 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.277 dəfə oxundu
92 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.674 dəfə oxundu
93 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.858 dəfə oxundu
94 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.649 dəfə oxundu
95 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.066 dəfə oxundu
96 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.214 dəfə oxundu
97 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.535 dəfə oxundu
98 Faiz 29.03.10 4.682 dəfə oxundu
99 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.458 dəfə oxundu
100 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.652 dəfə oxundu