Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.323 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.121 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.454 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.383 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.323 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.169 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.107 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.918 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.469 dəfə oxundu
9 Təsbeh 06.07.09 3.307 dəfə oxundu
10 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.919 dəfə oxundu
11 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.428 dəfə oxundu
12 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.784 dəfə oxundu
13 Vəhy 12.04.13 1.598 dəfə oxundu
14 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.106 dəfə oxundu
15 Qəndil 30.06.09 7.030 dəfə oxundu
16 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.798 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 843 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.129 dəfə oxundu
19 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.284 dəfə oxundu
20 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.322 dəfə oxundu
21 Şəfaət 08.04.10 2.864 dəfə oxundu
22 Surroqat analıq 03.02.12 4.178 dəfə oxundu
23 Təvəssül 10.06.13 2.729 dəfə oxundu
24 Donuz dərisi 02.11.09 3.005 dəfə oxundu
25 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.537 dəfə oxundu
26 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.110 dəfə oxundu
27 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.279 dəfə oxundu
28 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.929 dəfə oxundu
29 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.457 dəfə oxundu
30 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.772 dəfə oxundu
31 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.692 dəfə oxundu
32 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.006 dəfə oxundu
33 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.571 dəfə oxundu
34 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.039 dəfə oxundu
35 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.265 dəfə oxundu
36 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.281 dəfə oxundu
37 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.020 dəfə oxundu
38 Şəfaət inancı 08.02.11 2.676 dəfə oxundu
39 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.685 dəfə oxundu
40 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.600 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.557 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.323 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 6.213 dəfə oxundu
44 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.273 dəfə oxundu
45 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.437 dəfə oxundu
46 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.693 dəfə oxundu
47 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.380 dəfə oxundu
48 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.424 dəfə oxundu
49 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.110 dəfə oxundu
50 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.485 dəfə oxundu
51 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.959 dəfə oxundu
52 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.754 dəfə oxundu
53 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.083 dəfə oxundu
54 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.266 dəfə oxundu
55 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.331 dəfə oxundu
56 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.246 dəfə oxundu
57 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.161 dəfə oxundu
58 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.911 dəfə oxundu
59 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.063 dəfə oxundu
60 Şirk və küfr 14.07.11 3.069 dəfə oxundu
61 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.743 dəfə oxundu
62 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.667 dəfə oxundu
63 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.840 dəfə oxundu
64 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.615 dəfə oxundu
65 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.827 dəfə oxundu
66 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.669 dəfə oxundu
67 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.391 dəfə oxundu
68 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.223 dəfə oxundu
69 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.487 dəfə oxundu
70 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.393 dəfə oxundu
71 Hikmət 09.01.16 2.633 dəfə oxundu
72 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 966 dəfə oxundu
73 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.232 dəfə oxundu
74 Faiz 29.03.10 3.927 dəfə oxundu
75 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.826 dəfə oxundu
76 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 766 dəfə oxundu
77 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.120 dəfə oxundu
78 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.247 dəfə oxundu
79 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.848 dəfə oxundu
80 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.238 dəfə oxundu
81 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.097 dəfə oxundu
82 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 715 dəfə oxundu
83 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.528 dəfə oxundu
84 Vərdişlər 10.04.10 2.390 dəfə oxundu
85 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.313 dəfə oxundu
86 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.574 dəfə oxundu
87 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.414 dəfə oxundu
88 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.503 dəfə oxundu
89 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.531 dəfə oxundu
90 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.394 dəfə oxundu