Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.295 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.097 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.429 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.268 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.295 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.134 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.002 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.813 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.323 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.371 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.471 dəfə oxundu
11 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.500 dəfə oxundu
12 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.310 dəfə oxundu
13 Təsbeh 06.07.09 3.265 dəfə oxundu
14 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.768 dəfə oxundu
15 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.397 dəfə oxundu
16 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.647 dəfə oxundu
17 Vəhy 12.04.13 1.574 dəfə oxundu
18 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.063 dəfə oxundu
19 Qəndil 30.06.09 6.993 dəfə oxundu
20 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.712 dəfə oxundu
21 İsra və Merac 02.04.16 737 dəfə oxundu
22 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.089 dəfə oxundu
23 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.256 dəfə oxundu
24 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.238 dəfə oxundu
25 Şəfaət 08.04.10 2.816 dəfə oxundu
26 Surroqat analıq 03.02.12 4.124 dəfə oxundu
27 Təvəssül 10.06.13 2.687 dəfə oxundu
28 Donuz dərisi 02.11.09 2.962 dəfə oxundu
29 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.459 dəfə oxundu
30 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.060 dəfə oxundu
31 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.233 dəfə oxundu
32 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.888 dəfə oxundu
33 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.434 dəfə oxundu
34 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.540 dəfə oxundu
35 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.627 dəfə oxundu
36 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.946 dəfə oxundu
37 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.546 dəfə oxundu
38 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.021 dəfə oxundu
39 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.162 dəfə oxundu
40 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.258 dəfə oxundu
41 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.980 dəfə oxundu
42 Şəfaət inancı 08.02.11 2.639 dəfə oxundu
43 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.656 dəfə oxundu
44 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.565 dəfə oxundu
45 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.533 dəfə oxundu
46 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.295 dəfə oxundu
47 Dua 25.11.10 6.159 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.229 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.381 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.659 dəfə oxundu
51 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.357 dəfə oxundu
52 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.353 dəfə oxundu
53 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.048 dəfə oxundu
54 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.431 dəfə oxundu
55 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.839 dəfə oxundu
56 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.717 dəfə oxundu
57 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.064 dəfə oxundu
58 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.229 dəfə oxundu
59 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.302 dəfə oxundu
60 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.224 dəfə oxundu
61 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.127 dəfə oxundu
62 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.826 dəfə oxundu
63 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.002 dəfə oxundu
64 Şirk və küfr 14.07.11 3.027 dəfə oxundu
65 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.707 dəfə oxundu
66 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.621 dəfə oxundu
67 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.819 dəfə oxundu
68 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.512 dəfə oxundu
69 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.775 dəfə oxundu
70 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.649 dəfə oxundu
71 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.244 dəfə oxundu
72 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.194 dəfə oxundu
73 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.448 dəfə oxundu
74 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.355 dəfə oxundu
75 Hikmət 09.01.16 2.436 dəfə oxundu
76 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 786 dəfə oxundu
77 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.187 dəfə oxundu
78 Faiz 29.03.10 3.896 dəfə oxundu
79 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.753 dəfə oxundu
80 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 737 dəfə oxundu
81 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 972 dəfə oxundu
82 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.226 dəfə oxundu
83 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.782 dəfə oxundu
84 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.217 dəfə oxundu
85 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.069 dəfə oxundu
86 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 602 dəfə oxundu
87 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.427 dəfə oxundu
88 Vərdişlər 10.04.10 2.367 dəfə oxundu
89 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.245 dəfə oxundu
90 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.507 dəfə oxundu