Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.256 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.054 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.387 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.197 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.256 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.086 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 4.947 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.747 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.217 dəfə oxundu
9 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.129 dəfə oxundu
10 Faiz 29.03.10 3.830 dəfə oxundu
11 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.628 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 693 dəfə oxundu
13 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 865 dəfə oxundu
14 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.173 dəfə oxundu
15 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.685 dəfə oxundu
16 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.176 dəfə oxundu
17 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.019 dəfə oxundu
18 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 484 dəfə oxundu
19 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.229 dəfə oxundu
20 Vərdişlər 10.04.10 2.321 dəfə oxundu
21 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.137 dəfə oxundu
22 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.425 dəfə oxundu
23 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.292 dəfə oxundu
24 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.425 dəfə oxundu
25 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.452 dəfə oxundu
26 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.163 dəfə oxundu
27 Təsbeh 06.07.09 3.202 dəfə oxundu
28 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.687 dəfə oxundu
29 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.364 dəfə oxundu
30 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.393 dəfə oxundu
31 Vəhy 12.04.13 1.538 dəfə oxundu
32 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 2.985 dəfə oxundu
33 Qəndil 30.06.09 6.929 dəfə oxundu
34 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.569 dəfə oxundu
35 İsra və Merac 02.04.16 671 dəfə oxundu
36 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.016 dəfə oxundu
37 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.188 dəfə oxundu
38 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.073 dəfə oxundu
39 Şəfaət 08.04.10 2.765 dəfə oxundu
40 Surroqat analıq 03.02.12 4.041 dəfə oxundu
41 Təvəssül 10.06.13 2.622 dəfə oxundu
42 Donuz dərisi 02.11.09 2.916 dəfə oxundu
43 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.304 dəfə oxundu
44 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 4.988 dəfə oxundu
45 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.190 dəfə oxundu
46 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.831 dəfə oxundu
47 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.395 dəfə oxundu
48 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.098 dəfə oxundu
49 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.528 dəfə oxundu
50 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.821 dəfə oxundu
51 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.492 dəfə oxundu
52 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 1.990 dəfə oxundu
53 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 5.975 dəfə oxundu
54 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.215 dəfə oxundu
55 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.897 dəfə oxundu
56 Şəfaət inancı 08.02.11 2.591 dəfə oxundu
57 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.624 dəfə oxundu
58 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.509 dəfə oxundu
59 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.502 dəfə oxundu
60 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.225 dəfə oxundu
61 Dua 25.11.10 6.055 dəfə oxundu
62 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.160 dəfə oxundu
63 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.278 dəfə oxundu
64 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.590 dəfə oxundu
65 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.313 dəfə oxundu
66 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.266 dəfə oxundu
67 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 4.959 dəfə oxundu
68 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.326 dəfə oxundu
69 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.714 dəfə oxundu
70 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.635 dəfə oxundu
71 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.027 dəfə oxundu
72 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.182 dəfə oxundu
73 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.265 dəfə oxundu
74 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.182 dəfə oxundu
75 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.089 dəfə oxundu
76 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.695 dəfə oxundu
77 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 5.913 dəfə oxundu
78 Şirk və küfr 14.07.11 2.952 dəfə oxundu
79 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.657 dəfə oxundu
80 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.558 dəfə oxundu
81 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.785 dəfə oxundu
82 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.332 dəfə oxundu
83 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.700 dəfə oxundu
84 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.609 dəfə oxundu
85 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.156 dəfə oxundu
86 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.139 dəfə oxundu
87 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.393 dəfə oxundu
88 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.318 dəfə oxundu
89 Hikmət 09.01.16 2.273 dəfə oxundu
90 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 672 dəfə oxundu