Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.662 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.249 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.177 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.734 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.662 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.039 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.872 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.636 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.628 dəfə oxundu
9 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.887 dəfə oxundu
10 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.353 dəfə oxundu
11 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.836 dəfə oxundu
12 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.506 dəfə oxundu
13 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.460 dəfə oxundu
14 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.611 dəfə oxundu
15 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 198 dəfə oxundu
16 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.433 dəfə oxundu
17 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.555 dəfə oxundu
18 Şirk və küfr 14.07.11 3.622 dəfə oxundu
19 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.203 dəfə oxundu
20 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.191 dəfə oxundu
21 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.863 dəfə oxundu
22 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.955 dəfə oxundu
23 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.203 dəfə oxundu
24 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.940 dəfə oxundu
25 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.208 dəfə oxundu
26 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.990 dəfə oxundu
27 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.181 dəfə oxundu
28 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.602 dəfə oxundu
29 Hikmət 09.01.16 4.604 dəfə oxundu
30 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.029 dəfə oxundu
31 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.646 dəfə oxundu
32 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.817 dəfə oxundu
33 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.603 dəfə oxundu
34 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.054 dəfə oxundu
35 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.015 dəfə oxundu
36 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.511 dəfə oxundu
37 Faiz 29.03.10 4.561 dəfə oxundu
38 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.451 dəfə oxundu
39 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.639 dəfə oxundu
40 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.174 dəfə oxundu
41 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.421 dəfə oxundu
42 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.031 dəfə oxundu
43 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.360 dəfə oxundu
44 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.088 dəfə oxundu
45 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.599 dəfə oxundu
46 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.615 dəfə oxundu
47 Vərdişlər 10.04.10 2.635 dəfə oxundu
48 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.903 dəfə oxundu
49 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.822 dəfə oxundu
50 Tağut 28.04.17 3.762 dəfə oxundu
51 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.750 dəfə oxundu
52 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.788 dəfə oxundu
53 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.430 dəfə oxundu
54 Vəhy 12.04.13 1.813 dəfə oxundu
55 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 732 dəfə oxundu
56 Təsbeh 06.07.09 3.676 dəfə oxundu
57 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.659 dəfə oxundu
58 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.681 dəfə oxundu
59 İsra və Merac 02.04.16 1.206 dəfə oxundu
60 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.390 dəfə oxundu
61 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 841 dəfə oxundu
62 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.374 dəfə oxundu
63 Qəndil 30.06.09 8.040 dəfə oxundu
64 Şəfaət 08.04.10 3.198 dəfə oxundu
65 Surroqat analıq 03.02.12 4.834 dəfə oxundu
66 Təvəssül 10.06.13 3.143 dəfə oxundu
67 “Ən zəif ev” 09.03.18 363 dəfə oxundu
68 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.683 dəfə oxundu
69 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.232 dəfə oxundu
70 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.574 dəfə oxundu
71 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.606 dəfə oxundu
72 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.401 dəfə oxundu
73 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 579 dəfə oxundu
74 Donuz dərisi 02.11.09 3.271 dəfə oxundu
75 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.013 dəfə oxundu
76 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.912 dəfə oxundu
77 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.143 dəfə oxundu
78 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.205 dəfə oxundu
79 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 338 dəfə oxundu
80 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.116 dəfə oxundu
81 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.362 dəfə oxundu
82 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.875 dəfə oxundu
83 Şəfaət inancı 08.02.11 2.948 dəfə oxundu
84 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
85 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.119 dəfə oxundu
86 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 618 dəfə oxundu
87 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.188 dəfə oxundu
88 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.464 dəfə oxundu
89 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.013 dəfə oxundu
90 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.916 dəfə oxundu
91 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.590 dəfə oxundu
92 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.111 dəfə oxundu
93 Xums nədir? 11.01.19 356 dəfə oxundu
94 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.965 dəfə oxundu
95 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.626 dəfə oxundu
96 Dua 25.11.10 7.099 dəfə oxundu
97 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.889 dəfə oxundu
98 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.137 dəfə oxundu
99 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.139 dəfə oxundu
100 Коран и культурное развитие. 30.01.19 227 dəfə oxundu