Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.505 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.989 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.709 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.484 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.505 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.659 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.537 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.333 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.536 dəfə oxundu
9 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.591 dəfə oxundu
10 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.758 dəfə oxundu
11 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.424 dəfə oxundu
12 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.464 dəfə oxundu
13 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.402 dəfə oxundu
14 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.339 dəfə oxundu
15 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.279 dəfə oxundu
16 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.431 dəfə oxundu
17 Şirk və küfr 14.07.11 3.286 dəfə oxundu
18 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.951 dəfə oxundu
19 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.926 dəfə oxundu
20 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.516 dəfə oxundu
21 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.405 dəfə oxundu
22 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.050 dəfə oxundu
23 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.818 dəfə oxundu
24 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.867 dəfə oxundu
25 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.963 dəfə oxundu
26 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.211 dəfə oxundu
27 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.828 dəfə oxundu
28 Hikmət 09.01.16 3.383 dəfə oxundu
29 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.868 dəfə oxundu
30 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.426 dəfə oxundu
31 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.671 dəfə oxundu
32 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.219 dəfə oxundu
33 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 934 dəfə oxundu
34 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.637 dəfə oxundu
35 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.399 dəfə oxundu
36 Faiz 29.03.10 4.148 dəfə oxundu
37 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.400 dəfə oxundu
38 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.234 dəfə oxundu
39 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.048 dəfə oxundu
40 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.382 dəfə oxundu
41 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.267 dəfə oxundu
42 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.871 dəfə oxundu
43 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.823 dəfə oxundu
44 Qadınların döyülməsi 29.03.17 802 dəfə oxundu
45 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.210 dəfə oxundu
46 Vərdişlər 10.04.10 2.542 dəfə oxundu
47 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.723 dəfə oxundu
48 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.160 dəfə oxundu
49 Tağut 28.04.17 1.457 dəfə oxundu
50 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.635 dəfə oxundu
51 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.692 dəfə oxundu
52 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.880 dəfə oxundu
53 Vəhy 12.04.13 1.746 dəfə oxundu
54 Təsbeh 06.07.09 3.532 dəfə oxundu
55 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.202 dəfə oxundu
56 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.605 dəfə oxundu
57 İsra və Merac 02.04.16 1.092 dəfə oxundu
58 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.315 dəfə oxundu
59 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.289 dəfə oxundu
60 Qəndil 30.06.09 7.407 dəfə oxundu
61 Şəfaət 08.04.10 3.064 dəfə oxundu
62 Surroqat analıq 03.02.12 4.577 dəfə oxundu
63 Təvəssül 10.06.13 2.906 dəfə oxundu
64 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.486 dəfə oxundu
65 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.023 dəfə oxundu
66 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.396 dəfə oxundu
67 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.436 dəfə oxundu
68 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.142 dəfə oxundu
69 Donuz dərisi 02.11.09 3.148 dəfə oxundu
70 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.047 dəfə oxundu
71 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.370 dəfə oxundu
72 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.779 dəfə oxundu
73 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.168 dəfə oxundu
74 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.746 dəfə oxundu
75 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.246 dəfə oxundu
76 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.642 dəfə oxundu
77 Şəfaət inancı 08.02.11 2.827 dəfə oxundu
78 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.820 dəfə oxundu
79 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.819 dəfə oxundu
80 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.298 dəfə oxundu
81 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.414 dəfə oxundu
82 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.293 dəfə oxundu
83 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.480 dəfə oxundu
84 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.854 dəfə oxundu
85 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.907 dəfə oxundu
86 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.741 dəfə oxundu
87 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.497 dəfə oxundu
88 Dua 25.11.10 6.632 dəfə oxundu
89 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.894 dəfə oxundu
90 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.488 dəfə oxundu
91 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.983 dəfə oxundu