Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.600 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.127 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.956 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.256 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.600 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.898 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.715 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.515 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.464 dəfə oxundu
9 Donuz dərisi 02.11.09 3.221 dəfə oxundu
10 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.638 dəfə oxundu
11 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.692 dəfə oxundu
12 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.007 dəfə oxundu
13 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.194 dəfə oxundu
14 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 117 dəfə oxundu
15 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.973 dəfə oxundu
16 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.598 dəfə oxundu
17 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.380 dəfə oxundu
18 Şəfaət inancı 08.02.11 2.891 dəfə oxundu
19 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.843 dəfə oxundu
20 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.990 dəfə oxundu
21 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 357 dəfə oxundu
22 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.630 dəfə oxundu
23 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.437 dəfə oxundu
24 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.740 dəfə oxundu
25 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.682 dəfə oxundu
26 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.349 dəfə oxundu
27 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.042 dəfə oxundu
28 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.886 dəfə oxundu
29 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.585 dəfə oxundu
30 Dua 25.11.10 6.987 dəfə oxundu
31 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.529 dəfə oxundu
32 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.928 dəfə oxundu
33 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.072 dəfə oxundu
34 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.813 dəfə oxundu
35 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.114 dəfə oxundu
36 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.699 dəfə oxundu
37 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.489 dəfə oxundu
38 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.444 dəfə oxundu
39 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.467 dəfə oxundu
40 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.390 dəfə oxundu
41 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.530 dəfə oxundu
42 Şirk və küfr 14.07.11 3.482 dəfə oxundu
43 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.114 dəfə oxundu
44 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.096 dəfə oxundu
45 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.345 dəfə oxundu
46 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.767 dəfə oxundu
47 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.151 dəfə oxundu
48 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.904 dəfə oxundu
49 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.072 dəfə oxundu
50 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.983 dəfə oxundu
51 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.833 dəfə oxundu
52 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.455 dəfə oxundu
53 Hikmət 09.01.16 4.124 dəfə oxundu
54 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.573 dəfə oxundu
55 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.577 dəfə oxundu
56 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.758 dəfə oxundu
57 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.447 dəfə oxundu
58 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.003 dəfə oxundu
59 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.859 dəfə oxundu
60 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.476 dəfə oxundu
61 Faiz 29.03.10 4.385 dəfə oxundu
62 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.435 dəfə oxundu
63 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.422 dəfə oxundu
64 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.147 dəfə oxundu
65 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.398 dəfə oxundu
66 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.745 dəfə oxundu
67 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.770 dəfə oxundu
68 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.004 dəfə oxundu
69 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.289 dəfə oxundu
70 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.103 dəfə oxundu
71 Vərdişlər 10.04.10 2.592 dəfə oxundu
72 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.837 dəfə oxundu
73 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.360 dəfə oxundu
74 Tağut 28.04.17 2.846 dəfə oxundu
75 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.706 dəfə oxundu
76 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.766 dəfə oxundu
77 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.488 dəfə oxundu
78 Vəhy 12.04.13 1.801 dəfə oxundu
79 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 439 dəfə oxundu
80 Təsbeh 06.07.09 3.627 dəfə oxundu
81 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.491 dəfə oxundu
82 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.654 dəfə oxundu
83 İsra və Merac 02.04.16 1.161 dəfə oxundu
84 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.354 dəfə oxundu
85 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 581 dəfə oxundu
86 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.343 dəfə oxundu
87 Qəndil 30.06.09 7.720 dəfə oxundu
88 Şəfaət 08.04.10 3.127 dəfə oxundu
89 Surroqat analıq 03.02.12 4.762 dəfə oxundu
90 Təvəssül 10.06.13 3.070 dəfə oxundu
91 “Ən zəif ev” 09.03.18 292 dəfə oxundu
92 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.622 dəfə oxundu
93 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.813 dəfə oxundu
94 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.519 dəfə oxundu
95 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.524 dəfə oxundu
96 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.309 dəfə oxundu
97 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 415 dəfə oxundu