Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.364 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.764 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.519 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.495 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.364 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.243 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.185 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.010 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.658 dəfə oxundu
9 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.426 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.308 dəfə oxundu
11 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.079 dəfə oxundu
12 Şəfaət inancı 08.02.11 2.718 dəfə oxundu
13 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.724 dəfə oxundu
14 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.662 dəfə oxundu
15 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.612 dəfə oxundu
16 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.370 dəfə oxundu
17 Dua 25.11.10 6.352 dəfə oxundu
18 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.329 dəfə oxundu
19 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.527 dəfə oxundu
20 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.751 dəfə oxundu
21 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.428 dəfə oxundu
22 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.512 dəfə oxundu
23 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.183 dəfə oxundu
24 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.563 dəfə oxundu
25 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.074 dəfə oxundu
26 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.836 dəfə oxundu
27 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.132 dəfə oxundu
28 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.312 dəfə oxundu
29 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.378 dəfə oxundu
30 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.290 dəfə oxundu
31 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.213 dəfə oxundu
32 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.029 dəfə oxundu
33 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.152 dəfə oxundu
34 Şirk və küfr 14.07.11 3.122 dəfə oxundu
35 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.800 dəfə oxundu
36 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.734 dəfə oxundu
37 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.881 dəfə oxundu
38 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.747 dəfə oxundu
39 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.890 dəfə oxundu
40 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.703 dəfə oxundu
41 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.492 dəfə oxundu
42 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.268 dəfə oxundu
43 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.529 dəfə oxundu
44 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.458 dəfə oxundu
45 Hikmət 09.01.16 2.841 dəfə oxundu
46 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.318 dəfə oxundu
47 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.280 dəfə oxundu
48 Faiz 29.03.10 3.981 dəfə oxundu
49 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.918 dəfə oxundu
50 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 811 dəfə oxundu
51 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.284 dəfə oxundu
52 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.289 dəfə oxundu
53 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.937 dəfə oxundu
54 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.290 dəfə oxundu
55 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.138 dəfə oxundu
56 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 794 dəfə oxundu
57 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.672 dəfə oxundu
58 Vərdişlər 10.04.10 2.422 dəfə oxundu
59 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.418 dəfə oxundu
60 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.651 dəfə oxundu
61 Qadınların döyülməsi 29.03.17 390 dəfə oxundu
62 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.478 dəfə oxundu
63 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.552 dəfə oxundu
64 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.576 dəfə oxundu
65 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.539 dəfə oxundu
66 Təsbeh 06.07.09 3.358 dəfə oxundu
67 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.990 dəfə oxundu
68 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.471 dəfə oxundu
69 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.045 dəfə oxundu
70 Vəhy 12.04.13 1.644 dəfə oxundu
71 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.159 dəfə oxundu
72 Qəndil 30.06.09 7.187 dəfə oxundu
73 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.903 dəfə oxundu
74 İsra və Merac 02.04.16 942 dəfə oxundu
75 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.185 dəfə oxundu
76 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.330 dəfə oxundu
77 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.482 dəfə oxundu
78 Şəfaət 08.04.10 2.921 dəfə oxundu
79 Surroqat analıq 03.02.12 4.247 dəfə oxundu
80 Təvəssül 10.06.13 2.784 dəfə oxundu
81 Donuz dərisi 02.11.09 3.036 dəfə oxundu
82 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.661 dəfə oxundu
83 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.192 dəfə oxundu
84 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.331 dəfə oxundu
85 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.987 dəfə oxundu
86 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.506 dəfə oxundu
87 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 27.282 dəfə oxundu
88 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.825 dəfə oxundu
89 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.109 dəfə oxundu
90 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.619 dəfə oxundu
91 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.076 dəfə oxundu