Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.458 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.921 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.635 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.298 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.458 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.591 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.384 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.207 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.324 dəfə oxundu
9 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.361 dəfə oxundu
10 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.607 dəfə oxundu
11 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.534 dəfə oxundu
12 Hikmət 09.01.16 3.147 dəfə oxundu
13 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.569 dəfə oxundu
14 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.349 dəfə oxundu
15 Faiz 29.03.10 4.085 dəfə oxundu
16 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.111 dəfə oxundu
17 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 881 dəfə oxundu
18 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.470 dəfə oxundu
19 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.356 dəfə oxundu
20 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.117 dəfə oxundu
21 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.361 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.206 dəfə oxundu
23 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 914 dəfə oxundu
24 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.916 dəfə oxundu
25 Vərdişlər 10.04.10 2.493 dəfə oxundu
26 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.589 dəfə oxundu
27 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.769 dəfə oxundu
28 Qadınların döyülməsi 29.03.17 589 dəfə oxundu
29 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.569 dəfə oxundu
30 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.623 dəfə oxundu
31 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.656 dəfə oxundu
32 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.857 dəfə oxundu
33 Tağut 28.04.17 1.005 dəfə oxundu
34 Təsbeh 06.07.09 3.469 dəfə oxundu
35 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.096 dəfə oxundu
36 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.568 dəfə oxundu
37 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.470 dəfə oxundu
38 Vəhy 12.04.13 1.711 dəfə oxundu
39 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.253 dəfə oxundu
40 Qəndil 30.06.09 7.341 dəfə oxundu
41 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.095 dəfə oxundu
42 İsra və Merac 02.04.16 1.040 dəfə oxundu
43 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.263 dəfə oxundu
44 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.425 dəfə oxundu
45 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.750 dəfə oxundu
46 Şəfaət 08.04.10 3.010 dəfə oxundu
47 Surroqat analıq 03.02.12 4.440 dəfə oxundu
48 Təvəssül 10.06.13 2.857 dəfə oxundu
49 Donuz dərisi 02.11.09 3.106 dəfə oxundu
50 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.863 dəfə oxundu
51 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.314 dəfə oxundu
52 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.398 dəfə oxundu
53 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.079 dəfə oxundu
54 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.704 dəfə oxundu
55 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 32.847 dəfə oxundu
56 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.493 dəfə oxundu
57 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.235 dəfə oxundu
58 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.694 dəfə oxundu
59 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.136 dəfə oxundu
60 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.786 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.374 dəfə oxundu
62 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.201 dəfə oxundu
63 Şəfaət inancı 08.02.11 2.787 dəfə oxundu
64 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.787 dəfə oxundu
65 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.747 dəfə oxundu
66 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.686 dəfə oxundu
67 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.450 dəfə oxundu
68 Dua 25.11.10 6.508 dəfə oxundu
69 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.417 dəfə oxundu
70 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.696 dəfə oxundu
71 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.847 dəfə oxundu
72 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.529 dəfə oxundu
73 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.662 dəfə oxundu
74 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.322 dəfə oxundu
75 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.706 dəfə oxundu
76 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.270 dəfə oxundu
77 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.927 dəfə oxundu
78 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.222 dəfə oxundu
79 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.390 dəfə oxundu
80 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.432 dəfə oxundu
81 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.367 dəfə oxundu
82 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.267 dəfə oxundu
83 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.214 dəfə oxundu
84 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.272 dəfə oxundu
85 Şirk və küfr 14.07.11 3.203 dəfə oxundu
86 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.881 dəfə oxundu
87 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.847 dəfə oxundu
88 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.932 dəfə oxundu
89 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.973 dəfə oxundu
90 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.993 dəfə oxundu
91 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.769 dəfə oxundu
92 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.698 dəfə oxundu