Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.512 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.000 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.729 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.496 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.512 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.667 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.541 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.337 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.573 dəfə oxundu
9 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.967 dəfə oxundu
10 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.287 dəfə oxundu
11 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.865 dəfə oxundu
12 Hikmət 09.01.16 3.473 dəfə oxundu
13 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.984 dəfə oxundu
14 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.439 dəfə oxundu
15 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.677 dəfə oxundu
16 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.252 dəfə oxundu
17 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 946 dəfə oxundu
18 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.674 dəfə oxundu
19 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.410 dəfə oxundu
20 Faiz 29.03.10 4.175 dəfə oxundu
21 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.401 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.321 dəfə oxundu
23 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.051 dəfə oxundu
24 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.384 dəfə oxundu
25 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.328 dəfə oxundu
26 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.003 dəfə oxundu
27 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.861 dəfə oxundu
28 Qadınların döyülməsi 29.03.17 853 dəfə oxundu
29 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.309 dəfə oxundu
30 Vərdişlər 10.04.10 2.551 dəfə oxundu
31 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.743 dəfə oxundu
32 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.298 dəfə oxundu
33 Tağut 28.04.17 1.604 dəfə oxundu
34 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.642 dəfə oxundu
35 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.705 dəfə oxundu
36 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.079 dəfə oxundu
37 Vəhy 12.04.13 1.749 dəfə oxundu
38 Təsbeh 06.07.09 3.547 dəfə oxundu
39 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.249 dəfə oxundu
40 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.608 dəfə oxundu
41 İsra və Merac 02.04.16 1.102 dəfə oxundu
42 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.320 dəfə oxundu
43 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.299 dəfə oxundu
44 Qəndil 30.06.09 7.438 dəfə oxundu
45 Şəfaət 08.04.10 3.073 dəfə oxundu
46 Surroqat analıq 03.02.12 4.619 dəfə oxundu
47 Təvəssül 10.06.13 2.925 dəfə oxundu
48 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.493 dəfə oxundu
49 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.128 dəfə oxundu
50 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.412 dəfə oxundu
51 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.445 dəfə oxundu
52 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.157 dəfə oxundu
53 Donuz dərisi 02.11.09 3.156 dəfə oxundu
54 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.110 dəfə oxundu
55 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.419 dəfə oxundu
56 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.805 dəfə oxundu
57 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.174 dəfə oxundu
58 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.754 dəfə oxundu
59 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.666 dəfə oxundu
60 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.660 dəfə oxundu
61 Şəfaət inancı 08.02.11 2.830 dəfə oxundu
62 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.821 dəfə oxundu
63 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.847 dəfə oxundu
64 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.525 dəfə oxundu
65 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
66 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.323 dəfə oxundu
67 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.507 dəfə oxundu
68 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.912 dəfə oxundu
69 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.929 dəfə oxundu
70 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.769 dəfə oxundu
71 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.500 dəfə oxundu
72 Dua 25.11.10 6.661 dəfə oxundu
73 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.977 dəfə oxundu
74 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.555 dəfə oxundu
75 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.990 dəfə oxundu
76 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.614 dəfə oxundu
77 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.794 dəfə oxundu
78 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.464 dəfə oxundu
79 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.468 dəfə oxundu
80 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.408 dəfə oxundu
81 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.349 dəfə oxundu
82 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.288 dəfə oxundu
83 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.443 dəfə oxundu
84 Şirk və küfr 14.07.11 3.313 dəfə oxundu
85 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.963 dəfə oxundu
86 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.939 dəfə oxundu
87 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.601 dəfə oxundu
88 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.447 dəfə oxundu
89 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.068 dəfə oxundu
90 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.835 dəfə oxundu
91 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.887 dəfə oxundu