Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.588 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.118 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.926 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.247 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.588 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.890 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.706 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.507 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.441 dəfə oxundu
9 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.366 dəfə oxundu
10 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.522 dəfə oxundu
11 Şirk və küfr 14.07.11 3.462 dəfə oxundu
12 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.092 dəfə oxundu
13 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.070 dəfə oxundu
14 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.225 dəfə oxundu
15 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.698 dəfə oxundu
16 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.136 dəfə oxundu
17 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.892 dəfə oxundu
18 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.044 dəfə oxundu
19 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.981 dəfə oxundu
20 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.747 dəfə oxundu
21 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.406 dəfə oxundu
22 Hikmət 09.01.16 4.044 dəfə oxundu
23 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.461 dəfə oxundu
24 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.547 dəfə oxundu
25 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.746 dəfə oxundu
26 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.423 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 990 dəfə oxundu
28 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.830 dəfə oxundu
29 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.469 dəfə oxundu
30 Faiz 29.03.10 4.345 dəfə oxundu
31 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.425 dəfə oxundu
32 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.409 dəfə oxundu
33 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.144 dəfə oxundu
34 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.396 dəfə oxundu
35 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.677 dəfə oxundu
36 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.636 dəfə oxundu
37 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.973 dəfə oxundu
38 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.211 dəfə oxundu
39 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.048 dəfə oxundu
40 Vərdişlər 10.04.10 2.587 dəfə oxundu
41 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.817 dəfə oxundu
42 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.224 dəfə oxundu
43 Tağut 28.04.17 2.649 dəfə oxundu
44 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.693 dəfə oxundu
45 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.757 dəfə oxundu
46 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.292 dəfə oxundu
47 Vəhy 12.04.13 1.798 dəfə oxundu
48 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 346 dəfə oxundu
49 Təsbeh 06.07.09 3.617 dəfə oxundu
50 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.469 dəfə oxundu
51 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.652 dəfə oxundu
52 İsra və Merac 02.04.16 1.154 dəfə oxundu
53 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.343 dəfə oxundu
54 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 513 dəfə oxundu
55 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.332 dəfə oxundu
56 Qəndil 30.06.09 7.700 dəfə oxundu
57 Şəfaət 08.04.10 3.119 dəfə oxundu
58 Surroqat analıq 03.02.12 4.735 dəfə oxundu
59 Təvəssül 10.06.13 3.039 dəfə oxundu
60 “Ən zəif ev” 09.03.18 278 dəfə oxundu
61 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.607 dəfə oxundu
62 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.734 dəfə oxundu
63 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.511 dəfə oxundu
64 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.504 dəfə oxundu
65 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.285 dəfə oxundu
66 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 377 dəfə oxundu
67 Donuz dərisi 02.11.09 3.205 dəfə oxundu
68 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.552 dəfə oxundu
69 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.651 dəfə oxundu
70 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.963 dəfə oxundu
71 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.191 dəfə oxundu
72 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 108 dəfə oxundu
73 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.964 dəfə oxundu
74 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.196 dəfə oxundu
75 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.366 dəfə oxundu
76 Şəfaət inancı 08.02.11 2.874 dəfə oxundu
77 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.840 dəfə oxundu
78 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.970 dəfə oxundu
79 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.485 dəfə oxundu
80 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.431 dəfə oxundu
81 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.669 dəfə oxundu
82 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.653 dəfə oxundu
83 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.268 dəfə oxundu
84 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.012 dəfə oxundu
85 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.873 dəfə oxundu
86 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.576 dəfə oxundu
87 Dua 25.11.10 6.946 dəfə oxundu
88 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.462 dəfə oxundu
89 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.871 dəfə oxundu
90 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.061 dəfə oxundu
91 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.774 dəfə oxundu
92 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.065 dəfə oxundu
93 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.656 dəfə oxundu
94 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.482 dəfə oxundu
95 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.442 dəfə oxundu
96 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.441 dəfə oxundu