Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.495 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.977 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.683 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.468 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.495 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.644 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.526 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.321 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.499 dəfə oxundu
9 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.963 dəfə oxundu
10 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.122 dəfə oxundu
11 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.038 dəfə oxundu
12 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.807 dəfə oxundu
13 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.838 dəfə oxundu
14 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.414 dəfə oxundu
15 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.651 dəfə oxundu
16 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.592 dəfə oxundu
17 Hikmət 09.01.16 3.312 dəfə oxundu
18 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.776 dəfə oxundu
19 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.385 dəfə oxundu
20 Faiz 29.03.10 4.132 dəfə oxundu
21 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.191 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 922 dəfə oxundu
23 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.607 dəfə oxundu
24 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.380 dəfə oxundu
25 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.188 dəfə oxundu
26 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.393 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.230 dəfə oxundu
28 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.032 dəfə oxundu
29 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.093 dəfə oxundu
30 Vərdişlər 10.04.10 2.532 dəfə oxundu
31 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.752 dəfə oxundu
32 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.812 dəfə oxundu
33 Qadınların döyülməsi 29.03.17 736 dəfə oxundu
34 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.620 dəfə oxundu
35 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.671 dəfə oxundu
36 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.709 dəfə oxundu
37 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.021 dəfə oxundu
38 Tağut 28.04.17 1.297 dəfə oxundu
39 Təsbeh 06.07.09 3.517 dəfə oxundu
40 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.152 dəfə oxundu
41 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.603 dəfə oxundu
42 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.703 dəfə oxundu
43 Vəhy 12.04.13 1.742 dəfə oxundu
44 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.287 dəfə oxundu
45 Qəndil 30.06.09 7.391 dəfə oxundu
46 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.252 dəfə oxundu
47 İsra və Merac 02.04.16 1.078 dəfə oxundu
48 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.305 dəfə oxundu
49 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.463 dəfə oxundu
50 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.908 dəfə oxundu
51 Şəfaət 08.04.10 3.050 dəfə oxundu
52 Surroqat analıq 03.02.12 4.530 dəfə oxundu
53 Təvəssül 10.06.13 2.894 dəfə oxundu
54 Donuz dərisi 02.11.09 3.140 dəfə oxundu
55 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.957 dəfə oxundu
56 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.378 dəfə oxundu
57 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.424 dəfə oxundu
58 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.118 dəfə oxundu
59 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.741 dəfə oxundu
60 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 33.647 dəfə oxundu
61 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.617 dəfə oxundu
62 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.304 dəfə oxundu
63 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.746 dəfə oxundu
64 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.165 dəfə oxundu
65 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.047 dəfə oxundu
66 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.403 dəfə oxundu
67 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.245 dəfə oxundu
68 Şəfaət inancı 08.02.11 2.824 dəfə oxundu
69 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.819 dəfə oxundu
70 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.789 dəfə oxundu
71 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.717 dəfə oxundu
72 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.490 dəfə oxundu
73 Dua 25.11.10 6.598 dəfə oxundu
74 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.453 dəfə oxundu
75 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.787 dəfə oxundu
76 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.890 dəfə oxundu
77 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.572 dəfə oxundu
78 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.726 dəfə oxundu
79 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.374 dəfə oxundu
80 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.809 dəfə oxundu
81 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.428 dəfə oxundu
82 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.969 dəfə oxundu
83 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.268 dəfə oxundu
84 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.425 dəfə oxundu
85 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.462 dəfə oxundu
86 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.395 dəfə oxundu
87 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.328 dəfə oxundu
88 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.369 dəfə oxundu
89 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.364 dəfə oxundu
90 Şirk və küfr 14.07.11 3.260 dəfə oxundu
91 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.936 dəfə oxundu
92 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.904 dəfə oxundu