Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.675 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.273 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.222 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.750 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.675 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.047 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.878 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.639 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.645 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.375 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 8.060 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.211 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.857 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 3.154 dəfə oxundu
14 “Ən zəif ev” 09.03.18 373 dəfə oxundu
15 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.727 dəfə oxundu
16 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.376 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.581 dəfə oxundu
18 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.617 dəfə oxundu
19 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.417 dəfə oxundu
20 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 649 dəfə oxundu
21 Donuz dərisi 02.11.09 3.279 dəfə oxundu
22 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.108 dəfə oxundu
23 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.956 dəfə oxundu
24 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.186 dəfə oxundu
25 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
26 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 347 dəfə oxundu
27 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.125 dəfə oxundu
28 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.541 dəfə oxundu
29 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.890 dəfə oxundu
30 Şəfaət inancı 08.02.11 2.959 dəfə oxundu
31 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
32 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.141 dəfə oxundu
33 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 679 dəfə oxundu
34 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.394 dəfə oxundu
35 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.470 dəfə oxundu
36 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.080 dəfə oxundu
37 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.977 dəfə oxundu
38 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.639 dəfə oxundu
39 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.140 dəfə oxundu
40 Xums nədir? 11.01.19 388 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.992 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.633 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 7.117 dəfə oxundu
44 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.995 dəfə oxundu
45 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.191 dəfə oxundu
46 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.147 dəfə oxundu
47 Коран и культурное развитие. 30.01.19 233 dəfə oxundu
48 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.905 dəfə oxundu
49 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.418 dəfə oxundu
50 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.850 dəfə oxundu
51 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
52 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
53 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.655 dəfə oxundu
54 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 231 dəfə oxundu
55 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.441 dəfə oxundu
56 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
57 Şirk və küfr 14.07.11 3.647 dəfə oxundu
58 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.220 dəfə oxundu
59 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.211 dəfə oxundu
60 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.018 dəfə oxundu
61 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.981 dəfə oxundu
62 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.224 dəfə oxundu
63 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.945 dəfə oxundu
64 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.246 dəfə oxundu
65 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.993 dəfə oxundu
66 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.261 dəfə oxundu
67 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.045 dəfə oxundu
68 Hikmət 09.01.16 4.683 dəfə oxundu
69 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.163 dəfə oxundu
70 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.665 dəfə oxundu
71 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.841 dəfə oxundu
72 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.629 dəfə oxundu
73 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.059 dəfə oxundu
74 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.103 dəfə oxundu
75 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.519 dəfə oxundu
76 Faiz 29.03.10 4.623 dəfə oxundu
77 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
78 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.646 dəfə oxundu
79 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.177 dəfə oxundu
80 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
81 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.100 dəfə oxundu
82 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.534 dəfə oxundu
83 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.110 dəfə oxundu
84 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.729 dəfə oxundu
85 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.760 dəfə oxundu
86 Vərdişlər 10.04.10 2.645 dəfə oxundu
87 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.918 dəfə oxundu
88 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.951 dəfə oxundu
89 Tağut 28.04.17 3.998 dəfə oxundu
90 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.766 dəfə oxundu
91 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.797 dəfə oxundu
92 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.706 dəfə oxundu
93 Vəhy 12.04.13 1.816 dəfə oxundu
94 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 801 dəfə oxundu
95 Təsbeh 06.07.09 3.689 dəfə oxundu
96 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.695 dəfə oxundu
97 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.684 dəfə oxundu
98 İsra və Merac 02.04.16 1.210 dəfə oxundu
99 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.398 dəfə oxundu
100 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 894 dəfə oxundu