Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.610 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.135 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.002 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.275 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.610 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.906 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.722 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.519 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.493 dəfə oxundu
9 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.984 dəfə oxundu
10 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.937 dəfə oxundu
11 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.494 dəfə oxundu
12 Hikmət 09.01.16 4.211 dəfə oxundu
13 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.713 dəfə oxundu
14 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.608 dəfə oxundu
15 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.774 dəfə oxundu
16 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.515 dəfə oxundu
17 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.028 dəfə oxundu
18 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.903 dəfə oxundu
19 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.486 dəfə oxundu
20 Faiz 29.03.10 4.453 dəfə oxundu
21 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.439 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.624 dəfə oxundu
23 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.152 dəfə oxundu
24 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.401 dəfə oxundu
25 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.811 dəfə oxundu
26 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.961 dəfə oxundu
27 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.030 dəfə oxundu
28 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.362 dəfə oxundu
29 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.242 dəfə oxundu
30 Vərdişlər 10.04.10 2.600 dəfə oxundu
31 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.857 dəfə oxundu
32 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.503 dəfə oxundu
33 Tağut 28.04.17 3.091 dəfə oxundu
34 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.716 dəfə oxundu
35 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.772 dəfə oxundu
36 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.718 dəfə oxundu
37 Vəhy 12.04.13 1.807 dəfə oxundu
38 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 522 dəfə oxundu
39 Təsbeh 06.07.09 3.638 dəfə oxundu
40 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.570 dəfə oxundu
41 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.655 dəfə oxundu
42 İsra və Merac 02.04.16 1.180 dəfə oxundu
43 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.369 dəfə oxundu
44 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 629 dəfə oxundu
45 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.358 dəfə oxundu
46 Qəndil 30.06.09 7.770 dəfə oxundu
47 Şəfaət 08.04.10 3.152 dəfə oxundu
48 Surroqat analıq 03.02.12 4.781 dəfə oxundu
49 Təvəssül 10.06.13 3.089 dəfə oxundu
50 “Ən zəif ev” 09.03.18 313 dəfə oxundu
51 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.631 dəfə oxundu
52 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.932 dəfə oxundu
53 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.526 dəfə oxundu
54 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.553 dəfə oxundu
55 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.345 dəfə oxundu
56 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 449 dəfə oxundu
57 Donuz dərisi 02.11.09 3.241 dəfə oxundu
58 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.754 dəfə oxundu
59 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.760 dəfə oxundu
60 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.051 dəfə oxundu
61 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.198 dəfə oxundu
62 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 309 dəfə oxundu
63 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.975 dəfə oxundu
64 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.954 dəfə oxundu
65 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.397 dəfə oxundu
66 Şəfaət inancı 08.02.11 2.902 dəfə oxundu
67 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.849 dəfə oxundu
68 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.024 dəfə oxundu
69 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 450 dəfə oxundu
70 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.805 dəfə oxundu
71 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.443 dəfə oxundu
72 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.819 dəfə oxundu
73 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.722 dəfə oxundu
74 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.414 dəfə oxundu
75 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.064 dəfə oxundu
76 Xums nədir? 11.01.19 119 dəfə oxundu
77 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.914 dəfə oxundu
78 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.599 dəfə oxundu
79 Dua 25.11.10 7.024 dəfə oxundu
80 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.642 dəfə oxundu
81 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.994 dəfə oxundu
82 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.085 dəfə oxundu
83 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.839 dəfə oxundu
84 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.181 dəfə oxundu
85 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.762 dəfə oxundu
86 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.494 dəfə oxundu
87 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.446 dəfə oxundu
88 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.511 dəfə oxundu
89 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.399 dəfə oxundu
90 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.543 dəfə oxundu
91 Şirk və küfr 14.07.11 3.518 dəfə oxundu
92 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.150 dəfə oxundu
93 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.118 dəfə oxundu
94 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.472 dəfə oxundu
95 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.841 dəfə oxundu
96 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.167 dəfə oxundu
97 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.919 dəfə oxundu
98 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.098 dəfə oxundu