Aypara məsələsi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 22 Haziran 2009 Tövsiyə et Çap et

Hilalı görmək

İslami hesablamalara əsasən gün axşam günəş batanda başa çatır və ertəsi gün başlayır. Təravih namazını oruca başlamadan qılmağımız və bayram axşamı da təravih namazı qılmağı dayandırmağımız bunu göstərir.

Qəməri aylar bəzən 29, bəzən də 30 gün çəkir. Bu ayların nə vaxt başlayıb qurtardığı məsələsi aparılan müşahidələrlə müəyyənləşdirilir. Cari qəməri ayın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra ertəsi gün ayın hilalı müşahidə edilir. Bu təzə hilal günəşin batmasından bir müddət sonra batdığına görə onu diqqətlə müşahidə etmək lazımdır. Qərb üfüqündə toz, tüstü, duman, bulud, sis və ya tutqunluq olduğu vaxt müşahidə aparmaq çox çətin, hətta qeyri-mümkün olur. Hilal görülmədiyi təqdirdə cari ay 30 günə tamamlanır. Artıq 30-cu gün axşam vaxtı hilalı müşahidə etməyə ehtiyac qalmır. O gün günəşin qürub etməsi ilə ikinci ay başlayır. Çünki heç bir qəməri ay 30 gündən artıq olmur.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissəlam bu məsələ ilə əlaqədar belə buyurub:

“Ramazan hilalını görəndə oruc tutmağa başlayın, Şəvval hilalını görəndə isə oruc tutmağa son verin. Əgər bulud ucbatından hilalı müşahidə etmək mümkün olmasa, Şaban ayını 30 günə tamamlayın”.1

Hilalın təsbit və elan edilməsi üçün bir sıra tədbirdən də söz açmaq mümkündür. Belə ki, əgər üfüqdə görünüşə mane olan bir şey varsa, etibarlı bir müsəlmanın  Ramazan hilalını gördüyünə dair şahidliyi əsas götürülür və elan edilir ki, Ramazan ayı artıq başlayıb. Əgər üfüq açıqdırsa, o vaxt yalan demək üçün bir-biri ilə öz aralarında sözü bir yerə qoymaqları qeyri-mümkün olan bir qrupun şahidliyinə müraciət edilir.

Bir yerdə hilalın görülməsi sübut olunsa, bütün müsəlmanlar oruc tutmağa başlamalıdırlar. Namaz vaxtlarında müxtəlif zonalara görə dəyişiklik olduğu kimi hilalın görülməsində də müəyyən fərqliliklər ola bilər. Amma hilalın görülməsi bir zonada təsbit edildiyi vaxt bu cür fərqlər nəzərə alınmır.

Ramazanın 29-cu günü günəş batdıqdan sonra qərb üfüqündə Şəvval ayının hilalı arınır. Orucu başa vurmaq üçün hilalın bir şəxs tərəfindən görülməsi kifayət deyil. Əgər üfüq qapalıdırsa, müsəlman olan və etibarlı 2 kişi ya da 1 kişi və 1 qadının şahidlik etməsi lazımdır. Bu məsələdə etibarlılığın sübut olunması üçün də bir çox metod var. Əgər üfüq aydındırsa, ertəsi gün bayramı qeyd edə bilmək üçün hilalın böyük bir camaat tərəfindən görülməsi və bu barədə şahidlik etməsi şərti qoyulur. Çünki ertəsi gün oruc tutmağın haram olması üçün Ramazan ayının başa çatdığını düzgün bir şəkildə müəyyənləşdirmək lazımdır.

Bu məsələdə nəyə görə birlik və həmfikirlilik təmin edilmir?

Biz istəyirik ki, hamı hesablamalarla müəyyən edilən təsbitə tabe olsun. Halbuki hilalın hesablama ilə təsbit edilə bilməsinin mümkünlüyünə dair fikir sadəcə olaraq bir ictihaddan ibarətdir. Bunun müqabilində peyğəmbərimizin (əleyhissəlam) müşahidə aparılması barədə buyruğu var. Belə olan halda, bütün müsəlmanların yuxarıdakı ictihada tabe olmağını gözləmək düzgün deyil.

Həm peyğəmbərin (əleyhissəlam) əmrini yerinə yetirmək, həm də astronomiya mütəxəssislərinin məsələyə müntəzəm surətdə nəzarət etmələrini təmin etmək üçün hesablamalarla yanaşı, müşahidələr də aparılmalıdır. Lakin müşahidə aparmaq məsələsində səhlənkarlıq edilməməli, müşahidələrə yuxarıda göstərilən şərtlərə uyğun və müəyyən qaydalara əsasən nəzarət edilməlidir. Ancaq bu yolla arzu olunan birlik və həmfikirlilik əldə edilə bilər. Çünki yalnız hesablamaları əsas götürmək hamını qane etmir. Bu mövzuya belə bir dəqiqlik və ciddiyyətlə yanaşan ölkə zaman keçdikcə həmin məsələdə lider olur. Beləliklə, həm o ölkənin öz vətəndaşları, həm də bütün dünya müsəlmanları arasında birlik təmin edilir.

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Savm, 11. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.572 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.105 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.869 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.174 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.572 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.879 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.683 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.494 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.386 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.665 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.745 dəfə oxundu
11 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.919 dəfə oxundu
12 Vəhy 12.04.13 1.785 dəfə oxundu
13 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 271 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.597 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.411 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.651 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 1.138 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.338 dəfə oxundu
19 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 396 dəfə oxundu
20 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.325 dəfə oxundu
21 Qəndil 30.06.09 7.680 dəfə oxundu
22 Şəfaət 08.04.10 3.096 dəfə oxundu
23 Surroqat analıq 03.02.12 4.708 dəfə oxundu
24 Təvəssül 10.06.13 2.993 dəfə oxundu
25 “Ən zəif ev” 09.03.18 232 dəfə oxundu
26 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.554 dəfə oxundu
27 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.572 dəfə oxundu
28 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.493 dəfə oxundu
29 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.488 dəfə oxundu
30 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.247 dəfə oxundu
31 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 317 dəfə oxundu
32 Donuz dərisi 02.11.09 3.193 dəfə oxundu
33 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.415 dəfə oxundu
34 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.570 dəfə oxundu
35 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.919 dəfə oxundu
36 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.185 dəfə oxundu
37 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.956 dəfə oxundu
38 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 42.410 dəfə oxundu
39 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.326 dəfə oxundu
40 Şəfaət inancı 08.02.11 2.857 dəfə oxundu
41 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.835 dəfə oxundu
42 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.930 dəfə oxundu
43 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.226 dəfə oxundu
44 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.423 dəfə oxundu
45 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.575 dəfə oxundu
46 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.612 dəfə oxundu
47 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.153 dəfə oxundu
48 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.997 dəfə oxundu
49 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.837 dəfə oxundu
50 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.534 dəfə oxundu
51 Dua 25.11.10 6.846 dəfə oxundu
52 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.303 dəfə oxundu
53 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.781 dəfə oxundu
54 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.028 dəfə oxundu
55 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.740 dəfə oxundu
56 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.979 dəfə oxundu
57 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.606 dəfə oxundu
58 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.477 dəfə oxundu
59 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.437 dəfə oxundu
60 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.395 dəfə oxundu
61 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.348 dəfə oxundu
62 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.496 dəfə oxundu
63 Şirk və küfr 14.07.11 3.416 dəfə oxundu
64 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.067 dəfə oxundu
65 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.027 dəfə oxundu
66 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.052 dəfə oxundu
67 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.630 dəfə oxundu
68 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.115 dəfə oxundu
69 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.877 dəfə oxundu
70 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.998 dəfə oxundu
71 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.980 dəfə oxundu
72 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.629 dəfə oxundu
73 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.987 dəfə oxundu
74 Hikmət 09.01.16 3.888 dəfə oxundu
75 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.290 dəfə oxundu
76 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.518 dəfə oxundu
77 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.728 dəfə oxundu
78 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.386 dəfə oxundu
79 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 982 dəfə oxundu
80 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.787 dəfə oxundu
81 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.456 dəfə oxundu
82 Faiz 29.03.10 4.285 dəfə oxundu
83 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.418 dəfə oxundu
84 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.403 dəfə oxundu
85 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.126 dəfə oxundu
86 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.393 dəfə oxundu
87 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.573 dəfə oxundu
88 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.424 dəfə oxundu
89 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.943 dəfə oxundu
90 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.094 dəfə oxundu
91 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.880 dəfə oxundu
92 Vərdişlər 10.04.10 2.579 dəfə oxundu
93 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.796 dəfə oxundu
94 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.940 dəfə oxundu
95 Tağut 28.04.17 2.331 dəfə oxundu