Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.112 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.008 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.757 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.518 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.522 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.678 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.550 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.347 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.632 dəfə oxundu
9 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.832 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
11 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.411 dəfə oxundu
12 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.553 dəfə oxundu
13 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.988 dəfə oxundu
14 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.960 dəfə oxundu
15 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.792 dəfə oxundu
16 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.509 dəfə oxundu
17 Dua 25.11.10 6.726 dəfə oxundu
18 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.112 dəfə oxundu
19 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.640 dəfə oxundu
20 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.997 dəfə oxundu
21 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.659 dəfə oxundu
22 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.876 dəfə oxundu
23 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.529 dəfə oxundu
24 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.472 dəfə oxundu
25 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.412 dəfə oxundu
26 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.358 dəfə oxundu
27 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.306 dəfə oxundu
28 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.472 dəfə oxundu
29 Şirk və küfr 14.07.11 3.356 dəfə oxundu
30 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.012 dəfə oxundu
31 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.969 dəfə oxundu
32 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.743 dəfə oxundu
33 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.524 dəfə oxundu
34 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.083 dəfə oxundu
35 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.856 dəfə oxundu
36 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.924 dəfə oxundu
37 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.970 dəfə oxundu
38 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.398 dəfə oxundu
39 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.902 dəfə oxundu
40 Hikmət 09.01.16 3.613 dəfə oxundu
41 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.102 dəfə oxundu
42 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.457 dəfə oxundu
43 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.694 dəfə oxundu
44 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.290 dəfə oxundu
45 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 953 dəfə oxundu
46 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.714 dəfə oxundu
47 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.423 dəfə oxundu
48 Faiz 29.03.10 4.204 dəfə oxundu
49 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.406 dəfə oxundu
50 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.384 dəfə oxundu
51 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.064 dəfə oxundu
52 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.384 dəfə oxundu
53 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.412 dəfə oxundu
54 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.150 dəfə oxundu
55 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.896 dəfə oxundu
56 Qadınların döyülməsi 29.03.17 924 dəfə oxundu
57 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.478 dəfə oxundu
58 Vərdişlər 10.04.10 2.557 dəfə oxundu
59 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.764 dəfə oxundu
60 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.546 dəfə oxundu
61 Tağut 28.04.17 1.831 dəfə oxundu
62 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.648 dəfə oxundu
63 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.720 dəfə oxundu
64 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.319 dəfə oxundu
65 Vəhy 12.04.13 1.761 dəfə oxundu
66 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 109 dəfə oxundu
67 Təsbeh 06.07.09 3.559 dəfə oxundu
68 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.317 dəfə oxundu
69 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.613 dəfə oxundu
70 İsra və Merac 02.04.16 1.116 dəfə oxundu
71 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.328 dəfə oxundu
72 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 172 dəfə oxundu
73 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.308 dəfə oxundu
74 Qəndil 30.06.09 7.459 dəfə oxundu
75 Şəfaət 08.04.10 3.083 dəfə oxundu
76 Surroqat analıq 03.02.12 4.659 dəfə oxundu
77 Təvəssül 10.06.13 2.942 dəfə oxundu
78 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.508 dəfə oxundu
79 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.273 dəfə oxundu
80 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.442 dəfə oxundu
81 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.454 dəfə oxundu
82 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.182 dəfə oxundu
83 Donuz dərisi 02.11.09 3.162 dəfə oxundu
84 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.223 dəfə oxundu
85 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.474 dəfə oxundu
86 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.839 dəfə oxundu
87 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.175 dəfə oxundu
88 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.759 dəfə oxundu
89 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 35.301 dəfə oxundu
90 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.699 dəfə oxundu
91 Şəfaət inancı 08.02.11 2.841 dəfə oxundu
92 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.826 dəfə oxundu
93 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.884 dəfə oxundu