Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.207 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.019 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.783 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.557 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.530 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.700 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.566 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.365 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.758 dəfə oxundu
9 Donuz dərisi 02.11.09 3.170 dəfə oxundu
10 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.337 dəfə oxundu
11 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.520 dəfə oxundu
12 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.876 dəfə oxundu
13 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.178 dəfə oxundu
14 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.775 dəfə oxundu
15 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 35.904 dəfə oxundu
16 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.764 dəfə oxundu
17 Şəfaət inancı 08.02.11 2.847 dəfə oxundu
18 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.832 dəfə oxundu
19 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.901 dəfə oxundu
20 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.065 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.419 dəfə oxundu
22 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.506 dəfə oxundu
23 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.584 dəfə oxundu
24 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.068 dəfə oxundu
25 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.993 dəfə oxundu
26 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.811 dəfə oxundu
27 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.527 dəfə oxundu
28 Dua 25.11.10 6.781 dəfə oxundu
29 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.207 dəfə oxundu
30 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.694 dəfə oxundu
31 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.019 dəfə oxundu
32 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.694 dəfə oxundu
33 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.923 dəfə oxundu
34 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.568 dəfə oxundu
35 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.475 dəfə oxundu
36 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.415 dəfə oxundu
37 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.377 dəfə oxundu
38 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.327 dəfə oxundu
39 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.483 dəfə oxundu
40 Şirk və küfr 14.07.11 3.382 dəfə oxundu
41 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.039 dəfə oxundu
42 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.998 dəfə oxundu
43 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.908 dəfə oxundu
44 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.584 dəfə oxundu
45 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.097 dəfə oxundu
46 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.864 dəfə oxundu
47 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.960 dəfə oxundu
48 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.974 dəfə oxundu
49 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.494 dəfə oxundu
50 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.945 dəfə oxundu
51 Hikmət 09.01.16 3.720 dəfə oxundu
52 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.192 dəfə oxundu
53 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.493 dəfə oxundu
54 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.703 dəfə oxundu
55 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.328 dəfə oxundu
56 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 962 dəfə oxundu
57 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.749 dəfə oxundu
58 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.444 dəfə oxundu
59 Faiz 29.03.10 4.242 dəfə oxundu
60 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.412 dəfə oxundu
61 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.389 dəfə oxundu
62 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.072 dəfə oxundu
63 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.387 dəfə oxundu
64 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.470 dəfə oxundu
65 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.285 dəfə oxundu
66 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.927 dəfə oxundu
67 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.010 dəfə oxundu
68 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.616 dəfə oxundu
69 Vərdişlər 10.04.10 2.567 dəfə oxundu
70 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.781 dəfə oxundu
71 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.713 dəfə oxundu
72 Tağut 28.04.17 2.031 dəfə oxundu
73 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.654 dəfə oxundu
74 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.734 dəfə oxundu
75 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.574 dəfə oxundu
76 Vəhy 12.04.13 1.769 dəfə oxundu
77 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 180 dəfə oxundu
78 Təsbeh 06.07.09 3.573 dəfə oxundu
79 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.366 dəfə oxundu
80 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.618 dəfə oxundu
81 İsra və Merac 02.04.16 1.127 dəfə oxundu
82 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.335 dəfə oxundu
83 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 240 dəfə oxundu
84 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.319 dəfə oxundu
85 Qəndil 30.06.09 7.581 dəfə oxundu
86 Şəfaət 08.04.10 3.088 dəfə oxundu
87 Surroqat analıq 03.02.12 4.681 dəfə oxundu
88 Təvəssül 10.06.13 2.964 dəfə oxundu
89 “Ən zəif ev” 09.03.18 198 dəfə oxundu
90 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.524 dəfə oxundu
91 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.391 dəfə oxundu
92 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.457 dəfə oxundu
93 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.472 dəfə oxundu
94 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.213 dəfə oxundu
95 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 281 dəfə oxundu