Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.807 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.977 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.682 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.468 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.495 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.644 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.526 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.321 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.498 dəfə oxundu
9 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.413 dəfə oxundu
10 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.651 dəfə oxundu
11 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.591 dəfə oxundu
12 Hikmət 09.01.16 3.309 dəfə oxundu
13 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.773 dəfə oxundu
14 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.385 dəfə oxundu
15 Faiz 29.03.10 4.132 dəfə oxundu
16 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.191 dəfə oxundu
17 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 921 dəfə oxundu
18 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.605 dəfə oxundu
19 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.380 dəfə oxundu
20 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.187 dəfə oxundu
21 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.392 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.230 dəfə oxundu
23 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.032 dəfə oxundu
24 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.087 dəfə oxundu
25 Vərdişlər 10.04.10 2.532 dəfə oxundu
26 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.745 dəfə oxundu
27 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.812 dəfə oxundu
28 Qadınların döyülməsi 29.03.17 736 dəfə oxundu
29 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.620 dəfə oxundu
30 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.671 dəfə oxundu
31 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.709 dəfə oxundu
32 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.013 dəfə oxundu
33 Tağut 28.04.17 1.290 dəfə oxundu
34 Təsbeh 06.07.09 3.517 dəfə oxundu
35 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.151 dəfə oxundu
36 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.603 dəfə oxundu
37 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.701 dəfə oxundu
38 Vəhy 12.04.13 1.742 dəfə oxundu
39 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.287 dəfə oxundu
40 Qəndil 30.06.09 7.391 dəfə oxundu
41 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.248 dəfə oxundu
42 İsra və Merac 02.04.16 1.078 dəfə oxundu
43 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.303 dəfə oxundu
44 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.461 dəfə oxundu
45 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.902 dəfə oxundu
46 Şəfaət 08.04.10 3.050 dəfə oxundu
47 Surroqat analıq 03.02.12 4.530 dəfə oxundu
48 Təvəssül 10.06.13 2.893 dəfə oxundu
49 Donuz dərisi 02.11.09 3.140 dəfə oxundu
50 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.952 dəfə oxundu
51 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.378 dəfə oxundu
52 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.424 dəfə oxundu
53 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.118 dəfə oxundu
54 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.741 dəfə oxundu
55 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 33.631 dəfə oxundu
56 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.613 dəfə oxundu
57 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.303 dəfə oxundu
58 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.746 dəfə oxundu
59 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.165 dəfə oxundu
60 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.042 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.403 dəfə oxundu
62 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.241 dəfə oxundu
63 Şəfaət inancı 08.02.11 2.824 dəfə oxundu
64 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.819 dəfə oxundu
65 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.788 dəfə oxundu
66 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.717 dəfə oxundu
67 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.490 dəfə oxundu
68 Dua 25.11.10 6.598 dəfə oxundu
69 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.451 dəfə oxundu
70 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.787 dəfə oxundu
71 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.890 dəfə oxundu
72 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.572 dəfə oxundu
73 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.724 dəfə oxundu
74 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.373 dəfə oxundu
75 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.807 dəfə oxundu
76 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.427 dəfə oxundu
77 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.968 dəfə oxundu
78 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.268 dəfə oxundu
79 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.425 dəfə oxundu
80 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.462 dəfə oxundu
81 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.395 dəfə oxundu
82 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.328 dəfə oxundu
83 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.359 dəfə oxundu
84 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.357 dəfə oxundu
85 Şirk və küfr 14.07.11 3.256 dəfə oxundu
86 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.936 dəfə oxundu
87 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.904 dəfə oxundu
88 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.963 dəfə oxundu
89 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.119 dəfə oxundu
90 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.038 dəfə oxundu
91 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.807 dəfə oxundu
92 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.837 dəfə oxundu