Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.945 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.273 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.207 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.745 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.674 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.047 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.876 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.636 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.642 dəfə oxundu
9 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.513 dəfə oxundu
10 Faiz 29.03.10 4.591 dəfə oxundu
11 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.456 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.643 dəfə oxundu
13 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.175 dəfə oxundu
14 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.423 dəfə oxundu
15 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.077 dəfə oxundu
16 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.454 dəfə oxundu
17 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.093 dəfə oxundu
18 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.661 dəfə oxundu
19 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.691 dəfə oxundu
20 Vərdişlər 10.04.10 2.641 dəfə oxundu
21 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.909 dəfə oxundu
22 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.884 dəfə oxundu
23 Tağut 28.04.17 3.880 dəfə oxundu
24 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.759 dəfə oxundu
25 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.794 dəfə oxundu
26 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.570 dəfə oxundu
27 Vəhy 12.04.13 1.815 dəfə oxundu
28 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 772 dəfə oxundu
29 Təsbeh 06.07.09 3.685 dəfə oxundu
30 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.672 dəfə oxundu
31 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.683 dəfə oxundu
32 İsra və Merac 02.04.16 1.210 dəfə oxundu
33 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.395 dəfə oxundu
34 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 864 dəfə oxundu
35 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.375 dəfə oxundu
36 Qəndil 30.06.09 8.053 dəfə oxundu
37 Şəfaət 08.04.10 3.204 dəfə oxundu
38 Surroqat analıq 03.02.12 4.841 dəfə oxundu
39 Təvəssül 10.06.13 3.151 dəfə oxundu
40 “Ən zəif ev” 09.03.18 367 dəfə oxundu
41 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.696 dəfə oxundu
42 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.301 dəfə oxundu
43 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.577 dəfə oxundu
44 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.616 dəfə oxundu
45 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.415 dəfə oxundu
46 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 621 dəfə oxundu
47 Donuz dərisi 02.11.09 3.276 dəfə oxundu
48 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.056 dəfə oxundu
49 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.934 dəfə oxundu
50 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.170 dəfə oxundu
51 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.212 dəfə oxundu
52 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 343 dəfə oxundu
53 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.124 dəfə oxundu
54 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.457 dəfə oxundu
55 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.885 dəfə oxundu
56 Şəfaət inancı 08.02.11 2.951 dəfə oxundu
57 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
58 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.136 dəfə oxundu
59 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 652 dəfə oxundu
60 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.296 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.465 dəfə oxundu
62 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.057 dəfə oxundu
63 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.943 dəfə oxundu
64 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.615 dəfə oxundu
65 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.122 dəfə oxundu
66 Xums nədir? 11.01.19 370 dəfə oxundu
67 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.978 dəfə oxundu
68 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.630 dəfə oxundu
69 Dua 25.11.10 7.114 dəfə oxundu
70 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.945 dəfə oxundu
71 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.163 dəfə oxundu
72 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.142 dəfə oxundu
73 Коран и культурное развитие. 30.01.19 230 dəfə oxundu
74 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.896 dəfə oxundu
75 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.398 dəfə oxundu
76 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.840 dəfə oxundu
77 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.510 dəfə oxundu
78 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.460 dəfə oxundu
79 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.632 dəfə oxundu
80 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 227 dəfə oxundu
81 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.436 dəfə oxundu
82 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.561 dəfə oxundu
83 Şirk və küfr 14.07.11 3.631 dəfə oxundu
84 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.213 dəfə oxundu
85 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.202 dəfə oxundu
86 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.937 dəfə oxundu
87 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.966 dəfə oxundu
88 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.215 dəfə oxundu
89 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.944 dəfə oxundu
90 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.238 dəfə oxundu
91 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.992 dəfə oxundu
92 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.217 dəfə oxundu
93 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.640 dəfə oxundu
94 Hikmət 09.01.16 4.647 dəfə oxundu
95 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.103 dəfə oxundu
96 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.655 dəfə oxundu
97 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.831 dəfə oxundu
98 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.619 dəfə oxundu
99 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.057 dəfə oxundu
100 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.079 dəfə oxundu