Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.461 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.117 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.923 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.244 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.587 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.889 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.705 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.506 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.439 dəfə oxundu
9 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.223 dəfə oxundu
10 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.696 dəfə oxundu
11 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.133 dəfə oxundu
12 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.891 dəfə oxundu
13 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.040 dəfə oxundu
14 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.981 dəfə oxundu
15 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.747 dəfə oxundu
16 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.403 dəfə oxundu
17 Hikmət 09.01.16 4.040 dəfə oxundu
18 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.455 dəfə oxundu
19 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.545 dəfə oxundu
20 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.746 dəfə oxundu
21 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.422 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 989 dəfə oxundu
23 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.828 dəfə oxundu
24 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.469 dəfə oxundu
25 Faiz 29.03.10 4.345 dəfə oxundu
26 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.424 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.408 dəfə oxundu
28 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.143 dəfə oxundu
29 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.396 dəfə oxundu
30 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.672 dəfə oxundu
31 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.633 dəfə oxundu
32 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.972 dəfə oxundu
33 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.208 dəfə oxundu
34 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.047 dəfə oxundu
35 Vərdişlər 10.04.10 2.585 dəfə oxundu
36 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.813 dəfə oxundu
37 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.223 dəfə oxundu
38 Tağut 28.04.17 2.631 dəfə oxundu
39 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.689 dəfə oxundu
40 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.756 dəfə oxundu
41 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.276 dəfə oxundu
42 Vəhy 12.04.13 1.797 dəfə oxundu
43 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 343 dəfə oxundu
44 Təsbeh 06.07.09 3.616 dəfə oxundu
45 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.468 dəfə oxundu
46 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.651 dəfə oxundu
47 İsra və Merac 02.04.16 1.153 dəfə oxundu
48 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.342 dəfə oxundu
49 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 511 dəfə oxundu
50 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.332 dəfə oxundu
51 Qəndil 30.06.09 7.699 dəfə oxundu
52 Şəfaət 08.04.10 3.118 dəfə oxundu
53 Surroqat analıq 03.02.12 4.735 dəfə oxundu
54 Təvəssül 10.06.13 3.038 dəfə oxundu
55 “Ən zəif ev” 09.03.18 275 dəfə oxundu
56 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.607 dəfə oxundu
57 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.731 dəfə oxundu
58 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.511 dəfə oxundu
59 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.503 dəfə oxundu
60 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.282 dəfə oxundu
61 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 375 dəfə oxundu
62 Donuz dərisi 02.11.09 3.204 dəfə oxundu
63 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.549 dəfə oxundu
64 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.646 dəfə oxundu
65 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.961 dəfə oxundu
66 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.190 dəfə oxundu
67 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 107 dəfə oxundu
68 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.963 dəfə oxundu
69 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.156 dəfə oxundu
70 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.363 dəfə oxundu
71 Şəfaət inancı 08.02.11 2.874 dəfə oxundu
72 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.839 dəfə oxundu
73 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.967 dəfə oxundu
74 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.480 dəfə oxundu
75 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.430 dəfə oxundu
76 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.666 dəfə oxundu
77 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.649 dəfə oxundu
78 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.267 dəfə oxundu
79 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.011 dəfə oxundu
80 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.872 dəfə oxundu
81 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.574 dəfə oxundu
82 Dua 25.11.10 6.944 dəfə oxundu
83 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.461 dəfə oxundu
84 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.866 dəfə oxundu
85 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.058 dəfə oxundu
86 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.773 dəfə oxundu
87 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.059 dəfə oxundu
88 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.654 dəfə oxundu
89 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.481 dəfə oxundu
90 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.441 dəfə oxundu
91 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.439 dəfə oxundu
92 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.363 dəfə oxundu
93 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.521 dəfə oxundu
94 Şirk və küfr 14.07.11 3.462 dəfə oxundu
95 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.091 dəfə oxundu
96 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.067 dəfə oxundu