Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.529 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.127 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.956 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.256 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.600 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.898 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.715 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.515 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.464 dəfə oxundu
9 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.886 dəfə oxundu
10 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.585 dəfə oxundu
11 Dua 25.11.10 6.987 dəfə oxundu
12 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.529 dəfə oxundu
13 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.928 dəfə oxundu
14 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.072 dəfə oxundu
15 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.813 dəfə oxundu
16 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.114 dəfə oxundu
17 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.699 dəfə oxundu
18 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.489 dəfə oxundu
19 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.444 dəfə oxundu
20 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.467 dəfə oxundu
21 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.390 dəfə oxundu
22 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.530 dəfə oxundu
23 Şirk və küfr 14.07.11 3.482 dəfə oxundu
24 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.114 dəfə oxundu
25 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.096 dəfə oxundu
26 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.345 dəfə oxundu
27 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.767 dəfə oxundu
28 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.151 dəfə oxundu
29 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.904 dəfə oxundu
30 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.072 dəfə oxundu
31 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.983 dəfə oxundu
32 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.833 dəfə oxundu
33 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.455 dəfə oxundu
34 Hikmət 09.01.16 4.124 dəfə oxundu
35 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.573 dəfə oxundu
36 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.577 dəfə oxundu
37 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.758 dəfə oxundu
38 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.447 dəfə oxundu
39 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.003 dəfə oxundu
40 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.859 dəfə oxundu
41 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.476 dəfə oxundu
42 Faiz 29.03.10 4.385 dəfə oxundu
43 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.435 dəfə oxundu
44 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.422 dəfə oxundu
45 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.147 dəfə oxundu
46 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.398 dəfə oxundu
47 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.745 dəfə oxundu
48 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.770 dəfə oxundu
49 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.004 dəfə oxundu
50 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.289 dəfə oxundu
51 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.103 dəfə oxundu
52 Vərdişlər 10.04.10 2.592 dəfə oxundu
53 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.837 dəfə oxundu
54 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.360 dəfə oxundu
55 Tağut 28.04.17 2.846 dəfə oxundu
56 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.706 dəfə oxundu
57 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.766 dəfə oxundu
58 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.488 dəfə oxundu
59 Vəhy 12.04.13 1.801 dəfə oxundu
60 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 439 dəfə oxundu
61 Təsbeh 06.07.09 3.627 dəfə oxundu
62 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.491 dəfə oxundu
63 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.654 dəfə oxundu
64 İsra və Merac 02.04.16 1.161 dəfə oxundu
65 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.354 dəfə oxundu
66 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 581 dəfə oxundu
67 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.343 dəfə oxundu
68 Qəndil 30.06.09 7.720 dəfə oxundu
69 Şəfaət 08.04.10 3.127 dəfə oxundu
70 Surroqat analıq 03.02.12 4.762 dəfə oxundu
71 Təvəssül 10.06.13 3.070 dəfə oxundu
72 “Ən zəif ev” 09.03.18 292 dəfə oxundu
73 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.622 dəfə oxundu
74 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.813 dəfə oxundu
75 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.519 dəfə oxundu
76 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.524 dəfə oxundu
77 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.309 dəfə oxundu
78 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 415 dəfə oxundu
79 Donuz dərisi 02.11.09 3.221 dəfə oxundu
80 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.638 dəfə oxundu
81 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.692 dəfə oxundu
82 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.007 dəfə oxundu
83 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.194 dəfə oxundu
84 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 117 dəfə oxundu
85 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.973 dəfə oxundu
86 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.598 dəfə oxundu
87 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.380 dəfə oxundu
88 Şəfaət inancı 08.02.11 2.891 dəfə oxundu
89 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.843 dəfə oxundu
90 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.990 dəfə oxundu
91 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 357 dəfə oxundu
92 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.630 dəfə oxundu
93 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.437 dəfə oxundu
94 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.740 dəfə oxundu
95 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.682 dəfə oxundu
96 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.349 dəfə oxundu
97 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.042 dəfə oxundu