Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
6.032 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.278 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.257 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.758 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.678 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.050 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.883 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.640 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.659 dəfə oxundu
9 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.730 dəfə oxundu
10 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.452 dəfə oxundu
11 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.587 dəfə oxundu
12 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.619 dəfə oxundu
13 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.427 dəfə oxundu
14 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 711 dəfə oxundu
15 Donuz dərisi 02.11.09 3.282 dəfə oxundu
16 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.173 dəfə oxundu
17 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.978 dəfə oxundu
18 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.205 dəfə oxundu
19 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
20 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 354 dəfə oxundu
21 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.128 dəfə oxundu
22 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.634 dəfə oxundu
23 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.896 dəfə oxundu
24 Şəfaət inancı 08.02.11 2.966 dəfə oxundu
25 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
26 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.164 dəfə oxundu
27 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 710 dəfə oxundu
28 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.473 dəfə oxundu
29 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
30 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.092 dəfə oxundu
31 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.995 dəfə oxundu
32 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.653 dəfə oxundu
33 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.144 dəfə oxundu
34 Xums nədir? 11.01.19 404 dəfə oxundu
35 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.996 dəfə oxundu
36 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.637 dəfə oxundu
37 Dua 25.11.10 7.119 dəfə oxundu
38 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.032 dəfə oxundu
39 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.215 dəfə oxundu
40 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.153 dəfə oxundu
41 Коран и культурное развитие. 30.01.19 236 dəfə oxundu
42 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.918 dəfə oxundu
43 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.444 dəfə oxundu
44 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.871 dəfə oxundu
45 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
46 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
47 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.676 dəfə oxundu
48 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 238 dəfə oxundu
49 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.445 dəfə oxundu
50 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
51 Şirk və küfr 14.07.11 3.658 dəfə oxundu
52 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.224 dəfə oxundu
53 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.219 dəfə oxundu
54 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 70 dəfə oxundu
55 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.083 dəfə oxundu
56 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.005 dəfə oxundu
57 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.229 dəfə oxundu
58 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.948 dəfə oxundu
59 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.257 dəfə oxundu
60 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.995 dəfə oxundu
61 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.299 dəfə oxundu
62 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.061 dəfə oxundu
63 Hikmət 09.01.16 4.721 dəfə oxundu
64 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.230 dəfə oxundu
65 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.671 dəfə oxundu
66 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.851 dəfə oxundu
67 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.637 dəfə oxundu
68 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.064 dəfə oxundu
69 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.134 dəfə oxundu
70 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.530 dəfə oxundu
71 Faiz 29.03.10 4.655 dəfə oxundu
72 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
73 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.651 dəfə oxundu
74 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.178 dəfə oxundu
75 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
76 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.118 dəfə oxundu
77 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.641 dəfə oxundu
78 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.116 dəfə oxundu
79 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.785 dəfə oxundu
80 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.814 dəfə oxundu
81 Vərdişlər 10.04.10 2.654 dəfə oxundu
82 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.920 dəfə oxundu
83 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.007 dəfə oxundu
84 Tağut 28.04.17 4.101 dəfə oxundu
85 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.769 dəfə oxundu
86 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.798 dəfə oxundu
87 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.851 dəfə oxundu
88 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
89 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 862 dəfə oxundu
90 Təsbeh 06.07.09 3.695 dəfə oxundu
91 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.701 dəfə oxundu
92 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.685 dəfə oxundu
93 İsra və Merac 02.04.16 1.211 dəfə oxundu
94 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.399 dəfə oxundu
95 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 917 dəfə oxundu
96 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.378 dəfə oxundu
97 Qəndil 30.06.09 8.073 dəfə oxundu
98 Şəfaət 08.04.10 3.212 dəfə oxundu
99 Surroqat analıq 03.02.12 4.890 dəfə oxundu
100 Təvəssül 10.06.13 3.158 dəfə oxundu