Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.900 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.990 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.710 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.486 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.505 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.662 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.537 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.333 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.537 dəfə oxundu
9 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.595 dəfə oxundu
10 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.759 dəfə oxundu
11 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.426 dəfə oxundu
12 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.464 dəfə oxundu
13 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.405 dəfə oxundu
14 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.339 dəfə oxundu
15 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.282 dəfə oxundu
16 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.434 dəfə oxundu
17 Şirk və küfr 14.07.11 3.289 dəfə oxundu
18 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.952 dəfə oxundu
19 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.930 dəfə oxundu
20 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.518 dəfə oxundu
21 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.408 dəfə oxundu
22 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.052 dəfə oxundu
23 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.818 dəfə oxundu
24 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.867 dəfə oxundu
25 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.965 dəfə oxundu
26 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.218 dəfə oxundu
27 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.833 dəfə oxundu
28 Hikmət 09.01.16 3.392 dəfə oxundu
29 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.873 dəfə oxundu
30 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.426 dəfə oxundu
31 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.672 dəfə oxundu
32 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.223 dəfə oxundu
33 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 936 dəfə oxundu
34 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.638 dəfə oxundu
35 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.399 dəfə oxundu
36 Faiz 29.03.10 4.148 dəfə oxundu
37 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.400 dəfə oxundu
38 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.237 dəfə oxundu
39 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.048 dəfə oxundu
40 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.382 dəfə oxundu
41 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.269 dəfə oxundu
42 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.880 dəfə oxundu
43 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.823 dəfə oxundu
44 Qadınların döyülməsi 29.03.17 805 dəfə oxundu
45 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.219 dəfə oxundu
46 Vərdişlər 10.04.10 2.544 dəfə oxundu
47 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.723 dəfə oxundu
48 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.170 dəfə oxundu
49 Tağut 28.04.17 1.466 dəfə oxundu
50 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.635 dəfə oxundu
51 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.692 dəfə oxundu
52 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.894 dəfə oxundu
53 Vəhy 12.04.13 1.749 dəfə oxundu
54 Təsbeh 06.07.09 3.532 dəfə oxundu
55 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.212 dəfə oxundu
56 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.605 dəfə oxundu
57 İsra və Merac 02.04.16 1.093 dəfə oxundu
58 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.316 dəfə oxundu
59 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.289 dəfə oxundu
60 Qəndil 30.06.09 7.408 dəfə oxundu
61 Şəfaət 08.04.10 3.064 dəfə oxundu
62 Surroqat analıq 03.02.12 4.579 dəfə oxundu
63 Təvəssül 10.06.13 2.906 dəfə oxundu
64 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.488 dəfə oxundu
65 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.029 dəfə oxundu
66 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.397 dəfə oxundu
67 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.436 dəfə oxundu
68 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.142 dəfə oxundu
69 Donuz dərisi 02.11.09 3.148 dəfə oxundu
70 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.050 dəfə oxundu
71 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.375 dəfə oxundu
72 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.781 dəfə oxundu
73 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.169 dəfə oxundu
74 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.746 dəfə oxundu
75 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.276 dəfə oxundu
76 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.644 dəfə oxundu
77 Şəfaət inancı 08.02.11 2.827 dəfə oxundu
78 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.820 dəfə oxundu
79 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.820 dəfə oxundu
80 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.308 dəfə oxundu
81 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.414 dəfə oxundu
82 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.293 dəfə oxundu
83 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.484 dəfə oxundu
84 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.859 dəfə oxundu
85 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.909 dəfə oxundu
86 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.742 dəfə oxundu
87 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.497 dəfə oxundu
88 Dua 25.11.10 6.633 dəfə oxundu
89 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.900 dəfə oxundu
90 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.497 dəfə oxundu
91 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.983 dəfə oxundu