Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.569 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.768 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.520 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.506 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.367 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.246 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.190 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.016 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.666 dəfə oxundu
9 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.336 dəfə oxundu
10 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.488 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 2.924 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.250 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 2.786 dəfə oxundu
14 Donuz dərisi 02.11.09 3.040 dəfə oxundu
15 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.668 dəfə oxundu
16 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.196 dəfə oxundu
17 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.334 dəfə oxundu
18 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.989 dəfə oxundu
19 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.509 dəfə oxundu
20 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 27.301 dəfə oxundu
21 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.835 dəfə oxundu
22 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.115 dəfə oxundu
23 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.625 dəfə oxundu
24 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.077 dəfə oxundu
25 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.439 dəfə oxundu
26 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.311 dəfə oxundu
27 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.083 dəfə oxundu
28 Şəfaət inancı 08.02.11 2.721 dəfə oxundu
29 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.727 dəfə oxundu
30 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.664 dəfə oxundu
31 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.617 dəfə oxundu
32 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.373 dəfə oxundu
33 Dua 25.11.10 6.356 dəfə oxundu
34 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.331 dəfə oxundu
35 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.531 dəfə oxundu
36 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.755 dəfə oxundu
37 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.436 dəfə oxundu
38 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.519 dəfə oxundu
39 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.193 dəfə oxundu
40 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.569 dəfə oxundu
41 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.079 dəfə oxundu
42 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.840 dəfə oxundu
43 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.135 dəfə oxundu
44 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.314 dəfə oxundu
45 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.379 dəfə oxundu
46 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.292 dəfə oxundu
47 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.215 dəfə oxundu
48 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.035 dəfə oxundu
49 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.155 dəfə oxundu
50 Şirk və küfr 14.07.11 3.124 dəfə oxundu
51 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.800 dəfə oxundu
52 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.738 dəfə oxundu
53 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.881 dəfə oxundu
54 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.756 dəfə oxundu
55 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.896 dəfə oxundu
56 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.704 dəfə oxundu
57 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.497 dəfə oxundu
58 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.271 dəfə oxundu
59 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.532 dəfə oxundu
60 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.458 dəfə oxundu
61 Hikmət 09.01.16 2.852 dəfə oxundu
62 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.325 dəfə oxundu
63 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.283 dəfə oxundu
64 Faiz 29.03.10 3.989 dəfə oxundu
65 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.924 dəfə oxundu
66 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 812 dəfə oxundu
67 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.291 dəfə oxundu
68 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.291 dəfə oxundu
69 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.941 dəfə oxundu
70 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.291 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.138 dəfə oxundu
72 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 798 dəfə oxundu
73 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.678 dəfə oxundu
74 Vərdişlər 10.04.10 2.425 dəfə oxundu
75 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.424 dəfə oxundu
76 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.654 dəfə oxundu
77 Qadınların döyülməsi 29.03.17 398 dəfə oxundu
78 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.485 dəfə oxundu
79 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.555 dəfə oxundu
80 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.581 dəfə oxundu
81 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.549 dəfə oxundu
82 Tağut 28.04.17 246 dəfə oxundu
83 Təsbeh 06.07.09 3.360 dəfə oxundu
84 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.995 dəfə oxundu
85 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.474 dəfə oxundu
86 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.054 dəfə oxundu
87 Vəhy 12.04.13 1.647 dəfə oxundu
88 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.161 dəfə oxundu
89 Qəndil 30.06.09 7.192 dəfə oxundu
90 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.912 dəfə oxundu
91 İsra və Merac 02.04.16 946 dəfə oxundu
92 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.188 dəfə oxundu