Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.864 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.238 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.136 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.586 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.648 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.031 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.853 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.625 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.517 dəfə oxundu
9 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.510 dəfə oxundu
10 Faiz 29.03.10 4.547 dəfə oxundu
11 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.450 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.638 dəfə oxundu
13 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.174 dəfə oxundu
14 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.420 dəfə oxundu
15 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.993 dəfə oxundu
16 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.289 dəfə oxundu
17 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.084 dəfə oxundu
18 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.551 dəfə oxundu
19 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.574 dəfə oxundu
20 Vərdişlər 10.04.10 2.632 dəfə oxundu
21 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.895 dəfə oxundu
22 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.776 dəfə oxundu
23 Tağut 28.04.17 3.672 dəfə oxundu
24 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.744 dəfə oxundu
25 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.783 dəfə oxundu
26 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.317 dəfə oxundu
27 Vəhy 12.04.13 1.811 dəfə oxundu
28 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 707 dəfə oxundu
29 Təsbeh 06.07.09 3.674 dəfə oxundu
30 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.630 dəfə oxundu
31 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.671 dəfə oxundu
32 İsra və Merac 02.04.16 1.203 dəfə oxundu
33 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.390 dəfə oxundu
34 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 819 dəfə oxundu
35 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.371 dəfə oxundu
36 Qəndil 30.06.09 8.018 dəfə oxundu
37 Şəfaət 08.04.10 3.194 dəfə oxundu
38 Surroqat analıq 03.02.12 4.823 dəfə oxundu
39 Təvəssül 10.06.13 3.139 dəfə oxundu
40 “Ən zəif ev” 09.03.18 357 dəfə oxundu
41 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.675 dəfə oxundu
42 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.190 dəfə oxundu
43 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.564 dəfə oxundu
44 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.602 dəfə oxundu
45 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.395 dəfə oxundu
46 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 517 dəfə oxundu
47 Donuz dərisi 02.11.09 3.269 dəfə oxundu
48 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.973 dəfə oxundu
49 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.893 dəfə oxundu
50 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.134 dəfə oxundu
51 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.205 dəfə oxundu
52 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 337 dəfə oxundu
53 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.085 dəfə oxundu
54 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 48.286 dəfə oxundu
55 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.826 dəfə oxundu
56 Şəfaət inancı 08.02.11 2.940 dəfə oxundu
57 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
58 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.110 dəfə oxundu
59 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 598 dəfə oxundu
60 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.148 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.462 dəfə oxundu
62 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.985 dəfə oxundu
63 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.884 dəfə oxundu
64 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.555 dəfə oxundu
65 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.104 dəfə oxundu
66 Xums nədir? 11.01.19 334 dəfə oxundu
67 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.954 dəfə oxundu
68 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.624 dəfə oxundu
69 Dua 25.11.10 7.092 dəfə oxundu
70 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.864 dəfə oxundu
71 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.123 dəfə oxundu
72 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.136 dəfə oxundu
73 Коран и культурное развитие. 30.01.19 218 dəfə oxundu
74 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.870 dəfə oxundu
75 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.328 dəfə oxundu
76 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.831 dəfə oxundu
77 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.505 dəfə oxundu
78 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.453 dəfə oxundu
79 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.595 dəfə oxundu
80 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 42 dəfə oxundu
81 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.426 dəfə oxundu
82 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.554 dəfə oxundu
83 Şirk və küfr 14.07.11 3.606 dəfə oxundu
84 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.195 dəfə oxundu
85 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.180 dəfə oxundu
86 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.819 dəfə oxundu
87 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.941 dəfə oxundu
88 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.200 dəfə oxundu
89 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.937 dəfə oxundu
90 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.186 dəfə oxundu
91 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.990 dəfə oxundu
92 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.138 dəfə oxundu
93 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.585 dəfə oxundu
94 Hikmət 09.01.16 4.573 dəfə oxundu
95 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.974 dəfə oxundu
96 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.642 dəfə oxundu
97 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.814 dəfə oxundu
98 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.589 dəfə oxundu
99 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.053 dəfə oxundu
100 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.990 dəfə oxundu