Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.708 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.922 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.638 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.317 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.458 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.596 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.390 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.213 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.344 dəfə oxundu
9 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.351 dəfə oxundu
10 Faiz 29.03.10 4.086 dəfə oxundu
11 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.114 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 883 dəfə oxundu
13 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.476 dəfə oxundu
14 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.357 dəfə oxundu
15 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.126 dəfə oxundu
16 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.365 dəfə oxundu
17 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.207 dəfə oxundu
18 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 918 dəfə oxundu
19 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.922 dəfə oxundu
20 Vərdişlər 10.04.10 2.496 dəfə oxundu
21 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.595 dəfə oxundu
22 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.770 dəfə oxundu
23 Qadınların döyülməsi 29.03.17 595 dəfə oxundu
24 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.571 dəfə oxundu
25 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.626 dəfə oxundu
26 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.658 dəfə oxundu
27 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.866 dəfə oxundu
28 Tağut 28.04.17 1.023 dəfə oxundu
29 Təsbeh 06.07.09 3.470 dəfə oxundu
30 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.097 dəfə oxundu
31 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.574 dəfə oxundu
32 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.478 dəfə oxundu
33 Vəhy 12.04.13 1.711 dəfə oxundu
34 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.256 dəfə oxundu
35 Qəndil 30.06.09 7.345 dəfə oxundu
36 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.100 dəfə oxundu
37 İsra və Merac 02.04.16 1.043 dəfə oxundu
38 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.263 dəfə oxundu
39 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.427 dəfə oxundu
40 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.755 dəfə oxundu
41 Şəfaət 08.04.10 3.012 dəfə oxundu
42 Surroqat analıq 03.02.12 4.444 dəfə oxundu
43 Təvəssül 10.06.13 2.858 dəfə oxundu
44 Donuz dərisi 02.11.09 3.106 dəfə oxundu
45 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.868 dəfə oxundu
46 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.317 dəfə oxundu
47 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.399 dəfə oxundu
48 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.080 dəfə oxundu
49 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.706 dəfə oxundu
50 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 33.002 dəfə oxundu
51 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.497 dəfə oxundu
52 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.240 dəfə oxundu
53 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.698 dəfə oxundu
54 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.136 dəfə oxundu
55 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.795 dəfə oxundu
56 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.374 dəfə oxundu
57 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.202 dəfə oxundu
58 Şəfaət inancı 08.02.11 2.789 dəfə oxundu
59 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.788 dəfə oxundu
60 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.749 dəfə oxundu
61 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.689 dəfə oxundu
62 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.451 dəfə oxundu
63 Dua 25.11.10 6.517 dəfə oxundu
64 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.418 dəfə oxundu
65 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.702 dəfə oxundu
66 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.848 dəfə oxundu
67 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.531 dəfə oxundu
68 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.665 dəfə oxundu
69 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.323 dəfə oxundu
70 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.708 dəfə oxundu
71 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.276 dəfə oxundu
72 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.929 dəfə oxundu
73 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.225 dəfə oxundu
74 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.393 dəfə oxundu
75 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.432 dəfə oxundu
76 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.369 dəfə oxundu
77 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.268 dəfə oxundu
78 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.216 dəfə oxundu
79 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.277 dəfə oxundu
80 Şirk və küfr 14.07.11 3.203 dəfə oxundu
81 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.885 dəfə oxundu
82 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.850 dəfə oxundu
83 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.934 dəfə oxundu
84 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.982 dəfə oxundu
85 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.994 dəfə oxundu
86 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.769 dəfə oxundu
87 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.701 dəfə oxundu
88 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.362 dəfə oxundu
89 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.608 dəfə oxundu
90 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.535 dəfə oxundu
91 Hikmət 09.01.16 3.154 dəfə oxundu
92 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.574 dəfə oxundu