Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.696 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.141 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.028 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.284 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.613 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.911 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.735 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.520 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.516 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.363 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 7.784 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.158 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.799 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 3.107 dəfə oxundu
14 “Ən zəif ev” 09.03.18 321 dəfə oxundu
15 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.639 dəfə oxundu
16 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.988 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.531 dəfə oxundu
18 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.568 dəfə oxundu
19 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.361 dəfə oxundu
20 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 468 dəfə oxundu
21 Donuz dərisi 02.11.09 3.247 dəfə oxundu
22 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.813 dəfə oxundu
23 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.782 dəfə oxundu
24 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.072 dəfə oxundu
25 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.201 dəfə oxundu
26 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 322 dəfə oxundu
27 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.978 dəfə oxundu
28 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 44.127 dəfə oxundu
29 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.410 dəfə oxundu
30 Şəfaət inancı 08.02.11 2.909 dəfə oxundu
31 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.852 dəfə oxundu
32 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.042 dəfə oxundu
33 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 493 dəfə oxundu
34 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.896 dəfə oxundu
35 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.446 dəfə oxundu
36 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.858 dəfə oxundu
37 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.751 dəfə oxundu
38 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.449 dəfə oxundu
39 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.071 dəfə oxundu
40 Xums nədir? 11.01.19 235 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.920 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.615 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 7.045 dəfə oxundu
44 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.696 dəfə oxundu
45 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.026 dəfə oxundu
46 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.095 dəfə oxundu
47 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.848 dəfə oxundu
48 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.220 dəfə oxundu
49 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.790 dəfə oxundu
50 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.497 dəfə oxundu
51 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.446 dəfə oxundu
52 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.531 dəfə oxundu
53 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.413 dəfə oxundu
54 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.546 dəfə oxundu
55 Şirk və küfr 14.07.11 3.542 dəfə oxundu
56 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.161 dəfə oxundu
57 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.130 dəfə oxundu
58 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.560 dəfə oxundu
59 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.874 dəfə oxundu
60 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.185 dəfə oxundu
61 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.924 dəfə oxundu
62 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.134 dəfə oxundu
63 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.984 dəfə oxundu
64 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.994 dəfə oxundu
65 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.515 dəfə oxundu
66 Hikmət 09.01.16 4.277 dəfə oxundu
67 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.772 dəfə oxundu
68 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.613 dəfə oxundu
69 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.784 dəfə oxundu
70 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.533 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.032 dəfə oxundu
72 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.937 dəfə oxundu
73 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.490 dəfə oxundu
74 Faiz 29.03.10 4.482 dəfə oxundu
75 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.442 dəfə oxundu
76 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.630 dəfə oxundu
77 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.161 dəfə oxundu
78 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.403 dəfə oxundu
79 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.858 dəfə oxundu
80 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.055 dəfə oxundu
81 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.047 dəfə oxundu
82 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.398 dəfə oxundu
83 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.303 dəfə oxundu
84 Vərdişlər 10.04.10 2.604 dəfə oxundu
85 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.874 dəfə oxundu
86 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.581 dəfə oxundu
87 Tağut 28.04.17 3.206 dəfə oxundu
88 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.721 dəfə oxundu
89 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.774 dəfə oxundu
90 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.873 dəfə oxundu
91 Vəhy 12.04.13 1.809 dəfə oxundu
92 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 563 dəfə oxundu
93 Təsbeh 06.07.09 3.642 dəfə oxundu
94 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.585 dəfə oxundu
95 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.656 dəfə oxundu
96 İsra və Merac 02.04.16 1.181 dəfə oxundu
97 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.378 dəfə oxundu
98 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 663 dəfə oxundu