Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.488 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.127 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.458 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.389 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.323 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.174 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.109 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.922 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.473 dəfə oxundu
9 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.917 dəfə oxundu
10 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.068 dəfə oxundu
11 Şirk və küfr 14.07.11 3.070 dəfə oxundu
12 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.745 dəfə oxundu
13 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.672 dəfə oxundu
14 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.840 dəfə oxundu
15 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.619 dəfə oxundu
16 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.830 dəfə oxundu
17 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.672 dəfə oxundu
18 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.397 dəfə oxundu
19 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.225 dəfə oxundu
20 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.489 dəfə oxundu
21 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.396 dəfə oxundu
22 Hikmət 09.01.16 2.639 dəfə oxundu
23 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 992 dəfə oxundu
24 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.234 dəfə oxundu
25 Faiz 29.03.10 3.929 dəfə oxundu
26 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.830 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 767 dəfə oxundu
28 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.124 dəfə oxundu
29 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.248 dəfə oxundu
30 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.854 dəfə oxundu
31 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.239 dəfə oxundu
32 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.099 dəfə oxundu
33 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 719 dəfə oxundu
34 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.542 dəfə oxundu
35 Vərdişlər 10.04.10 2.392 dəfə oxundu
36 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.320 dəfə oxundu
37 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.575 dəfə oxundu
38 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.414 dəfə oxundu
39 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.506 dəfə oxundu
40 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.532 dəfə oxundu
41 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.402 dəfə oxundu
42 Təsbeh 06.07.09 3.309 dəfə oxundu
43 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.920 dəfə oxundu
44 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.432 dəfə oxundu
45 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.794 dəfə oxundu
46 Vəhy 12.04.13 1.603 dəfə oxundu
47 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.110 dəfə oxundu
48 Qəndil 30.06.09 7.036 dəfə oxundu
49 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.805 dəfə oxundu
50 İsra və Merac 02.04.16 847 dəfə oxundu
51 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.130 dəfə oxundu
52 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.284 dəfə oxundu
53 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.332 dəfə oxundu
54 Şəfaət 08.04.10 2.866 dəfə oxundu
55 Surroqat analıq 03.02.12 4.180 dəfə oxundu
56 Təvəssül 10.06.13 2.730 dəfə oxundu
57 Donuz dərisi 02.11.09 3.005 dəfə oxundu
58 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.542 dəfə oxundu
59 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.114 dəfə oxundu
60 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.279 dəfə oxundu
61 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.931 dəfə oxundu
62 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.458 dəfə oxundu
63 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.787 dəfə oxundu
64 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.695 dəfə oxundu
65 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.010 dəfə oxundu
66 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.571 dəfə oxundu
67 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.040 dəfə oxundu
68 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.273 dəfə oxundu
69 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.282 dəfə oxundu
70 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.021 dəfə oxundu
71 Şəfaət inancı 08.02.11 2.678 dəfə oxundu
72 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.687 dəfə oxundu
73 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.604 dəfə oxundu
74 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.558 dəfə oxundu
75 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.325 dəfə oxundu
76 Dua 25.11.10 6.217 dəfə oxundu
77 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.276 dəfə oxundu
78 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.438 dəfə oxundu
79 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.693 dəfə oxundu
80 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.380 dəfə oxundu
81 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.425 dəfə oxundu
82 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.113 dəfə oxundu
83 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.488 dəfə oxundu
84 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.965 dəfə oxundu
85 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.756 dəfə oxundu
86 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.084 dəfə oxundu
87 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.269 dəfə oxundu
88 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.331 dəfə oxundu
89 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.247 dəfə oxundu
90 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.161 dəfə oxundu