Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.409 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.087 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.417 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.256 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.285 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.118 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 4.984 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.795 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.298 dəfə oxundu
9 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.348 dəfə oxundu
10 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.337 dəfə oxundu
11 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.031 dəfə oxundu
12 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.409 dəfə oxundu
13 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.814 dəfə oxundu
14 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.701 dəfə oxundu
15 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.054 dəfə oxundu
16 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.212 dəfə oxundu
17 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.294 dəfə oxundu
18 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.214 dəfə oxundu
19 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.115 dəfə oxundu
20 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.805 dəfə oxundu
21 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 5.981 dəfə oxundu
22 Şirk və küfr 14.07.11 3.007 dəfə oxundu
23 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.693 dəfə oxundu
24 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.608 dəfə oxundu
25 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.812 dəfə oxundu
26 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.468 dəfə oxundu
27 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.756 dəfə oxundu
28 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.634 dəfə oxundu
29 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.223 dəfə oxundu
30 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.178 dəfə oxundu
31 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.434 dəfə oxundu
32 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.346 dəfə oxundu
33 Hikmət 09.01.16 2.408 dəfə oxundu
34 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 761 dəfə oxundu
35 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.175 dəfə oxundu
36 Faiz 29.03.10 3.878 dəfə oxundu
37 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.737 dəfə oxundu
38 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 728 dəfə oxundu
39 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 952 dəfə oxundu
40 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.213 dəfə oxundu
41 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.760 dəfə oxundu
42 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.205 dəfə oxundu
43 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.055 dəfə oxundu
44 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 586 dəfə oxundu
45 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.392 dəfə oxundu
46 Vərdişlər 10.04.10 2.360 dəfə oxundu
47 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.223 dəfə oxundu
48 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.493 dəfə oxundu
49 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.349 dəfə oxundu
50 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.461 dəfə oxundu
51 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.493 dəfə oxundu
52 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.282 dəfə oxundu
53 Təsbeh 06.07.09 3.242 dəfə oxundu
54 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.745 dəfə oxundu
55 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.385 dəfə oxundu
56 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.591 dəfə oxundu
57 Vəhy 12.04.13 1.561 dəfə oxundu
58 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.042 dəfə oxundu
59 Qəndil 30.06.09 6.980 dəfə oxundu
60 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.683 dəfə oxundu
61 İsra və Merac 02.04.16 718 dəfə oxundu
62 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.071 dəfə oxundu
63 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.241 dəfə oxundu
64 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.205 dəfə oxundu
65 Şəfaət 08.04.10 2.804 dəfə oxundu
66 Surroqat analıq 03.02.12 4.101 dəfə oxundu
67 Təvəssül 10.06.13 2.675 dəfə oxundu
68 Donuz dərisi 02.11.09 2.951 dəfə oxundu
69 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.437 dəfə oxundu
70 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.042 dəfə oxundu
71 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.220 dəfə oxundu
72 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.873 dəfə oxundu
73 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.423 dəfə oxundu
74 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.457 dəfə oxundu
75 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.604 dəfə oxundu
76 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.923 dəfə oxundu
77 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.530 dəfə oxundu
78 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.011 dəfə oxundu
79 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.123 dəfə oxundu
80 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.250 dəfə oxundu
81 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.963 dəfə oxundu
82 Şəfaət inancı 08.02.11 2.626 dəfə oxundu
83 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.649 dəfə oxundu
84 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.552 dəfə oxundu
85 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.523 dəfə oxundu
86 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.278 dəfə oxundu
87 Dua 25.11.10 6.140 dəfə oxundu
88 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.213 dəfə oxundu
89 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.362 dəfə oxundu
90 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.642 dəfə oxundu