Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.328 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.054 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.388 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.199 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.257 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.086 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 4.948 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.750 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.222 dəfə oxundu
9 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.785 dəfə oxundu
10 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.336 dəfə oxundu
11 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.701 dəfə oxundu
12 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.610 dəfə oxundu
13 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.160 dəfə oxundu
14 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.141 dəfə oxundu
15 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.393 dəfə oxundu
16 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.319 dəfə oxundu
17 Hikmət 09.01.16 2.283 dəfə oxundu
18 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 675 dəfə oxundu
19 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.130 dəfə oxundu
20 Faiz 29.03.10 3.834 dəfə oxundu
21 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.632 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 694 dəfə oxundu
23 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 871 dəfə oxundu
24 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.175 dəfə oxundu
25 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.685 dəfə oxundu
26 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.176 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.020 dəfə oxundu
28 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 487 dəfə oxundu
29 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.237 dəfə oxundu
30 Vərdişlər 10.04.10 2.322 dəfə oxundu
31 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.140 dəfə oxundu
32 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.425 dəfə oxundu
33 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.295 dəfə oxundu
34 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.427 dəfə oxundu
35 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.453 dəfə oxundu
36 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.171 dəfə oxundu
37 Təsbeh 06.07.09 3.206 dəfə oxundu
38 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.692 dəfə oxundu
39 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.364 dəfə oxundu
40 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.397 dəfə oxundu
41 Vəhy 12.04.13 1.540 dəfə oxundu
42 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 2.986 dəfə oxundu
43 Qəndil 30.06.09 6.931 dəfə oxundu
44 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.573 dəfə oxundu
45 İsra və Merac 02.04.16 673 dəfə oxundu
46 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.018 dəfə oxundu
47 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.189 dəfə oxundu
48 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.078 dəfə oxundu
49 Şəfaət 08.04.10 2.770 dəfə oxundu
50 Surroqat analıq 03.02.12 4.045 dəfə oxundu
51 Təvəssül 10.06.13 2.624 dəfə oxundu
52 Donuz dərisi 02.11.09 2.916 dəfə oxundu
53 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.308 dəfə oxundu
54 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 4.991 dəfə oxundu
55 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.190 dəfə oxundu
56 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.832 dəfə oxundu
57 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.396 dəfə oxundu
58 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.116 dəfə oxundu
59 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.532 dəfə oxundu
60 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.823 dəfə oxundu
61 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.494 dəfə oxundu
62 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 1.990 dəfə oxundu
63 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 5.977 dəfə oxundu
64 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.216 dəfə oxundu
65 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.898 dəfə oxundu
66 Şəfaət inancı 08.02.11 2.593 dəfə oxundu
67 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.624 dəfə oxundu
68 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.509 dəfə oxundu
69 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.503 dəfə oxundu
70 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.229 dəfə oxundu
71 Dua 25.11.10 6.059 dəfə oxundu
72 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.162 dəfə oxundu
73 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.283 dəfə oxundu
74 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.593 dəfə oxundu
75 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.314 dəfə oxundu
76 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.271 dəfə oxundu
77 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 4.959 dəfə oxundu
78 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.328 dəfə oxundu
79 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.721 dəfə oxundu
80 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.636 dəfə oxundu
81 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.029 dəfə oxundu
82 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.183 dəfə oxundu
83 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.265 dəfə oxundu
84 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.183 dəfə oxundu
85 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.091 dəfə oxundu
86 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.698 dəfə oxundu
87 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 5.915 dəfə oxundu
88 Şirk və küfr 14.07.11 2.952 dəfə oxundu
89 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.657 dəfə oxundu
90 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.559 dəfə oxundu