Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS
Müsəlmanlar > Adam öldürmək > Cəzalar > Tədqiqatlar Tarix: 30 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et

QURANA ƏSASƏN QƏSDƏN ADAM ÖLDÜRMƏYİN CƏZASI QİSASDIR

Qurani-Kərimə əsasən adam öldürməyin cəzası qisasdır. Qisas aşağıdakı ayələrdə müsəlmanlara vacib edilib:

“Ey iman gətirənlər! Adam öldürmə hadisələrində qisas sizə vacib edildi”. (Bəqərə, 2/178)

Qisas cinayət və cəzanın arasındakı bərabərliyi bildirir. Cinayət və cəza arasındakı tənlik Quranın əsas qaydasıdır.

“Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir”. (Şura, 42/40)

Qisas Qurana əsasən insanın təhlükəsizliyinin təminatıdır.

“Ey möhkəm duruşlu şəxslər1 (ağıl sahibləri)! Qisasda sizin üçün həyat vardır! Bəlkə, qorunasınız”. (Bəqərə, 2/179)

Quran şikayətin başladığı vaxtdan cəzanın tətbiqinə qədər cinayətdən zərər çəkən tərəfə səlahiyyət verir və beləcə, onları arxayın edir.

“Allahın toxunulmaz etdiyi insanı haqlı bir səbəb2 olmadan öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik. Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur”. (İsra, 17/33)

Öldürülən insanın ailəsinə qatili bağışlamaq ixtiyarı verilib. Bunu Bəqərə surəsinin 178-ci ayəsi belə izah edir:

“Kim öldürülənin qardaşı tərəfindən bağışlansa, mərufa əsasən hərəkət etsin və qan bahasını yaxşıca ödəsin. Bu, Rəbbiniz tərəfindən sizdən ötrü bir yüngülləşdirmə və mərhəmətdir. Kim bundan sonra düşmənçiliyi davam etdirsə, onun üçün şiddətli bir əzab vardır”.

Ölənin varislərindən biri razı salınsa, qisas cəzası aradan qalxır. Buna görə də cavabdeh olan varislərin hamısı orada olmasa, bu cəza tətbiq oluna bilməz. Çünki onlardan birinin mərhəmətə gəlib qatili bağışlamağı gözlənilir.

Əgər tərəflər bir-birini başa düşməyə meyllidirlərsə, hakim belə işlərin hamısında onlara bir və ya iki dəfə barışıq yolunu məsləhət görür. Çünki verəcəyi hökm iki tərəfin arasında ədavətə səbəb ola bilər. Məhkəmə işi lazımsız yerə çox uzanacağına görə hakim iki dəfədən artıq barışıq təklifi etmir.

Qatil tövbə edib axirətdəki cəzasından xilas ola bilər. Allah bununla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar.  (Quranın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb3 yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər”. (Furqan, 25/68-70)

Cəza tətbiq edildikdən sonra iş işdən keçir. Yəni, əgər bir səhvə yol verilibsə, bu mərhələdən geri qayıtmaq qeyri-mümkündür. Buna görə də hakimin qarşısında müəyyən tələblər qoyulur: Cəzanı aradan qaldıra bilən bir şübhə axtarmaq və cinayəti obyektiv dəlillərlə sübuta yetirmək. Hakim bunları yerinə yetirməlidir. Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) belə bir hədisi var:

“Səhvən bağışlamaq səhv edib cəzalandırmaqdan yaxşıdır”. (Tirmizi, Hüdud, 6)

Müəllif: Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri, professor).

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Cövhəri, əs-Sihah, l-b-b bəndi, 1-ci cild, s. 216. []
  2. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
  3. Bu səbəblər qisas (Bəqərə, 2/178), döyüş vaxtı (Muhəmməd, 47/4) və terror (Maidə, 5/33) cinayətidir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.977 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.000 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.729 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.496 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.512 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.667 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.541 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.337 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.571 dəfə oxundu
9 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.769 dəfə oxundu
10 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.500 dəfə oxundu
11 Dua 25.11.10 6.661 dəfə oxundu
12 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.977 dəfə oxundu
13 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.555 dəfə oxundu
14 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.989 dəfə oxundu
15 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.613 dəfə oxundu
16 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.794 dəfə oxundu
17 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.464 dəfə oxundu
18 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.468 dəfə oxundu
19 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.408 dəfə oxundu
20 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.349 dəfə oxundu
21 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.288 dəfə oxundu
22 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.443 dəfə oxundu
23 Şirk və küfr 14.07.11 3.313 dəfə oxundu
24 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.963 dəfə oxundu
25 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.939 dəfə oxundu
26 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.599 dəfə oxundu
27 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.447 dəfə oxundu
28 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.068 dəfə oxundu
29 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.835 dəfə oxundu
30 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.887 dəfə oxundu
31 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.967 dəfə oxundu
32 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.286 dəfə oxundu
33 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.865 dəfə oxundu
34 Hikmət 09.01.16 3.473 dəfə oxundu
35 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.984 dəfə oxundu
36 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.439 dəfə oxundu
37 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.677 dəfə oxundu
38 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.252 dəfə oxundu
39 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 946 dəfə oxundu
40 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.674 dəfə oxundu
41 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.410 dəfə oxundu
42 Faiz 29.03.10 4.175 dəfə oxundu
43 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.401 dəfə oxundu
44 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.315 dəfə oxundu
45 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.051 dəfə oxundu
46 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.384 dəfə oxundu
47 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.328 dəfə oxundu
48 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.002 dəfə oxundu
49 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.861 dəfə oxundu
50 Qadınların döyülməsi 29.03.17 852 dəfə oxundu
51 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.308 dəfə oxundu
52 Vərdişlər 10.04.10 2.551 dəfə oxundu
53 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.743 dəfə oxundu
54 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.297 dəfə oxundu
55 Tağut 28.04.17 1.603 dəfə oxundu
56 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.642 dəfə oxundu
57 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.705 dəfə oxundu
58 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.078 dəfə oxundu
59 Vəhy 12.04.13 1.749 dəfə oxundu
60 Təsbeh 06.07.09 3.547 dəfə oxundu
61 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.249 dəfə oxundu
62 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.608 dəfə oxundu
63 İsra və Merac 02.04.16 1.102 dəfə oxundu
64 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.320 dəfə oxundu
65 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.299 dəfə oxundu
66 Qəndil 30.06.09 7.437 dəfə oxundu
67 Şəfaət 08.04.10 3.073 dəfə oxundu
68 Surroqat analıq 03.02.12 4.619 dəfə oxundu
69 Təvəssül 10.06.13 2.925 dəfə oxundu
70 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.493 dəfə oxundu
71 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.128 dəfə oxundu
72 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.412 dəfə oxundu
73 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.445 dəfə oxundu
74 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.157 dəfə oxundu
75 Donuz dərisi 02.11.09 3.156 dəfə oxundu
76 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.110 dəfə oxundu
77 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.419 dəfə oxundu
78 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.804 dəfə oxundu
79 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.174 dəfə oxundu
80 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.754 dəfə oxundu
81 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.664 dəfə oxundu
82 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.660 dəfə oxundu
83 Şəfaət inancı 08.02.11 2.830 dəfə oxundu
84 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.821 dəfə oxundu
85 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.847 dəfə oxundu
86 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.523 dəfə oxundu
87 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
88 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.323 dəfə oxundu
89 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.507 dəfə oxundu
90 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.912 dəfə oxundu
91 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.929 dəfə oxundu