İslam ümumbəşəri dindir
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi Tarix: 16 Kasım 2012 Tövsiyə et Çap et

İslam ümumbəşəri dindir

İslam cahanşümul dindir. Bu din mesajlarını tayfa, qəbilə, millət, xalq fərqi qoymadan, indiki, gələcək zaman demədən, Asiya, Avropa, Amerika, Ərəbistan və s.-i nəzərə almadan açıq-aşkar hər kəsə təqdim edir. Dolayısı ilə o bütün bəşərə səslənir.

Bunu Muhəmmədə (s) qədər olan peyğəmbərlərin “ey qövmüm, ey qövmüm…” ifadəsinin Reyğəmbərimizin dövründə “ey insanlar” halına gəlməsində də görmək mümkündür. Həmçinin bunu təsdiq edən bir çox ayə və hədis də göstərmək mümkündür:

“Səni də aləmlərə ancaq bir rəhmət olaraq göndərdik” (“Ənbiya” surəsi, 21/107) ayəsi, “hər peyğəmbər öz tayfasına göndərildi. Mən isə bütün bəşəriyyətə göndərildim” hədisi həmin dəryadan ancaq bir damcıdır.

Ancaq İslam dini cahanşümul olduğunu göstərərkən “mən cahanşümul bir sisteməm…” kimi iddia ilə ortaya çıxmayıb. Bəlkə o belə bir iddiadan daha çox ortaya qoyduğu maddi-mənəvi dinamikləri etibarilə cahanşümul olduğunu sübut edib. Yəni İslam dini fərd, ailə və cəmiyyət həyatımıza elə dinamiklər və mesajlar təqdim edib ki, bəşərin təbiəti ilə uyğun gələn, uzlaşan bu mesajlar onun cahanşümul din olduğunun dəlili olub.

İslam bunu qarşısına məqsəd qoyarkən əvvəlcə insanı bütün müsbət və mənfi cəhətləri ilə bir bütöv halında qəbul edib. Hissləri, arzuları, ehtirası, kini, nifrəti, hirsi və məhəbbəti kimi… bütün cəhətləri ilə. Və onun gətirdiyi bu mesajlar qəbul edilən insan təbiətinin dəyərləri ilə heç vaxt toqquşmayıb. Buna görə də insan halal şəkildə axtardığı hər şeyi, hər hansı bir ziddiyyətə məruz qalmadan İslamda tapa bilər. Məsələn, fərd kamil insan olmaq istəyirsə, brahmanizm, mistisizm, buddizmdən heç nə gözləmədən İslama müraciət etməsi kifayətdir. Onun ailə nizamı, uşaq tərbiyəsi, qohumları ilə münasibətində bir problemi varsa, İslamın qaydalarına tabe olması kifayət edər. İqtisadi həyatı çətin vəziyyətdədirsə, Quran və Sünnənin hökmləri hər dərdə dərman olduğu kimi bu dərdə də əlacdır…

Bəli, İslam hər dərdə dərmandır, rububiyyət, uluhiyyət, ubudiyyət tövhidindən tutmuş ailəvi münasibətlərimizə, ictimai əlaqələrimizə kimi hamısına əlacdır. Həm də başqa bir şeyə ehtiyac qoymayacaq tərzdə.

Həmçinin İslamın çox az bir müddət ərzində Ərəbistan Yarımadasında ortaya çıxmasına baxmayaraq, Buxaraya, Sindabada, Çinə, Herakl qalasına (Herkul Bürcünə), Hindistana, Afrikaya, Bizansın qapılarına qədər gedib çıxması, getdiyi hər tərəfdə rəğbətlə qəbul edilməsi də ancaq onun mesajlarının cahanşümul olması ilə izah edilə bilər. Təsəvvür edin ki, etiqadla bağlı yüzlərlə nəzəriyyənin qol-budaq atdığı bu yerlərə İslam qılınc gücü ilə deyil, ardıcıllarının səsi və nəfəsi ilə daxil olur. Uranium atomu kimi hərəkətli, tarixdəki missiyası ilə bəşərin taleyinə hökm edən Türklər İslamla sakitləşərkən, Nirvanaya bağlanmış və ölmədən ölüm qabığına çəkilməyə namizəd olan millətlər də yenə İslamla həqiqi yaradılışı hiss ediblər.

Demək ki, bir-birindən tamamilə fərqli olan bu iki xarakter İslamın müştərək bir əsasında birləşə biliblərsə, bunun səbəbini İslamın qaydalarında axtarmaq lazımdır.

İslamın bu xüsusiyyətini kəşf edən Qərb dünyası bir inadkarlıq uğruna bu inkişafın qarşısını almaq üçün yüz illərdir var gücü ilə çalışır. İndi də bu çalışmasına davam etdiyi kimi… Əslində Avropa bir vaxtlar orta əsrlərdəki zülmətini yaşayarkən, İslam Asiyada intibah dövrünü yaşayırdı. Və bir mütəfəkkirin qeyd etdiyi kimi əgər kilsə təəssübkeşlik edib İslamın qarşısında Qədim Dövrə sığınmasaydı və şərtlə baxmasaydı, təbii ki, dünya bu günkü qaranlığı yaşamayacaqdı. Amma o gedib bütpərəstlik dövrünün düşüncələrinə sığındı və hələ də həmin mütəəssibliyini davam etdirir.

İslamın ümumbəşəriliyini onun bəşəriyyətə gətirdiyi qayda və qanunlarda axtarmaq lazımdır. O qadına, kişiyə, uşağa nə vəd edib? İqtisadi və ictimai çalxantılara qarşı necə bir sistem yaradıb? Bəşəri problemlərə necə həll yolu tapıb? Cəmiyyətdə baş alıb gedən əxlaqsızlıqların qarşısında nələr deyib? Dövlətlərin tarazlığı üçün hansı təkliflər gətirib və s. Bəli, siz bütün bunları tədqiq etdiyiniz vaxt onun fövqəlsistem, aləmşümul bir xüsusiyyətə malik olduğunu görəcək, hər kəsin dərdinə dərman olduğunu müşahidə edəcək və deyəcəksiniz ki, “İslam həqiqətən də cahanşümul dindir”.

Yeri gəlmişkən qeyd etmədən ötə bilməyəcəyim bir məsələ də ondan ibarətdir ki, İslamın cahanşümul din olduğunu təkcə Quranı əsas alaraq söyləmək həqiqətə uyğun deyil. Məncə onun ümumbəşəriliyini Quran ayələri ilə yanaşı, səhih Sünnə və Raşidi xəlifələri ictihadlarının arasında da axtarmaq lazımdır.

Qısası, biz mövcud olduğumuz gündən bugünə kimi həmişə İslamın ümumbəşəriliyinə inanmışıq. Bəli, Quran və Sünnənin kifayət etməsi ilə qarşımızda bir çox “izm”lərlə ifadə edilən fikirlərin mövcudluğuna baxmayaraq, heç vaxt tərəddüd keçirməmişik. Əksinə, bunların İslamı əvəz edə bilməyəcəyinə inanmışıq. Hətta illərlə kommunizmin əsarəti altında əzilən insanların da bir gün eyni cəbhənin insanı olacağına inamımız tamdır. Kifayət edər ki, bizə İslam dinini təbliğ və təmsil etməyə imkan verilsin. Heç bir şeydən narahatçılımız yoxdur. Çünki biz İslamın fərdi, iqtisadi, ictimai, ailəvi, hərbi… yəni həyatımızı maraqlandıran hər sahədə gətirdiyi dinamiklər, təqdim etdiyi mesajlarla cahanşümul din olduğunu bilir, qəbul edir və inanırıq. 14 əsrdən bəri düşmənlərinin əziyyəti, dostlarının da vəfasızlığına baxmayaraq, İslamın hələ də təptəzə əsaslarla ayaq üstə, dimdik qalması bunun bir dəlili deyimli?

Mənbə: din.az

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.604 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.687 dəfə oxundu
2 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.162 dəfə oxundu
3 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.563 dəfə oxundu
4 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.521 dəfə oxundu
5 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.647 dəfə oxundu
6 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.411 dəfə oxundu
7 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.505 dəfə oxundu
8 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.855 dəfə oxundu
9 Din 31.03.10 2.916 dəfə oxundu
10 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.768 dəfə oxundu
11 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 2.702 dəfə oxundu
12 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.311 dəfə oxundu
13 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.087 dəfə oxundu
14 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.209 dəfə oxundu
15 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.706 dəfə oxundu
16 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.708 dəfə oxundu
17 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.146 dəfə oxundu
18 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.649 dəfə oxundu
19 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.604 dəfə oxundu
20 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.684 dəfə oxundu
21 Məşiət və iradə 05.07.09 3.180 dəfə oxundu
22 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 3.918 dəfə oxundu
23 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.855 dəfə oxundu
24 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.504 dəfə oxundu
25 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.419 dəfə oxundu
26 Quranın ecazı 21.11.11 9.084 dəfə oxundu
27 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.490 dəfə oxundu
28 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.567 dəfə oxundu
29 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.263 dəfə oxundu
30 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.675 dəfə oxundu
31 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.644 dəfə oxundu
32 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.144 dəfə oxundu
33 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 15.816 dəfə oxundu
34 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.509 dəfə oxundu
35 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.504 dəfə oxundu
36 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.989 dəfə oxundu
37 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.047 dəfə oxundu
38 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.086 dəfə oxundu
39 Həzrəti Hüseynin ölümünə sevinmək? 14.05.13 2.455 dəfə oxundu
40 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 2.731 dəfə oxundu
41 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.389 dəfə oxundu
42 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.535 dəfə oxundu
43 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 2.720 dəfə oxundu
44 Tövhid 24.09.16 2.585 dəfə oxundu
45 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.268 dəfə oxundu
46 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.963 dəfə oxundu
47 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.821 dəfə oxundu
48 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.663 dəfə oxundu
49 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.664 dəfə oxundu
50 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.806 dəfə oxundu
51 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 4.967 dəfə oxundu
52 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 421 dəfə oxundu
53 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.399 dəfə oxundu
54 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.182 dəfə oxundu
55 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 1.996 dəfə oxundu
56 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.159 dəfə oxundu
57 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.313 dəfə oxundu
58 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.833 dəfə oxundu
59 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.401 dəfə oxundu
60 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.411 dəfə oxundu
61 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.355 dəfə oxundu
62 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.628 dəfə oxundu
63 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.302 dəfə oxundu