İslamda söyüşə münasibət
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi Tarix: 19 Ekim 2012 Tövsiyə et Çap et

İslam söyüş söyməyi pisləyir

Uca Allah buyurur:

“Ey iman gətirənlər! Bir qövm digərini məsxərəyə qoymasın! Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar. Qadınlar da qadınları lağa qoymasınlar. Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar. Bir-birinizə tənə vurmayın və bir-birinizi pis ləqəblərlə çağırmayın! İman gətirdikdən sonra fasiq adlanmaq necə də pisdir. Tövbə etməyənlər – məhz onlar zalımlardır.” («Hucura»t surəsi, 11)

Abdullah ibn Məsud (r) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (s) buyurub: “Müsəlmanı söymək fasiqlik, öldürmək isə küfrdür” (Səhih əl-Buxari, 48. Səhih Muslim, 30. Musnədu Əhməd, 3903).

Əbu Hureyrə (r) Peyğəmbərin (s) belə dediyini rəvayət edir: “İki nəfər söyüşərsə, ilk olaraq söyülən kəs həddi aşmadığı təqdirdə hər ikisinin günahı başlayan kəsə yazılar” (Sunənu Əbu Davud, 4/274).

Hədisdən bu nəticə çıxır ki, iki nəfər bir-birini söyməyə başlayarsa, ilk olaraq söyülən şəxs söymədiyi təqdirdə, hər ikisinin söydüklərinin günahı söyüşə ilk başlayan kəsə yazılar. İkisi də həddi aşdıqda isə, hərənin günahı özünə yazılar.

İmam Nəvəvi deyib: “İnsanların mübahisə etdikləri zaman adətləri üzrə dedikləri sözlərdən eşşək, keçi, it, qoyun, öküz, və s. kimi sözlər işlətməyin iki eybi vardır. Birincisi yalan, ikincisi isə əziyyət verməkdir” (Əzkar, 1/86).

İslamda nəinki insanı, hətta, heyvanı belə söymək qadağan edilib. Zeyd ibn Xalid (r) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (s) buyurub: “Xoruzu söyməyin! Həqiqətən, o, namaza çağırır” (Sunənu Əbu Davud, 5103).

İnsanın söyüş söyməklə qazandığı böyük günahlardan biri də öz valideynlərini söyməsidir. Abdullah ibn Amr ibn As (r) Peyğəmbərin (s) belə dediyini nəql edir: “Bir nəfərin öz valideynlərini söyməsi ən böyük günahlardandır”. Səhabələr: “Kim öz valideynlərini söyər?” deyə soruşduqda, Peyğəmbər (s) dedi: “Bəli, bir nəfər o birinin atasını söyür, o da qayıdıb həmin şəxsin atasını söyür, anasını söyür o da qayıdıb həmin şəxsin anasını söyür” (Səhuh əl-Buxari, 7/69. Səhih Muslim, 1/92).

Adi insanları söymək haramdırsa, sağlığında Cənnətlə müjdələnən, Peyğəmbərə (s) pis və yaxşı gündə dayaq olan, Allahın razı qaldığı şəxsləri söymək daha şiddətlidir. Əbu Hureyrə (r) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (s) deyib: “Səhabələrimi söyməyin! Nəfsim əlində olana and olsun ki, sizlərdən biriniz Uhud dağı boyda qızılı Allah yolunda xərcləsə belə, onların verdiyi bir ovuca, yaxud yarısına belə çata bilməz” (Səhih əl-Buxari, 3673. Səhih Muslim, 6651).

İmam Nəvəvi deyib: “Bilin ki, səhabələri söymək haram olan ən böyük günahlardandır” (Şərhu-Muslim , 16/93).

Həmçinin ölmüş kimsəni söymək olmaz. Peyğəmbər (s) bu haqda buyurub: “Ölüləri söyməyin!” (Sunənu Tirmizi, 1982).

Bu da çox müşahidə etdiyimiz bir hal olmaqla bərabər, onu edənlərin ya heç, ya da lazımınca iman gətirmədiyindən xəbər verir. Hədisdəki “söyməyin” sözündə məqsəd, ölünün xoşa gəlməyən əməllərini sayıb tökərək xeyirsiz bir kimsə olduğunu ortaya qoymaqdır. Ölüləri bu cür anmaq, bu hədislə qadağan olunub.

Müəllif: Ramil Soltanov (ilahiyatçı alim)

Mənbə: din.az

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.901 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.203 dəfə oxundu
2 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.360 dəfə oxundu
3 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.901 dəfə oxundu
4 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.458 dəfə oxundu
5 Müaviyə kimdi? 10.08.18 497 dəfə oxundu
6 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.701 dəfə oxundu
7 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.362 dəfə oxundu
8 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.673 dəfə oxundu
9 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.338 dəfə oxundu
10 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 356 dəfə oxundu
11 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.705 dəfə oxundu
12 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.168 dəfə oxundu
13 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.603 dəfə oxundu
14 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.552 dəfə oxundu
15 Коран и культурное развитие. 30.01.19 240 dəfə oxundu
16 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.667 dəfə oxundu
17 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.428 dəfə oxundu
18 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.518 dəfə oxundu
19 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.977 dəfə oxundu
20 Din 31.03.10 2.995 dəfə oxundu
21 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.827 dəfə oxundu
22 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 3.417 dəfə oxundu
23 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.347 dəfə oxundu
24 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.120 dəfə oxundu
25 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.295 dəfə oxundu
26 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.745 dəfə oxundu
27 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.777 dəfə oxundu
28 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.218 dəfə oxundu
29 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.907 dəfə oxundu
30 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.622 dəfə oxundu
31 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.761 dəfə oxundu
32 Məşiət və iradə 05.07.09 3.220 dəfə oxundu
33 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 4.532 dəfə oxundu
34 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.123 dəfə oxundu
35 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.535 dəfə oxundu
36 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.453 dəfə oxundu
37 Quranın ecazı 21.11.11 9.128 dəfə oxundu
38 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.546 dəfə oxundu
39 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.748 dəfə oxundu
40 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.527 dəfə oxundu
41 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.841 dəfə oxundu
42 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.712 dəfə oxundu
43 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.417 dəfə oxundu
44 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 20.607 dəfə oxundu
45 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.608 dəfə oxundu
46 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.567 dəfə oxundu
47 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.160 dəfə oxundu
48 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.600 dəfə oxundu
49 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.256 dəfə oxundu
50 Hüseyn (ə.s.)ın ölümünə sevinən müsəlman tapılar? 14.05.13 2.586 dəfə oxundu
51 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 3.161 dəfə oxundu
52 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.422 dəfə oxundu
53 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.243 dəfə oxundu
54 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 3.013 dəfə oxundu
55 Tövhid 24.09.16 4.952 dəfə oxundu
56 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.285 dəfə oxundu
57 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.234 dəfə oxundu
58 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.887 dəfə oxundu
59 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.214 dəfə oxundu
60 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.987 dəfə oxundu
61 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.862 dəfə oxundu
62 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 5.461 dəfə oxundu
63 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 492 dəfə oxundu
64 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.416 dəfə oxundu
65 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.368 dəfə oxundu
66 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 2.038 dəfə oxundu
67 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 939 dəfə oxundu