İslamda söyüşə münasibət
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi Tarix: 19 Ekim 2012 Tövsiyə et Çap et

İslam söyüş söyməyi pisləyir

Uca Allah buyurur:

“Ey iman gətirənlər! Bir qövm digərini məsxərəyə qoymasın! Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar. Qadınlar da qadınları lağa qoymasınlar. Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar. Bir-birinizə tənə vurmayın və bir-birinizi pis ləqəblərlə çağırmayın! İman gətirdikdən sonra fasiq adlanmaq necə də pisdir. Tövbə etməyənlər – məhz onlar zalımlardır.” («Hucura»t surəsi, 11)

Abdullah ibn Məsud (r) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (s) buyurub: “Müsəlmanı söymək fasiqlik, öldürmək isə küfrdür” (Səhih əl-Buxari, 48. Səhih Muslim, 30. Musnədu Əhməd, 3903).

Əbu Hureyrə (r) Peyğəmbərin (s) belə dediyini rəvayət edir: “İki nəfər söyüşərsə, ilk olaraq söyülən kəs həddi aşmadığı təqdirdə hər ikisinin günahı başlayan kəsə yazılar” (Sunənu Əbu Davud, 4/274).

Hədisdən bu nəticə çıxır ki, iki nəfər bir-birini söyməyə başlayarsa, ilk olaraq söyülən şəxs söymədiyi təqdirdə, hər ikisinin söydüklərinin günahı söyüşə ilk başlayan kəsə yazılar. İkisi də həddi aşdıqda isə, hərənin günahı özünə yazılar.

İmam Nəvəvi deyib: “İnsanların mübahisə etdikləri zaman adətləri üzrə dedikləri sözlərdən eşşək, keçi, it, qoyun, öküz, və s. kimi sözlər işlətməyin iki eybi vardır. Birincisi yalan, ikincisi isə əziyyət verməkdir” (Əzkar, 1/86).

İslamda nəinki insanı, hətta, heyvanı belə söymək qadağan edilib. Zeyd ibn Xalid (r) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (s) buyurub: “Xoruzu söyməyin! Həqiqətən, o, namaza çağırır” (Sunənu Əbu Davud, 5103).

İnsanın söyüş söyməklə qazandığı böyük günahlardan biri də öz valideynlərini söyməsidir. Abdullah ibn Amr ibn As (r) Peyğəmbərin (s) belə dediyini nəql edir: “Bir nəfərin öz valideynlərini söyməsi ən böyük günahlardandır”. Səhabələr: “Kim öz valideynlərini söyər?” deyə soruşduqda, Peyğəmbər (s) dedi: “Bəli, bir nəfər o birinin atasını söyür, o da qayıdıb həmin şəxsin atasını söyür, anasını söyür o da qayıdıb həmin şəxsin anasını söyür” (Səhuh əl-Buxari, 7/69. Səhih Muslim, 1/92).

Adi insanları söymək haramdırsa, sağlığında Cənnətlə müjdələnən, Peyğəmbərə (s) pis və yaxşı gündə dayaq olan, Allahın razı qaldığı şəxsləri söymək daha şiddətlidir. Əbu Hureyrə (r) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (s) deyib: “Səhabələrimi söyməyin! Nəfsim əlində olana and olsun ki, sizlərdən biriniz Uhud dağı boyda qızılı Allah yolunda xərcləsə belə, onların verdiyi bir ovuca, yaxud yarısına belə çata bilməz” (Səhih əl-Buxari, 3673. Səhih Muslim, 6651).

İmam Nəvəvi deyib: “Bilin ki, səhabələri söymək haram olan ən böyük günahlardandır” (Şərhu-Muslim , 16/93).

Həmçinin ölmüş kimsəni söymək olmaz. Peyğəmbər (s) bu haqda buyurub: “Ölüləri söyməyin!” (Sunənu Tirmizi, 1982).

Bu da çox müşahidə etdiyimiz bir hal olmaqla bərabər, onu edənlərin ya heç, ya da lazımınca iman gətirmədiyindən xəbər verir. Hədisdəki “söyməyin” sözündə məqsəd, ölünün xoşa gəlməyən əməllərini sayıb tökərək xeyirsiz bir kimsə olduğunu ortaya qoymaqdır. Ölüləri bu cür anmaq, bu hədislə qadağan olunub.

Müəllif: Ramil Soltanov (ilahiyatçı alim)

Mənbə: din.az

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.898 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.118 dəfə oxundu
2 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.294 dəfə oxundu
3 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.742 dəfə oxundu
4 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.775 dəfə oxundu
5 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.215 dəfə oxundu
6 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.881 dəfə oxundu
7 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.622 dəfə oxundu
8 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.756 dəfə oxundu
9 Məşiət və iradə 05.07.09 3.214 dəfə oxundu
10 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 4.492 dəfə oxundu
11 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.110 dəfə oxundu
12 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.531 dəfə oxundu
13 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.453 dəfə oxundu
14 Quranın ecazı 21.11.11 9.124 dəfə oxundu
15 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.538 dəfə oxundu
16 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.741 dəfə oxundu
17 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.525 dəfə oxundu
18 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.830 dəfə oxundu
19 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.698 dəfə oxundu
20 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.392 dəfə oxundu
21 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 20.215 dəfə oxundu
22 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.601 dəfə oxundu
23 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.556 dəfə oxundu
24 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.147 dəfə oxundu
25 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.572 dəfə oxundu
26 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.238 dəfə oxundu
27 Hüseyn (ə.s.)ın ölümünə sevinən müsəlman tapılar? 14.05.13 2.569 dəfə oxundu
28 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 3.155 dəfə oxundu
29 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.417 dəfə oxundu
30 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.190 dəfə oxundu
31 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 3.004 dəfə oxundu
32 Tövhid 24.09.16 4.766 dəfə oxundu
33 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.283 dəfə oxundu
34 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.220 dəfə oxundu
35 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.886 dəfə oxundu
36 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.102 dəfə oxundu
37 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.967 dəfə oxundu
38 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.862 dəfə oxundu
39 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 5.444 dəfə oxundu
40 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 492 dəfə oxundu
41 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.415 dəfə oxundu
42 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.355 dəfə oxundu
43 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 2.036 dəfə oxundu
44 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 801 dəfə oxundu
45 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.195 dəfə oxundu
46 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.356 dəfə oxundu
47 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.898 dəfə oxundu
48 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
49 Müaviyə kimdi? 10.08.18 445 dəfə oxundu
50 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.675 dəfə oxundu
51 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.362 dəfə oxundu
52 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.671 dəfə oxundu
53 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.337 dəfə oxundu
54 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 347 dəfə oxundu
55 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.704 dəfə oxundu
56 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.168 dəfə oxundu
57 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.602 dəfə oxundu
58 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.548 dəfə oxundu
59 Коран и культурное развитие. 30.01.19 233 dəfə oxundu
60 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.667 dəfə oxundu
61 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.425 dəfə oxundu
62 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.518 dəfə oxundu
63 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.966 dəfə oxundu
64 Din 31.03.10 2.990 dəfə oxundu
65 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.825 dəfə oxundu
66 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 3.382 dəfə oxundu
67 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.347 dəfə oxundu