Müsəlman cəhənnəmə gedərmi?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Tədqiqatlar Tarix: 26 Nisan 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Məryəm surəsinin 71 və 72-ci ayələrində belə deyilir: وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا ۚ كَانَ عَلَىٰ رَبِّكَ حَتْمًا مَقْضِيًّاثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا “Sizdən oraya (cəhənnəmə) getməyən qalmayacaqdır. (Bu,) Rəbbinin müəyyən etdiyi qəti bir qərardır. Sonra Biz müttəqiləri (oddan) xilas edəcək, zalımları isə orada diz üstə çökmüş halda tərk edəcəyik.” Bu ayələri necə başa düşməliyik; Müsəlmanlar cəhənnəmə girib çıxacaqlarmı?

Cavab: Məryəm surəsinin bu ayələri, günahı savabından çox olan müsəlmanların cəhənnəmdə cəzalarını çəkdikdən sonra çıxacaqlarını bildirməkdədir. Məsələni düzgün başa düşmək üçün ayələrin əvvəlini və sonrasını bölümlər halında verməliyik:

1-Yoldan çıxan nəsillər

Allah Təala, nəbilərini göndərib haqqı təbliğ etdilər. İnsanların çoxu onların xəbərdarlığına qulaq asmadılar. Bu haqda ayədə: “Onlardan sonra namazı tərk edib şəhvətə uyan bir nəsil gəldi. Onlar (Cəhənnəmdəki) ilə qarşılaşacaqlar.” (Məryəm 19/59.)

2-Ğayy (غَيّ)günahı və ğayy cəzası

Ğayy (غَيّ) cəzası, ğayy günahını işləyənlər üçündür. Ğayy غَيّ : الضلال والخيبة = “səhv yola girmək”“istəyinə qovuşa bilməmək” mənasına gəlir. Günah işləyən hər kəs günahkar olduğunu bilir. Amma onun özünə görə haqlı səbəbi və o günahı işləməklə çatmaq istədiyi bir hədəfi olur. Ancaq o yol, özünü istədiyi hədəfə deyil cəhənnəmə götürür.

Ğayy günahını ilk törədənlər Adəm və İblisdir. Adəm əleyhissəlam, dünyada ölümsüz olma və yox olmayacaq bir səltənətə qovuşmaq ümidiylə İblisin göstərdiyi səhv yola girmiş, ancaq umduğuna qovuşmaq bir yana əlindəkini də itirmişdir.

Allah onu zövcəsi ilə bərabər bir bağa yerləşdirəndə belə demişdi:

Ey Adəm, sən zövcənlə birlikdə Cənnətdə yerləşin. Bəyəndiyiniz yerlərdən yeyin, ancaq bu ağaca yaxınlaşmayın! Yoxsa (özlərinə) zülm edənlərdən olarsınız”. (Əraf 7/19)

İblisi göstətərək də belə bir xəbərdarlıq edir:

“Biz dedik: “Ey Adəm! Bu, həm sənin, həm də zövcənin düşmənidir. O sizi Cənnətdən çıxartmasın, yoxsa bədbəxt olarsan.” (Tə-ha 20/117)

Bir müddət sonra İblis Adəmə belə fısıldamışdı:

Şeytan ona vəsvəsə edib dedi: “Ey Adəm! Sənə əbədiyyət ağacını və tükənməyəcək bir mülkü göstərimmi?” (Tə-ha 20/120)

Bu cəzbedici təklif onu səhv yola götürmüşdü:

فَأَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ الْجَنَّةِ وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى

“İkisi də ondan yedilər və ayıb yerləri özlərinə göründü. Onlar üstlərinə Cənnət (ağaclarının) yarpaqlarından örtməyə başladılar. Beləliklə, Adəm Rəbbinə asi olub ğayyı işləmiş oldu.” (Tə-ha 20/121)

İblis də ğayy günahını işləmişdi. Allah, İblisə; “səcdə et”– əmrini verincə, İblis başında planladığı bir səbəbə əsaslanaraq səcdə etməmişdi. “Mən atəşdən, Adəm palçıqdan yaradılmışdır. Atəş palçıqdan xeyirli olduğu üçün mən də Adəmdən xeyirliyəm”- demişdi. Bu hadisədə də özünü deyil, Allahı təqsirkar görmüş və Ona belə demişdi:

فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ

“Madəm ki, məni ğayya (səhv yola) yönəltdin, mən də Sənin düz yolunun üstündə oturub (insanları) tovlayacağam.” (Əraf 7/16)

İblis, Allahın əmrinə itaət etməməyi günah saymadığı üçün kafir olmuşdu. Ancaq Adəm öz günahını başa düşmüş, tövbə edərək o səhv yoldan dönmüşdü. Deməli, eyni günahı törədən iki nəfərdən özünü günahkar sayan mömin qalır, günahkar saymayan da İblis kimi kafir olur.

3- Namazı tərk edib şəhvətə uyanlar və kafirlər

Məryəm surəsinin 59-cu ayəsində ğayy günahını işləyənlər yəni namazı tərk edən, şəhvətlərinə uyan və kafir olanlardan tövbə edib özünü islah edənlərə bu nimətlər veriləcəkdir:

“(Ğay günahını işləyənlərdən) hansıları inanaraq tövbə edib və yaxşı iş görmüş olsalar, onlar cənnətə girəcəklər və heç bir haqsızlığa məruz qalmayacaqlardır.” (Məryəm 19/59)

Ğayy günahını işlədikdən sonra tövbə etmədiyi üçün ğayy cəzasına məruz qalacaq olanlar haqqında isə belə buyurulur:

وَيَقُولُ الْإِنسَانُ أَئِذَا مَا مِتُّ لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيًّا.  أَوَلَا يَذْكُرُ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ وَلَمْ يَكُ شَيْئًا .  فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيَاطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا  . ثُمَّ لَنَنزِعَنَّ مِن كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَنِ عِتِيًّا .  ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيًّا

“(Qiyaməti inkar edən) insan: “Mən öldükdən sonra (qəbirdən) dirimi çıxardılacağam?” – deyə soruşur. Məgər insan ilk əvvəl onu heç bir şey deyilkən (yoxdan) yaratdığımızı xatırlamırmı? Rəbbinə and olsun ki, Biz onları (ğayy günahı işləyənləri) şeytanlarla birlikdə bir yerə toplayacaq, sonra da onları diz üstə çökmüş halda Cəhənnəmin ətrafına yerləşdirəcəyik. Sonra hər firqədən ər-Rəhmana ən çox asi olanı çıxardacağıq. Orada yanmağa daha çox layiq olanları, əlbəttə ki, Biz yaxşı tanıyırıq.” (Məryəm 19/66-70)

4-Varid= وَارِد kəliməsi

وَإِن مِّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا

“Sizdən oraya (cəhənnəmə) getməyən qalmayacaqdır. (Bu,) Rəbbinin müəyyən etdiyi qəti bir qərardır.” (Məryəm 19/71)

Varid= وَارِد kəliməsi cəhənnəm ilə birlikdə işlədiləndə suya gedən kimi cəhənnəmə getməyi ifadə edər. Məhşərdəki hesabda susayanlar oradan çıxarılarkən su içmə ümidilə cəhənnəmə yönələcəklər. Allah Təala belə buyurmuşdur:

يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ

“(Firon) Qiyamət günü öz camaatının qabağına düşüb onları Oda aparacaq. Girəcəkləri yer nə pis yerdir!” (Hud 11/98)

إِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُمْ لَهَا وَارِدُون

“Siz və Allahdan başqa tapındıqlarınız Cəhənnəm odunusunuz. Siz (mütləq) ora girəcəksiniz.” (Ənbiya 21/98)

5-Müttəqilər

Məryəm 72-ci ayədə “ثُمَّ نُنَجِّي ” “özlərini qoruyanlar” müttəqilərdir. Müttəqi, təqva sahibi deməkdir. Təqva, viqayə (الوقاية) kökündəndir. Viqayə, bir şeyi sıxıntı və zərərə qarşı qorumaq, təqva isə özünü qorxduğu şeydən qorumaqdır. Şirkdən qorunan , əbədi cəhənnəmdən qorunur. Böyük günahlardan qorunan, cəhənnəmə girməkdən qorunur. Digər günahlardan qorunan da cənnətin üca məqamlarını əldə edər.

Bu ayədə təqva, küfür ilə imanı ayıran şey olaraq göstərilmişdir:

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Dünya həyatı kafirlər üçün gözəlləşdirildi. Onlar iman gətirənləri məsxərəyə qoyurdular. Halbuki müttəqilər qiyamət günü onlardan üstün olacaqlar. Allah istədiyi kəsə hesabsız ruzi verər.” (Bəqərə 2/212)

Allahın qoyduğu qanun, günahı savabından çox olanların cəhənnəmə girməsini tələb edir. Allah Təala belə deyir:

وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَـئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ . وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَـئِكَ الَّذِينَ خَسِرُواْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يِظْلِمُونَ

“O gün (əməllərin tərəzidə ) çəkilməsi bir həqiqətdir. Tərəziləri ağır gələnlər – nicat tapanlardır.Tərəziləri yüngül gələnlər isə ayələrimizə qarşı haqsızlıq etdiklərinə görə özlərini ziyana uğradanlardır.” (Əraf 7/8-9)

Məryəm surəsinin 72-ci ayəsində cəhənnəmə girib çıxacaq olan müttəqilər, aşağıda verdiyimiz ayələrdəki günahkarlardır.

وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلَى جَهَنَّمَ وِرْدًا . لَا يَمْلِكُونَ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِندَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا

“Günahkarları, cəhənnəmə susuz vəziyyətdə sürükləyib gətirərik. Ər-Rəhmandan əhd almış kəslərdən başqaları şəfaətə nail  olmazlar.” (Məryəm 19/86-87)

Rəhmandan söz almış olanlar, özlərini şirkdən qoruyanlardır. Çünki Allah Təala belə buyurmuşdur:

إِنَّ اللّهَ لاَ يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاء

“Şübhə yoxdur ki, Allah Özünə şərik qoşanları əfv etməz, amma istədiyi şəxsin bundan başqa olan günahlarını bağışlar. Allaha şərik qoşan şəxs, əlbəttə, böyük günah etmiş olur.” (Nisə 4/48,116)

Nəticə olaraq, müşrik olmayan və günahı savabından çox olan hər kəs cəhənnəmə girəcəkdir. Cəzasını çəkdikdən sonra cənnətdəki qohumlarının yanına yerləşəcəkdir. Elə şəfaət də budur.

6-Şəfaətdən faydalanacaq olanlar

Məryəm 71-ci ayəni təkrar oxuyaq:

وَإِن مِّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا

“Sizdən (ğayy günahı işləyənlərinizdən) oraya getməyən qalmayacaqdır. (Bu,) Rəbbinin müəyyən etdiyi qəti bir qərardır.” (Məryəm 19/71)

Məsələn, Ğay günahını işləyənlər; “…Onların arxasınca namazı buraxıb şəhvətə uyan bir nəsil gəldi. Onlar cəhənnəmdəki “Ğayya vadisinə” uğrayacaqlar.” (Məryəm 19/58-59)

Şirkə düşməmiş olanlar isə, cəzalarını çəkdikdən sonra oradan xilas olacaqlar.

ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوا وَّنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا

“Sonra Biz Allahdan qorxub pis əməllərdən çəkinənlərə nicat verəcək, zalımları isə orada diz üstə çökmüş halda saxlayacağıq!” (Məryəm 19/72)

Cəhənnəmə gedən möminlərin, cəzalarını çəkdikdən sonra cənnətdəki qohumlarının yanına yerləşdirilmələri ilə əlaqədar ayələr bunlardır:

“İnanları və  onların arxasınca gedən nəsillərini də (Cənnətdə) özlərinə qovuşduracağıq. Onların əməllərindən heç bir şey əskiltməyəcəyik. Hər kəs qazandığının girovudur.” (Tur 52/21)

“Əməlisaleh ataları, zövcə­­ləri və övladları ilə birlikdə daxil olacaqları Ədn bağları hazırlanmışdır. Mələklər bütün qapılardan onların yanına daxil olub( deyəcəklər): “Səbr etdiyinizə görə sizə salam olsun! Axirət yurdunuz necə də gözəldir!” (Rad 13/23-24)

Məhşərdə, yəni hesab vermə yerində şəfaət olmayacaqdır. Allah Təala belə buyurur:

“O gün heç kəs heç kəsin karına gələ bilməz. O gün hökm ancaq Allahındır!” (İnfitar 82/19)

“Göylərdə və yerdə nə varsa, (hamısı) Allahındır. O, pislik edənlərə əməllərinin cəzasını verəcək, yaxşılıq edənləri isə ən gözəl mükafatla mükafatlandıracaqdır! “Onlar kiçik günahlar istisna olmaqla, böyük günahlardan və iyrənc əməllərdən çəkinirlər. Həqiqətən, sənin Rəbbin geniş məğfirət sahibidir. O, sizi torpaqdan yaradanda da, siz analarınızın bətnində rüşeym halında olanda da sizi yaxşı tanıyırdı. Özünüzü təmizə çıxartmayın! Çünki O, kimin (Allahdan) qorxduğunu yaxşı bilir.” (Nəcm 53/31-32)

“O gün (əməllərin tərəzidə )çəkilməsi bir həqiqətdir. Tərəziləri ağır gələnlər  nicat tapanlardır.” “Tərəziləri yüngül gələnlər isə ayələrimizə qarşı haqsızlıq etdiklərinə görə özlərini ziyana uğradanlardır.” (Əraf 7/9-10)

“Hər kəs qəsdən bir mömini öldürərsə, onun cəzası içərisində əbədi qalacağı Cəhənnəmdir. Allah ona qəzəblənər, onu lənətləyər və onun üçün böyük bir əzab hazırlayar.” (Nisə 4/93)

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidirMüsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.012 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.008 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.757 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.518 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.522 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.678 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.550 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.347 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.631 dəfə oxundu
9 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.384 dəfə oxundu
10 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.407 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.146 dəfə oxundu
12 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.895 dəfə oxundu
13 Qadınların döyülməsi 29.03.17 924 dəfə oxundu
14 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.476 dəfə oxundu
15 Vərdişlər 10.04.10 2.557 dəfə oxundu
16 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.762 dəfə oxundu
17 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.540 dəfə oxundu
18 Tağut 28.04.17 1.827 dəfə oxundu
19 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.648 dəfə oxundu
20 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.720 dəfə oxundu
21 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.311 dəfə oxundu
22 Vəhy 12.04.13 1.761 dəfə oxundu
23 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 107 dəfə oxundu
24 Təsbeh 06.07.09 3.558 dəfə oxundu
25 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.314 dəfə oxundu
26 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.613 dəfə oxundu
27 İsra və Merac 02.04.16 1.116 dəfə oxundu
28 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.328 dəfə oxundu
29 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 163 dəfə oxundu
30 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.307 dəfə oxundu
31 Qəndil 30.06.09 7.459 dəfə oxundu
32 Şəfaət 08.04.10 3.083 dəfə oxundu
33 Surroqat analıq 03.02.12 4.659 dəfə oxundu
34 Təvəssül 10.06.13 2.942 dəfə oxundu
35 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.507 dəfə oxundu
36 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.271 dəfə oxundu
37 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.442 dəfə oxundu
38 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.454 dəfə oxundu
39 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.180 dəfə oxundu
40 Donuz dərisi 02.11.09 3.161 dəfə oxundu
41 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.223 dəfə oxundu
42 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.473 dəfə oxundu
43 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.839 dəfə oxundu
44 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.175 dəfə oxundu
45 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.759 dəfə oxundu
46 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 35.289 dəfə oxundu
47 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.698 dəfə oxundu
48 Şəfaət inancı 08.02.11 2.841 dəfə oxundu
49 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.826 dəfə oxundu
50 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.883 dəfə oxundu
51 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.828 dəfə oxundu
52 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
53 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.410 dəfə oxundu
54 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.553 dəfə oxundu
55 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.987 dəfə oxundu
56 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.960 dəfə oxundu
57 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.792 dəfə oxundu
58 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.508 dəfə oxundu
59 Dua 25.11.10 6.726 dəfə oxundu
60 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.109 dəfə oxundu
61 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.637 dəfə oxundu
62 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.997 dəfə oxundu
63 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.659 dəfə oxundu
64 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.874 dəfə oxundu
65 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.529 dəfə oxundu
66 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.472 dəfə oxundu
67 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.412 dəfə oxundu
68 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.358 dəfə oxundu
69 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.305 dəfə oxundu
70 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.472 dəfə oxundu
71 Şirk və küfr 14.07.11 3.356 dəfə oxundu
72 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.012 dəfə oxundu
73 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.967 dəfə oxundu
74 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.740 dəfə oxundu
75 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.524 dəfə oxundu
76 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.083 dəfə oxundu
77 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.854 dəfə oxundu
78 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.920 dəfə oxundu
79 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.970 dəfə oxundu
80 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.395 dəfə oxundu
81 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.902 dəfə oxundu
82 Hikmət 09.01.16 3.612 dəfə oxundu
83 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.100 dəfə oxundu
84 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.456 dəfə oxundu
85 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.693 dəfə oxundu
86 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.289 dəfə oxundu
87 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 953 dəfə oxundu
88 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.711 dəfə oxundu
89 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.423 dəfə oxundu
90 Faiz 29.03.10 4.204 dəfə oxundu
91 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.405 dəfə oxundu
92 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.384 dəfə oxundu
93 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.064 dəfə oxundu