Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Allah-Tanrı-Rəbb > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 22 Ocak 2018 Tövsiyə et Çap et
Sual: Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?

Cavab: Allahdan başqa İlah qəbul etmək, əqidəvi məsələlərdə olur. Bir insanın sırf Allaha məxsus sifətlərdən, səlahiyyətlərdən birini və ya bir neçəsini bir başqasına verməsi və bu vəsflərin bir başqasında da olmasına inanması həmin insanın Allahdan başqasını ilah qəbul etməsi deməkdir. Belə bir inanc, eyni zamanda şirkə yol açır və bir insanı müşrik edə bilər. Məsələn, Quranda Allah özünü vəsf edərkən ifadə etdiyi: “Vəhuvə məakum eynə ma kuntum = Siz harada olsanız, O sizinlədir.”,[1] “Vallahu bima taməlunə bəsir = Allah sizin nə etdiklərinizi biləndir!”[2]“Vallahu Alimun bizatis sudur = O, qəlblərinizdəkini görəndir!”[3] kimi xüsusiyyətləri, sifətləri başqasına da şamil etmək Allaha şərik qoşmaqdır.[4]

        Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək isə xüsusiylə fiqhi məslələrdə olur. Məsələn, Allaha məxsus hökmləri, halal və haram qoyma səlahiyyətlərini başqalarına vermək, Allahın yanında başqalarını da rəbb qəbul etməkdir. Bunu ən gözəl izah edən aşağıdakı ayə və hədisdir:

Rəsulullah bir gün, “Əhbarlarını (alimlərini) və ruhbanlarını (din xadimlərini) Allahla öz aralarına qoyub rəbb etdilər. Məryəm oğlu Məsihi də. Halbuki, onlara ancaq tək olan ilaha ibadət etmək əmr olunmuşdur. Ondan başqa ilah yoxdur. Allah, onların şərik qoşduqlarından uzaqdır.” (Tövbə, 9/31) ayəsini oxuyanda Xristian olan Ədiy ibn Xətəm, Rəsulullaha etiraz etmiş və “Mən də bir Xristianam lakin biz, əhbar və rahiblərimizi Rəbb qəbul etmirik və onlara ibadət də etmirik.”- demişdi. Bunun üzərinə Rəsulullah belə buyurdu: “Allahın haram etdiyini halal, halal etdiyini də haram etdikləri vaxt, onların dediklərini qəbul etmirsizmi?” Ədiy ibn Xətəm “Bəli, qəbul edirik, çünkü onlar dini məsələdə səlahiyyətli şəxslərdir.”– dedi. Bu cavabına qarşılıq Rəsulullah: “Elə bu onları Rəbb etmək deyil də nədir?”– buyurdu.[5]

Təəssüf ki, Müsəlmanlar da Yəhudi və Xristianlar kimi öz din xadimlərinə verdiyi səlahiyyətlərin eynisini öz din xadimlərinə vermək surətiylə, fərqli əqidələrə, fətvalara, özlərinə məxsus məzhəblərə sahib olmuş və bir növ Allahın dininə qarşı paralel dinlər yaratmışlar.

Əlavə olaraq bunu da qeyd edək ki,  bir insanın Allah adına özünü və ya başqa birini ilah ya da rəbb qəbul etməsi, tağutluq adlanır.

Ətraflı məlumat üçün aşağıdakı linki tuşlayın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/6752.html

Yeni suallarınızı: http://www.muselmanlar.com/ elmi-araşdırma saytının sual-cavab bölümündən və ya [email protected] email adresindən yollaya bilərsiniz.

[1] Teğabun, 64/4.

[2] Hədid, 4.

[3] Hucurat, 18.

[1] Xüsusiylə Təriqət mənsublarında belə bir inanç: “Müridim istər şərqdə istərsə qərbdə olsun, imdadına mütləq çataram.” yayğındır.

[5] İbn Kəsir, agə., c. IV, s. 144; Təbəri, agə., c. VI, s. 354; Râzî, agə., c. VI, s. 31

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.128 dəfə oxundu
2 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 759 dəfə oxundu
3 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.994 dəfə oxundu
4 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 832 dəfə oxundu
5 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 633 dəfə oxundu
6 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 81 dəfə oxundu
7 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.671 dəfə oxundu
8 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.845 dəfə oxundu
9 Allah haradadır? 10.08.11 4.247 dəfə oxundu
10 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.341 dəfə oxundu
11 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.733 dəfə oxundu
12 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.681 dəfə oxundu
13 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 747 dəfə oxundu
14 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 534 dəfə oxundu
15 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.552 dəfə oxundu
16 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.525 dəfə oxundu
17 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.671 dəfə oxundu
18 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.723 dəfə oxundu
19 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.390 dəfə oxundu
20 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.362 dəfə oxundu
21 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 569 dəfə oxundu
22 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 188 dəfə oxundu
23 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.173 dəfə oxundu
24 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.297 dəfə oxundu
25 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.422 dəfə oxundu
26 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.042 dəfə oxundu
27 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.349 dəfə oxundu
28 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 917 dəfə oxundu
29 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 501 dəfə oxundu
30 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 152 dəfə oxundu
31 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 935 dəfə oxundu
32 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.811 dəfə oxundu
33 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.104 dəfə oxundu
34 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.778 dəfə oxundu
35 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.415 dəfə oxundu
36 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.166 dəfə oxundu
37 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 370 dəfə oxundu
38 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 126 dəfə oxundu
39 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.002 dəfə oxundu
40 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 15.298 dəfə oxundu
41 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.087 dəfə oxundu
42 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.740 dəfə oxundu
43 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.387 dəfə oxundu
44 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 981 dəfə oxundu
45 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 343 dəfə oxundu
46 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 284 dəfə oxundu
47 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.765 dəfə oxundu
48 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.647 dəfə oxundu
49 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.961 dəfə oxundu
50 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.343 dəfə oxundu
51 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.679 dəfə oxundu
52 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.714 dəfə oxundu
53 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 467 dəfə oxundu
54 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.754 dəfə oxundu
55 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.877 dəfə oxundu
56 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.807 dəfə oxundu
57 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.429 dəfə oxundu
58 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.072 dəfə oxundu
59 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 927 dəfə oxundu
60 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 524 dəfə oxundu
61 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.356 dəfə oxundu
62 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.162 dəfə oxundu
63 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.588 dəfə oxundu
64 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.689 dəfə oxundu
65 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 728 dəfə oxundu
66 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.015 dəfə oxundu
67 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 888 dəfə oxundu
68 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.113 dəfə oxundu
69 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.498 dəfə oxundu
70 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.143 dəfə oxundu
71 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.749 dəfə oxundu
72 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.032 dəfə oxundu
73 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.346 dəfə oxundu
74 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 364 dəfə oxundu
75 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.850 dəfə oxundu
76 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.082 dəfə oxundu
77 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.279 dəfə oxundu
78 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.043 dəfə oxundu
79 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.296 dəfə oxundu
80 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.098 dəfə oxundu
81 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 280 dəfə oxundu
82 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.587 dəfə oxundu
83 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.147 dəfə oxundu
84 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.970 dəfə oxundu
85 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.399 dəfə oxundu
86 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.467 dəfə oxundu
87 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 681 dəfə oxundu
88 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 426 dəfə oxundu
89 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.536 dəfə oxundu
90 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.694 dəfə oxundu
91 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 3.694 dəfə oxundu
92 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.409 dəfə oxundu
93 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.083 dəfə oxundu
94 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 571 dəfə oxundu
95 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 533 dəfə oxundu
96 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.991 dəfə oxundu
97 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.772 dəfə oxundu
98 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.538 dəfə oxundu
99 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.531 dəfə oxundu
100 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.726 dəfə oxundu