Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Allah-Tanrı-Rəbb > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 22 Ocak 2018 Tövsiyə et Çap et
Sual: Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?

Cavab: Allahdan başqa İlah qəbul etmək, əqidəvi məsələlərdə olur. Bir insanın sırf Allaha məxsus sifətlərdən, səlahiyyətlərdən birini və ya bir neçəsini bir başqasına verməsi və bu vəsflərin bir başqasında da olmasına inanması həmin insanın Allahdan başqasını ilah qəbul etməsi deməkdir. Belə bir inanc, eyni zamanda şirkə yol açır və bir insanı müşrik edə bilər. Məsələn, Quranda Allah özünü vəsf edərkən ifadə etdiyi: “Vəhuvə məakum eynə ma kuntum = Siz harada olsanız, O sizinlədir.”,[1] “Vallahu bima taməlunə bəsir = Allah sizin nə etdiklərinizi biləndir!”[2]“Vallahu Alimun bizatis sudur = O, qəlblərinizdəkini görəndir!”[3] kimi xüsusiyyətləri, sifətləri başqasına da şamil etmək Allaha şərik qoşmaqdır.[4]

        Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək isə xüsusiylə fiqhi məslələrdə olur. Məsələn, Allaha məxsus hökmləri, halal və haram qoyma səlahiyyətlərini başqalarına vermək, Allahın yanında başqalarını da rəbb qəbul etməkdir. Bunu ən gözəl izah edən aşağıdakı ayə və hədisdir:

Rəsulullah bir gün, “Əhbarlarını (alimlərini) və ruhbanlarını (din xadimlərini) Allahla öz aralarına qoyub rəbb etdilər. Məryəm oğlu Məsihi də. Halbuki, onlara ancaq tək olan ilaha ibadət etmək əmr olunmuşdur. Ondan başqa ilah yoxdur. Allah, onların şərik qoşduqlarından uzaqdır.” (Tövbə, 9/31) ayəsini oxuyanda Xristian olan Ədiy ibn Xətəm, Rəsulullaha etiraz etmiş və “Mən də bir Xristianam lakin biz, əhbar və rahiblərimizi Rəbb qəbul etmirik və onlara ibadət də etmirik.”- demişdi. Bunun üzərinə Rəsulullah belə buyurdu: “Allahın haram etdiyini halal, halal etdiyini də haram etdikləri vaxt, onların dediklərini qəbul etmirsizmi?” Ədiy ibn Xətəm “Bəli, qəbul edirik, çünkü onlar dini məsələdə səlahiyyətli şəxslərdir.”– dedi. Bu cavabına qarşılıq Rəsulullah: “Elə bu onları Rəbb etmək deyil də nədir?”– buyurdu.[5]

Təəssüf ki, Müsəlmanlar da Yəhudi və Xristianlar kimi öz din xadimlərinə verdiyi səlahiyyətlərin eynisini öz din xadimlərinə vermək surətiylə, fərqli əqidələrə, fətvalara, özlərinə məxsus məzhəblərə sahib olmuş və bir növ Allahın dininə qarşı paralel dinlər yaratmışlar.

Əlavə olaraq bunu da qeyd edək ki,  bir insanın Allah adına özünü və ya başqa birini ilah ya da rəbb qəbul etməsi, tağutluq adlanır.

Ətraflı məlumat üçün aşağıdakı linki tuşlayın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/6752.html

Yeni suallarınızı: http://www.muselmanlar.com/ elmi-araşdırma saytının sual-cavab bölümündən və ya [email protected] email adresindən yollaya bilərsiniz.

[1] Teğabun, 64/4.

[2] Hədid, 4.

[3] Hucurat, 18.

[1] Xüsusiylə Təriqət mənsublarında belə bir inanç: “Müridim istər şərqdə istərsə qərbdə olsun, imdadına mütləq çataram.” yayğındır.

[5] İbn Kəsir, agə., c. IV, s. 144; Təbəri, agə., c. VI, s. 354; Râzî, agə., c. VI, s. 31

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.485 dəfə oxundu
2 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.439 dəfə oxundu
3 Allah haradadır? 10.08.11 3.971 dəfə oxundu
4 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.258 dəfə oxundu
5 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.698 dəfə oxundu
6 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.627 dəfə oxundu
7 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 726 dəfə oxundu
8 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 451 dəfə oxundu
9 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.120 dəfə oxundu
10 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.283 dəfə oxundu
11 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.580 dəfə oxundu
12 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.671 dəfə oxundu
13 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.385 dəfə oxundu
14 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.325 dəfə oxundu
15 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 562 dəfə oxundu
16 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 176 dəfə oxundu
17 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 880 dəfə oxundu
18 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.770 dəfə oxundu
19 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.415 dəfə oxundu
20 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 2.970 dəfə oxundu
21 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.336 dəfə oxundu
22 Qurana qarşı davranışlarına əsasən insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 911 dəfə oxundu
23 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 497 dəfə oxundu
24 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 130 dəfə oxundu
25 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 944 dəfə oxundu
26 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 14.059 dəfə oxundu
27 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.052 dəfə oxundu
28 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.758 dəfə oxundu
29 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.406 dəfə oxundu
30 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.125 dəfə oxundu
31 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 346 dəfə oxundu
32 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 105 dəfə oxundu
33 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.695 dəfə oxundu
34 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.428 dəfə oxundu
35 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.044 dəfə oxundu
36 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.627 dəfə oxundu
37 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.377 dəfə oxundu
38 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 956 dəfə oxundu
39 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 321 dəfə oxundu
40 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 132 dəfə oxundu
41 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.720 dəfə oxundu
42 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.872 dəfə oxundu
43 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.351 dəfə oxundu
44 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.337 dəfə oxundu
45 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.651 dəfə oxundu
46 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.468 dəfə oxundu
47 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 459 dəfə oxundu
48 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.328 dəfə oxundu
49 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.078 dəfə oxundu
50 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.790 dəfə oxundu
51 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.398 dəfə oxundu
52 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.018 dəfə oxundu
53 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 926 dəfə oxundu
54 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 505 dəfə oxundu
55 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.098 dəfə oxundu
56 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.372 dəfə oxundu
57 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.579 dəfə oxundu
58 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.582 dəfə oxundu
59 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 706 dəfə oxundu
60 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 970 dəfə oxundu
61 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 538 dəfə oxundu
62 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.699 dəfə oxundu
63 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.837 dəfə oxundu
64 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.125 dəfə oxundu
65 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.687 dəfə oxundu
66 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.024 dəfə oxundu
67 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.284 dəfə oxundu
68 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 328 dəfə oxundu
69 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.528 dəfə oxundu
70 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.108 dəfə oxundu
71 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.245 dəfə oxundu
72 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.029 dəfə oxundu
73 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.279 dəfə oxundu
74 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.970 dəfə oxundu
75 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 275 dəfə oxundu
76 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.511 dəfə oxundu
77 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.022 dəfə oxundu
78 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.949 dəfə oxundu
79 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.392 dəfə oxundu
80 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.456 dəfə oxundu
81 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 675 dəfə oxundu
82 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 393 dəfə oxundu
83 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.844 dəfə oxundu
84 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.763 dəfə oxundu
85 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.376 dəfə oxundu
86 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.736 dəfə oxundu
87 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.398 dəfə oxundu
88 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.070 dəfə oxundu
89 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 559 dəfə oxundu
90 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 530 dəfə oxundu
91 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.099 dəfə oxundu
92 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 1.077 dəfə oxundu
93 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.641 dəfə oxundu
94 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.485 dəfə oxundu
95 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.638 dəfə oxundu
96 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.204 dəfə oxundu
97 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 787 dəfə oxundu
98 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 530 dəfə oxundu
99 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 719 dəfə oxundu
100 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 593 dəfə oxundu