Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Allah-Tanrı-Rəbb > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 22 Ocak 2018 Tövsiyə et Çap et
Sual: Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?

Cavab: Allahdan başqa İlah qəbul etmək, əqidəvi məsələlərdə olur. Bir insanın sırf Allaha məxsus sifətlərdən, səlahiyyətlərdən birini və ya bir neçəsini bir başqasına verməsi və bu vəsflərin bir başqasında da olmasına inanması həmin insanın Allahdan başqasını ilah qəbul etməsi deməkdir. Belə bir inanc, eyni zamanda şirkə yol açır və bir insanı müşrik edə bilər. Məsələn, Quranda Allah özünü vəsf edərkən ifadə etdiyi: “Vəhuvə məakum eynə ma kuntum = Siz harada olsanız, O sizinlədir.”,[1] “Vallahu bima taməlunə bəsir = Allah sizin nə etdiklərinizi biləndir!”[2]“Vallahu Alimun bizatis sudur = O, qəlblərinizdəkini görəndir!”[3] kimi xüsusiyyətləri, sifətləri başqasına da şamil etmək Allaha şərik qoşmaqdır.[4]

        Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək isə xüsusiylə fiqhi məslələrdə olur. Məsələn, Allaha məxsus hökmləri, halal və haram qoyma səlahiyyətlərini başqalarına vermək, Allahın yanında başqalarını da rəbb qəbul etməkdir. Bunu ən gözəl izah edən aşağıdakı ayə və hədisdir:

Rəsulullah bir gün, “Əhbarlarını (alimlərini) və ruhbanlarını (din xadimlərini) Allahla öz aralarına qoyub rəbb etdilər. Məryəm oğlu Məsihi də. Halbuki, onlara ancaq tək olan ilaha ibadət etmək əmr olunmuşdur. Ondan başqa ilah yoxdur. Allah, onların şərik qoşduqlarından uzaqdır.” (Tövbə, 9/31) ayəsini oxuyanda Xristian olan Ədiy ibn Xətəm, Rəsulullaha etiraz etmiş və “Mən də bir Xristianam lakin biz, əhbar və rahiblərimizi Rəbb qəbul etmirik və onlara ibadət də etmirik.”- demişdi. Bunun üzərinə Rəsulullah belə buyurdu: “Allahın haram etdiyini halal, halal etdiyini də haram etdikləri vaxt, onların dediklərini qəbul etmirsizmi?” Ədiy ibn Xətəm “Bəli, qəbul edirik, çünkü onlar dini məsələdə səlahiyyətli şəxslərdir.”– dedi. Bu cavabına qarşılıq Rəsulullah: “Elə bu onları Rəbb etmək deyil də nədir?”– buyurdu.[5]

Təəssüf ki, Müsəlmanlar da Yəhudi və Xristianlar kimi öz din xadimlərinə verdiyi səlahiyyətlərin eynisini öz din xadimlərinə vermək surətiylə, fərqli əqidələrə, fətvalara, özlərinə məxsus məzhəblərə sahib olmuş və bir növ Allahın dininə qarşı paralel dinlər yaratmışlar.

Əlavə olaraq bunu da qeyd edək ki,  bir insanın Allah adına özünü və ya başqa birini ilah ya da rəbb qəbul etməsi, tağutluq adlanır.

Ətraflı məlumat üçün aşağıdakı linki tuşlayın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/6752.html

Yeni suallarınızı: http://www.muselmanlar.com/ elmi-araşdırma saytının sual-cavab bölümündən və ya [email protected] email adresindən yollaya bilərsiniz.

[1] Teğabun, 64/4.

[2] Hədid, 4.

[3] Hucurat, 18.

[1] Xüsusiylə Təriqət mənsublarında belə bir inanç: “Müridim istər şərqdə istərsə qərbdə olsun, imdadına mütləq çataram.” yayğındır.

[5] İbn Kəsir, agə., c. IV, s. 144; Təbəri, agə., c. VI, s. 354; Râzî, agə., c. VI, s. 31

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.806 dəfə oxundu
2 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.883 dəfə oxundu
3 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.650 dəfə oxundu
4 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.360 dəfə oxundu
5 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.740 dəfə oxundu
6 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.925 dəfə oxundu
7 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 479 dəfə oxundu
8 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 93 dəfə oxundu
9 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.377 dəfə oxundu
10 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.254 dəfə oxundu
11 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.831 dəfə oxundu
12 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.507 dəfə oxundu
13 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.131 dəfə oxundu
14 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 945 dəfə oxundu
15 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 555 dəfə oxundu
16 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 59 dəfə oxundu
17 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.131 dəfə oxundu
18 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.581 dəfə oxundu
19 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.596 dəfə oxundu
20 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.789 dəfə oxundu
21 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 777 dəfə oxundu
22 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.025 dəfə oxundu
23 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.376 dəfə oxundu
24 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 162 dəfə oxundu
25 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 2.049 dəfə oxundu
26 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.390 dəfə oxundu
27 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.171 dəfə oxundu
28 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.789 dəfə oxundu
29 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.034 dəfə oxundu
30 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.481 dəfə oxundu
31 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 406 dəfə oxundu
32 Hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 243 dəfə oxundu
33 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.630 dəfə oxundu
34 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.174 dəfə oxundu
35 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.330 dəfə oxundu
36 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.085 dəfə oxundu
37 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.336 dəfə oxundu
38 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.258 dəfə oxundu
39 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 288 dəfə oxundu
40 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 187 dəfə oxundu
41 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.569 dəfə oxundu
42 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.736 dəfə oxundu
43 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.998 dəfə oxundu
44 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.406 dəfə oxundu
45 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.484 dəfə oxundu
46 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 698 dəfə oxundu
47 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 460 dəfə oxundu
48 “Sənin yanına gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 19.07.19 183 dəfə oxundu
49 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.137 dəfə oxundu
50 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
51 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.707 dəfə oxundu
52 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 5.077 dəfə oxundu
53 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.429 dəfə oxundu
54 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.120 dəfə oxundu
55 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 575 dəfə oxundu
56 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 538 dəfə oxundu
57 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.145 dəfə oxundu
58 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.208 dəfə oxundu
59 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.662 dəfə oxundu
60 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.604 dəfə oxundu
61 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.859 dəfə oxundu
62 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.229 dəfə oxundu
63 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 873 dəfə oxundu
64 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 560 dəfə oxundu
65 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 766 dəfə oxundu
66 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 624 dəfə oxundu
67 Şirk və küfr 14.07.11 3.659 dəfə oxundu
68 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.858 dəfə oxundu
69 Zaman nədir? 11.11.13 2.134 dəfə oxundu
70 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.218 dəfə oxundu
71 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 665 dəfə oxundu
72 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 245 dəfə oxundu
73 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.858 dəfə oxundu
74 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.565 dəfə oxundu
75 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 7.043 dəfə oxundu
76 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 863 dəfə oxundu
77 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.608 dəfə oxundu
78 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.629 dəfə oxundu
79 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 632 dəfə oxundu
80 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 293 dəfə oxundu
81 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.701 dəfə oxundu
82 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.853 dəfə oxundu
83 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.649 dəfə oxundu
84 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 773 dəfə oxundu
85 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.065 dəfə oxundu
86 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 838 dəfə oxundu
87 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 652 dəfə oxundu
88 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 99 dəfə oxundu
89 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.606 dəfə oxundu
90 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.648 dəfə oxundu
91 Allah haradadır? 10.08.11 4.463 dəfə oxundu
92 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.411 dəfə oxundu
93 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.778 dəfə oxundu
94 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.702 dəfə oxundu
95 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 772 dəfə oxundu
96 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 615 dəfə oxundu
97 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.224 dəfə oxundu
98 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.317 dəfə oxundu
99 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.753 dəfə oxundu
100 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.771 dəfə oxundu