Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Allah-Tanrı-Rəbb > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 22 Ocak 2018 Tövsiyə et Çap et
Sual: Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?

Cavab: Allahdan başqa İlah qəbul etmək, əqidəvi məsələlərdə olur. Bir insanın sırf Allaha məxsus sifətlərdən, səlahiyyətlərdən birini və ya bir neçəsini bir başqasına verməsi və bu vəsflərin bir başqasında da olmasına inanması həmin insanın Allahdan başqasını ilah qəbul etməsi deməkdir. Belə bir inanc, eyni zamanda şirkə yol açır və bir insanı müşrik edə bilər. Məsələn, Quranda Allah özünü vəsf edərkən ifadə etdiyi: “Vəhuvə məakum eynə ma kuntum = Siz harada olsanız, O sizinlədir.”,[1] “Vallahu bima taməlunə bəsir = Allah sizin nə etdiklərinizi biləndir!”[2]“Vallahu Alimun bizatis sudur = O, qəlblərinizdəkini görəndir!”[3] kimi xüsusiyyətləri, sifətləri başqasına da şamil etmək Allaha şərik qoşmaqdır.[4]

        Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək isə xüsusiylə fiqhi məslələrdə olur. Məsələn, Allaha məxsus hökmləri, halal və haram qoyma səlahiyyətlərini başqalarına vermək, Allahın yanında başqalarını da rəbb qəbul etməkdir. Bunu ən gözəl izah edən aşağıdakı ayə və hədisdir:

Rəsulullah bir gün, “Əhbarlarını (alimlərini) və ruhbanlarını (din xadimlərini) Allahla öz aralarına qoyub rəbb etdilər. Məryəm oğlu Məsihi də. Halbuki, onlara ancaq tək olan ilaha ibadət etmək əmr olunmuşdur. Ondan başqa ilah yoxdur. Allah, onların şərik qoşduqlarından uzaqdır.” (Tövbə, 9/31) ayəsini oxuyanda Xristian olan Ədiy ibn Xətəm, Rəsulullaha etiraz etmiş və “Mən də bir Xristianam lakin biz, əhbar və rahiblərimizi Rəbb qəbul etmirik və onlara ibadət də etmirik.”- demişdi. Bunun üzərinə Rəsulullah belə buyurdu: “Allahın haram etdiyini halal, halal etdiyini də haram etdikləri vaxt, onların dediklərini qəbul etmirsizmi?” Ədiy ibn Xətəm “Bəli, qəbul edirik, çünkü onlar dini məsələdə səlahiyyətli şəxslərdir.”– dedi. Bu cavabına qarşılıq Rəsulullah: “Elə bu onları Rəbb etmək deyil də nədir?”– buyurdu.[5]

Təəssüf ki, Müsəlmanlar da Yəhudi və Xristianlar kimi öz din xadimlərinə verdiyi səlahiyyətlərin eynisini öz din xadimlərinə vermək surətiylə, fərqli əqidələrə, fətvalara, özlərinə məxsus məzhəblərə sahib olmuş və bir növ Allahın dininə qarşı paralel dinlər yaratmışlar.

Əlavə olaraq bunu da qeyd edək ki,  bir insanın Allah adına özünü və ya başqa birini ilah ya da rəbb qəbul etməsi, tağutluq adlanır.

Ətraflı məlumat üçün aşağıdakı linki tuşlayın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/6752.html

Yeni suallarınızı: http://www.muselmanlar.com/ elmi-araşdırma saytının sual-cavab bölümündən və ya [email protected] email adresindən yollaya bilərsiniz.

[1] Teğabun, 64/4.

[2] Hədid, 4.

[3] Hucurat, 18.

[1] Xüsusiylə Təriqət mənsublarında belə bir inanç: “Müridim istər şərqdə istərsə qərbdə olsun, imdadına mütləq çataram.” yayğındır.

[5] İbn Kəsir, agə., c. IV, s. 144; Təbəri, agə., c. VI, s. 354; Râzî, agə., c. VI, s. 31

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.715 dəfə oxundu
2 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.503 dəfə oxundu
3 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.054 dəfə oxundu
4 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.675 dəfə oxundu
5 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.381 dəfə oxundu
6 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 977 dəfə oxundu
7 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 325 dəfə oxundu
8 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 261 dəfə oxundu
9 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.731 dəfə oxundu
10 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.873 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.541 dəfə oxundu
12 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.339 dəfə oxundu
13 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.653 dəfə oxundu
14 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.553 dəfə oxundu
15 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 462 dəfə oxundu
16 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.342 dəfə oxundu
17 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.104 dəfə oxundu
18 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.793 dəfə oxundu
19 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.406 dəfə oxundu
20 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.034 dəfə oxundu
21 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 926 dəfə oxundu
22 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 513 dəfə oxundu
23 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.105 dəfə oxundu
24 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.408 dəfə oxundu
25 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.581 dəfə oxundu
26 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.615 dəfə oxundu
27 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 711 dəfə oxundu
28 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.003 dəfə oxundu
29 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 644 dəfə oxundu
30 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.760 dəfə oxundu
31 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.931 dəfə oxundu
32 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.137 dəfə oxundu
33 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.715 dəfə oxundu
34 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.026 dəfə oxundu
35 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.314 dəfə oxundu
36 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 344 dəfə oxundu
37 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.553 dəfə oxundu
38 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.122 dəfə oxundu
39 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.260 dəfə oxundu
40 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.032 dəfə oxundu
41 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.282 dəfə oxundu
42 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.032 dəfə oxundu
43 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 279 dəfə oxundu
44 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.517 dəfə oxundu
45 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.032 dəfə oxundu
46 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.958 dəfə oxundu
47 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.397 dəfə oxundu
48 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.460 dəfə oxundu
49 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 677 dəfə oxundu
50 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 406 dəfə oxundu
51 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.895 dəfə oxundu
52 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.764 dəfə oxundu
53 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.420 dəfə oxundu
54 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.906 dəfə oxundu
55 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.400 dəfə oxundu
56 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.074 dəfə oxundu
57 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 563 dəfə oxundu
58 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 531 dəfə oxundu
59 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.112 dəfə oxundu
60 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 1.086 dəfə oxundu
61 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.645 dəfə oxundu
62 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.514 dəfə oxundu
63 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.666 dəfə oxundu
64 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.209 dəfə oxundu
65 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 795 dəfə oxundu
66 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 538 dəfə oxundu
67 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 732 dəfə oxundu
68 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 595 dəfə oxundu
69 Şirk və küfr 14.07.11 3.453 dəfə oxundu
70 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.835 dəfə oxundu
71 Zaman nədir? 11.11.13 2.041 dəfə oxundu
72 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.157 dəfə oxundu
73 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 643 dəfə oxundu
74 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 204 dəfə oxundu
75 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.632 dəfə oxundu
76 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.516 dəfə oxundu
77 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.263 dəfə oxundu
78 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 837 dəfə oxundu
79 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.558 dəfə oxundu
80 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.379 dəfə oxundu
81 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 612 dəfə oxundu
82 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 236 dəfə oxundu
83 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.661 dəfə oxundu
84 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.842 dəfə oxundu
85 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.907 dəfə oxundu
86 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 742 dəfə oxundu
87 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.943 dəfə oxundu
88 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 830 dəfə oxundu
89 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 606 dəfə oxundu
90 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 77 dəfə oxundu
91 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.513 dəfə oxundu
92 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.472 dəfə oxundu
93 Allah haradadır? 10.08.11 4.088 dəfə oxundu
94 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.283 dəfə oxundu
95 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.715 dəfə oxundu
96 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.670 dəfə oxundu
97 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 731 dəfə oxundu
98 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 475 dəfə oxundu
99 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.134 dəfə oxundu
100 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.290 dəfə oxundu