Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Allah-Tanrı-Rəbb > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 22 Ocak 2018 Tövsiyə et Çap et
Sual: Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?

Cavab: Allahdan başqa İlah qəbul etmək, əqidəvi məsələlərdə olur. Bir insanın sırf Allaha məxsus sifətlərdən, səlahiyyətlərdən birini və ya bir neçəsini bir başqasına verməsi və bu vəsflərin bir başqasında da olmasına inanması həmin insanın Allahdan başqasını ilah qəbul etməsi deməkdir. Belə bir inanc, eyni zamanda şirkə yol açır və bir insanı müşrik edə bilər. Məsələn, Quranda Allah özünü vəsf edərkən ifadə etdiyi: “Vəhuvə məakum eynə ma kuntum = Siz harada olsanız, O sizinlədir.”,[1] “Vallahu bima taməlunə bəsir = Allah sizin nə etdiklərinizi biləndir!”[2]“Vallahu Alimun bizatis sudur = O, qəlblərinizdəkini görəndir!”[3] kimi xüsusiyyətləri, sifətləri başqasına da şamil etmək Allaha şərik qoşmaqdır.[4]

        Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək isə xüsusiylə fiqhi məslələrdə olur. Məsələn, Allaha məxsus hökmləri, halal və haram qoyma səlahiyyətlərini başqalarına vermək, Allahın yanında başqalarını da rəbb qəbul etməkdir. Bunu ən gözəl izah edən aşağıdakı ayə və hədisdir:

Rəsulullah bir gün, “Əhbarlarını (alimlərini) və ruhbanlarını (din xadimlərini) Allahla öz aralarına qoyub rəbb etdilər. Məryəm oğlu Məsihi də. Halbuki, onlara ancaq tək olan ilaha ibadət etmək əmr olunmuşdur. Ondan başqa ilah yoxdur. Allah, onların şərik qoşduqlarından uzaqdır.” (Tövbə, 9/31) ayəsini oxuyanda Xristian olan Ədiy ibn Xətəm, Rəsulullaha etiraz etmiş və “Mən də bir Xristianam lakin biz, əhbar və rahiblərimizi Rəbb qəbul etmirik və onlara ibadət də etmirik.”- demişdi. Bunun üzərinə Rəsulullah belə buyurdu: “Allahın haram etdiyini halal, halal etdiyini də haram etdikləri vaxt, onların dediklərini qəbul etmirsizmi?” Ədiy ibn Xətəm “Bəli, qəbul edirik, çünkü onlar dini məsələdə səlahiyyətli şəxslərdir.”– dedi. Bu cavabına qarşılıq Rəsulullah: “Elə bu onları Rəbb etmək deyil də nədir?”– buyurdu.[5]

Təəssüf ki, Müsəlmanlar da Yəhudi və Xristianlar kimi öz din xadimlərinə verdiyi səlahiyyətlərin eynisini öz din xadimlərinə vermək surətiylə, fərqli əqidələrə, fətvalara, özlərinə məxsus məzhəblərə sahib olmuş və bir növ Allahın dininə qarşı paralel dinlər yaratmışlar.

Əlavə olaraq bunu da qeyd edək ki,  bir insanın Allah adına özünü və ya başqa birini ilah ya da rəbb qəbul etməsi, tağutluq adlanır.

Ətraflı məlumat üçün aşağıdakı linki tuşlayın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/6752.html

Yeni suallarınızı: http://www.muselmanlar.com/ elmi-araşdırma saytının sual-cavab bölümündən və ya [email protected] email adresindən yollaya bilərsiniz.

[1] Teğabun, 64/4.

[2] Hədid, 4.

[3] Hucurat, 18.

[1] Xüsusiylə Təriqət mənsublarında belə bir inanç: “Müridim istər şərqdə istərsə qərbdə olsun, imdadına mütləq çataram.” yayğındır.

[5] İbn Kəsir, agə., c. IV, s. 144; Təbəri, agə., c. VI, s. 354; Râzî, agə., c. VI, s. 31

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.369 dəfə oxundu
2 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.207 dəfə oxundu
3 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.826 dəfə oxundu
4 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.480 dəfə oxundu
5 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.106 dəfə oxundu
6 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 937 dəfə oxundu
7 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 541 dəfə oxundu
8 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 52 dəfə oxundu
9 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.126 dəfə oxundu
10 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.541 dəfə oxundu
11 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.593 dəfə oxundu
12 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.754 dəfə oxundu
13 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 763 dəfə oxundu
14 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.022 dəfə oxundu
15 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.165 dəfə oxundu
16 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 125 dəfə oxundu
17 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.980 dəfə oxundu
18 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.265 dəfə oxundu
19 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.162 dəfə oxundu
20 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.777 dəfə oxundu
21 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.033 dəfə oxundu
22 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.393 dəfə oxundu
23 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 393 dəfə oxundu
24 Etiqadda hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 138 dəfə oxundu
25 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.607 dəfə oxundu
26 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.166 dəfə oxundu
27 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.305 dəfə oxundu
28 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.081 dəfə oxundu
29 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.310 dəfə oxundu
30 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.186 dəfə oxundu
31 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 282 dəfə oxundu
32 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 71 dəfə oxundu
33 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.556 dəfə oxundu
34 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.718 dəfə oxundu
35 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.989 dəfə oxundu
36 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.403 dəfə oxundu
37 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.477 dəfə oxundu
38 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 685 dəfə oxundu
39 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 453 dəfə oxundu
40 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.072 dəfə oxundu
41 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
42 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.605 dəfə oxundu
43 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 4.122 dəfə oxundu
44 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.417 dəfə oxundu
45 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.105 dəfə oxundu
46 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 571 dəfə oxundu
47 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 537 dəfə oxundu
48 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.136 dəfə oxundu
49 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.205 dəfə oxundu
50 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.659 dəfə oxundu
51 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.547 dəfə oxundu
52 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.819 dəfə oxundu
53 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.226 dəfə oxundu
54 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 834 dəfə oxundu
55 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 553 dəfə oxundu
56 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 760 dəfə oxundu
57 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 608 dəfə oxundu
58 Şirk və küfr 14.07.11 3.607 dəfə oxundu
59 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.854 dəfə oxundu
60 Zaman nədir? 11.11.13 2.118 dəfə oxundu
61 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.210 dəfə oxundu
62 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 660 dəfə oxundu
63 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 235 dəfə oxundu
64 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.810 dəfə oxundu
65 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.549 dəfə oxundu
66 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.899 dəfə oxundu
67 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 858 dəfə oxundu
68 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.601 dəfə oxundu
69 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.567 dəfə oxundu
70 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 623 dəfə oxundu
71 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 276 dəfə oxundu
72 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.685 dəfə oxundu
73 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.849 dəfə oxundu
74 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.433 dəfə oxundu
75 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 764 dəfə oxundu
76 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.041 dəfə oxundu
77 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 836 dəfə oxundu
78 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 641 dəfə oxundu
79 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 93 dəfə oxundu
80 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.578 dəfə oxundu
81 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.587 dəfə oxundu
82 Allah haradadır? 10.08.11 4.359 dəfə oxundu
83 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.368 dəfə oxundu
84 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.759 dəfə oxundu
85 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.692 dəfə oxundu
86 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 756 dəfə oxundu
87 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 585 dəfə oxundu
88 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.215 dəfə oxundu
89 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.314 dəfə oxundu
90 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.722 dəfə oxundu
91 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.756 dəfə oxundu
92 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.392 dəfə oxundu
93 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.379 dəfə oxundu
94 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 574 dəfə oxundu
95 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 195 dəfə oxundu
96 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 963 dəfə oxundu
97 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.866 dəfə oxundu
98 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.430 dəfə oxundu
99 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.103 dəfə oxundu
100 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.359 dəfə oxundu