Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Allah-Tanrı-Rəbb > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 22 Ocak 2018 Tövsiyə et Çap et
Sual: Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir?

Cavab: Allahdan başqa İlah qəbul etmək, əqidəvi məsələlərdə olur. Bir insanın sırf Allaha məxsus sifətlərdən, səlahiyyətlərdən birini və ya bir neçəsini bir başqasına verməsi və bu vəsflərin bir başqasında da olmasına inanması həmin insanın Allahdan başqasını ilah qəbul etməsi deməkdir. Belə bir inanc, eyni zamanda şirkə yol açır və bir insanı müşrik edə bilər. Məsələn, Quranda Allah özünü vəsf edərkən ifadə etdiyi: “Vəhuvə məakum eynə ma kuntum = Siz harada olsanız, O sizinlədir.”,[1] “Vallahu bima taməlunə bəsir = Allah sizin nə etdiklərinizi biləndir!”[2]“Vallahu Alimun bizatis sudur = O, qəlblərinizdəkini görəndir!”[3] kimi xüsusiyyətləri, sifətləri başqasına da şamil etmək Allaha şərik qoşmaqdır.[4]

        Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək isə xüsusiylə fiqhi məslələrdə olur. Məsələn, Allaha məxsus hökmləri, halal və haram qoyma səlahiyyətlərini başqalarına vermək, Allahın yanında başqalarını da rəbb qəbul etməkdir. Bunu ən gözəl izah edən aşağıdakı ayə və hədisdir:

Rəsulullah bir gün, “Əhbarlarını (alimlərini) və ruhbanlarını (din xadimlərini) Allahla öz aralarına qoyub rəbb etdilər. Məryəm oğlu Məsihi də. Halbuki, onlara ancaq tək olan ilaha ibadət etmək əmr olunmuşdur. Ondan başqa ilah yoxdur. Allah, onların şərik qoşduqlarından uzaqdır.” (Tövbə, 9/31) ayəsini oxuyanda Xristian olan Ədiy ibn Xətəm, Rəsulullaha etiraz etmiş və “Mən də bir Xristianam lakin biz, əhbar və rahiblərimizi Rəbb qəbul etmirik və onlara ibadət də etmirik.”- demişdi. Bunun üzərinə Rəsulullah belə buyurdu: “Allahın haram etdiyini halal, halal etdiyini də haram etdikləri vaxt, onların dediklərini qəbul etmirsizmi?” Ədiy ibn Xətəm “Bəli, qəbul edirik, çünkü onlar dini məsələdə səlahiyyətli şəxslərdir.”– dedi. Bu cavabına qarşılıq Rəsulullah: “Elə bu onları Rəbb etmək deyil də nədir?”– buyurdu.[5]

Təəssüf ki, Müsəlmanlar da Yəhudi və Xristianlar kimi öz din xadimlərinə verdiyi səlahiyyətlərin eynisini öz din xadimlərinə vermək surətiylə, fərqli əqidələrə, fətvalara, özlərinə məxsus məzhəblərə sahib olmuş və bir növ Allahın dininə qarşı paralel dinlər yaratmışlar.

Əlavə olaraq bunu da qeyd edək ki,  bir insanın Allah adına özünü və ya başqa birini ilah ya da rəbb qəbul etməsi, tağutluq adlanır.

Ətraflı məlumat üçün aşağıdakı linki tuşlayın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/6752.html

Yeni suallarınızı: http://www.muselmanlar.com/ elmi-araşdırma saytının sual-cavab bölümündən və ya [email protected] email adresindən yollaya bilərsiniz.

[1] Teğabun, 64/4.

[2] Hədid, 4.

[3] Hucurat, 18.

[1] Xüsusiylə Təriqət mənsublarında belə bir inanç: “Müridim istər şərqdə istərsə qərbdə olsun, imdadına mütləq çataram.” yayğındır.

[5] İbn Kəsir, agə., c. IV, s. 144; Təbəri, agə., c. VI, s. 354; Râzî, agə., c. VI, s. 31

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.668 dəfə oxundu
2 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.843 dəfə oxundu
3 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.974 dəfə oxundu
4 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 745 dəfə oxundu
5 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.970 dəfə oxundu
6 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 830 dəfə oxundu
7 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 627 dəfə oxundu
8 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 78 dəfə oxundu
9 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.528 dəfə oxundu
10 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.496 dəfə oxundu
11 Allah haradadır? 10.08.11 4.165 dəfə oxundu
12 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.301 dəfə oxundu
13 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.724 dəfə oxundu
14 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.675 dəfə oxundu
15 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 741 dəfə oxundu
16 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 491 dəfə oxundu
17 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.144 dəfə oxundu
18 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.294 dəfə oxundu
19 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.652 dəfə oxundu
20 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.702 dəfə oxundu
21 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.388 dəfə oxundu
22 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.356 dəfə oxundu
23 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 567 dəfə oxundu
24 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 185 dəfə oxundu
25 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 910 dəfə oxundu
26 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.792 dəfə oxundu
27 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.419 dəfə oxundu
28 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.020 dəfə oxundu
29 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.339 dəfə oxundu
30 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 916 dəfə oxundu
31 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 500 dəfə oxundu
32 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 140 dəfə oxundu
33 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 989 dəfə oxundu
34 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 14.883 dəfə oxundu
35 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.076 dəfə oxundu
36 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.769 dəfə oxundu
37 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.410 dəfə oxundu
38 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.164 dəfə oxundu
39 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 358 dəfə oxundu
40 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 121 dəfə oxundu
41 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.734 dəfə oxundu
42 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.555 dəfə oxundu
43 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.072 dəfə oxundu
44 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.700 dəfə oxundu
45 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.383 dəfə oxundu
46 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 977 dəfə oxundu
47 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 329 dəfə oxundu
48 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 263 dəfə oxundu
49 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.738 dəfə oxundu
50 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.874 dəfə oxundu
51 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.697 dəfə oxundu
52 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.342 dəfə oxundu
53 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.655 dəfə oxundu
54 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.604 dəfə oxundu
55 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 464 dəfə oxundu
56 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.343 dəfə oxundu
57 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.133 dəfə oxundu
58 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.801 dəfə oxundu
59 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.410 dəfə oxundu
60 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.050 dəfə oxundu
61 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 926 dəfə oxundu
62 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 521 dəfə oxundu
63 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.108 dəfə oxundu
64 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.451 dəfə oxundu
65 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.582 dəfə oxundu
66 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.644 dəfə oxundu
67 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 715 dəfə oxundu
68 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.004 dəfə oxundu
69 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 706 dəfə oxundu
70 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.799 dəfə oxundu
71 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.972 dəfə oxundu
72 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.140 dəfə oxundu
73 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.730 dəfə oxundu
74 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.027 dəfə oxundu
75 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.323 dəfə oxundu
76 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 349 dəfə oxundu
77 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.567 dəfə oxundu
78 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.134 dəfə oxundu
79 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.263 dəfə oxundu
80 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.036 dəfə oxundu
81 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.292 dəfə oxundu
82 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.051 dəfə oxundu
83 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 279 dəfə oxundu
84 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.528 dəfə oxundu
85 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.603 dəfə oxundu
86 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.962 dəfə oxundu
87 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.397 dəfə oxundu
88 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.462 dəfə oxundu
89 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 679 dəfə oxundu
90 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 413 dəfə oxundu
91 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.929 dəfə oxundu
92 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.768 dəfə oxundu
93 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.459 dəfə oxundu
94 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 3.365 dəfə oxundu
95 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.401 dəfə oxundu
96 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.076 dəfə oxundu
97 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 566 dəfə oxundu
98 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 532 dəfə oxundu
99 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.120 dəfə oxundu
100 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 1.089 dəfə oxundu