“Allah, insanları cəhənnəmlik olsunlar”- deyə yaratdı?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Təfsir > Xilqət Tarix: 22 Ağustos 2016 Tövsiyə et Çap et
Sual: Oxuduğumuz Əraf surəsinin 179-cu ayəsinin məalında belə yazılıdır: "Biz cəhənnəm üçün bir çox cinlər və insanlar yaratdıq…” Bəyəm, Allah insanları və cinləri cəhənnəmlik olsunlar deyə, yaratdı? Bu nə qədər doğrudur?

Cavab: Təəssüf ki, məzhəblərin səhv qəza-qədər anlayışına qurban edilən ayələrdən biri də dediyiniz bu ayədir. Qurani-Kərimdə heç bir kəlimə boş yerə və yersiz işlədilməz.

Ayənin ərəbcəsi və doğru məalı belə olmalıdır:

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا ۚ أُولَٰئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ

“Biz insanlardan və cinlərdən bir çoxunu cəhənnəm üçün yaratmış olduq. Onların qəlbləri var, onunla anlamazlar; gözləri var, onunla görməzlər; qulaqları var, onunla eşitməzlər. Onlar heyvan kimidirlər, hətta daha çox azğınlıqdadırlar. Qafil olanlar da məhz onlardır.”      (Əraf 7/179.)

Bu ayədə diqqət ediləcək kəlimə “ذَرَأْ = zərəa” kəliməsidir. Əgər “xələqa” kəliməsi işlədilmiş olsaydı, oxuduğunuz məal doğru olardı. Allah Təala, insanları və cinləri yaratmaq anlamında işlətdiyi “xələqa” kəliməsini təkcə burada işlətmir və xüsusilə “zərəa” kəliməsi ilə izah edir. Zərəa, “yaratmaq” mənasına gəldiyi kimi xüsusilə “əkmək”, “yaşlanmaq”, “çoxalmaq”[1] mənasına da gəlir. Yəni, ərəb dilində olduğu kimi türkcə də “ziraat=əkinçilik” əkin əkmək, toxum saçmaq kimi sahələrdə bu kəlimə işlədilməkdədir. Eynilə bu ayədə ifadə edildiyi kimi:

جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجًا ۖ يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ

 “(Allah) göyləri və yeri Yaradandır. O sizin üçün öz cinsinizdən, heyvanların da öz cinslərindən cütlər yaratdı. O sizi bu yolla çoxaldır.” (Şura, 42/11.)

Nəticə olaraq, bu ayətlə bizə izah edilən budur ki; Yaratdığımız insanların və cinlərin çoxu cəhənnəmlik oldular. Necə ki, biz toxumu əkdik ancaq çoxu çürük çıxdı. Məhz, “zərəa” kəliməsi ilə ifadə edilən də budur.

Suala cavab verdi: Aydın Mülayim.[2]

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

[1] İbn Mənzur, Lisanul-Ərəb, c. I, s. 80.

[2] Süleymaniyə elmi-araşdırma mərkəzinin azərbaycan dili bölməsindəki muselmanlar.com saytının redaktoru.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bəşəriyyət təkcə Adəm və Həvvadan törəyib? 09.01.13 453 dəfə oxundu
2 İnsanların ruhları hələ də bizimlə bərabərdirmi? 25.03.19 139 dəfə oxundu
3 Bir nəfərin dünyaya ikicinsli gəlməyi mümkündür? 06.04.13 5.011 dəfə oxundu
4 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.576 dəfə oxundu
5 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.600 dəfə oxundu
6 Məaric surəsində bəhs edilən 50000 il ifadəsinin mənası nədir? 06.04.15 1.036 dəfə oxundu
7 “Allah, insanları cəhənnəmlik olsunlar”- deyə yaratdı? 22.08.16 988 dəfə oxundu
8 İnsanlar Adəm və Həvvadan törənib? 24.08.16 687 dəfə oxundu
9 Qaydasız döyüş və boks kimi idman növləri ilə məşğul olmaq olarmı? 21.12.16 968 dəfə oxundu
10 Yaradılış qanunu uşaq yaşda olanlar üçün də qüvvədədirmi? 19.04.14 1.144 dəfə oxundu
11 Cümə günü ölənlərin bir ayrıcalığı varmı? 14.07.17 698 dəfə oxundu
12 İnsanlar Adəmin övladlarının bir-biri ilə evlənməsi nəticəsində çoxaldı? 07.08.09 3.395 dəfə oxundu
13 İnsana ruhun üflənməsi nə deməkdir? 08.01.18 344 dəfə oxundu
14 Şeytan Adəmlə Həvvanı aldatmaq üçün Cənnətə necə daxil oldu? 12.05.11 2.290 dəfə oxundu
15 İnsanla heyvan arasındakı fərq nədir? 15.01.18 552 dəfə oxundu
16 Yaradılışla əlaqədar ayələrdəki 6 gün məfhumu nəyi bildirir? 07.07.11 1.605 dəfə oxundu
17 İblis, Adəmə yoxsa Allaha səcdə etməkdən imtina etmişdi? 16.02.18 233 dəfə oxundu
18 İnsan nə isə yarada bilər? 28.12.09 2.358 dəfə oxundu
19 Adəmdən qabaq hər hansı bir bəşər olub? 26.02.18 313 dəfə oxundu
20 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.781 dəfə oxundu
21 Quranda birinci qat səma ilə qəsd edilən yer haradır? 02.03.18 163 dəfə oxundu
22 Xilqətin mənbəyi sudur, yoxsa torpaq? 03.01.13 1.364 dəfə oxundu
23 “Ən zəif ev” 09.03.18 357 dəfə oxundu
24 Adəm və Həvvadan savayı birbaşa torpaqdan xəlq edilən insan var? 05.01.13 1.553 dəfə oxundu
25 Ruzi, insanın çalışmağına bağlıdır yoxsa qədərinə? 18.06.18 363 dəfə oxundu