Vəkil sözünü insanlar haqqında işlətmək düzdür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Təsəvvüf-təriqət Tarix: 21 Mayıs 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Allah Quranda peyğəmbərə: “Sən onlara vəkil deyilsən!”, - demişdir. Ancaq biz hal-hazırkı dövrdə vəkil sözünü insanlarla əlaqədar olaraq da işlədirik. Misal üçün, vəkil (avdokat), millət vəkili (deputat) və sairə. Bu nə dərəcədə düzdür?

Cavab: Hər şeydən əvvəl deməliyəm ki, bu sual gözəl bir sualdır. Çünki insanlar bunu bilməlidirlər.

Bəli, Quranda belə bir ayə var:

“Sən onlara vəkil (onların vəkili) deyilsən!” (Ənam, 6/107)

Burada nəzərdə tutulan budur: Ey peyğəmbər, sən onlar üçün Allahın vəkili deyilsən. Sən Allahın elçisisən. Vəkil olsaydın, Allahı təmsil edərdin, Onun nümayəndəsi olardın.

Təriqətlərə nəzər saldıqda görürük ki, onlar bu sözü öz şeyxləri üçün işlədirlər. Sanki o şeyxlər Allahın bütün səlahiyyətlərinə malik bir xəlifədirlər. Quranda xəlifə sözü də var.1 Onlar bu sözü də təəssüf ki, öz istəklərinə müvafiq formada şərh edirlər.

Həzrəti Muhəmməd Mədinədən Məkkəyə, yaxud da başqa bir yerə getdiyi vaxt öz yerinə bir nəfəri xəlifə-vəkil təyin edirdi. Özü Mədinəyə qayıdan kimi təyin etdiyi xəlifənin vəzifəsi başa çatırdı.

Peyğəmbər vəfat etdikdən sonra İslam dövlətinin başçısı kimi bir xəlifə seçildi. Elə isə bir nəfərin başqa bir şəxsin xəlifəsi olmağı üçün ya 1-ci şəxs vəfat etmiş olmalıdır, ya da o yeri bir müddətə tərk etməlidir. Allah isə Diridir, Həyydir. Odur ki, heç kəs onun xəlifəsi deyil.

Əgər diqqət yetirmisinizsə, təriqətlərdə vəkil sözü çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Onlar Allah nəyi qadağan edibsə, ona yönəliblər. Nəyi qadağan etməyibsə, ondan uzaqlaşıblar.

Bir sözlə, qeyd etdiyiniz ayədə Allah peyğəmbərə: “Sən mənim vəkilim deyilsən!”, – deyir. Biz səni onlar üçün mühafizəçi də təyin etmədik. Sən sadəcə olaraq rəsulsan, elçisən.

Vəkil (advokat) və millət vəkili (deputat) məsələsində problem yoxdur. Çünki onlar Allahın deyil, insanların vəkilidirlər. Onları vəkil təyin edən bir müvəkkil var. Ki, bu da insanlardır. Vəkil məhkəmə prosesində onu vəkil təyin edən şəxsi – müvəkkili təmsil edir. Allahı təmsil etmir ki! Millət vəkili də xalqı təmsil edir, xalqın nümayəndəsidir. Bunda bir eyib yoxdur.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır2

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Baxın: Bəqərə, 2/30. []
  2. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.028 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təriqətlərdəki cəzbə halı nə deməkdir? 26.03.11 1.751 dəfə oxundu
2 Təriqətlərdəki insani-kamil məfhumunun izahı 07.03.11 1.535 dəfə oxundu
3 Təriqətlərin rabitə inancı dini cəhətdən düzgündür? 12.02.10 1.605 dəfə oxundu
4 Siz təsəvvüf əhlinə kafir deyirsiniz? 08.03.11 1.811 dəfə oxundu
5 Təriqətlərdə mövcud olan tövbə almaq nə deməkdir? 12.02.10 2.178 dəfə oxundu
6 18 min aləm söhbəti düzdür? 17.03.11 4.438 dəfə oxundu
7 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.845 dəfə oxundu
8 Şəfa tapmaq üçün silsilə ilə dua və ibadət etmək olar? 12.04.11 3.832 dəfə oxundu
9 Səid Nursinin sözləri ilham ola bilməzmi? 11.02.10 1.824 dəfə oxundu
10 Təriqətçilər hansı məqsədlə rabitə ilə məşğul olurlar? 14.04.11 1.576 dəfə oxundu
11 Ənvaru-l Aşiqin necə bir kitabdır? 14.08.14 1.033 dəfə oxundu
12 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.639 dəfə oxundu
13 Feyz nə deməkdir? Şeyxlər feyz paylaya bilərlər? 12.03.10 1.838 dəfə oxundu
14 Rəvasi nə deməkdir? 21.06.11 1.654 dəfə oxundu
15 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.203 dəfə oxundu
16 Nəfsin mərtəbələri nədən ibarətdir? 10.05.10 2.664 dəfə oxundu
17 Təriqət dərsinə getmək lazımdır? 08.07.11 1.647 dəfə oxundu
18 Qurani-Kərimdə təriqətlə əlaqədar hər hansı bir ayə var? 26.07.09 2.283 dəfə oxundu
19 Vəhy və ilhamın arasında fərq var? Vəhy hamıya gələ bilər? 14.05.10 2.061 dəfə oxundu
20 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.939 dəfə oxundu
21 Allah dostları məsələsi 26.07.09 1.887 dəfə oxundu
22 Nəfsimizi tərbiyə etmək üçün halal şeyləri özümüzə haram etməyimiz düzgündür? 18.06.10 1.851 dəfə oxundu
23 Dini məsələlərdə bir alimə tabe olmaq səhvdir? 09.02.12 2.160 dəfə oxundu
24 Təriqətlərdə üstünlük təşkil edən əqidə və anlayışlar 26.07.09 2.689 dəfə oxundu
25 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.454 dəfə oxundu
26 İslamda Üveysilik var? 05.04.12 1.503 dəfə oxundu
27 Bəlqisin taxtının Yəməndən Qüdsə gəririlməsi kəramət deyilmi? 01.03.10 1.840 dəfə oxundu
28 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.120 dəfə oxundu
29 Bəqərə surəsinin 200-cü ayəsi təriqətlərin ucadan zikrinə sübutdur? 28.05.12 1.473 dəfə oxundu
30 Dinin geyim-kecimdən ibarət olduğunu güman etmək 28.07.09 1.690 dəfə oxundu
31 Din 31.03.10 2.995 dəfə oxundu
32 Tayyi-məkan var? Şeyxlər insanın ürəyindən keçənləri bilə bilərlər? 02.03.13 1.375 dəfə oxundu
33 Qurana müvafiq rəftar etmək 28.07.09 1.498 dəfə oxundu
34 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.863 dəfə oxundu
35 Allahın gözüylə görmək nə deməkdir? 01.05.13 1.483 dəfə oxundu
36 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.865 dəfə oxundu
37 Şəfaət inancı 08.02.11 2.971 dəfə oxundu
38 “Vəhdəti-vücud” nə deməkdir? 28.12.13 1.910 dəfə oxundu
39 Vəkil sözünü insanlar haqqında işlətmək düzdür? 21.05.14 1.028 dəfə oxundu
40 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.085 dəfə oxundu