İhdad
Müsəlmanlar > Fitvalar > Ölümdən sonrakı həyat Tarix: 18 Mayıs 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: İhdad nə deməkdir? Bir kitabda deyilir ki, qadın ihdad elədi. Bunun mənası nədir?

Cavab: İhdad (احداد) sözü Ərəb dilində mane olmaq, qadağan etmək, hədd qoymaq deməkdir. İslam hüququnda isə bir termin kimi aşağıdakı mənada işlədilir:

Əri ölən və yaxud qəti bir boşanma ilə ailə həyatı başa çatan qadının müəyyən müddətə bəzi hərəkətlərdən (məsələn, bəzənib düzənmək, zinət əşyaları taxmaq, ətir vurmaq, sürmə və makiaj kimi) çəkinməsi.

İslamdan əvvəlki dövrdə əri ölən qadın özünü 1 il ərzində darısqal bir otağa qapayır, ən pis paltarını geyinir, yuyunmadan, dırnaqlarını kəsmədən pəjmürdə bir halda (bəzən də saçlarını tamamilə kəsdirərək) yas saxlayırdı. Daha dəqiq desək, o dövrdə cəmiyyətin bu məsələdə təzyiqi də var idi.

İslam dini isə bütün məsələlərdə olduğu kimi, bu məsələdə də bir sıra qaydalar qoydu. Əri ölən qadına bəzənib düzənməyi, eləcə də, deyib gülməyi tərk edib qəm-qüssəsini büruzə verməyə icazə verdi. Bununla belə, ona qışqırıb bağırmaq, üzünü gözünü yolmaq və ifrat dərəcədə yas saxlamağa icazə vermədi. Nəticədə ölənin ardınca 3 gün, əri ölən qadının isə iddə müddəti ərzində yas saxlamağı mümkün hesab edildi.

Lakin bütün bunlar dini bir tapşırıq və şərt deyil; insan psixologiyasının ölüm qarşısında hiss etdiyi sarsılmanı öz üzərindən kənarlaşdırmağı üçün verilən bir icazədir.

QEYD: Cavab hazırlandığı vaxt İbrahim Kafi Dönməzin rəhbərlik etdiyi heyət tərəfindən hazırlanan “İslamda inanc, ibadət və gündəlik yaşayış ensiklopediyası”ndan istifadə edilmişdir.

Bu məsələ ilə əlaqədar ətraflı məlumat üçün aşağıdakı mənbəyə müraciət edə bilərsiniz:

İslam ensiklopediyası,1 21-ci cild, İstanbul, 2000, s. 530-532.2

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Türkiyə diyanət vəqfi tərəfindən nəşr edilmişdir, Türk dilindədir. []
  2. Bu mənbə BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin kitabxanasında və AMEA-nın mərkəzi elmi kitabxanasının şərq zalında mövcuddur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.295 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.195 dəfə oxundu
2 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.184 dəfə oxundu
3 Ölüm əsnasında insanın cənnətlik və ya cəhənnəmlik olduğu bilinirmi? 13.11.15 1.373 dəfə oxundu
4 Üç aylarda vəfat edənlər həqiqətən də, haqq-hesaba çəkilmirlər? 07.01.10 3.023 dəfə oxundu
5 Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır? 27.04.11 3.034 dəfə oxundu
6 Böyük günah törədən mütləq surətdə Cəhənnəmə vasil olacaq? 08.02.15 1.298 dəfə oxundu
7 Axirətdə günahkar möminlərin vəziyyəti necə olacaq? 22.01.10 2.892 dəfə oxundu
8 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.083 dəfə oxundu
9 Cənnətin altından çayların axdığını nə cür başa düşmək lazımdır? 25.05.15 1.302 dəfə oxundu
10 Bizim bu dünyada qayəmiz Cənnəti qazanmaqdır yoxsa Allah rizasını? 07.08.09 1.952 dəfə oxundu
11 Ana bətnində ölən körpələr Cənnətə daxil olacaqlar? 27.10.11 2.406 dəfə oxundu
12 Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir? 28.05.15 1.319 dəfə oxundu
13 Qiyamət günü Allah Təala kimlərə kömək edəcəkdir? 19.02.16 1.003 dəfə oxundu
14 Qurana əsasən insan öldüyü vaxt güclü ağrı hiss edir? 27.02.12 4.942 dəfə oxundu
15 Cənnətin içində birdən artıq cənnət varmı? 29.08.16 647 dəfə oxundu
16 Cənnət və Cəhənnəm əbədidir? 16.04.10 2.563 dəfə oxundu
17 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.864 dəfə oxundu
18 Qiyamət saatını görənlərin son andakı imanı qəbul ediləcəkmi? 15.05.17 740 dəfə oxundu
19 Axirətdə kim dünyada 1 gün, ya da daha az qaldığını güman edəcək? 29.08.14 1.428 dəfə oxundu
20 Əzrailin adı Quran və hədislərdə var? 14.03.12 2.770 dəfə oxundu
21 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 235 dəfə oxundu
22 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.034 dəfə oxundu
23 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 14.511 dəfə oxundu
24 Allah, istədiyi adamın canını vaxtından qabaq alırmı? 28.01.19 262 dəfə oxundu
25 Axirət günü ilə Qiyamət günü eyni gündür, yoxsa ayrı? 27.04.10 3.669 dəfə oxundu
26 İhdad 18.05.12 1.295 dəfə oxundu
27 Ölüm ilə yenidən diriliş arasındakı müddət nə qədər olacaq? 04.01.19 200 dəfə oxundu
28 Ölüm qorxusu 16.12.10 4.264 dəfə oxundu
29 İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var? 25.06.12 1.570 dəfə oxundu
30 Deyirlər ki, dünya axirətin tarlasıdır. Bunu necə izah etmək olar? 04.08.09 1.774 dəfə oxundu
31 Ayə olmağına baxmayaraq mollalar nə üçün ölüyə təlqin edirlər? 27.06.12 1.846 dəfə oxundu
32 İnsan ürəyindən keçən şeylərə görə cavabdehdir? 11.02.11 2.385 dəfə oxundu
33 İnsan öldükdə ruhla bədənin əlaqəsi yerli-dibli kəsilir? 27.08.12 2.584 dəfə oxundu
34 Tövbə edə bilmədən ölən insanın halı necə olacaq? 21.02.11 2.472 dəfə oxundu
35 Hal-hazırda Cənnət və Cəhənnəm var? 01.03.13 2.581 dəfə oxundu
36 Bir kişi ölən arvadının meyyitini yuya bilər? 03.03.11 2.636 dəfə oxundu
37 Axirətdə kimin nə deyəcəyi bu dünyada müəyyən olunub? 29.06.13 1.942 dəfə oxundu
38 Biz Cənnətdə Allahı görə biləcəyik? 10.03.10 3.768 dəfə oxundu
39 Cənnətdə hamı Allahı görəcək? 04.03.11 2.493 dəfə oxundu
40 Hud 106-108-ci ayələrə əsasən Cənnət və Cəhənnəmin bir axırı var? 21.12.13 1.691 dəfə oxundu
41 Balaca vaxtı ölənlər Cənnətdə də o cür qalacaqlar? 18.05.14 1.753 dəfə oxundu
42 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.778 dəfə oxundu
43 İnsan öləndən sonra bəzi əməlləri yazılmağa davam edir? 25.01.14 2.022 dəfə oxundu