İhdad
Müsəlmanlar > Fitvalar > Ölümdən sonrakı həyat Tarix: 18 Mayıs 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: İhdad nə deməkdir? Bir kitabda deyilir ki, qadın ihdad elədi. Bunun mənası nədir?

Cavab: İhdad (احداد) sözü Ərəb dilində mane olmaq, qadağan etmək, hədd qoymaq deməkdir. İslam hüququnda isə bir termin kimi aşağıdakı mənada işlədilir:

Əri ölən və yaxud qəti bir boşanma ilə ailə həyatı başa çatan qadının müəyyən müddətə bəzi hərəkətlərdən (məsələn, bəzənib düzənmək, zinət əşyaları taxmaq, ətir vurmaq, sürmə və makiaj kimi) çəkinməsi.

İslamdan əvvəlki dövrdə əri ölən qadın özünü 1 il ərzində darısqal bir otağa qapayır, ən pis paltarını geyinir, yuyunmadan, dırnaqlarını kəsmədən pəjmürdə bir halda (bəzən də saçlarını tamamilə kəsdirərək) yas saxlayırdı. Daha dəqiq desək, o dövrdə cəmiyyətin bu məsələdə təzyiqi də var idi.

İslam dini isə bütün məsələlərdə olduğu kimi, bu məsələdə də bir sıra qaydalar qoydu. Əri ölən qadına bəzənib düzənməyi, eləcə də, deyib gülməyi tərk edib qəm-qüssəsini büruzə verməyə icazə verdi. Bununla belə, ona qışqırıb bağırmaq, üzünü gözünü yolmaq və ifrat dərəcədə yas saxlamağa icazə vermədi. Nəticədə ölənin ardınca 3 gün, əri ölən qadının isə iddə müddəti ərzində yas saxlamağı mümkün hesab edildi.

Lakin bütün bunlar dini bir tapşırıq və şərt deyil; insan psixologiyasının ölüm qarşısında hiss etdiyi sarsılmanı öz üzərindən kənarlaşdırmağı üçün verilən bir icazədir.

QEYD: Cavab hazırlandığı vaxt İbrahim Kafi Dönməzin rəhbərlik etdiyi heyət tərəfindən hazırlanan “İslamda inanc, ibadət və gündəlik yaşayış ensiklopediyası”ndan istifadə edilmişdir.

Bu məsələ ilə əlaqədar ətraflı məlumat üçün aşağıdakı mənbəyə müraciət edə bilərsiniz:

İslam ensiklopediyası,1 21-ci cild, İstanbul, 2000, s. 530-532.2

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Türkiyə diyanət vəqfi tərəfindən nəşr edilmişdir, Türk dilindədir. []
  2. Bu mənbə BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin kitabxanasında və AMEA-nın mərkəzi elmi kitabxanasının şərq zalında mövcuddur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.300 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İnsan ürəyindən keçən şeylərə görə cavabdehdir? 11.02.11 2.403 dəfə oxundu
2 İnsan öldükdə ruhla bədənin əlaqəsi yerli-dibli kəsilir? 27.08.12 2.621 dəfə oxundu
3 Tövbə edə bilmədən ölən insanın halı necə olacaq? 21.02.11 2.500 dəfə oxundu
4 Hal-hazırda Cənnət və Cəhənnəm var? 01.03.13 2.637 dəfə oxundu
5 Bir kişi ölən arvadının meyyitini yuya bilər? 03.03.11 2.657 dəfə oxundu
6 Axirətdə kimin nə deyəcəyi bu dünyada müəyyən olunub? 29.06.13 1.968 dəfə oxundu
7 Biz Cənnətdə Allahı görə biləcəyik? 10.03.10 3.818 dəfə oxundu
8 Cənnətdə hamı Allahı görəcək? 04.03.11 2.522 dəfə oxundu
9 Hud 106-108-ci ayələrə əsasən Cənnət və Cəhənnəmin bir axırı var? 21.12.13 1.710 dəfə oxundu
10 Balaca vaxtı ölənlər Cənnətdə də o cür qalacaqlar? 18.05.14 1.792 dəfə oxundu
11 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.828 dəfə oxundu
12 İnsan öləndən sonra bəzi əməlləri yazılmağa davam edir? 25.01.14 2.054 dəfə oxundu
13 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 22.337 dəfə oxundu
14 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.198 dəfə oxundu
15 Ölüm əsnasında insanın cənnətlik və ya cəhənnəmlik olduğu bilinirmi? 13.11.15 1.410 dəfə oxundu
16 Üç aylarda vəfat edənlər həqiqətən də, haqq-hesaba çəkilmirlər? 07.01.10 3.047 dəfə oxundu
17 Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır? 27.04.11 3.075 dəfə oxundu
18 Böyük günah törədən mütləq surətdə Cəhənnəmə vasil olacaq? 08.02.15 1.306 dəfə oxundu
19 Axirətdə günahkar möminlərin vəziyyəti necə olacaq? 22.01.10 2.925 dəfə oxundu
20 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.094 dəfə oxundu
21 Cənnətin altından çayların axdığını nə cür başa düşmək lazımdır? 25.05.15 1.309 dəfə oxundu
22 Bizim bu dünyada qayəmiz Cənnəti qazanmaqdır yoxsa Allah rizasını? 07.08.09 1.962 dəfə oxundu
23 Ana bətnində ölən körpələr Cənnətə daxil olacaqlar? 27.10.11 2.456 dəfə oxundu
24 Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir? 28.05.15 1.327 dəfə oxundu
25 Qiyamət günü Allah Təala kimlərə kömək edəcəkdir? 19.02.16 1.031 dəfə oxundu
26 Qurana əsasən insan öldüyü vaxt güclü ağrı hiss edir? 27.02.12 5.323 dəfə oxundu
27 Cənnətin içində birdən artıq cənnət varmı? 29.08.16 655 dəfə oxundu
28 Cənnət və Cəhənnəm əbədidir? 16.04.10 2.587 dəfə oxundu
29 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.903 dəfə oxundu
30 Qiyamət saatını görənlərin son andakı imanı qəbul ediləcəkmi? 15.05.17 761 dəfə oxundu
31 Axirətdə kim dünyada 1 gün, ya da daha az qaldığını güman edəcək? 29.08.14 1.435 dəfə oxundu
32 Əzrailin adı Quran və hədislərdə var? 14.03.12 2.840 dəfə oxundu
33 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 245 dəfə oxundu
34 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.056 dəfə oxundu
35 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 15.236 dəfə oxundu
36 Allah, istədiyi adamın canını vaxtından qabaq alırmı? 28.01.19 316 dəfə oxundu
37 Axirət günü ilə Qiyamət günü eyni gündür, yoxsa ayrı? 27.04.10 3.733 dəfə oxundu
38 İhdad 18.05.12 1.300 dəfə oxundu
39 Ölüm ilə yenidən diriliş arasındakı müddət nə qədər olacaq? 04.01.19 285 dəfə oxundu
40 Ölüm qorxusu 16.12.10 4.373 dəfə oxundu
41 İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var? 25.06.12 1.577 dəfə oxundu
42 Deyirlər ki, dünya axirətin tarlasıdır. Bunu necə izah etmək olar? 04.08.09 1.792 dəfə oxundu
43 Ayə olmağına baxmayaraq mollalar nə üçün ölüyə təlqin edirlər? 27.06.12 1.848 dəfə oxundu