Quran təbliğ olunmayan bir insan Allah dərgahında cavabdehdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Qeyri-müsəlmanlar Tarix: 05 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quran təbliğ edilməmiş, yəni, Qurandan bir şey bilməyən insan Allahın qarşısında məsuliyyət daşıyır? Əgər məsuliyyəti varsa, nədən ibarətdir?

Cavab: Bu şəxsin məsuliyyəti Allaha şərik qoşmamaq və bildiyi düzgün işləri görməkdən ibarətdir.

Hər bir insan öz müşahidələri ilə Allahın varlıq və birliyini, sanki gözü ilə görmüş və əli ilə toxunmuş kimi qavrayır və bunu Allaha qarşı etiraf edir. Quranda belə deyilir:

“Rəbbin Adəm oğullarından, onların bellərindən nəsillərini aldığı zaman onların özlərini özlərinə qarşı şahid tutub, «Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi?», – deyə soruşdu. Cavabında onlar: «Bəli, sən bizim Rəbbimizsən. Biz buna şahidik», – dedilər. Artıq Qiyamət günü: «Biz bunu başa düşmürdük», – deyə bilməzsiniz.

Belə də deyə bilməzsiniz: Əvvəllər Allaha şərik qoşanlar bizim atalarımız idilər. Biz isə onlardan sonra gələn bir nəsil idik. Məgər sən o batil yola düşənlərin ucbatından bizi yox edəcəksən?

Budur, biz o dəlilləri beləcə açıq-aşkar izah edirik. Onlar bəlkə, qayıdalar”.1

Adəm övladlarının “bellərindən nəsillərinin götürülməyi” nəsli davam etdirən toxumun alınmağıdır. İnsan onunla həddi-büluğ çağına daxil olur və uşağı olacaq yaşa gəlib çatır. İnsan uşaq vaxtı Allahı axtarmağa başlayır. Bu məsələdə ətrafındakı insanları sual yağışına tutur. Sonra Allahın var və bir olduğunu tamamilə dərk edir. Allah ondan onun özünün rast gəldiyi dəlillər vasitəsilə sanki: “Mən sənin Rəbbin deyiləmmi?” – deyə, soruşur. O da qətiyyətlə: “Bəli, Rəbbimsən. Mən buna şahilik edirəm” – deyə, cavab verir. İnsan ətrafındakılar üzərində müşahidə apardıqca buna oxşar hallar təkrar olunur. Buna görə də hər insan Allahın var və bir olduğunu, hər şeyi ona borclu olduğunu qəbul edir və ona bəndə olmalı olduğunu başa düşür.

Bundan sonra insan ya birbaşa, ya da vasitəli formada Allaha ibadət edir. Özünə peyğəmbər təbliği gəlməyən bir insanın birbaşa ibadəti Allahın qoyduğu təbiət qanunlarına, yəni, cahanşümul xüsusiyyət kəsb edən həqiqətlərə müvafiq rəftar etməyi ilə baş verir. Bunlar düzgün yolda olanlardır.

Bəzi insanlar da öz düzgün bildikləri şeylərə əsasən hərəkət edirlər. Öz mənfəətlərini ön planda tutur və əksər hallarda əcdadının yolu ilə gedirlər. Bu hal onların ağlına batmasa da, ziddinə getmirlər.

Kainat Allahın yaratdığı kitab, peyğəmbərlərin gətirdikləri isə Allahın nazil etdiyi kitablardır. Ümumbəşəri dəyərlər və elm Allahın yaratdığı kitabdan əxz olunur. Endirdiyi kitablarda isə həmin şeylərin qayda-qanunları mövcuddur. Quran Allahın kitablarının axırıncı nüsxəsidir. Allah Təala belə buyurur:

“Ey Muhəmməd! Biz səninlə o həqiqəti (Quran) müjdə verən və qorxudub xəbərdarlıq edən olsun deyə göndərdik. Hər ümmətin keçmişində ona xəbər verən biri mütləq var”.2

Hər millətə bir peyğəmbər göndərilib. Buna görə də hazırkı dinlərin hər birinin bünövrəsində bir elçinin təbliğini görmək olar. Lakin insanlar peyğəmbərlərdən sonra həmin dini dərhal “özlərinə uyğun” hala gətiriblər. Əvvəl din xadimləri üzə çıxmış, sonra Allahdan qabaq qeydsiz-şərtsiz itaət edilən ruhani varlıqlar formalaşdırılmışdır. Din adamları isə həm özlərini müqəddəsləşdirmək, həm də istədikləri şeyləri sanki Allah istəyirmiş kimi təqdim etmək üçün bu “varlıqları” Allahın yanında mötəbər kimi göstərmiş və Allaha onların vasitəsilə “çatmaq” lazım gəldiyini demişlər.

Bu kimi fikir və iddiaların tutarlı bir cəhəti olmur. İnsanlar doğru olduğuna görə deyil, ətraflarındakı insanların və adət-ənənənin təsiri altında bu cür əqidələrə üz tuturlar. Beləcə, Allahla əlaqələri pozulur. Öz azadlıqlarını, başqa sözlə, öz azad seçim hüquqlarını bir növ bu kimi şəxs və qruplaşmalara satırlar. Əvvəlcə onların, sonra isə Allahın qulu olurlar. Beləliklə, Allaha şərik qoşub şirkə batırlar. Heç bir kəs Allaha şərik qoşduğu varlıqlar haqqında haqlı bir səbəb tapa bilmədiyinə görə Axirətdə aşağıda yazılmış sözü deyə bilməyəcək:

Əvvəllər Allaha şərik qoşanlar bizim atalarımız idilər. Biz isə onlardan sonra gələn bir nəsil idik. Məgər sən o batil yola düşənlərin ucbatından bizi yox edəcəksən?”.3

Peyğəmbərlər insanlara deyiblər ki, Allahdan başqasına ibadət etməsinlər. Allahdan başqa bir varlığa ibadət etmək Allahın xaricində hansısa varlığa qul və kölə olmaq deməkdir. Bu da öz növbəsində azadlığı məhv edir.

Dinin özəyi imandan ibarətdir. İmanın əsası isə onu daxilən (ürəkdən) qəbul etmək, yəni, qəlb ilə təsdiq etməkdir. Qəlbdəki təsdiqi bir həmin şəxs, bir də Allah bilir. Qəlb insanın ən azad olduğu yerdir. Buna görə də heç kəsi bir əqidəni qəbul etməyə və yaxud inkar etməyə məcbur etmək olmaz. Quranda deyilir:

“Dində zorakılıq (məcburiyyət) yoxdur. Artıq doğru və əyri bir-birindən yaxşıca ayrılmışdır. Hər kəs azğınları inkar edər və Allaha inanarsa, o, qopmaq bilməyən möhkəm qulpdan tutmuş olar. Allah eşidəndir, biləndir!”.4 Yeri gəlmişkən, bu mövzu və Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi ilə əlaqədar sual-cavabla burada tanış ola bilərsiniz:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/485.html

Deməli, özünə bir peyğəmbərin təbliği gəlib çatmayan bir şəxsin əsas borcu Allahdan başqasına qul olmamaqdır. Allah şirk barədə belə deyir:

Allah Özünə ortaq (şərik) qoşulmağını əsla bağışlamaz. Onun xaricində qalanı bağışlanmağa layiq olan üçün bağışlayar”.5

Allahın varlığının və birliyinin dəlili hər yerdə saysız-hesabsız olduğu halda, şərik qoşulanlarla əlaqədar hər hansı bir dəlil-sübut yoxdur. Buna görə də ağlını işlədən heç bir şəxs şirk bataqlığına girməz. Ağlından istifadə etməyən insan ən yaxşı dini təhsilə malik olsa da, şirk çirkabından xilas ola bilməz. Çünkü “Allah o murdarlığı ağlını işlətməyənlərin üstünə yığar”.6 Buna görə də insana təbliğ gəlib çatsın və ya çatmasın, onun bağışlanmayacağı yeganə günah şirk günahıdır.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əraf, 7/172-174. []
  2. Fatir, 35/24. []
  3. Əraf, 7/173. []
  4. Bəqərə, 2/256. []
  5. Nisa, 4/48. “Günahların bağışlanması” ilə əlaqədar sual-cavabı bu keçiddə oxuya bilərsiniz: http://www.muselmanlar.com/fitvalar/488.html []
  6. Yunus, 10/100. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.077 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.535 dəfə oxundu
2 İslamı yaymaq üçün qeyri-müsəlmanlarla müharibə etmək lazımdır? 28.09.14 1.715 dəfə oxundu
3 Müsəlman olmayana sədəqə vermək olar? 01.12.13 1.375 dəfə oxundu
4 İslam əhli olmayanlara bəxşiş vermək olar? 22.06.10 1.533 dəfə oxundu
5 Kafirlər iman edənə qədər onlarla döyüşməliyik? 21.10.14 1.176 dəfə oxundu
6 Qeyri-müsəlmanlarla şərikli bizneslə məşğul olmaq olar? 06.02.15 1.109 dəfə oxundu
7 Müsəlman olmaq istəyən yəhudi əvvəl xristian olmalıdır? 11.12.10 1.783 dəfə oxundu
8 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.833 dəfə oxundu
9 Dostluq qurmaqda qadağan olunan şəxslər kimlərdir? 18.05.15 1.127 dəfə oxundu
10 Tövrat təhrif edilib, yoxsa yox? 23.11.10 3.240 dəfə oxundu
11 Yəhudilərə niyə çox ağır yemək-içmək qadağaları qoyulub? 21.11.11 2.353 dəfə oxundu
12 Təbliğ çatmayan yerdə qeyri-müsəlmanlar nədən məsuliyyət daşıyır? 01.10.15 916 dəfə oxundu
13 Müsəlman olmayanın haqqını yemək 20.12.10 2.062 dəfə oxundu
14 Müsəlman olmayan bir həkim müsəlman uşaqları sünnət edə bilər? 08.12.11 1.900 dəfə oxundu
15 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudurmu? 19.10.16 820 dəfə oxundu
16 Xristianlar məsciddə mərasim keçirə bilərlər? 15.06.11 1.747 dəfə oxundu
17 İslam düşmənlərini öldürmək olar? 27.12.10 2.292 dəfə oxundu
18 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.171 dəfə oxundu
19 İslam dövlətində yaşayan qeyri-müsəlmanlardan cizyə alınmalıdırmı? 21.10.16 561 dəfə oxundu
20 Qeyri-müsəlmanlar 29.06.09 1.845 dəfə oxundu
21 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.738 dəfə oxundu
22 Boykot edilən yəhudi və xristian mallarını almaq haramdır? 30.03.12 1.532 dəfə oxundu
23 Müsəlmanları öldürməyi siyasət halına gətirənlərlə yaxşı əlaqələr qurmaq olar? 28.12.16 420 dəfə oxundu
24 Bəzək üçün xaç taxmaq olar? 29.06.09 2.718 dəfə oxundu
25 Sabi nə deməkdir? Quranda sabilik barədə məlumat var? 21.05.10 2.428 dəfə oxundu
26 Dini xidmətlər üçün müsəlman olmayanlardan ianə yığmaq olar? 18.04.12 1.313 dəfə oxundu
27 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.206 dəfə oxundu
28 Qeyri-müsəlmanların xeyirli əməlləri nə olacaq? 11.04.11 1.693 dəfə oxundu
29 Bəni İsrail deyildiyi vaxt kimlər nəzərdə tutulur? 24.02.11 2.090 dəfə oxundu
30 Müsəlman olmayanları nəyə görə Məkkəyə buraxmırlar? 15.06.12 1.551 dəfə oxundu
31 Münafiqlər ən pis kafirdən də aşağıda, ən pis əzabla üzləşəcəklər? 20.01.17 351 dəfə oxundu
32 Müsəlman olmayanı tərifləmək olar? 13.02.10 1.818 dəfə oxundu
33 Başsağlığı vermək üçün kilsədəki cənazə mərasiminə getmək olar? 02.04.11 1.915 dəfə oxundu
34 Bu qədər səhvə baxmayaraq İsrail oğulları nə üçün məhv edilmədilər? 11.01.13 1.350 dəfə oxundu
35 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 463 dəfə oxundu
36 Quran təbliğ olunmayan bir insan Allah dərgahında cavabdehdir? 05.04.10 2.077 dəfə oxundu
37 Bəşəriyyət üçün yaxşı işlər görən qeyri-müsəlmanlara rəhmət oxumaq olar? 11.04.11 1.732 dəfə oxundu
38 Yəhudilərin təhrif etdikləri sözlər hansılardır? 25.03.13 1.328 dəfə oxundu
39 Cizyə vergisi nədir, kimdən alınır? 29.01.18 151 dəfə oxundu
40 Peyğəmbər yəhudilərlə al-ver edib? 19.12.09 1.963 dəfə oxundu
41 Yəhudilər anadangəlmə lənətləniblər? 20.04.11 4.499 dəfə oxundu
42 Qeyri müsəlman bir ailənin övladı kimi dünyaya gələn insanın bəxti yoxdur? 25.04.13 1.337 dəfə oxundu
43 Müsəlman ölkəsində Kilsənin təmir edilməsi doğrudurmu? 23.02.18 125 dəfə oxundu
44 Yəhudi və xristianlarla əməkdaşlıq etmək olar? 13.04.10 2.021 dəfə oxundu
45 Müsəlmanlar Quranın yandırılmasına nə cür reaksiya verməlidirlər? 28.04.11 1.612 dəfə oxundu
46 Qeyri-müsəlmanlarla evlənmək olarmı? 18.04.16 1.573 dəfə oxundu
47 Qeyri-müsəlman bir ölkədə oxumağın və yaşamağın dini qəbahəti varmı? 26.03.18 148 dəfə oxundu
48 Müsəlman olmayanlara rəhmət oxumaq olar? 02.05.10 2.301 dəfə oxundu
49 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.403 dəfə oxundu
50 Qeyri-müsəlmanın ovladığı balıq və dəniz məhsullarını yemək olar? 27.06.13 1.802 dəfə oxundu
51 Muhəmməd (ə.s.)-a inanmayan əhli-Kitab cənnətə girə bilərmi? 28.09.18 161 dəfə oxundu
52 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 833 dəfə oxundu
53 Müsəlman olmayanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 2.114 dəfə oxundu
54 Qəbirlərin təhqir edilməsinə münasibət 01.11.13 1.512 dəfə oxundu
55 Yaxşı işlər görən qeyri-müsəlmanların halı necə olacaq? 22.04.19 250 dəfə oxundu
56 Xaçpərəstlər həzrəti Məryəmi də ilahlaşdırıblar? 20.06.10 2.325 dəfə oxundu
57 Həvarilər 29.06.11 1.966 dəfə oxundu
58 Qeyri-müsəlmana içki satmaq olar? 19.11.13 1.451 dəfə oxundu