Quran təbliğ olunmayan bir insan Allah dərgahında cavabdehdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Qeyri-müsəlmanlar Tarix: 05 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quran təbliğ edilməmiş, yəni, Qurandan bir şey bilməyən insan Allahın qarşısında məsuliyyət daşıyır? Əgər məsuliyyəti varsa, nədən ibarətdir?

Cavab: Bu şəxsin məsuliyyəti Allaha şərik qoşmamaq və bildiyi düzgün işləri görməkdən ibarətdir.

Hər bir insan öz müşahidələri ilə Allahın varlıq və birliyini, sanki gözü ilə görmüş və əli ilə toxunmuş kimi qavrayır və bunu Allaha qarşı etiraf edir. Quranda belə deyilir:

“Rəbbin Adəm oğullarından, onların bellərindən nəsillərini aldığı zaman onların özlərini özlərinə qarşı şahid tutub, «Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi?», – deyə soruşdu. Cavabında onlar: «Bəli, sən bizim Rəbbimizsən. Biz buna şahidik», – dedilər. Artıq Qiyamət günü: «Biz bunu başa düşmürdük», – deyə bilməzsiniz.

Belə də deyə bilməzsiniz: Əvvəllər Allaha şərik qoşanlar bizim atalarımız idilər. Biz isə onlardan sonra gələn bir nəsil idik. Məgər sən o batil yola düşənlərin ucbatından bizi yox edəcəksən?

Budur, biz o dəlilləri beləcə açıq-aşkar izah edirik. Onlar bəlkə, qayıdalar”.1

Adəm övladlarının “bellərindən nəsillərinin götürülməyi” nəsli davam etdirən toxumun alınmağıdır. İnsan onunla həddi-büluğ çağına daxil olur və uşağı olacaq yaşa gəlib çatır. İnsan uşaq vaxtı Allahı axtarmağa başlayır. Bu məsələdə ətrafındakı insanları sual yağışına tutur. Sonra Allahın var və bir olduğunu tamamilə dərk edir. Allah ondan onun özünün rast gəldiyi dəlillər vasitəsilə sanki: “Mən sənin Rəbbin deyiləmmi?” – deyə, soruşur. O da qətiyyətlə: “Bəli, Rəbbimsən. Mən buna şahilik edirəm” – deyə, cavab verir. İnsan ətrafındakılar üzərində müşahidə apardıqca buna oxşar hallar təkrar olunur. Buna görə də hər insan Allahın var və bir olduğunu, hər şeyi ona borclu olduğunu qəbul edir və ona bəndə olmalı olduğunu başa düşür.

Bundan sonra insan ya birbaşa, ya da vasitəli formada Allaha ibadət edir. Özünə peyğəmbər təbliği gəlməyən bir insanın birbaşa ibadəti Allahın qoyduğu təbiət qanunlarına, yəni, cahanşümul xüsusiyyət kəsb edən həqiqətlərə müvafiq rəftar etməyi ilə baş verir. Bunlar düzgün yolda olanlardır.

Bəzi insanlar da öz düzgün bildikləri şeylərə əsasən hərəkət edirlər. Öz mənfəətlərini ön planda tutur və əksər hallarda əcdadının yolu ilə gedirlər. Bu hal onların ağlına batmasa da, ziddinə getmirlər.

Kainat Allahın yaratdığı kitab, peyğəmbərlərin gətirdikləri isə Allahın nazil etdiyi kitablardır. Ümumbəşəri dəyərlər və elm Allahın yaratdığı kitabdan əxz olunur. Endirdiyi kitablarda isə həmin şeylərin qayda-qanunları mövcuddur. Quran Allahın kitablarının axırıncı nüsxəsidir. Allah Təala belə buyurur:

“Ey Muhəmməd! Biz səninlə o həqiqəti (Quran) müjdə verən və qorxudub xəbərdarlıq edən olsun deyə göndərdik. Hər ümmətin keçmişində ona xəbər verən biri mütləq var”.2

Hər millətə bir peyğəmbər göndərilib. Buna görə də hazırkı dinlərin hər birinin bünövrəsində bir elçinin təbliğini görmək olar. Lakin insanlar peyğəmbərlərdən sonra həmin dini dərhal “özlərinə uyğun” hala gətiriblər. Əvvəl din xadimləri üzə çıxmış, sonra Allahdan qabaq qeydsiz-şərtsiz itaət edilən ruhani varlıqlar formalaşdırılmışdır. Din adamları isə həm özlərini müqəddəsləşdirmək, həm də istədikləri şeyləri sanki Allah istəyirmiş kimi təqdim etmək üçün bu “varlıqları” Allahın yanında mötəbər kimi göstərmiş və Allaha onların vasitəsilə “çatmaq” lazım gəldiyini demişlər.

Bu kimi fikir və iddiaların tutarlı bir cəhəti olmur. İnsanlar doğru olduğuna görə deyil, ətraflarındakı insanların və adət-ənənənin təsiri altında bu cür əqidələrə üz tuturlar. Beləcə, Allahla əlaqələri pozulur. Öz azadlıqlarını, başqa sözlə, öz azad seçim hüquqlarını bir növ bu kimi şəxs və qruplaşmalara satırlar. Əvvəlcə onların, sonra isə Allahın qulu olurlar. Beləliklə, Allaha şərik qoşub şirkə batırlar. Heç bir kəs Allaha şərik qoşduğu varlıqlar haqqında haqlı bir səbəb tapa bilmədiyinə görə Axirətdə aşağıda yazılmış sözü deyə bilməyəcək:

Əvvəllər Allaha şərik qoşanlar bizim atalarımız idilər. Biz isə onlardan sonra gələn bir nəsil idik. Məgər sən o batil yola düşənlərin ucbatından bizi yox edəcəksən?”.3

Peyğəmbərlər insanlara deyiblər ki, Allahdan başqasına ibadət etməsinlər. Allahdan başqa bir varlığa ibadət etmək Allahın xaricində hansısa varlığa qul və kölə olmaq deməkdir. Bu da öz növbəsində azadlığı məhv edir.

Dinin özəyi imandan ibarətdir. İmanın əsası isə onu daxilən (ürəkdən) qəbul etmək, yəni, qəlb ilə təsdiq etməkdir. Qəlbdəki təsdiqi bir həmin şəxs, bir də Allah bilir. Qəlb insanın ən azad olduğu yerdir. Buna görə də heç kəsi bir əqidəni qəbul etməyə və yaxud inkar etməyə məcbur etmək olmaz. Quranda deyilir:

“Dində zorakılıq (məcburiyyət) yoxdur. Artıq doğru və əyri bir-birindən yaxşıca ayrılmışdır. Hər kəs azğınları inkar edər və Allaha inanarsa, o, qopmaq bilməyən möhkəm qulpdan tutmuş olar. Allah eşidəndir, biləndir!”.4 Yeri gəlmişkən, bu mövzu və Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi ilə əlaqədar sual-cavabla burada tanış ola bilərsiniz:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/485.html

Deməli, özünə bir peyğəmbərin təbliği gəlib çatmayan bir şəxsin əsas borcu Allahdan başqasına qul olmamaqdır. Allah şirk barədə belə deyir:

Allah Özünə ortaq (şərik) qoşulmağını əsla bağışlamaz. Onun xaricində qalanı bağışlanmağa layiq olan üçün bağışlayar”.5

Allahın varlığının və birliyinin dəlili hər yerdə saysız-hesabsız olduğu halda, şərik qoşulanlarla əlaqədar hər hansı bir dəlil-sübut yoxdur. Buna görə də ağlını işlədən heç bir şəxs şirk bataqlığına girməz. Ağlından istifadə etməyən insan ən yaxşı dini təhsilə malik olsa da, şirk çirkabından xilas ola bilməz. Çünkü “Allah o murdarlığı ağlını işlətməyənlərin üstünə yığar”.6 Buna görə də insana təbliğ gəlib çatsın və ya çatmasın, onun bağışlanmayacağı yeganə günah şirk günahıdır.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əraf, 7/172-174. []
  2. Fatir, 35/24. []
  3. Əraf, 7/173. []
  4. Bəqərə, 2/256. []
  5. Nisa, 4/48. “Günahların bağışlanması” ilə əlaqədar sual-cavabı bu keçiddə oxuya bilərsiniz: http://www.muselmanlar.com/fitvalar/488.html []
  6. Yunus, 10/100. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.068 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Müsəlman olmayana sədəqə vermək olar? 01.12.13 1.351 dəfə oxundu
2 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.510 dəfə oxundu
3 İslamı yaymaq üçün qeyri-müsəlmanlarla müharibə etmək lazımdır? 28.09.14 1.701 dəfə oxundu
4 Qeyri-müsəlmanlarla şərikli bizneslə məşğul olmaq olar? 06.02.15 1.105 dəfə oxundu
5 İslam əhli olmayanlara bəxşiş vermək olar? 22.06.10 1.529 dəfə oxundu
6 Kafirlər iman edənə qədər onlarla döyüşməliyik? 21.10.14 1.173 dəfə oxundu
7 Dostluq qurmaqda qadağan olunan şəxslər kimlərdir? 18.05.15 1.086 dəfə oxundu
8 Müsəlman olmaq istəyən yəhudi əvvəl xristian olmalıdır? 11.12.10 1.778 dəfə oxundu
9 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.826 dəfə oxundu
10 Təbliğ çatmayan yerdə qeyri-müsəlmanlar nədən məsuliyyət daşıyır? 01.10.15 913 dəfə oxundu
11 Tövrat təhrif edilib, yoxsa yox? 23.11.10 3.201 dəfə oxundu
12 Yəhudilərə niyə çox ağır yemək-içmək qadağaları qoyulub? 21.11.11 2.331 dəfə oxundu
13 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 761 dəfə oxundu
14 Müsəlman olmayanın haqqını yemək 20.12.10 2.053 dəfə oxundu
15 Müsəlman olmayan bir həkim müsəlman uşaqları sünnət edə bilər? 08.12.11 1.893 dəfə oxundu
16 İslam dövlətində yaşayan qeyri-müsəlmanlardan cizyə alınmalıdırmı? 21.10.16 536 dəfə oxundu
17 Xristianlar məsciddə mərasim keçirə bilərlər? 15.06.11 1.742 dəfə oxundu
18 İslam düşmənlərini öldürmək olar? 27.12.10 2.272 dəfə oxundu
19 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.162 dəfə oxundu
20 Müsəlmanları öldürməyi siyasət halına gətirənlərlə yaxşı əlaqələr qurmaq olar? 28.12.16 416 dəfə oxundu
21 Qeyri-müsəlmanlar 29.06.09 1.834 dəfə oxundu
22 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.727 dəfə oxundu
23 Boykot edilən yəhudi və xristian mallarını almaq haramdır? 30.03.12 1.529 dəfə oxundu
24 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.174 dəfə oxundu
25 Bəzək üçün xaç taxmaq olar? 29.06.09 2.605 dəfə oxundu
26 Sabi nə deməkdir? Quranda sabilik barədə məlumat var? 21.05.10 2.397 dəfə oxundu
27 Dini xidmətlər üçün müsəlman olmayanlardan ianə yığmaq olar? 18.04.12 1.310 dəfə oxundu
28 Münafiqlər ən pis kafirdən də aşağıda, ən pis əzabla üzləşəcəklər? 20.01.17 350 dəfə oxundu
29 Qeyri-müsəlmanların xeyirli əməlləri nə olacaq? 11.04.11 1.677 dəfə oxundu
30 Bəni İsrail deyildiyi vaxt kimlər nəzərdə tutulur? 24.02.11 2.053 dəfə oxundu
31 Müsəlman olmayanları nəyə görə Məkkəyə buraxmırlar? 15.06.12 1.544 dəfə oxundu
32 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 456 dəfə oxundu
33 Müsəlman olmayanı tərifləmək olar? 13.02.10 1.812 dəfə oxundu
34 Başsağlığı vermək üçün kilsədəki cənazə mərasiminə getmək olar? 02.04.11 1.898 dəfə oxundu
35 Bu qədər səhvə baxmayaraq İsrail oğulları nə üçün məhv edilmədilər? 11.01.13 1.347 dəfə oxundu
36 Cizyə vergisi nədir, kimdən alınır? 29.01.18 134 dəfə oxundu
37 Quran təbliğ olunmayan bir insan Allah dərgahında cavabdehdir? 05.04.10 2.068 dəfə oxundu
38 Bəşəriyyət üçün yaxşı işlər görən qeyri-müsəlmanlara rəhmət oxumaq olar? 11.04.11 1.726 dəfə oxundu
39 Yəhudilərin təhrif etdikləri sözlər hansılardır? 25.03.13 1.318 dəfə oxundu
40 Müsəlman ölkəsində Kilsənin təmir edilməsi doğrudurmu? 23.02.18 116 dəfə oxundu
41 Peyğəmbər yəhudilərlə al-ver edib? 19.12.09 1.959 dəfə oxundu
42 Yəhudilər anadangəlmə lənətləniblər? 20.04.11 4.311 dəfə oxundu
43 Qeyri müsəlman bir ailənin övladı kimi dünyaya gələn insanın bəxti yoxdur? 25.04.13 1.337 dəfə oxundu
44 Qeyri-müsəlman bir ölkədə oxumağın və yaşamağın dini qəbahəti varmı? 26.03.18 138 dəfə oxundu
45 Yəhudi və xristianlarla əməkdaşlıq etmək olar? 13.04.10 2.014 dəfə oxundu
46 Müsəlmanlar Quranın yandırılmasına nə cür reaksiya verməlidirlər? 28.04.11 1.605 dəfə oxundu
47 Qeyri-müsəlmanlarla evlənmək olarmı? 18.04.16 1.445 dəfə oxundu
48 Muhəmməd (ə.s.)-a inanmayan əhli-Kitab cənnətə girə bilərmi? 28.09.18 143 dəfə oxundu
49 Müsəlman olmayanlara rəhmət oxumaq olar? 02.05.10 2.251 dəfə oxundu
50 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.263 dəfə oxundu
51 Qeyri-müsəlmanın ovladığı balıq və dəniz məhsullarını yemək olar? 27.06.13 1.783 dəfə oxundu
52 Yaxşı işlər görən qeyri-müsəlmanların halı necə olacaq? 22.04.19 174 dəfə oxundu
53 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 819 dəfə oxundu
54 Müsəlman olmayanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 2.098 dəfə oxundu
55 Qəbirlərin təhqir edilməsinə münasibət 01.11.13 1.505 dəfə oxundu
56 Xaçpərəstlər həzrəti Məryəmi də ilahlaşdırıblar? 20.06.10 2.317 dəfə oxundu
57 Həvarilər 29.06.11 1.962 dəfə oxundu
58 Qeyri-müsəlmana içki satmaq olar? 19.11.13 1.446 dəfə oxundu