Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Miras-vəsiyyət Tarix: 11 Nisan 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Valideynlərdən biri ölmədən qabaq uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi?

Cavab: Əgər valideyn belə bir şeyə təşəbbüs etmişsə, onun elədiyi şəri (qanuni) yöndən etibarsızdır. Heç bir valideyn uşaqlarının mirasından qəpik əksildə bilməz. Onların belə bir haqqı yoxdur. Çünki, Allah, Qurani-Kərimdə bu mirasın nisbətləri ölçüsündə hər kəsə necə paylanacağına dair hökmünü vermişdir.[1] Buna görə, validen vəfat etdiyi zaman, onun mirası Qurani- Kərimdə olan hökmlərə görə paylanmalıdır.

Ənənədə vəsiyyət dedikdə, bildiyimiz tək bir vəsiyyət növü başa düşülür. Halbuki Quranda iki növ vəsiyyətdən bəhs edilir. Biri Allahın digəri insanın. Hər ikisi də Quranda keçər. İnsanların vəsiyyəti ilə əlaqəli:

“Ey iman gətirənlər! Sizdən birinə ölüm gəldiyi zaman, vəsiyyət edəcəksə içinizdən iki ədalətli nəfər şahidlik etsin. Əgər bir yerə səfərə çıxdığınız zaman başınıza ölüm müsibəti gələrsə, özünüzdən olmayan iki nəfər də ola bilər.  Əgər şübhə etsəniz, namazdan sonra hər ikisini saxlayın və qoy onlar: ‘Biz bu (andımızı) lap yaxın qohumlara belə heç bir qiymətə satmarıq və Allahın şahidliyini gizlətmərik. Əks halda biz, şübhəsiz ki, günahkarlardan olarıq’(deyə) and içsinlər.”- buyrulmaqdadır (Maidə, 5/106).

Ənənəvi dinin mənsubları bu ayəni əsas alaraq mirasla əlaqədar Allahın qoyduğu bütün qaydaları ortadan qaldırmaq üçün özlərindən “vəsiyyət” deyə, batıl bir qayda icad ediblər. Bu icad etdikləri şeyin də nə Quranla, nə də sünnəylə əlaqəsi vardır. Buna baxmayaraq, onlar Bəqərə surəsinin 180-cı ayəsinə səhv məal vermək surətilə öz fikirlərinə bu cür alət etməkdədirlər:

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ

“Sizdən birinə ölüm gəldiyi zaman qoyub gedəcəyi maldan müvafiq qaydada valideynlərə və yaxın qohumlara vəsiyyət etməsi ona vacib edilmişdir. (Bu,) müttəqilər üçün bir borcdur.”

Bu ayədə ərəb dilində ifadə edilən “الْوَصِيَّةُ = əl-vəsiyyə” kəliməsini yavan şəkildə ələ alıb, Quranda ifadə edilən digər ayələrlə əlaqəsini qopararaq, məal verildiyi təqdirdə, bir nəfərin ölüm əsnasındakı vəsiyyəti başa düşülür. Halbuki, bu ayədə ifadə edilən “الْوَصِيَّةُ = əl-vəsiyyə” kəliməsi, “o vəsiyyət”– deməkdir. Ərəb dilində “əl-vəsiyyə”– deyə ifadə edilən kəlimənin başındakı “əl”– şəkilçisi, “bilinəni” ya da “Quranın başqa bir yerində tərifi verilən” bir şeyi ifadə edər. İnsanlar Qurandakı ayələri bir-birindən qoparmadan, öz sözlərini və fikirlərini Qurana aşılamadan, Quranı Quranla izah etsələr, Onu bütövlükdə ələ alıb incələsələr görərlər ki, “əl-vəsiyyə = o vəsiyyət”– dən qəsd edilənin, Nisə surəsinin 11-ci və 12-ci ayəsində ifadə edilən: “Allah sizə vəsiyyət edər”, “Allah tərəfindən edilmiş bir vəsiyyət (tövsiyə)”-olduğunu görərlər.

Bir çox müfəssirlər də bu ayənin, uydurma bir hədisə əsaslanaraq nəsx (ortadan qaldırmaq) olunduğunu iddia edərlər. Bilavasitə ayənin doğru məalı belə olmalıdır:

“(Ey möminlər!) Sizdən birinə ölüm gəldiyi zaman qoyub gedəcəyi malını, o vəsiyyətə[2] müvafiq qaydada valideynlərə və yaxın qohumlara bölüşdürməsi müttəqilər üçün bir borcdur.”

Bu ayəyə görə, müsəlmanların ölən birinin malını bölüşdürmək vəzifəsi vardır. Ailəsinə həvalə edilməz. Çünki, miras ailəyə həvalə edildikdə çox böyük problemlər ortaya çıxır. Sonrakı ayədə də: “Kim (bu haqqını) eşitdikdən sonra onu dəyişdirsə, günahı ancaq onu dəyişdirənlərin üzərinə düşər. Şübhəsiz ki, Allah Eşidəndir, Biləndir!” (Bəqərə 181.)

Suala cavab verdi: Abdüləziz Bayındır.[3]

Daha ətraflı məlumat almaq istəyənlər saytımızın aşağıdakı linklərinə müraciət etsinlər:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4168.html

http://www.muselmanlar.com/?s=miras

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

 

 


[1] Nisə, 11-12, 176.

[2] Nisə 11 və 12-ci ayələrdəki Allahın mirasla əlaqədar tövsiyə etdiyi paylaşmaya. Bir növ Allahın vəssiyyəti.

[3]  İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.114 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ölən adamın mirası necə bölüşdürülür? 25.01.10 1.760 dəfə oxundu
2 Övladlığa götürülən uşağa miras düşür? 29.06.10 1.858 dəfə oxundu
3 Pul aldığım adam öldü. Onun borcunu kimə qaytarım? 16.01.12 1.542 dəfə oxundu
4 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür bölüşdürülür? 19.06.13 1.195 dəfə oxundu
5 Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar? 25.01.10 1.629 dəfə oxundu
6 Kişi öldü. Anası, atası, arvadı və üç qızı onun mirasını necə bölüşə bilərlər? 06.07.10 1.486 dəfə oxundu
7 2 oğlu, 1 qızı olan kişinin mirası nə cür pay olunur? 18.01.12 1.600 dəfə oxundu
8 Ananın atadan qalan mirası bölüşdürməməyə ixtiyarı çatır? 20.06.13 1.225 dəfə oxundu
9 Haram pula varis olmaq olar? 25.01.10 1.652 dəfə oxundu
10 Ana öldü. Əri, 1 oğlu və 4 qızı qaldı. Miras necə paylanmalıdır? 04.12.10 1.660 dəfə oxundu
11 Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq 31.01.12 1.558 dəfə oxundu
12 Mirasda haqsızlığa qarşı nə cür rəftar etməliyik? Öhdəliyimiz nədir? 25.06.13 1.187 dəfə oxundu
13 Rəddi-miras dini cəhətdən düzgündür? 25.01.10 1.522 dəfə oxundu
14 Bağışlanan şeylər vərəsəlikdə nəzərə alınır? 28.12.10 1.651 dəfə oxundu
15 Ölünün ayın-oyununu yaxın qohumları işlədə bilərlər? 06.02.12 1.337 dəfə oxundu
16 Varislər ölünün borclarını qaytarmalıdırlar? 17.01.14 1.178 dəfə oxundu
17 İki arvadı olan kişinin mirası necə paylanır? 25.01.10 1.510 dəfə oxundu
18 Yetim uşağa qalan mirasdan anası da istifadə edə bilər? 14.11.11 1.555 dəfə oxundu
19 Qumardan gələn pul varislərə halaldır? 25.02.12 1.766 dəfə oxundu
20 Bir uşaq yetkinlik çağına çatmadan rəşid ola bilərmi? 26.03.15 993 dəfə oxundu
21 Kişi öldü. Arvadı, iki oğlu və iki qızı qaldı. Onun mirası necə bölüşdürülməlidir? 18.03.10 1.564 dəfə oxundu
22 Evdən çıxıb gedən uşağa miras düşür? 23.04.11 1.836 dəfə oxundu
23 Mirası təkcə böyüklər alıb balacalara bir az versələr, olar? 05.03.12 1.219 dəfə oxundu
24 Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi? 11.04.15 1.114 dəfə oxundu
25 Dindən dönənlər mirasdan məhrum edilə bilərmi? 30.01.16 579 dəfə oxundu
26 Ata öldü. 3 oğlu, 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 07.06.11 1.525 dəfə oxundu
27 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.664 dəfə oxundu
28 Miras paylamada din fərqinin əhəmiyyəti varmı? 24.04.15 854 dəfə oxundu
29 Qadınlar öz ərlərinin mal-mülkünə hansı nisbətdə varis olurlar? 29.03.10 1.615 dəfə oxundu
30 Kişi öldü. Miras 2 oğul, 2 qız və ölən oğlanın uşaqlarına necə verilməlidir? 16.07.11 1.611 dəfə oxundu
31 Mirasda böyük qardaş kiçikdən çox pay tələb edə bilər? 27.03.12 1.410 dəfə oxundu
32 Ölən bir kişinin 2 arvadı varsa, mirası necə bölüşdürülməlidir? 10.05.15 950 dəfə oxundu
33 Ölüm pulundan ölənin ata-anasına da pay düşür? 06.04.10 1.853 dəfə oxundu
34 Nisa surəsinin 7-ci ayəsinə əsasən kişi və qadın mirasda bərabərdir? 10.09.11 1.651 dəfə oxundu
35 Kişi öldü. Arvadı, 1 oğlu, 2 qızı qaldı. Mirası necə bölüşdürmək lazımdır? 14.04.12 1.708 dəfə oxundu
36 Müsəlman bir şəxs miras qoyub getmək üçün cidd-cəhd etməlidir? 21.05.15 913 dəfə oxundu
37 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və iki qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 15.04.10 1.532 dəfə oxundu
38 Kişi öldü. Arvadı, 4 oğlu, 3 qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülür? 27.09.11 1.487 dəfə oxundu
39 Dayım rəhmətə getdi. Uşaqları var. Anam onun mirasından nəsə ala bilər? 09.05.12 1.606 dəfə oxundu
40 Müsəlman bir ailənin uşağı dindən çıxsa, vərəsədən məhrum olur? 26.05.15 984 dəfə oxundu
41 Qardaşlar öz bacılarını varislik hüququndan məhrum edə bilərlər? 21.04.10 3.652 dəfə oxundu
42 Heç uşağı olmadan ölən kişinin vərəsəsi kimə qalır? 19.10.11 1.501 dəfə oxundu
43 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 2 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 19.06.12 1.447 dəfə oxundu
44 Qurani-Kərimin mirasla əlaqədar hökmləri əmrdir, yoxsa tövsiyə? 25.06.15 933 dəfə oxundu
45 Borcu ola-ola ölən bir nəfərin borcunu ailə üzvləri ödəməyə məcburdur? 10.05.10 1.778 dəfə oxundu
46 Özündən sonra ata-anası, arvadı və qızı qalan kişinin mirası nə cür bölünür? 10.11.11 3.098 dəfə oxundu
47 Bir nəfər öz şikəst uşağına çox mal-mülk miras qoya bilər? 08.07.12 1.328 dəfə oxundu
48 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.01.17 461 dəfə oxundu
49 Ölənin uşaqları varsa, qardaş-bacıları mirasdan nəsə ala bilərlər? 11.05.10 1.593 dəfə oxundu
50 Bir arvad öldü. Əri, 1 qardaşı, 1 bacısı qaldı. Onun mirasını nə cür bölək? 14.12.11 1.366 dəfə oxundu
51 Valideynlər mirasın bölünməyinə mane ola bilərlər? 31.07.12 1.297 dəfə oxundu
52 Kişi öldü. Arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 09.02.10 1.715 dəfə oxundu
53 Mirasda əkin yerləri və torpaq sahələrini necə bölüşdürmək lazımdır? 24.05.10 1.581 dəfə oxundu
54 Bir nəfər mirasını uşaqlarından təkcə birinə vəsiyyət edə bilər? 28.12.11 1.429 dəfə oxundu
55 Kişi öldü. Arvadı və 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 03.09.12 1.532 dəfə oxundu
56 Kişi öldü. Üç oğlu, bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.02.10 2.227 dəfə oxundu
57 Kişi öldü. Arvadı, 5 oğlu, 2 qızı qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 25.05.10 1.518 dəfə oxundu
58 Varislərdən biri dinin miras sistemini rədd etsə, nə olar? 29.12.11 1.345 dəfə oxundu
59 Kişi öldü. Anası, 1 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür pay olunmalıdır? 19.10.12 1.503 dəfə oxundu
60 Miras məsələsində uşaqlara fərq qoymağın hökmü nədir? 25.01.10 1.794 dəfə oxundu
61 Kişi öldü. Arvadı, 1 qızı və 2 oğlu qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 07.06.10 1.889 dəfə oxundu
62 Kişi öldü. Arvadı və 3 uşağı qaldı. Onun vərəsəsi necə pay olunmalıdır? 10.01.12 1.387 dəfə oxundu
63 Kişi öldü. Mirası arvadı, qızı və ölən oğlunun uşaqlarına necə verilməlidir? 08.12.12 1.259 dəfə oxundu