Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Miras-vəsiyyət Tarix: 11 Nisan 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Valideynlərdən biri ölmədən qabaq uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi?

Cavab: Əgər valideyn belə bir şeyə təşəbbüs etmişsə, onun elədiyi şəri (qanuni) yöndən etibarsızdır. Heç bir valideyn uşaqlarının mirasından qəpik əksildə bilməz. Onların belə bir haqqı yoxdur. Çünki, Allah, Qurani-Kərimdə bu mirasın nisbətləri ölçüsündə hər kəsə necə paylanacağına dair hökmünü vermişdir.[1] Buna görə, validen vəfat etdiyi zaman, onun mirası Qurani- Kərimdə olan hökmlərə görə paylanmalıdır.

Ənənədə vəsiyyət dedikdə, bildiyimiz tək bir vəsiyyət növü başa düşülür. Halbuki Quranda iki növ vəsiyyətdən bəhs edilir. Biri Allahın digəri insanın. Hər ikisi də Quranda keçər. İnsanların vəsiyyəti ilə əlaqəli:

“Ey iman gətirənlər! Sizdən birinə ölüm gəldiyi zaman, vəsiyyət edəcəksə içinizdən iki ədalətli nəfər şahidlik etsin. Əgər bir yerə səfərə çıxdığınız zaman başınıza ölüm müsibəti gələrsə, özünüzdən olmayan iki nəfər də ola bilər.  Əgər şübhə etsəniz, namazdan sonra hər ikisini saxlayın və qoy onlar: ‘Biz bu (andımızı) lap yaxın qohumlara belə heç bir qiymətə satmarıq və Allahın şahidliyini gizlətmərik. Əks halda biz, şübhəsiz ki, günahkarlardan olarıq’(deyə) and içsinlər.”- buyrulmaqdadır (Maidə, 5/106).

Ənənəvi dinin mənsubları bu ayəni əsas alaraq mirasla əlaqədar Allahın qoyduğu bütün qaydaları ortadan qaldırmaq üçün özlərindən “vəsiyyət” deyə, batıl bir qayda icad ediblər. Bu icad etdikləri şeyin də nə Quranla, nə də sünnəylə əlaqəsi vardır. Buna baxmayaraq, onlar Bəqərə surəsinin 180-cı ayəsinə səhv məal vermək surətilə öz fikirlərinə bu cür alət etməkdədirlər:

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ

“Sizdən birinə ölüm gəldiyi zaman qoyub gedəcəyi maldan müvafiq qaydada valideynlərə və yaxın qohumlara vəsiyyət etməsi ona vacib edilmişdir. (Bu,) müttəqilər üçün bir borcdur.”

Bu ayədə ərəb dilində ifadə edilən “الْوَصِيَّةُ = əl-vəsiyyə” kəliməsini yavan şəkildə ələ alıb, Quranda ifadə edilən digər ayələrlə əlaqəsini qopararaq, məal verildiyi təqdirdə, bir nəfərin ölüm əsnasındakı vəsiyyəti başa düşülür. Halbuki, bu ayədə ifadə edilən “الْوَصِيَّةُ = əl-vəsiyyə” kəliməsi, “o vəsiyyət”– deməkdir. Ərəb dilində “əl-vəsiyyə”– deyə ifadə edilən kəlimənin başındakı “əl”– şəkilçisi, “bilinəni” ya da “Quranın başqa bir yerində tərifi verilən” bir şeyi ifadə edər. İnsanlar Qurandakı ayələri bir-birindən qoparmadan, öz sözlərini və fikirlərini Qurana aşılamadan, Quranı Quranla izah etsələr, Onu bütövlükdə ələ alıb incələsələr görərlər ki, “əl-vəsiyyə = o vəsiyyət”– dən qəsd edilənin, Nisə surəsinin 11-ci və 12-ci ayəsində ifadə edilən: “Allah sizə vəsiyyət edər”, “Allah tərəfindən edilmiş bir vəsiyyət (tövsiyə)”-olduğunu görərlər.

Bir çox müfəssirlər də bu ayənin, uydurma bir hədisə əsaslanaraq nəsx (ortadan qaldırmaq) olunduğunu iddia edərlər. Bilavasitə ayənin doğru məalı belə olmalıdır:

“(Ey möminlər!) Sizdən birinə ölüm gəldiyi zaman qoyub gedəcəyi malını, o vəsiyyətə[2] müvafiq qaydada valideynlərə və yaxın qohumlara bölüşdürməsi müttəqilər üçün bir borcdur.”

Bu ayəyə görə, müsəlmanların ölən birinin malını bölüşdürmək vəzifəsi vardır. Ailəsinə həvalə edilməz. Çünki, miras ailəyə həvalə edildikdə çox böyük problemlər ortaya çıxır. Sonrakı ayədə də: “Kim (bu haqqını) eşitdikdən sonra onu dəyişdirsə, günahı ancaq onu dəyişdirənlərin üzərinə düşər. Şübhəsiz ki, Allah Eşidəndir, Biləndir!” (Bəqərə 181.)

Suala cavab verdi: Abdüləziz Bayındır.[3]

Daha ətraflı məlumat almaq istəyənlər saytımızın aşağıdakı linklərinə müraciət etsinlər:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4168.html

http://www.muselmanlar.com/?s=miras

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

 

 


[1] Nisə, 11-12, 176.

[2] Nisə 11 və 12-ci ayələrdəki Allahın mirasla əlaqədar tövsiyə etdiyi paylaşmaya. Bir növ Allahın vəssiyyəti.

[3]  İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.113 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Kişi öldü. Üç oğlu, bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.02.10 2.227 dəfə oxundu
2 Kişi öldü. Arvadı, 5 oğlu, 2 qızı qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 25.05.10 1.513 dəfə oxundu
3 Varislərdən biri dinin miras sistemini rədd etsə, nə olar? 29.12.11 1.345 dəfə oxundu
4 Kişi öldü. Anası, 1 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür pay olunmalıdır? 19.10.12 1.501 dəfə oxundu
5 Miras məsələsində uşaqlara fərq qoymağın hökmü nədir? 25.01.10 1.793 dəfə oxundu
6 Kişi öldü. Arvadı, 1 qızı və 2 oğlu qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 07.06.10 1.885 dəfə oxundu
7 Kişi öldü. Arvadı və 3 uşağı qaldı. Onun vərəsəsi necə pay olunmalıdır? 10.01.12 1.384 dəfə oxundu
8 Kişi öldü. Mirası arvadı, qızı və ölən oğlunun uşaqlarına necə verilməlidir? 08.12.12 1.258 dəfə oxundu
9 Ölən adamın mirası necə bölüşdürülür? 25.01.10 1.752 dəfə oxundu
10 Övladlığa götürülən uşağa miras düşür? 29.06.10 1.855 dəfə oxundu
11 Pul aldığım adam öldü. Onun borcunu kimə qaytarım? 16.01.12 1.541 dəfə oxundu
12 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür bölüşdürülür? 19.06.13 1.193 dəfə oxundu
13 Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar? 25.01.10 1.622 dəfə oxundu
14 Kişi öldü. Anası, atası, arvadı və üç qızı onun mirasını necə bölüşə bilərlər? 06.07.10 1.485 dəfə oxundu
15 2 oğlu, 1 qızı olan kişinin mirası nə cür pay olunur? 18.01.12 1.596 dəfə oxundu
16 Ananın atadan qalan mirası bölüşdürməməyə ixtiyarı çatır? 20.06.13 1.214 dəfə oxundu
17 Haram pula varis olmaq olar? 25.01.10 1.650 dəfə oxundu
18 Ana öldü. Əri, 1 oğlu və 4 qızı qaldı. Miras necə paylanmalıdır? 04.12.10 1.654 dəfə oxundu
19 Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq 31.01.12 1.558 dəfə oxundu
20 Mirasda haqsızlığa qarşı nə cür rəftar etməliyik? Öhdəliyimiz nədir? 25.06.13 1.185 dəfə oxundu
21 Rəddi-miras dini cəhətdən düzgündür? 25.01.10 1.521 dəfə oxundu
22 Bağışlanan şeylər vərəsəlikdə nəzərə alınır? 28.12.10 1.649 dəfə oxundu
23 Ölünün ayın-oyununu yaxın qohumları işlədə bilərlər? 06.02.12 1.335 dəfə oxundu
24 Varislər ölünün borclarını qaytarmalıdırlar? 17.01.14 1.174 dəfə oxundu
25 İki arvadı olan kişinin mirası necə paylanır? 25.01.10 1.507 dəfə oxundu
26 Yetim uşağa qalan mirasdan anası da istifadə edə bilər? 14.11.11 1.547 dəfə oxundu
27 Qumardan gələn pul varislərə halaldır? 25.02.12 1.751 dəfə oxundu
28 Bir uşaq yetkinlik çağına çatmadan rəşid ola bilərmi? 26.03.15 990 dəfə oxundu
29 Kişi öldü. Arvadı, iki oğlu və iki qızı qaldı. Onun mirası necə bölüşdürülməlidir? 18.03.10 1.563 dəfə oxundu
30 Evdən çıxıb gedən uşağa miras düşür? 23.04.11 1.833 dəfə oxundu
31 Mirası təkcə böyüklər alıb balacalara bir az versələr, olar? 05.03.12 1.219 dəfə oxundu
32 Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi? 11.04.15 1.113 dəfə oxundu
33 Dindən dönənlər mirasdan məhrum edilə bilərmi? 30.01.16 578 dəfə oxundu
34 Ata öldü. 3 oğlu, 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 07.06.11 1.520 dəfə oxundu
35 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.653 dəfə oxundu
36 Miras paylamada din fərqinin əhəmiyyəti varmı? 24.04.15 854 dəfə oxundu
37 Qadınlar öz ərlərinin mal-mülkünə hansı nisbətdə varis olurlar? 29.03.10 1.611 dəfə oxundu
38 Kişi öldü. Miras 2 oğul, 2 qız və ölən oğlanın uşaqlarına necə verilməlidir? 16.07.11 1.609 dəfə oxundu
39 Mirasda böyük qardaş kiçikdən çox pay tələb edə bilər? 27.03.12 1.406 dəfə oxundu
40 Ölən bir kişinin 2 arvadı varsa, mirası necə bölüşdürülməlidir? 10.05.15 944 dəfə oxundu
41 Ölüm pulundan ölənin ata-anasına da pay düşür? 06.04.10 1.852 dəfə oxundu
42 Nisa surəsinin 7-ci ayəsinə əsasən kişi və qadın mirasda bərabərdir? 10.09.11 1.649 dəfə oxundu
43 Kişi öldü. Arvadı, 1 oğlu, 2 qızı qaldı. Mirası necə bölüşdürmək lazımdır? 14.04.12 1.701 dəfə oxundu
44 Müsəlman bir şəxs miras qoyub getmək üçün cidd-cəhd etməlidir? 21.05.15 913 dəfə oxundu
45 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və iki qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 15.04.10 1.531 dəfə oxundu
46 Kişi öldü. Arvadı, 4 oğlu, 3 qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülür? 27.09.11 1.485 dəfə oxundu
47 Dayım rəhmətə getdi. Uşaqları var. Anam onun mirasından nəsə ala bilər? 09.05.12 1.599 dəfə oxundu
48 Müsəlman bir ailənin uşağı dindən çıxsa, vərəsədən məhrum olur? 26.05.15 982 dəfə oxundu
49 Qardaşlar öz bacılarını varislik hüququndan məhrum edə bilərlər? 21.04.10 3.609 dəfə oxundu
50 Heç uşağı olmadan ölən kişinin vərəsəsi kimə qalır? 19.10.11 1.494 dəfə oxundu
51 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 2 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 19.06.12 1.438 dəfə oxundu
52 Qurani-Kərimin mirasla əlaqədar hökmləri əmrdir, yoxsa tövsiyə? 25.06.15 931 dəfə oxundu
53 Borcu ola-ola ölən bir nəfərin borcunu ailə üzvləri ödəməyə məcburdur? 10.05.10 1.775 dəfə oxundu
54 Özündən sonra ata-anası, arvadı və qızı qalan kişinin mirası nə cür bölünür? 10.11.11 3.017 dəfə oxundu
55 Bir nəfər öz şikəst uşağına çox mal-mülk miras qoya bilər? 08.07.12 1.328 dəfə oxundu
56 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.01.17 448 dəfə oxundu
57 Ölənin uşaqları varsa, qardaş-bacıları mirasdan nəsə ala bilərlər? 11.05.10 1.589 dəfə oxundu
58 Bir arvad öldü. Əri, 1 qardaşı, 1 bacısı qaldı. Onun mirasını nə cür bölək? 14.12.11 1.365 dəfə oxundu
59 Valideynlər mirasın bölünməyinə mane ola bilərlər? 31.07.12 1.297 dəfə oxundu
60 Kişi öldü. Arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 09.02.10 1.705 dəfə oxundu
61 Mirasda əkin yerləri və torpaq sahələrini necə bölüşdürmək lazımdır? 24.05.10 1.581 dəfə oxundu
62 Bir nəfər mirasını uşaqlarından təkcə birinə vəsiyyət edə bilər? 28.12.11 1.427 dəfə oxundu
63 Kişi öldü. Arvadı və 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 03.09.12 1.530 dəfə oxundu