Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 15 Ocak 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizə belə öyrədilib ki, Quranda ümumilikdə 6666 ayə var. Lakin mən oturub özüm saydım: 6236 ayə çıxdı! Quranda həqiqətdə neçə ayə var? Bu 6666 rəqəminin mənbəyi nədir?

Cavab: Quran ayələrinin ümumi sayə barədə alimlərin müxtəlif rəyi var. Bu fərqin də müəyyən səbəbləri var. Bu səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

– Bəzi alimlərin Quranda ayənin axırı (son) kimi qəbul etdikləri yerləri digər alimlər qəbul etmirlər.

– Alimlərin arasında surələrin əvvəlindəki “Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim” ifadəsini, eləcə də, Ya-Sin, Ha-Mim, Əlif-Ram-Ra kimi hürufi-müqəttəəni müstəqil ayə hesab edən və etməyənlər vardır.

– Bəzi alimlər Quranda tək ayə olaraq qeyd edilmiş bəzi ayələri 2 və ya 3 ayə kimi qəbul edirlər.

Bəsrə, Kufə, Məkkə və Mədinə məktəbinə mənsub alimlər ayələrin sayı ilə əlaqədar fərqli fikirlər qeyd ediblər:

1-ci nəsil mədinəlilərdən İmam Nafinin fikrinə əsasən Quranda 6217, sonrakı nəsil Mədinə alimlərindən Şeybə İbn Nisaha əsasən 6214, Əbu Cəfərə əsasən də 6210 ayə var.

Məkkəlilərin fikrincə isə Quranda ayələrin ümumi sayı cəmi 6219 və ya 6220-dir.

Şamlı alimləri bu rəqəmin 6220 olduğunu düşünürlər.

Bəsrəlilər  6.205 ayə, Kufəlilər isə 6236 ayə olduğunu bildiriblər.

Təfsirçi Zəməxşəri isə 6666 ayə olduğunu qeyd edib və bəzi insanlar  bunun belə olduğuna daha çox inanır.

Lakin İslam aləmində ən məşhur olan və indi əlimizdəki bu müshəflər Kufə üsuluna əsasəndir. O da hər kəsin asanlıqla hesablaya biləcəyi kimi, 6236 ayədən ibarətdir. Xüləfayi-Raşidindən Əli ibn Əbu Talibin də bu fikirdə olduğu rəvayət olunub.1

Ayələrin sayındakı fərqin səbəbi yuxarıda qeyd edilib. Halbuki Kufəlilərin əlindəki Quran ilə Məkkə, Mədinə və ya Bəsrəlilərin əlindəki Quran arasında mətn və tərtibat baxımından heç bir fərq yoxdur. Hamısı eyni Quranı, amma fərqli şəkildə şərh edib. Bu səbəbdən də məzhəblərin arasındakı  say fərqinə baxaraq əlimizdə olan nüsxələrdə hansısa bir natamamlıq və ya artıqlıq olduğunu deyə bilmərik.

MƏNBƏ: Yahya Şenol, Fetvalar, Kitap ve Hikmet dergisi (jurnal), Yanvar-Mart 2015, 2-ci il, nömrə 8, s. 54.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ətraflı məlumat üçün baxın: Hasan Keskin, Ayetlerin sayısı hakkında ihtilaf nedenleri” (Türk dilində), Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat fakültesi dergisi (jurnal), 2009-cu il, 13-cü cild, nömrə 2, s. 49-67. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.294 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.191 dəfə oxundu
2 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.310 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.301 dəfə oxundu
4 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.492 dəfə oxundu
5 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.151 dəfə oxundu
6 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.776 dəfə oxundu
7 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.867 dəfə oxundu
8 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.820 dəfə oxundu
9 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.848 dəfə oxundu
10 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.538 dəfə oxundu
11 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.150 dəfə oxundu
12 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 131 dəfə oxundu
13 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 13.920 dəfə oxundu
14 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.506 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.913 dəfə oxundu
16 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.899 dəfə oxundu
17 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.827 dəfə oxundu
18 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.913 dəfə oxundu
19 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.635 dəfə oxundu
20 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.166 dəfə oxundu
21 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.068 dəfə oxundu
22 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.463 dəfə oxundu
23 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.071 dəfə oxundu
24 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 218 dəfə oxundu
25 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.639 dəfə oxundu
26 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.612 dəfə oxundu
27 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.879 dəfə oxundu
28 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.230 dəfə oxundu
29 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.621 dəfə oxundu
30 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.166 dəfə oxundu
31 Quranın ecazı 21.11.11 9.104 dəfə oxundu
32 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.580 dəfə oxundu
33 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.945 dəfə oxundu
34 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.420 dəfə oxundu
35 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 707 dəfə oxundu
36 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 177 dəfə oxundu
37 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.117 dəfə oxundu
38 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.153 dəfə oxundu
39 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.213 dəfə oxundu
40 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.051 dəfə oxundu
41 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.637 dəfə oxundu
42 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.702 dəfə oxundu
43 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.874 dəfə oxundu
44 Amənərrəsulu 03.03.12 2.051 dəfə oxundu
45 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.751 dəfə oxundu
46 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.354 dəfə oxundu
47 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.397 dəfə oxundu
48 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.186 dəfə oxundu
49 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.013 dəfə oxundu
50 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.009 dəfə oxundu
51 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.699 dəfə oxundu
52 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.044 dəfə oxundu
53 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.209 dəfə oxundu
54 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.684 dəfə oxundu
55 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.632 dəfə oxundu
56 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.275 dəfə oxundu
57 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.365 dəfə oxundu
58 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.121 dəfə oxundu
59 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.862 dəfə oxundu
60 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.152 dəfə oxundu
61 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.544 dəfə oxundu
62 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.575 dəfə oxundu
63 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.072 dəfə oxundu
64 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.829 dəfə oxundu
65 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.219 dəfə oxundu
66 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.169 dəfə oxundu
67 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.814 dəfə oxundu
68 Zaman nədir? 11.11.13 2.038 dəfə oxundu
69 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 497 dəfə oxundu
70 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.000 dəfə oxundu
71 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.463 dəfə oxundu
72 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.653 dəfə oxundu
73 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.217 dəfə oxundu
74 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.942 dəfə oxundu
75 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.179 dəfə oxundu
76 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.754 dəfə oxundu
77 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.113 dəfə oxundu
78 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.486 dəfə oxundu
79 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.544 dəfə oxundu
80 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 869 dəfə oxundu
81 Quranın zikr olması 05.07.09 3.192 dəfə oxundu
82 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.425 dəfə oxundu
83 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.513 dəfə oxundu
84 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.029 dəfə oxundu
85 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.138 dəfə oxundu
86 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.204 dəfə oxundu
87 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.620 dəfə oxundu
88 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.526 dəfə oxundu
89 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.757 dəfə oxundu
90 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 3.809 dəfə oxundu
91 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 332 dəfə oxundu
92 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 5.237 dəfə oxundu
93 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.160 dəfə oxundu
94 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.120 dəfə oxundu
95 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.207 dəfə oxundu
96 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.874 dəfə oxundu
97 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.275 dəfə oxundu
98 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.785 dəfə oxundu
99 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 4.403 dəfə oxundu
100 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.865 dəfə oxundu