Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 15 Ocak 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizə belə öyrədilib ki, Quranda ümumilikdə 6666 ayə var. Lakin mən oturub özüm saydım: 6236 ayə çıxdı! Quranda həqiqətdə neçə ayə var? Bu 6666 rəqəminin mənbəyi nədir?

Cavab: Quran ayələrinin ümumi sayə barədə alimlərin müxtəlif rəyi var. Bu fərqin də müəyyən səbəbləri var. Bu səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

– Bəzi alimlərin Quranda ayənin axırı (son) kimi qəbul etdikləri yerləri digər alimlər qəbul etmirlər.

– Alimlərin arasında surələrin əvvəlindəki “Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim” ifadəsini, eləcə də, Ya-Sin, Ha-Mim, Əlif-Ram-Ra kimi hürufi-müqəttəəni müstəqil ayə hesab edən və etməyənlər vardır.

– Bəzi alimlər Quranda tək ayə olaraq qeyd edilmiş bəzi ayələri 2 və ya 3 ayə kimi qəbul edirlər.

Bəsrə, Kufə, Məkkə və Mədinə məktəbinə mənsub alimlər ayələrin sayı ilə əlaqədar fərqli fikirlər qeyd ediblər:

1-ci nəsil mədinəlilərdən İmam Nafinin fikrinə əsasən Quranda 6217, sonrakı nəsil Mədinə alimlərindən Şeybə İbn Nisaha əsasən 6214, Əbu Cəfərə əsasən də 6210 ayə var.

Məkkəlilərin fikrincə isə Quranda ayələrin ümumi sayı cəmi 6219 və ya 6220-dir.

Şamlı alimləri bu rəqəmin 6220 olduğunu düşünürlər.

Bəsrəlilər  6.205 ayə, Kufəlilər isə 6236 ayə olduğunu bildiriblər.

Təfsirçi Zəməxşəri isə 6666 ayə olduğunu qeyd edib və bəzi insanlar  bunun belə olduğuna daha çox inanır.

Lakin İslam aləmində ən məşhur olan və indi əlimizdəki bu müshəflər Kufə üsuluna əsasəndir. O da hər kəsin asanlıqla hesablaya biləcəyi kimi, 6236 ayədən ibarətdir. Xüləfayi-Raşidindən Əli ibn Əbu Talibin də bu fikirdə olduğu rəvayət olunub.1

Ayələrin sayındakı fərqin səbəbi yuxarıda qeyd edilib. Halbuki Kufəlilərin əlindəki Quran ilə Məkkə, Mədinə və ya Bəsrəlilərin əlindəki Quran arasında mətn və tərtibat baxımından heç bir fərq yoxdur. Hamısı eyni Quranı, amma fərqli şəkildə şərh edib. Bu səbəbdən də məzhəblərin arasındakı  say fərqinə baxaraq əlimizdə olan nüsxələrdə hansısa bir natamamlıq və ya artıqlıq olduğunu deyə bilmərik.

MƏNBƏ: Yahya Şenol, Fetvalar, Kitap ve Hikmet dergisi (jurnal), Yanvar-Mart 2015, 2-ci il, nömrə 8, s. 54.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ətraflı məlumat üçün baxın: Hasan Keskin, Ayetlerin sayısı hakkında ihtilaf nedenleri” (Türk dilində), Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat fakültesi dergisi (jurnal), 2009-cu il, 13-cü cild, nömrə 2, s. 49-67. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.307 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.218 dəfə oxundu
2 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.316 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.305 dəfə oxundu
4 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.512 dəfə oxundu
5 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.173 dəfə oxundu
6 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.780 dəfə oxundu
7 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.874 dəfə oxundu
8 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.827 dəfə oxundu
9 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.853 dəfə oxundu
10 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.549 dəfə oxundu
11 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.152 dəfə oxundu
12 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 135 dəfə oxundu
13 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 14.286 dəfə oxundu
14 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.520 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.933 dəfə oxundu
16 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.976 dəfə oxundu
17 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.830 dəfə oxundu
18 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.918 dəfə oxundu
19 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.643 dəfə oxundu
20 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.178 dəfə oxundu
21 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.084 dəfə oxundu
22 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.467 dəfə oxundu
23 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.075 dəfə oxundu
24 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 229 dəfə oxundu
25 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.644 dəfə oxundu
26 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.674 dəfə oxundu
27 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.894 dəfə oxundu
28 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.233 dəfə oxundu
29 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.708 dəfə oxundu
30 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.176 dəfə oxundu
31 Quranın ecazı 21.11.11 9.106 dəfə oxundu
32 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.588 dəfə oxundu
33 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.967 dəfə oxundu
34 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.423 dəfə oxundu
35 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 709 dəfə oxundu
36 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 185 dəfə oxundu
37 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.152 dəfə oxundu
38 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.171 dəfə oxundu
39 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.248 dəfə oxundu
40 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.082 dəfə oxundu
41 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.639 dəfə oxundu
42 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.711 dəfə oxundu
43 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.882 dəfə oxundu
44 Amənərrəsulu 03.03.12 2.076 dəfə oxundu
45 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.758 dəfə oxundu
46 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.354 dəfə oxundu
47 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.422 dəfə oxundu
48 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 120 dəfə oxundu
49 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.273 dəfə oxundu
50 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.023 dəfə oxundu
51 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.022 dəfə oxundu
52 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.701 dəfə oxundu
53 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.086 dəfə oxundu
54 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.218 dəfə oxundu
55 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.687 dəfə oxundu
56 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.634 dəfə oxundu
57 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.290 dəfə oxundu
58 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.371 dəfə oxundu
59 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.190 dəfə oxundu
60 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.892 dəfə oxundu
61 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.158 dəfə oxundu
62 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.565 dəfə oxundu
63 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.576 dəfə oxundu
64 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.078 dəfə oxundu
65 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.836 dəfə oxundu
66 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.223 dəfə oxundu
67 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.178 dəfə oxundu
68 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.834 dəfə oxundu
69 Zaman nədir? 11.11.13 2.046 dəfə oxundu
70 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 506 dəfə oxundu
71 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.006 dəfə oxundu
72 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.575 dəfə oxundu
73 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.669 dəfə oxundu
74 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.237 dəfə oxundu
75 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.953 dəfə oxundu
76 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.191 dəfə oxundu
77 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.759 dəfə oxundu
78 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.121 dəfə oxundu
79 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.489 dəfə oxundu
80 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.547 dəfə oxundu
81 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 882 dəfə oxundu
82 Quranın zikr olması 05.07.09 3.198 dəfə oxundu
83 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.430 dəfə oxundu
84 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.522 dəfə oxundu
85 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.038 dəfə oxundu
86 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.149 dəfə oxundu
87 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.207 dəfə oxundu
88 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.663 dəfə oxundu
89 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.528 dəfə oxundu
90 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.759 dəfə oxundu
91 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 3.913 dəfə oxundu
92 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 337 dəfə oxundu
93 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 5.345 dəfə oxundu
94 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.163 dəfə oxundu
95 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.164 dəfə oxundu
96 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.219 dəfə oxundu
97 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.881 dəfə oxundu
98 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.287 dəfə oxundu
99 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.786 dəfə oxundu
100 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 4.506 dəfə oxundu