Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 15 Ocak 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizə belə öyrədilib ki, Quranda ümumilikdə 6666 ayə var. Lakin mən oturub özüm saydım: 6236 ayə çıxdı! Quranda həqiqətdə neçə ayə var? Bu 6666 rəqəminin mənbəyi nədir?

Cavab: Quran ayələrinin ümumi sayə barədə alimlərin müxtəlif rəyi var. Bu fərqin də müəyyən səbəbləri var. Bu səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

– Bəzi alimlərin Quranda ayənin axırı (son) kimi qəbul etdikləri yerləri digər alimlər qəbul etmirlər.

– Alimlərin arasında surələrin əvvəlindəki “Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim” ifadəsini, eləcə də, Ya-Sin, Ha-Mim, Əlif-Ram-Ra kimi hürufi-müqəttəəni müstəqil ayə hesab edən və etməyənlər vardır.

– Bəzi alimlər Quranda tək ayə olaraq qeyd edilmiş bəzi ayələri 2 və ya 3 ayə kimi qəbul edirlər.

Bəsrə, Kufə, Məkkə və Mədinə məktəbinə mənsub alimlər ayələrin sayı ilə əlaqədar fərqli fikirlər qeyd ediblər:

1-ci nəsil mədinəlilərdən İmam Nafinin fikrinə əsasən Quranda 6217, sonrakı nəsil Mədinə alimlərindən Şeybə İbn Nisaha əsasən 6214, Əbu Cəfərə əsasən də 6210 ayə var.

Məkkəlilərin fikrincə isə Quranda ayələrin ümumi sayı cəmi 6219 və ya 6220-dir.

Şamlı alimləri bu rəqəmin 6220 olduğunu düşünürlər.

Bəsrəlilər  6.205 ayə, Kufəlilər isə 6236 ayə olduğunu bildiriblər.

Təfsirçi Zəməxşəri isə 6666 ayə olduğunu qeyd edib və bəzi insanlar  bunun belə olduğuna daha çox inanır.

Lakin İslam aləmində ən məşhur olan və indi əlimizdəki bu müshəflər Kufə üsuluna əsasəndir. O da hər kəsin asanlıqla hesablaya biləcəyi kimi, 6236 ayədən ibarətdir. Xüləfayi-Raşidindən Əli ibn Əbu Talibin də bu fikirdə olduğu rəvayət olunub.1

Ayələrin sayındakı fərqin səbəbi yuxarıda qeyd edilib. Halbuki Kufəlilərin əlindəki Quran ilə Məkkə, Mədinə və ya Bəsrəlilərin əlindəki Quran arasında mətn və tərtibat baxımından heç bir fərq yoxdur. Hamısı eyni Quranı, amma fərqli şəkildə şərh edib. Bu səbəbdən də məzhəblərin arasındakı  say fərqinə baxaraq əlimizdə olan nüsxələrdə hansısa bir natamamlıq və ya artıqlıq olduğunu deyə bilmərik.

MƏNBƏ: Yahya Şenol, Fetvalar, Kitap ve Hikmet dergisi (jurnal), Yanvar-Mart 2015, 2-ci il, nömrə 8, s. 54.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ətraflı məlumat üçün baxın: Hasan Keskin, Ayetlerin sayısı hakkında ihtilaf nedenleri” (Türk dilində), Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat fakültesi dergisi (jurnal), 2009-cu il, 13-cü cild, nömrə 2, s. 49-67. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.362 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.268 dəfə oxundu
2 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.219 dəfə oxundu
3 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.498 dəfə oxundu
4 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.208 dəfə oxundu
5 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.667 dəfə oxundu
6 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.785 dəfə oxundu
7 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.908 dəfə oxundu
8 Amənərrəsulu 03.03.12 2.199 dəfə oxundu
9 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.774 dəfə oxundu
10 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.364 dəfə oxundu
11 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.589 dəfə oxundu
12 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 188 dəfə oxundu
13 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.689 dəfə oxundu
14 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.097 dəfə oxundu
15 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.077 dəfə oxundu
16 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.704 dəfə oxundu
17 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.349 dəfə oxundu
18 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.260 dəfə oxundu
19 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.706 dəfə oxundu
20 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.647 dəfə oxundu
21 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.368 dəfə oxundu
22 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.387 dəfə oxundu
23 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.636 dəfə oxundu
24 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 90 dəfə oxundu
25 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.066 dəfə oxundu
26 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.194 dəfə oxundu
27 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.607 dəfə oxundu
28 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.581 dəfə oxundu
29 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.105 dəfə oxundu
30 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.868 dəfə oxundu
31 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.249 dəfə oxundu
32 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.217 dəfə oxundu
33 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.904 dəfə oxundu
34 Zaman nədir? 11.11.13 2.118 dəfə oxundu
35 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 531 dəfə oxundu
36 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 119 dəfə oxundu
37 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.026 dəfə oxundu
38 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.062 dəfə oxundu
39 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.809 dəfə oxundu
40 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.314 dəfə oxundu
41 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 2.000 dəfə oxundu
42 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.259 dəfə oxundu
43 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.789 dəfə oxundu
44 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.164 dəfə oxundu
45 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.506 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.573 dəfə oxundu
47 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 966 dəfə oxundu
48 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 47 dəfə oxundu
49 Quranın zikr olması 05.07.09 3.234 dəfə oxundu
50 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.449 dəfə oxundu
51 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.537 dəfə oxundu
52 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.073 dəfə oxundu
53 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.185 dəfə oxundu
54 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.244 dəfə oxundu
55 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.807 dəfə oxundu
56 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.538 dəfə oxundu
57 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.786 dəfə oxundu
58 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 4.861 dəfə oxundu
59 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 362 dəfə oxundu
60 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.216 dəfə oxundu
61 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.203 dəfə oxundu
62 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.402 dəfə oxundu
63 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.283 dəfə oxundu
64 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.908 dəfə oxundu
65 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.355 dəfə oxundu
66 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.807 dəfə oxundu
67 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 5.033 dəfə oxundu
68 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.902 dəfə oxundu
69 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.354 dəfə oxundu
70 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 267 dəfə oxundu
71 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.262 dəfə oxundu
72 Şəfaət 08.04.10 3.194 dəfə oxundu
73 Nəsx və izahı 26.05.10 3.944 dəfə oxundu
74 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.808 dəfə oxundu
75 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.205 dəfə oxundu
76 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.665 dəfə oxundu
77 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.443 dəfə oxundu
78 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.593 dəfə oxundu
79 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.676 dəfə oxundu
80 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.569 dəfə oxundu
81 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 275 dəfə oxundu
82 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.394 dəfə oxundu
83 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.261 dəfə oxundu
84 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.896 dəfə oxundu
85 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.544 dəfə oxundu
86 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.756 dəfə oxundu
87 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.757 dəfə oxundu
88 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.806 dəfə oxundu
89 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.743 dəfə oxundu
90 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.162 dəfə oxundu
91 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.754 dəfə oxundu
92 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.977 dəfə oxundu
93 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 679 dəfə oxundu
94 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.169 dəfə oxundu
95 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.596 dəfə oxundu
96 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.185 dəfə oxundu
97 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 940 dəfə oxundu
98 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.625 dəfə oxundu
99 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.769 dəfə oxundu
100 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.664 dəfə oxundu