Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 15 Ocak 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizə belə öyrədilib ki, Quranda ümumilikdə 6666 ayə var. Lakin mən oturub özüm saydım: 6236 ayə çıxdı! Quranda həqiqətdə neçə ayə var? Bu 6666 rəqəminin mənbəyi nədir?

Cavab: Quran ayələrinin ümumi sayə barədə alimlərin müxtəlif rəyi var. Bu fərqin də müəyyən səbəbləri var. Bu səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

– Bəzi alimlərin Quranda ayənin axırı (son) kimi qəbul etdikləri yerləri digər alimlər qəbul etmirlər.

– Alimlərin arasında surələrin əvvəlindəki “Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim” ifadəsini, eləcə də, Ya-Sin, Ha-Mim, Əlif-Ram-Ra kimi hürufi-müqəttəəni müstəqil ayə hesab edən və etməyənlər vardır.

– Bəzi alimlər Quranda tək ayə olaraq qeyd edilmiş bəzi ayələri 2 və ya 3 ayə kimi qəbul edirlər.

Bəsrə, Kufə, Məkkə və Mədinə məktəbinə mənsub alimlər ayələrin sayı ilə əlaqədar fərqli fikirlər qeyd ediblər:

1-ci nəsil mədinəlilərdən İmam Nafinin fikrinə əsasən Quranda 6217, sonrakı nəsil Mədinə alimlərindən Şeybə İbn Nisaha əsasən 6214, Əbu Cəfərə əsasən də 6210 ayə var.

Məkkəlilərin fikrincə isə Quranda ayələrin ümumi sayı cəmi 6219 və ya 6220-dir.

Şamlı alimləri bu rəqəmin 6220 olduğunu düşünürlər.

Bəsrəlilər  6.205 ayə, Kufəlilər isə 6236 ayə olduğunu bildiriblər.

Təfsirçi Zəməxşəri isə 6666 ayə olduğunu qeyd edib və bəzi insanlar  bunun belə olduğuna daha çox inanır.

Lakin İslam aləmində ən məşhur olan və indi əlimizdəki bu müshəflər Kufə üsuluna əsasəndir. O da hər kəsin asanlıqla hesablaya biləcəyi kimi, 6236 ayədən ibarətdir. Xüləfayi-Raşidindən Əli ibn Əbu Talibin də bu fikirdə olduğu rəvayət olunub.1

Ayələrin sayındakı fərqin səbəbi yuxarıda qeyd edilib. Halbuki Kufəlilərin əlindəki Quran ilə Məkkə, Mədinə və ya Bəsrəlilərin əlindəki Quran arasında mətn və tərtibat baxımından heç bir fərq yoxdur. Hamısı eyni Quranı, amma fərqli şəkildə şərh edib. Bu səbəbdən də məzhəblərin arasındakı  say fərqinə baxaraq əlimizdə olan nüsxələrdə hansısa bir natamamlıq və ya artıqlıq olduğunu deyə bilmərik.

MƏNBƏ: Yahya Şenol, Fetvalar, Kitap ve Hikmet dergisi (jurnal), Yanvar-Mart 2015, 2-ci il, nömrə 8, s. 54.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ətraflı məlumat üçün baxın: Hasan Keskin, Ayetlerin sayısı hakkında ihtilaf nedenleri” (Türk dilində), Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat fakültesi dergisi (jurnal), 2009-cu il, 13-cü cild, nömrə 2, s. 49-67. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.313 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.234 dəfə oxundu
2 Şəfaət 08.04.10 3.127 dəfə oxundu
3 Nəsx və izahı 26.05.10 3.891 dəfə oxundu
4 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.769 dəfə oxundu
5 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.085 dəfə oxundu
6 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.648 dəfə oxundu
7 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.432 dəfə oxundu
8 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.586 dəfə oxundu
9 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.644 dəfə oxundu
10 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.554 dəfə oxundu
11 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 266 dəfə oxundu
12 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.362 dəfə oxundu
13 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.211 dəfə oxundu
14 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.504 dəfə oxundu
15 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.472 dəfə oxundu
16 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.748 dəfə oxundu
17 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.749 dəfə oxundu
18 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.794 dəfə oxundu
19 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.717 dəfə oxundu
20 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.091 dəfə oxundu
21 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.717 dəfə oxundu
22 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.952 dəfə oxundu
23 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 580 dəfə oxundu
24 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.147 dəfə oxundu
25 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.148 dəfə oxundu
26 Bəqərə surəsi 19.04.10 4.887 dəfə oxundu
27 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 890 dəfə oxundu
28 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.507 dəfə oxundu
29 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.748 dəfə oxundu
30 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.655 dəfə oxundu
31 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.674 dəfə oxundu
32 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.841 dəfə oxundu
33 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.063 dəfə oxundu
34 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.815 dəfə oxundu
35 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 454 dəfə oxundu
36 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.030 dəfə oxundu
37 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.373 dəfə oxundu
38 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.463 dəfə oxundu
39 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.697 dəfə oxundu
40 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.647 dəfə oxundu
41 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.925 dəfə oxundu
42 Təbbət surəsi 11.07.11 3.356 dəfə oxundu
43 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.030 dəfə oxundu
44 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.764 dəfə oxundu
45 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.371 dəfə oxundu
46 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.886 dəfə oxundu
47 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 438 dəfə oxundu
48 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 19.359 dəfə oxundu
49 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.351 dəfə oxundu
50 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.642 dəfə oxundu
51 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.696 dəfə oxundu
52 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.093 dəfə oxundu
53 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.798 dəfə oxundu
54 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.368 dəfə oxundu
55 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.570 dəfə oxundu
56 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 5.004 dəfə oxundu
57 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.472 dəfə oxundu
58 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.505 dəfə oxundu
59 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 219 dəfə oxundu
60 Adəm və İblis 05.07.09 2.465 dəfə oxundu
61 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.217 dəfə oxundu
62 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.411 dəfə oxundu
63 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.115 dəfə oxundu
64 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.412 dəfə oxundu
65 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.698 dəfə oxundu
66 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.055 dəfə oxundu
67 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.430 dəfə oxundu
68 Qureyş surəsi 28.07.12 2.512 dəfə oxundu
69 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.738 dəfə oxundu
70 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.313 dəfə oxundu
71 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 229 dəfə oxundu
72 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.087 dəfə oxundu
73 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.670 dəfə oxundu
74 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.649 dəfə oxundu
75 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.766 dəfə oxundu
76 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.475 dəfə oxundu
77 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.268 dəfə oxundu
78 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.178 dəfə oxundu
79 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.770 dəfə oxundu
80 Nas surəsi 29.07.12 4.917 dəfə oxundu
81 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 173 dəfə oxundu
82 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.623 dəfə oxundu
83 Təhrif nədir? 13.11.17 112 dəfə oxundu
84 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.234 dəfə oxundu
85 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.322 dəfə oxundu
86 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.311 dəfə oxundu
87 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.531 dəfə oxundu
88 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.191 dəfə oxundu
89 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.783 dəfə oxundu
90 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.886 dəfə oxundu
91 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.832 dəfə oxundu
92 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.862 dəfə oxundu
93 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.556 dəfə oxundu
94 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.152 dəfə oxundu
95 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 139 dəfə oxundu
96 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 14.684 dəfə oxundu
97 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.541 dəfə oxundu
98 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.957 dəfə oxundu
99 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.017 dəfə oxundu
100 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.837 dəfə oxundu