Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 15 Ocak 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizə belə öyrədilib ki, Quranda ümumilikdə 6666 ayə var. Lakin mən oturub özüm saydım: 6236 ayə çıxdı! Quranda həqiqətdə neçə ayə var? Bu 6666 rəqəminin mənbəyi nədir?

Cavab: Quran ayələrinin ümumi sayə barədə alimlərin müxtəlif rəyi var. Bu fərqin də müəyyən səbəbləri var. Bu səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

– Bəzi alimlərin Quranda ayənin axırı (son) kimi qəbul etdikləri yerləri digər alimlər qəbul etmirlər.

– Alimlərin arasında surələrin əvvəlindəki “Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim” ifadəsini, eləcə də, Ya-Sin, Ha-Mim, Əlif-Ram-Ra kimi hürufi-müqəttəəni müstəqil ayə hesab edən və etməyənlər vardır.

– Bəzi alimlər Quranda tək ayə olaraq qeyd edilmiş bəzi ayələri 2 və ya 3 ayə kimi qəbul edirlər.

Bəsrə, Kufə, Məkkə və Mədinə məktəbinə mənsub alimlər ayələrin sayı ilə əlaqədar fərqli fikirlər qeyd ediblər:

1-ci nəsil mədinəlilərdən İmam Nafinin fikrinə əsasən Quranda 6217, sonrakı nəsil Mədinə alimlərindən Şeybə İbn Nisaha əsasən 6214, Əbu Cəfərə əsasən də 6210 ayə var.

Məkkəlilərin fikrincə isə Quranda ayələrin ümumi sayı cəmi 6219 və ya 6220-dir.

Şamlı alimləri bu rəqəmin 6220 olduğunu düşünürlər.

Bəsrəlilər  6.205 ayə, Kufəlilər isə 6236 ayə olduğunu bildiriblər.

Təfsirçi Zəməxşəri isə 6666 ayə olduğunu qeyd edib və bəzi insanlar  bunun belə olduğuna daha çox inanır.

Lakin İslam aləmində ən məşhur olan və indi əlimizdəki bu müshəflər Kufə üsuluna əsasəndir. O da hər kəsin asanlıqla hesablaya biləcəyi kimi, 6236 ayədən ibarətdir. Xüləfayi-Raşidindən Əli ibn Əbu Talibin də bu fikirdə olduğu rəvayət olunub.1

Ayələrin sayındakı fərqin səbəbi yuxarıda qeyd edilib. Halbuki Kufəlilərin əlindəki Quran ilə Məkkə, Mədinə və ya Bəsrəlilərin əlindəki Quran arasında mətn və tərtibat baxımından heç bir fərq yoxdur. Hamısı eyni Quranı, amma fərqli şəkildə şərh edib. Bu səbəbdən də məzhəblərin arasındakı  say fərqinə baxaraq əlimizdə olan nüsxələrdə hansısa bir natamamlıq və ya artıqlıq olduğunu deyə bilmərik.

MƏNBƏ: Yahya Şenol, Fetvalar, Kitap ve Hikmet dergisi (jurnal), Yanvar-Mart 2015, 2-ci il, nömrə 8, s. 54.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ətraflı məlumat üçün baxın: Hasan Keskin, Ayetlerin sayısı hakkında ihtilaf nedenleri” (Türk dilində), Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat fakültesi dergisi (jurnal), 2009-cu il, 13-cü cild, nömrə 2, s. 49-67. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.375 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.341 dəfə oxundu
2 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.695 dəfə oxundu
3 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.297 dəfə oxundu
4 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.822 dəfə oxundu
5 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.915 dəfə oxundu
6 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.857 dəfə oxundu
7 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.889 dəfə oxundu
8 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.585 dəfə oxundu
9 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.170 dəfə oxundu
10 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 153 dəfə oxundu
11 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.348 dəfə oxundu
12 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.348 dəfə oxundu
13 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.058 dəfə oxundu
14 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.241 dəfə oxundu
15 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.857 dəfə oxundu
16 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.963 dəfə oxundu
17 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.671 dəfə oxundu
18 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.222 dəfə oxundu
19 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.212 dəfə oxundu
20 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.495 dəfə oxundu
21 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.108 dəfə oxundu
22 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 318 dəfə oxundu
23 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 16.121 dəfə oxundu
24 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.606 dəfə oxundu
25 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.069 dəfə oxundu
26 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.280 dəfə oxundu
27 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 5.248 dəfə oxundu
28 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.373 dəfə oxundu
29 Quranın ecazı 21.11.11 9.127 dəfə oxundu
30 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.608 dəfə oxundu
31 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.064 dəfə oxundu
32 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.440 dəfə oxundu
33 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 732 dəfə oxundu
34 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 234 dəfə oxundu
35 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.716 dəfə oxundu
36 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 3.063 dəfə oxundu
37 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.618 dəfə oxundu
38 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.253 dəfə oxundu
39 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.676 dəfə oxundu
40 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.807 dəfə oxundu
41 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.915 dəfə oxundu
42 Amənərrəsulu 03.03.12 2.230 dəfə oxundu
43 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.783 dəfə oxundu
44 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.367 dəfə oxundu
45 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.637 dəfə oxundu
46 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 195 dəfə oxundu
47 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.323 dəfə oxundu
48 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.244 dəfə oxundu
49 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.091 dəfə oxundu
50 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.708 dəfə oxundu
51 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.509 dəfə oxundu
52 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.279 dəfə oxundu
53 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.717 dəfə oxundu
54 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.653 dəfə oxundu
55 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.411 dəfə oxundu
56 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.393 dəfə oxundu
57 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.820 dəfə oxundu
58 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 91 dəfə oxundu
59 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.784 dəfə oxundu
60 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.130 dəfə oxundu
61 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.630 dəfə oxundu
62 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.581 dəfə oxundu
63 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.113 dəfə oxundu
64 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.872 dəfə oxundu
65 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.252 dəfə oxundu
66 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.240 dəfə oxundu
67 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.933 dəfə oxundu
68 Zaman nədir? 11.11.13 2.134 dəfə oxundu
69 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 557 dəfə oxundu
70 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 130 dəfə oxundu
71 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.120 dəfə oxundu
72 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.219 dəfə oxundu
73 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.868 dəfə oxundu
74 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.332 dəfə oxundu
75 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 2.012 dəfə oxundu
76 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.289 dəfə oxundu
77 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.803 dəfə oxundu
78 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.183 dəfə oxundu
79 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.514 dəfə oxundu
80 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.588 dəfə oxundu
81 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 990 dəfə oxundu
82 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 50 dəfə oxundu
83 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.041 dəfə oxundu
84 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.397 dəfə oxundu
85 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.543 dəfə oxundu
86 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.098 dəfə oxundu
87 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.199 dəfə oxundu
88 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.249 dəfə oxundu
89 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.865 dəfə oxundu
90 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.539 dəfə oxundu
91 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.801 dəfə oxundu
92 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 5.122 dəfə oxundu
93 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 371 dəfə oxundu
94 Bir müsəlmanın Qurandan gündə ən az bir ayə oxuması fərzdirmi? 06.09.19 45 dəfə oxundu
95 Quranın zikr olması 05.07.09 3.247 dəfə oxundu
96 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.461 dəfə oxundu
97 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.460 dəfə oxundu
98 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.304 dəfə oxundu
99 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.919 dəfə oxundu
100 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.382 dəfə oxundu