Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 15 Ocak 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizə belə öyrədilib ki, Quranda ümumilikdə 6666 ayə var. Lakin mən oturub özüm saydım: 6236 ayə çıxdı! Quranda həqiqətdə neçə ayə var? Bu 6666 rəqəminin mənbəyi nədir?

Cavab: Quran ayələrinin ümumi sayə barədə alimlərin müxtəlif rəyi var. Bu fərqin də müəyyən səbəbləri var. Bu səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

– Bəzi alimlərin Quranda ayənin axırı (son) kimi qəbul etdikləri yerləri digər alimlər qəbul etmirlər.

– Alimlərin arasında surələrin əvvəlindəki “Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim” ifadəsini, eləcə də, Ya-Sin, Ha-Mim, Əlif-Ram-Ra kimi hürufi-müqəttəəni müstəqil ayə hesab edən və etməyənlər vardır.

– Bəzi alimlər Quranda tək ayə olaraq qeyd edilmiş bəzi ayələri 2 və ya 3 ayə kimi qəbul edirlər.

Bəsrə, Kufə, Məkkə və Mədinə məktəbinə mənsub alimlər ayələrin sayı ilə əlaqədar fərqli fikirlər qeyd ediblər:

1-ci nəsil mədinəlilərdən İmam Nafinin fikrinə əsasən Quranda 6217, sonrakı nəsil Mədinə alimlərindən Şeybə İbn Nisaha əsasən 6214, Əbu Cəfərə əsasən də 6210 ayə var.

Məkkəlilərin fikrincə isə Quranda ayələrin ümumi sayı cəmi 6219 və ya 6220-dir.

Şamlı alimləri bu rəqəmin 6220 olduğunu düşünürlər.

Bəsrəlilər  6.205 ayə, Kufəlilər isə 6236 ayə olduğunu bildiriblər.

Təfsirçi Zəməxşəri isə 6666 ayə olduğunu qeyd edib və bəzi insanlar  bunun belə olduğuna daha çox inanır.

Lakin İslam aləmində ən məşhur olan və indi əlimizdəki bu müshəflər Kufə üsuluna əsasəndir. O da hər kəsin asanlıqla hesablaya biləcəyi kimi, 6236 ayədən ibarətdir. Xüləfayi-Raşidindən Əli ibn Əbu Talibin də bu fikirdə olduğu rəvayət olunub.1

Ayələrin sayındakı fərqin səbəbi yuxarıda qeyd edilib. Halbuki Kufəlilərin əlindəki Quran ilə Məkkə, Mədinə və ya Bəsrəlilərin əlindəki Quran arasında mətn və tərtibat baxımından heç bir fərq yoxdur. Hamısı eyni Quranı, amma fərqli şəkildə şərh edib. Bu səbəbdən də məzhəblərin arasındakı  say fərqinə baxaraq əlimizdə olan nüsxələrdə hansısa bir natamamlıq və ya artıqlıq olduğunu deyə bilmərik.

MƏNBƏ: Yahya Şenol, Fetvalar, Kitap ve Hikmet dergisi (jurnal), Yanvar-Mart 2015, 2-ci il, nömrə 8, s. 54.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ətraflı məlumat üçün baxın: Hasan Keskin, Ayetlerin sayısı hakkında ihtilaf nedenleri” (Türk dilində), Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat fakültesi dergisi (jurnal), 2009-cu il, 13-cü cild, nömrə 2, s. 49-67. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.371 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.741 dəfə oxundu
2 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.112 dəfə oxundu
3 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.085 dəfə oxundu
4 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.707 dəfə oxundu
5 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.428 dəfə oxundu
6 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.271 dəfə oxundu
7 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.710 dəfə oxundu
8 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.650 dəfə oxundu
9 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.392 dəfə oxundu
10 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.389 dəfə oxundu
11 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.735 dəfə oxundu
12 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 90 dəfə oxundu
13 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.097 dəfə oxundu
14 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.216 dəfə oxundu
15 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.613 dəfə oxundu
16 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.581 dəfə oxundu
17 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.108 dəfə oxundu
18 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.871 dəfə oxundu
19 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.251 dəfə oxundu
20 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.227 dəfə oxundu
21 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.918 dəfə oxundu
22 Zaman nədir? 11.11.13 2.124 dəfə oxundu
23 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 538 dəfə oxundu
24 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 126 dəfə oxundu
25 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.031 dəfə oxundu
26 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.250 dəfə oxundu
27 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.841 dəfə oxundu
28 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.320 dəfə oxundu
29 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 2.001 dəfə oxundu
30 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.281 dəfə oxundu
31 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.792 dəfə oxundu
32 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.173 dəfə oxundu
33 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.508 dəfə oxundu
34 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.585 dəfə oxundu
35 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 977 dəfə oxundu
36 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 47 dəfə oxundu
37 Quranın zikr olması 05.07.09 3.240 dəfə oxundu
38 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.460 dəfə oxundu
39 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.541 dəfə oxundu
40 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.083 dəfə oxundu
41 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.192 dəfə oxundu
42 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.246 dəfə oxundu
43 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.838 dəfə oxundu
44 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.539 dəfə oxundu
45 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.790 dəfə oxundu
46 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 4.976 dəfə oxundu
47 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 367 dəfə oxundu
48 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.411 dəfə oxundu
49 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.206 dəfə oxundu
50 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.433 dəfə oxundu
51 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.300 dəfə oxundu
52 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.916 dəfə oxundu
53 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.365 dəfə oxundu
54 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.809 dəfə oxundu
55 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 5.147 dəfə oxundu
56 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.911 dəfə oxundu
57 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.356 dəfə oxundu
58 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 274 dəfə oxundu
59 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.278 dəfə oxundu
60 Şəfaət 08.04.10 3.204 dəfə oxundu
61 Nəsx və izahı 26.05.10 3.970 dəfə oxundu
62 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.813 dəfə oxundu
63 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.253 dəfə oxundu
64 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.668 dəfə oxundu
65 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.444 dəfə oxundu
66 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.593 dəfə oxundu
67 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.689 dəfə oxundu
68 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.569 dəfə oxundu
69 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 276 dəfə oxundu
70 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.403 dəfə oxundu
71 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.276 dəfə oxundu
72 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.973 dəfə oxundu
73 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.556 dəfə oxundu
74 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.759 dəfə oxundu
75 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.757 dəfə oxundu
76 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.809 dəfə oxundu
77 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.748 dəfə oxundu
78 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.180 dəfə oxundu
79 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.766 dəfə oxundu
80 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.984 dəfə oxundu
81 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 695 dəfə oxundu
82 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.173 dəfə oxundu
83 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.708 dəfə oxundu
84 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.286 dəfə oxundu
85 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 956 dəfə oxundu
86 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.650 dəfə oxundu
87 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.775 dəfə oxundu
88 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.664 dəfə oxundu
89 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.769 dəfə oxundu
90 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.915 dəfə oxundu
91 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.124 dəfə oxundu
92 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.868 dəfə oxundu
93 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 491 dəfə oxundu
94 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.049 dəfə oxundu
95 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.595 dəfə oxundu
96 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.536 dəfə oxundu
97 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.770 dəfə oxundu
98 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.808 dəfə oxundu
99 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.992 dəfə oxundu
100 Təbbət surəsi 11.07.11 3.802 dəfə oxundu