Son vaxtlarda tez-tez işlənən islamist sözünə necə baxırsınız?
Müsəlmanlar > Din-əxlaq-ədəb > Fitvalar > Siyasət Tarix: 10 Ocak 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hazırkı dövrdə islamçılıq adı ilə bir fəlaiyyət aparılır və belə deyilir: “Bir insanların öyrənib həyata keçirdikləri İslam var, bir də Quranda yazılı olan İslam. Məlumdur ki, hər bir müsəlman Qurandakı İslamı eyni səviyyədə öyrənmir, yaxud da öyrənə bilmir. İslamı tamamilə öyrənənlə az biləni bir-birindən ayırmaq lazımdır. Elə isə İslamı tam bilənə “islamçı (islamist)” deməliyik.” Sualım budur: İnsanlara İslam dinini izah edib öyrətməyin əvəzinə onları “bilən” və “bilməyən” formasında adlandırmağın nə kimi bir mənası ola bilər?

Cavab: Şəxsən mən bu “filançı” və “filanist” kimi ifadələri heç xoşlamıram. Bu ifadələrlə sanki “çörək-çörəkçi” kimi bir şey deyilir. Çörəkçi heç vaxt çörək, ayaqqabı işi görən də ayaqqabı ola bilməz. Elə isə islamist və ya islamçı adlandırılan insanlar həqiqi müsəlman ola bilərlərmi?

“İslam dinini bilən insanlar həqiqi müsəlmandırlar” deyilən bir qayda varmı? Xeyr! Əslində insanları düz yoldan çıxardanlar bilənlərdir. Bilməyənlər bunu bacara bilməzlər. Unutmamalıyıq ki, İslamı bilmək başqa bir şeydir, yaşayıb həyata keçirmək başqa. “İslam dinini bilən hər bir şəxs onu öz həyatına tətbiq edir” deyilən bir şeydən söhbət gedə bilməz. Çünki İslamı dərindən bilən o qədər insan var ki, onu bir kənara qoyub öz mənfəətlərini ön planda tuturlar. Biz buna hər gün şahid oluruq. Allahı deyil, kimləri isə razı etmək üçün hər növ fırıldağa əl atırlar. Sıravi insanlar da bundan bixəbər olduqları üçün onların gördükləri işlərdə nəsə bir fayda və məna olduğunu güman edirlər.

Bir sözlə, mən bu cür ifadələri sevmirəm. Quranda da deyildiyi kimi, Allah bizə “müsəlman” adını verib. Bilsək də, bilməsək də. Yeri gəlmişkən, bilmək çox gözəldir. Bununla belə, bir insan öz mənfəətlərini ilahi mənfəətlərin qarşısında fəda etməyi bacarırsa, o şəxs müsəlmandır. Əgər buna qabil deyilsə, onun işi çətindir. Allah elə bir qayda qoyub ki, dünyəvi mənfəətləri o biri dünyaya dair mənfəətlərdən üstün tutmamaq lazımdır. Bu, bir imtahan məsələsidir; təkcə bilmək-bilməməkdən ibarət deyil.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.321 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Səs verdiyimiz insan səhv edirsə, buna biz də cavabdehik? 28.12.10 7.035 dəfə oxundu
2 Yezidə nəhlət (lənət) oxumaq olar? 18.03.13 2.727 dəfə oxundu
3 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 101 dəfə oxundu
4 Nə üçün demokratiya barədə qeyri-ciddi cavablar verirsiniz? 29.12.10 4.889 dəfə oxundu
5 Müsəlmanlar nəyə görə qərblilərdən geri qalıblar? 21.06.13 1.187 dəfə oxundu
6 Dövlət səhv yolda olan təriqət və camaatları cəzalandıra bilərmi? 25.10.17 76 dəfə oxundu
7 Demokratiya məsələləri 29.12.10 5.113 dəfə oxundu
8 Qiyamət olmadan qabaq İslam dünyaya hakim olacaqmı? 04.05.16 771 dəfə oxundu
9 Müasir dövrdə mülayim İslamdan qəsd edilən nədir? 20.11.17 207 dəfə oxundu
10 Peyğəmbər vəfat edib. Biz kimə beyət etməliyik? Əhli-beytə? 04.01.11 2.115 dəfə oxundu
11 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 770 dəfə oxundu
12 Müasir dövrdə şəriəti tətbiq etmək mümkündürmü? 12.02.18 117 dəfə oxundu
13 Hər yerdə müsəlmanlara zülm edilir. Nə edək? 20.03.11 1.694 dəfə oxundu
14 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.029 dəfə oxundu
15 Dövlətin müharibə siyasətini tənqid etmək həps cəzasına səbəb olurmu? 12.03.18 118 dəfə oxundu
16 Zəmanənin imamına beyət etmək 03.03.10 2.958 dəfə oxundu
17 Nə üçün dünyada həmişə müsəlmanlar əzilir? 28.03.11 1.606 dəfə oxundu
18 Osmanlı alimlərinin qardaş qətlinə verdiyi fətva doğrudurmu? 03.12.15 658 dəfə oxundu
19 Azərbaycanda dini fəaliyyət hansı istiqamətdə aparılır? 01.03.19 138 dəfə oxundu
20 Mitinqlərdə əl çalmaq, şüar səsləndirmək və fit çalmaq dində necə qiymətləndirilir? 27.02.10 1.935 dəfə oxundu
21 Müsəlmanlar Liviya məsələsində nə etməlidirlər? 22.03.11 1.699 dəfə oxundu
22 Zalım dövlətlərin xalqları potansial düşmən deyilmi? 01.06.16 616 dəfə oxundu
23 İslama əsasən millət, ümmət, millətçilik, ümmətçilik kimi anlayışların mövqeyi 12.08.09 2.386 dəfə oxundu
24 Dövlətin davamiyyəti məqsədilə qardaş öldürməyin hökmü nədir? 11.10.11 1.643 dəfə oxundu
25 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 700 dəfə oxundu
26 İslam dininin zorakı millətçilik anlayışına baxışı 13.08.09 1.668 dəfə oxundu
27 Bir adamın öz qardaşını qətlə yetirməsi nə cür izah oluna bilər? 24.10.11 1.926 dəfə oxundu
28 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 886 dəfə oxundu
29 Siyasi səbəbdən yerinə yetirilə bilməyən dini hökmlər zərurətə girərmi? 31.08.15 737 dəfə oxundu
30 Təəssüb nə deməkdir? 17.01.12 2.051 dəfə oxundu
31 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 668 dəfə oxundu
32 Quranda “İslam dövləti” məfhumu varmı? 27.04.16 805 dəfə oxundu
33 İslamda irqi ayrı-seçkiliyə münasibət 25.02.12 1.919 dəfə oxundu
34 Vətəndaşın dövlətə qarşı vəzifəsi nə olmalıdır? 05.08.16 559 dəfə oxundu
35 Qəzzafiyə qarşı hərəkətləri İslama əsasən necə qiymətləndirmək olar? 31.10.11 1.527 dəfə oxundu
36 İslamı ərəbləşdirmək nə dərəcədə düzgündür? 01.03.12 1.415 dəfə oxundu
37 Müsəlmanları öldürməyi siyasət halına gətirənlərlə yaxşı əlaqələr qurmaq olar? 28.12.16 421 dəfə oxundu
38 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 773 dəfə oxundu
39 Allah xoşlamadığı idarəçilərə yaltaq köməkçilər verir? 06.06.12 1.715 dəfə oxundu
40 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.208 dəfə oxundu
41 Müaviyə barədə qısa sual-cavab 04.08.09 2.926 dəfə oxundu
42 Həzrəti Hüseyn bilə-bilə ölümə getdi? 20.06.12 2.945 dəfə oxundu
43 Ölkəmizdə olan iqtisadi böhranın səbəbi nədir? 13.03.17 328 dəfə oxundu
44 Dövlət vətəndaşına necə davranmalıdır? 03.08.16 690 dəfə oxundu
45 Dində bir dəqiqəlik sükut məsələsinə necə qiymət verilir? 26.07.12 1.476 dəfə oxundu
46 Zülmə məruz qalan müsəlmanlara necə köməklik edə bilərik? 26.04.17 278 dəfə oxundu
47 Səs vermək kafirlikdir? 28.12.10 6.887 dəfə oxundu
48 Son vaxtlarda tez-tez işlənən islamist sözünə necə baxırsınız? 10.01.13 1.321 dəfə oxundu
49 Savaş hiylədir hədisinin Quranda əsli varmı? 31.07.17 60 dəfə oxundu