Son vaxtlarda tez-tez işlənən islamist sözünə necə baxırsınız?
Müsəlmanlar > Din-əxlaq-ədəb > Fitvalar > Siyasət Tarix: 10 Ocak 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hazırkı dövrdə islamçılıq adı ilə bir fəlaiyyət aparılır və belə deyilir: “Bir insanların öyrənib həyata keçirdikləri İslam var, bir də Quranda yazılı olan İslam. Məlumdur ki, hər bir müsəlman Qurandakı İslamı eyni səviyyədə öyrənmir, yaxud da öyrənə bilmir. İslamı tamamilə öyrənənlə az biləni bir-birindən ayırmaq lazımdır. Elə isə İslamı tam bilənə “islamçı (islamist)” deməliyik.” Sualım budur: İnsanlara İslam dinini izah edib öyrətməyin əvəzinə onları “bilən” və “bilməyən” formasında adlandırmağın nə kimi bir mənası ola bilər?

Cavab: Şəxsən mən bu “filançı” və “filanist” kimi ifadələri heç xoşlamıram. Bu ifadələrlə sanki “çörək-çörəkçi” kimi bir şey deyilir. Çörəkçi heç vaxt çörək, ayaqqabı işi görən də ayaqqabı ola bilməz. Elə isə islamist və ya islamçı adlandırılan insanlar həqiqi müsəlman ola bilərlərmi?

“İslam dinini bilən insanlar həqiqi müsəlmandırlar” deyilən bir qayda varmı? Xeyr! Əslində insanları düz yoldan çıxardanlar bilənlərdir. Bilməyənlər bunu bacara bilməzlər. Unutmamalıyıq ki, İslamı bilmək başqa bir şeydir, yaşayıb həyata keçirmək başqa. “İslam dinini bilən hər bir şəxs onu öz həyatına tətbiq edir” deyilən bir şeydən söhbət gedə bilməz. Çünki İslamı dərindən bilən o qədər insan var ki, onu bir kənara qoyub öz mənfəətlərini ön planda tuturlar. Biz buna hər gün şahid oluruq. Allahı deyil, kimləri isə razı etmək üçün hər növ fırıldağa əl atırlar. Sıravi insanlar da bundan bixəbər olduqları üçün onların gördükləri işlərdə nəsə bir fayda və məna olduğunu güman edirlər.

Bir sözlə, mən bu cür ifadələri sevmirəm. Quranda da deyildiyi kimi, Allah bizə “müsəlman” adını verib. Bilsək də, bilməsək də. Yeri gəlmişkən, bilmək çox gözəldir. Bununla belə, bir insan öz mənfəətlərini ilahi mənfəətlərin qarşısında fəda etməyi bacarırsa, o şəxs müsəlmandır. Əgər buna qabil deyilsə, onun işi çətindir. Allah elə bir qayda qoyub ki, dünyəvi mənfəətləri o biri dünyaya dair mənfəətlərdən üstün tutmamaq lazımdır. Bu, bir imtahan məsələsidir; təkcə bilmək-bilməməkdən ibarət deyil.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.316 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Zəmanənin imamına beyət etmək 03.03.10 2.874 dəfə oxundu
2 Nə üçün dünyada həmişə müsəlmanlar əzilir? 28.03.11 1.593 dəfə oxundu
3 Osmanlı alimlərinin qardaş qətlinə verdiyi fətva doğrudurmu? 03.12.15 645 dəfə oxundu
4 Mitinqlərdə əl çalmaq, şüar səsləndirmək və fit çalmaq dində necə qiymətləndirilir? 27.02.10 1.906 dəfə oxundu
5 Müsəlmanlar Liviya məsələsində nə etməlidirlər? 22.03.11 1.694 dəfə oxundu
6 Zalım dövlətlərin xalqları potansial düşmən deyilmi? 01.06.16 589 dəfə oxundu
7 İslama əsasən millət, ümmət, millətçilik, ümmətçilik kimi anlayışların mövqeyi 12.08.09 2.263 dəfə oxundu
8 Dövlətin davamiyyəti məqsədilə qardaş öldürməyin hökmü nədir? 11.10.11 1.629 dəfə oxundu
9 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 678 dəfə oxundu
10 İslam dininin zorakı millətçilik anlayışına baxışı 13.08.09 1.661 dəfə oxundu
11 Bir adamın öz qardaşını qətlə yetirməsi nə cür izah oluna bilər? 24.10.11 1.911 dəfə oxundu
12 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 799 dəfə oxundu
13 Siyasi səbəbdən yerinə yetirilə bilməyən dini hökmlər zərurətə girərmi? 31.08.15 715 dəfə oxundu
14 Təəssüb nə deməkdir? 17.01.12 1.780 dəfə oxundu
15 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 644 dəfə oxundu
16 Quranda “İslam dövləti” məfhumu varmı? 27.04.16 753 dəfə oxundu
17 İslamda irqi ayrı-seçkiliyə münasibət 25.02.12 1.817 dəfə oxundu
18 Vətəndaşın dövlətə qarşı vəzifəsi nə olmalıdır? 05.08.16 545 dəfə oxundu
19 Qəzzafiyə qarşı hərəkətləri İslama əsasən necə qiymətləndirmək olar? 31.10.11 1.511 dəfə oxundu
20 İslamı ərəbləşdirmək nə dərəcədə düzgündür? 01.03.12 1.404 dəfə oxundu
21 Müsəlmanları öldürməyi siyasət halına gətirənlərlə yaxşı əlaqələr qurmaq olar? 28.12.16 410 dəfə oxundu
22 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 743 dəfə oxundu
23 Allah xoşlamadığı idarəçilərə yaltaq köməkçilər verir? 06.06.12 1.633 dəfə oxundu
24 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.143 dəfə oxundu
25 Müaviyə barədə qısa sual-cavab 04.08.09 2.850 dəfə oxundu
26 Həzrəti Hüseyn bilə-bilə ölümə getdi? 20.06.12 2.887 dəfə oxundu
27 Ölkəmizdə olan iqtisadi böhranın səbəbi nədir? 13.03.17 300 dəfə oxundu
28 Dövlət vətəndaşına necə davranmalıdır? 03.08.16 647 dəfə oxundu
29 Dində bir dəqiqəlik sükut məsələsinə necə qiymət verilir? 26.07.12 1.457 dəfə oxundu
30 Zülmə məruz qalan müsəlmanlara necə köməklik edə bilərik? 26.04.17 263 dəfə oxundu
31 Səs vermək kafirlikdir? 28.12.10 6.872 dəfə oxundu
32 Son vaxtlarda tez-tez işlənən islamist sözünə necə baxırsınız? 10.01.13 1.316 dəfə oxundu
33 Savaş hiylədir hədisinin Quranda əsli varmı? 31.07.17 52 dəfə oxundu
34 Səs verdiyimiz insan səhv edirsə, buna biz də cavabdehik? 28.12.10 7.026 dəfə oxundu
35 Yezidə nəhlət (lənət) oxumaq olar? 18.03.13 2.455 dəfə oxundu
36 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 77 dəfə oxundu
37 Nə üçün demokratiya barədə qeyri-ciddi cavablar verirsiniz? 29.12.10 4.881 dəfə oxundu
38 Müsəlmanlar nəyə görə qərblilərdən geri qalıblar? 21.06.13 1.168 dəfə oxundu
39 Dövlət səhv yolda olan təriqət və camaatları cəzalandıra bilərmi? 25.10.17 71 dəfə oxundu
40 Demokratiya məsələləri 29.12.10 5.102 dəfə oxundu
41 Qiyamət olmadan qabaq İslam dünyaya hakim olacaqmı? 04.05.16 740 dəfə oxundu
42 Müasir dövrdə mülayim İslamdan qəsd edilən nədir? 20.11.17 173 dəfə oxundu
43 Peyğəmbər vəfat edib. Biz kimə beyət etməliyik? Əhli-beytə? 04.01.11 2.059 dəfə oxundu
44 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 733 dəfə oxundu
45 Müasir dövrdə şəriəti tətbiq etmək mümkündürmü? 12.02.18 104 dəfə oxundu
46 Hər yerdə müsəlmanlara zülm edilir. Nə edək? 20.03.11 1.681 dəfə oxundu
47 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.003 dəfə oxundu
48 Dövlətin müharibə siyasətini tənqid etmək həps cəzasına səbəb olurmu? 12.03.18 108 dəfə oxundu