Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.837 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.564 dəfə oxundu
2 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.506 dəfə oxundu
3 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 895 dəfə oxundu
4 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 832 dəfə oxundu
5 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.636 dəfə oxundu
6 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.785 dəfə oxundu
7 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 11.845 dəfə oxundu
8 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.701 dəfə oxundu
9 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.453 dəfə oxundu
10 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 32.884 dəfə oxundu
11 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.845 dəfə oxundu
12 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 1.534 dəfə oxundu
13 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.112 dəfə oxundu
14 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 6.934 dəfə oxundu
15 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 797 dəfə oxundu
16 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 5.319 dəfə oxundu
17 Cövşən nədir? 21.01.11 5.913 dəfə oxundu
18 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 4.586 dəfə oxundu
19 Dua yazmaq və üstümüzdə daşımaq bizi şərdən qoruyarmı? 22.06.18 590 dəfə oxundu
20 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 2.172 dəfə oxundu
21 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 6.872 dəfə oxundu
22 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.954 dəfə oxundu
23 Camaatla bərabər dua etməyin dinimizdəki yeri nədir? 08.09.17 156 dəfə oxundu
24 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 5.150 dəfə oxundu
25 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.612 dəfə oxundu
26 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 4.837 dəfə oxundu
27 “Allahım! Səndən Sənə sığınıram” deyə bir dua varmı? 20.09.17 494 dəfə oxundu
28 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.078 dəfə oxundu
29 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.940 dəfə oxundu
30 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 3.180 dəfə oxundu
31 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.672 dəfə oxundu
32 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 3.326 dəfə oxundu
33 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 7.902 dəfə oxundu
34 Hicab duası var? 30.01.12 3.762 dəfə oxundu
35 Allah, dua edən qullarına nə üçün kömək etmir? 18.02.19 385 dəfə oxundu
36 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.340 dəfə oxundu
37 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 27.919 dəfə oxundu
38 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.585 dəfə oxundu
39 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 188 dəfə oxundu
40 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 11.887 dəfə oxundu
41 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 9.583 dəfə oxundu
42 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 2.269 dəfə oxundu
43 Təhiyyat duası, Allahın Nəbimizlə Meracdakı salamlaşmasıdır? 20.09.19 61 dəfə oxundu
44 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 4.723 dəfə oxundu
45 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 5.091 dəfə oxundu
46 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 12.959 dəfə oxundu
47 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 3.601 dəfə oxundu
48 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.162 dəfə oxundu
49 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.970 dəfə oxundu
50 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 3.271 dəfə oxundu
51 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.684 dəfə oxundu
52 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.658 dəfə oxundu
53 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 2.223 dəfə oxundu
54 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 11.316 dəfə oxundu
55 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 2.000 dəfə oxundu