Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.105 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.478 dəfə oxundu
2 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.490 dəfə oxundu
3 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 858 dəfə oxundu
4 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 757 dəfə oxundu
5 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.607 dəfə oxundu
6 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.681 dəfə oxundu
7 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 9.872 dəfə oxundu
8 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.428 dəfə oxundu
9 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.264 dəfə oxundu
10 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 23.684 dəfə oxundu
11 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.788 dəfə oxundu
12 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 1.111 dəfə oxundu
13 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.410 dəfə oxundu
14 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 4.409 dəfə oxundu
15 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 683 dəfə oxundu
16 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.587 dəfə oxundu
17 Cövşən nədir? 21.01.11 4.597 dəfə oxundu
18 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 4.294 dəfə oxundu
19 Camaatla bərabər dua etməyin dinimizdəki yeri nədir? 08.09.17 118 dəfə oxundu
20 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 2.107 dəfə oxundu
21 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 6.049 dəfə oxundu
22 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.811 dəfə oxundu
23 “Allahım! Səndən Sənə sığınıram” deyə bir dua varmı? 20.09.17 246 dəfə oxundu
24 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 4.434 dəfə oxundu
25 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.424 dəfə oxundu
26 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 4.105 dəfə oxundu
27 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 931 dəfə oxundu
28 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.869 dəfə oxundu
29 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.941 dəfə oxundu
30 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 3.130 dəfə oxundu
31 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 6.510 dəfə oxundu
32 Hicab duası var? 30.01.12 3.235 dəfə oxundu
33 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.236 dəfə oxundu
34 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 23.661 dəfə oxundu
35 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.557 dəfə oxundu
36 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 8.786 dəfə oxundu
37 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 5.691 dəfə oxundu
38 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 2.131 dəfə oxundu
39 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 4.006 dəfə oxundu
40 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 3.433 dəfə oxundu
41 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 11.855 dəfə oxundu
42 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 3.017 dəfə oxundu
43 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.086 dəfə oxundu
44 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.835 dəfə oxundu
45 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 3.018 dəfə oxundu
46 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.596 dəfə oxundu
47 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.334 dəfə oxundu
48 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 2.140 dəfə oxundu
49 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 10.384 dəfə oxundu
50 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.911 dəfə oxundu