Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.760 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.202 dəfə oxundu
2 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 4.020 dəfə oxundu
3 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 608 dəfə oxundu
4 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 1.952 dəfə oxundu
5 Cövşən nədir? 21.01.11 4.423 dəfə oxundu
6 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 4.170 dəfə oxundu
7 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 2.071 dəfə oxundu
8 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 5.723 dəfə oxundu
9 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.756 dəfə oxundu
10 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 4.187 dəfə oxundu
11 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.302 dəfə oxundu
12 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 3.760 dəfə oxundu
13 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 847 dəfə oxundu
14 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.805 dəfə oxundu
15 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.848 dəfə oxundu
16 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 3.019 dəfə oxundu
17 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 6.181 dəfə oxundu
18 Hicab duası var? 30.01.12 3.068 dəfə oxundu
19 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.197 dəfə oxundu
20 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 21.868 dəfə oxundu
21 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.532 dəfə oxundu
22 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 7.779 dəfə oxundu
23 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 4.934 dəfə oxundu
24 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 2.049 dəfə oxundu
25 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 3.774 dəfə oxundu
26 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 2.923 dəfə oxundu
27 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 11.250 dəfə oxundu
28 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 2.722 dəfə oxundu
29 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.020 dəfə oxundu
30 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.784 dəfə oxundu
31 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 2.884 dəfə oxundu
32 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.551 dəfə oxundu
33 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.221 dəfə oxundu
34 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 2.090 dəfə oxundu
35 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 9.858 dəfə oxundu
36 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.850 dəfə oxundu
37 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.398 dəfə oxundu
38 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.463 dəfə oxundu
39 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 830 dəfə oxundu
40 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 710 dəfə oxundu
41 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.582 dəfə oxundu
42 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.618 dəfə oxundu
43 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 9.076 dəfə oxundu
44 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.307 dəfə oxundu
45 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.188 dəfə oxundu
46 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 20.409 dəfə oxundu
47 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.761 dəfə oxundu
48 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 958 dəfə oxundu