Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.956 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 3.085 dəfə oxundu
2 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 6.353 dəfə oxundu
3 Hicab duası var? 30.01.12 3.163 dəfə oxundu
4 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.223 dəfə oxundu
5 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 22.794 dəfə oxundu
6 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.552 dəfə oxundu
7 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 8.306 dəfə oxundu
8 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 5.270 dəfə oxundu
9 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 2.092 dəfə oxundu
10 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 3.889 dəfə oxundu
11 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 3.112 dəfə oxundu
12 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 11.584 dəfə oxundu
13 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 2.902 dəfə oxundu
14 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.056 dəfə oxundu
15 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.818 dəfə oxundu
16 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 2.961 dəfə oxundu
17 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.579 dəfə oxundu
18 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.289 dəfə oxundu
19 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 2.123 dəfə oxundu
20 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 10.142 dəfə oxundu
21 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.891 dəfə oxundu
22 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.447 dəfə oxundu
23 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.485 dəfə oxundu
24 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 851 dəfə oxundu
25 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 740 dəfə oxundu
26 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.604 dəfə oxundu
27 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.662 dəfə oxundu
28 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 9.514 dəfə oxundu
29 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.375 dəfə oxundu
30 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.235 dəfə oxundu
31 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 22.087 dəfə oxundu
32 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.784 dəfə oxundu
33 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 1.037 dəfə oxundu
34 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.293 dəfə oxundu
35 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 4.184 dəfə oxundu
36 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 668 dəfə oxundu
37 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.306 dəfə oxundu
38 Cövşən nədir? 21.01.11 4.510 dəfə oxundu
39 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 4.236 dəfə oxundu
40 Camaatla bərabər dua etməyin dinimizdəki yeri nədir? 08.09.17 105 dəfə oxundu
41 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 2.098 dəfə oxundu
42 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 5.877 dəfə oxundu
43 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.797 dəfə oxundu
44 “Allahım! Səndən Sənə sığınıram” deyə bir dua varmı? 20.09.17 143 dəfə oxundu
45 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 4.332 dəfə oxundu
46 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.391 dəfə oxundu
47 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 3.956 dəfə oxundu
48 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 905 dəfə oxundu
49 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.854 dəfə oxundu
50 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.914 dəfə oxundu