Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.377 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 3.462 dəfə oxundu
2 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 2.447 dəfə oxundu
3 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 10.421 dəfə oxundu
4 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 2.413 dəfə oxundu
5 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 1.857 dəfə oxundu
6 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.562 dəfə oxundu
7 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 2.650 dəfə oxundu
8 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.426 dəfə oxundu
9 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 923 dəfə oxundu
10 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 1.932 dəfə oxundu
11 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 9.151 dəfə oxundu
12 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.636 dəfə oxundu
13 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.257 dəfə oxundu
14 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.336 dəfə oxundu
15 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 683 dəfə oxundu
16 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 544 dəfə oxundu
17 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.427 dəfə oxundu
18 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.449 dəfə oxundu
19 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 7.880 dəfə oxundu
20 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.079 dəfə oxundu
21 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.001 dəfə oxundu
22 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 15.313 dəfə oxundu
23 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.617 dəfə oxundu
24 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 661 dəfə oxundu
25 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.897 dəfə oxundu
26 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 3.588 dəfə oxundu
27 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 453 dəfə oxundu
28 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 1.474 dəfə oxundu
29 Cövşən nədir? 21.01.11 4.097 dəfə oxundu
30 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 3.898 dəfə oxundu
31 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 1.923 dəfə oxundu
32 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 5.251 dəfə oxundu
33 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.582 dəfə oxundu
34 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 3.824 dəfə oxundu
35 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.077 dəfə oxundu
36 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 3.377 dəfə oxundu
37 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 669 dəfə oxundu
38 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.672 dəfə oxundu
39 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.616 dəfə oxundu
40 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 2.744 dəfə oxundu
41 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 5.807 dəfə oxundu
42 Hicab duası var? 30.01.12 2.859 dəfə oxundu
43 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.000 dəfə oxundu
44 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 20.106 dəfə oxundu
45 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.407 dəfə oxundu
46 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 6.205 dəfə oxundu
47 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 4.390 dəfə oxundu
48 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 1.873 dəfə oxundu