Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.857 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 9.291 dəfə oxundu
2 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.351 dəfə oxundu
3 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.220 dəfə oxundu
4 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 21.723 dəfə oxundu
5 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.782 dəfə oxundu
6 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 1.003 dəfə oxundu
7 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.247 dəfə oxundu
8 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 4.123 dəfə oxundu
9 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 657 dəfə oxundu
10 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.058 dəfə oxundu
11 Cövşən nədir? 21.01.11 4.476 dəfə oxundu
12 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 4.211 dəfə oxundu
13 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 2.091 dəfə oxundu
14 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 5.808 dəfə oxundu
15 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.784 dəfə oxundu
16 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 4.272 dəfə oxundu
17 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.374 dəfə oxundu
18 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 3.857 dəfə oxundu
19 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 884 dəfə oxundu
20 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.841 dəfə oxundu
21 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.892 dəfə oxundu
22 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 3.067 dəfə oxundu
23 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 6.298 dəfə oxundu
24 Hicab duası var? 30.01.12 3.111 dəfə oxundu
25 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.219 dəfə oxundu
26 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 22.381 dəfə oxundu
27 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.551 dəfə oxundu
28 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 8.091 dəfə oxundu
29 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 5.115 dəfə oxundu
30 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 2.074 dəfə oxundu
31 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 3.840 dəfə oxundu
32 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 3.010 dəfə oxundu
33 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 11.430 dəfə oxundu
34 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 2.826 dəfə oxundu
35 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.041 dəfə oxundu
36 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.810 dəfə oxundu
37 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 2.930 dəfə oxundu
38 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.577 dəfə oxundu
39 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.259 dəfə oxundu
40 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 2.117 dəfə oxundu
41 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 10.015 dəfə oxundu
42 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.882 dəfə oxundu
43 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.442 dəfə oxundu
44 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.483 dəfə oxundu
45 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 851 dəfə oxundu
46 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 737 dəfə oxundu
47 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.604 dəfə oxundu
48 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.648 dəfə oxundu