Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.446 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 2.713 dəfə oxundu
2 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.452 dəfə oxundu
3 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.068 dəfə oxundu
4 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 1.971 dəfə oxundu
5 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 9.347 dəfə oxundu
6 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.685 dəfə oxundu
7 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.291 dəfə oxundu
8 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.358 dəfə oxundu
9 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 711 dəfə oxundu
10 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 594 dəfə oxundu
11 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.458 dəfə oxundu
12 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.487 dəfə oxundu
13 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 8.123 dəfə oxundu
14 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.136 dəfə oxundu
15 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.043 dəfə oxundu
16 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 16.120 dəfə oxundu
17 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.646 dəfə oxundu
18 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 717 dəfə oxundu
19 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.980 dəfə oxundu
20 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 3.706 dəfə oxundu
21 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 481 dəfə oxundu
22 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 1.578 dəfə oxundu
23 Cövşən nədir? 21.01.11 4.160 dəfə oxundu
24 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 3.960 dəfə oxundu
25 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 1.970 dəfə oxundu
26 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 5.361 dəfə oxundu
27 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.633 dəfə oxundu
28 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 3.920 dəfə oxundu
29 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.128 dəfə oxundu
30 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 3.446 dəfə oxundu
31 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 711 dəfə oxundu
32 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.700 dəfə oxundu
33 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.676 dəfə oxundu
34 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 2.805 dəfə oxundu
35 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 5.888 dəfə oxundu
36 Hicab duası var? 30.01.12 2.907 dəfə oxundu
37 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.054 dəfə oxundu
38 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 20.596 dəfə oxundu
39 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.440 dəfə oxundu
40 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 6.536 dəfə oxundu
41 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 4.505 dəfə oxundu
42 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 1.914 dəfə oxundu
43 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 3.531 dəfə oxundu
44 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 2.553 dəfə oxundu
45 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 10.654 dəfə oxundu
46 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 2.475 dəfə oxundu
47 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 1.896 dəfə oxundu
48 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.614 dəfə oxundu