Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.020 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 2.941 dəfə oxundu
2 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.071 dəfə oxundu
3 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.825 dəfə oxundu
4 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 2.980 dəfə oxundu
5 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.583 dəfə oxundu
6 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.312 dəfə oxundu
7 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 2.135 dəfə oxundu
8 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 10.258 dəfə oxundu
9 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.898 dəfə oxundu
10 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.456 dəfə oxundu
11 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.488 dəfə oxundu
12 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 853 dəfə oxundu
13 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 742 dəfə oxundu
14 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.606 dəfə oxundu
15 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.668 dəfə oxundu
16 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 9.658 dəfə oxundu
17 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.397 dəfə oxundu
18 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.245 dəfə oxundu
19 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 22.534 dəfə oxundu
20 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.785 dəfə oxundu
21 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 1.065 dəfə oxundu
22 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.323 dəfə oxundu
23 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 4.290 dəfə oxundu
24 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 675 dəfə oxundu
25 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.450 dəfə oxundu
26 Cövşən nədir? 21.01.11 4.546 dəfə oxundu
27 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 4.256 dəfə oxundu
28 Camaatla bərabər dua etməyin dinimizdəki yeri nədir? 08.09.17 112 dəfə oxundu
29 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 2.100 dəfə oxundu
30 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 5.934 dəfə oxundu
31 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.804 dəfə oxundu
32 “Allahım! Səndən Sənə sığınıram” deyə bir dua varmı? 20.09.17 212 dəfə oxundu
33 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 4.380 dəfə oxundu
34 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.406 dəfə oxundu
35 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 4.020 dəfə oxundu
36 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 916 dəfə oxundu
37 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.865 dəfə oxundu
38 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.927 dəfə oxundu
39 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 3.107 dəfə oxundu
40 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 6.418 dəfə oxundu
41 Hicab duası var? 30.01.12 3.183 dəfə oxundu
42 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.229 dəfə oxundu
43 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 23.156 dəfə oxundu
44 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.554 dəfə oxundu
45 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 8.545 dəfə oxundu
46 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 5.439 dəfə oxundu
47 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 2.107 dəfə oxundu
48 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 3.947 dəfə oxundu
49 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 3.217 dəfə oxundu
50 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 11.706 dəfə oxundu