Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir?
Müsəlmanlar > Dua-zikr > Fitvalar Tarix: 03 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: İbn Abbas qeyd edir ki, insan sözü nisyan sözündən əmələ gəlib. Elə isə zikr sözünün ziddi nisyan sözü ola bilər? Misal üçün, “nisyan edən insana enən zikr” kimi.

Cavab: Zikrin ziddi nisyandır. Mən bununla əlaqədar olaraq Rağib əl-İsfahaninin Müfrədat əsərinə baxdım. Zikrə belə bir məna verilir: Münasibətləri ilə birlikdə qazanılan biliyin hafizədə saxlanmağı (hifz etmək, qorumaq). Bir şeyin hafizədə saxlanmamağı onun unudulmağı deməkdir.

Yaddan çıxarmaq əsasən iki cür baş verir. Siz bir insan olaraq bir şeyi unuda bilərsiniz. Bu, təbii bir haldır. Buna görə də bir cavabdehliyiniz olmaz. Çünki Allah Təala Bəqərə surəsinin axırıncı ayəsində bizim belə dua etməyimizi istəyir:

“Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma (cavabdeh hesab etmə)”.

Odur ki, biz yaddan çıxardığımıza görə məsuliyyət daşımırıq. Amma başqa bir ayədə belə deyilir:

“Onlar Allahı unutdular. Allah da onlara özlərini unutdurdu”. (Tövbə, 9/67)

Burada unutmağın iki növü var. Biri insan olduğu üçün unutmaq. Bunda problem yoxdur. Digəri də əhəmiyyət vermədiyi üçün, üzr istəyirəm, bir şeyi vecinə almadığı üçün unutmaq. Əslində bu halda unudulan məsələ “unudan” insanın yadına düşür. Ancaq deyir ki, əşi, rədd elə getsin, fikir vermə. Allah məhz bu vəziyyətdə olanlara özlərini unutdurur.

Özlərini unudan insanların nə dərəcədə ovlanmağa hazır kəklik kimi olduğunu yəqin siz də müşahidə etmisiniz və edirsiniz. Yəni, bu cür insanlar elə bir vəziyyətə düşürlər ki, artıq özlərini qoruya bilmirlər, özlərinə hakim ola bilmirlər, özünənəzarəti itirirlər. Belə insanların heç bir nüfuz və hörməti olmur.

Bütün bunları xülasə halında ifadə etsək, deyə bilərik ki, zikr sözünün ziddi nisyan – unutmaqdır. Ancaq zikrə yaddan çıxartmağın ziddi kimi yada salmaq, xatırlamaq mənası versəniz, zikrin əsl mənası itər. Zikrdə xatırlamaq mənası da var.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.500 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Camaat halında dua etməyin İslam dinindəki yeri nədir? 28.04.10 1.998 dəfə oxundu
2 Amin nə deməkdir? Mənşəyi nədir? 11.05.11 9.416 dəfə oxundu
3 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.714 dəfə oxundu
4 “Üzünün suyu xatirinə” – deyə, dua etmək olar? 06.10.14 1.315 dəfə oxundu
5 Duada peyğəmbər kimi biz də rəfiqi-ə’lanı diləyə bilərikmi? 01.06.11 1.380 dəfə oxundu
6 Sələfilərin iddia etdiyi kimi camaat halında təsbih çəkmək bidətdir? 30.09.15 736 dəfə oxundu
7 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlar üçün dua etməsi doğrudurmu? 26.12.15 623 dəfə oxundu
8 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.488 dəfə oxundu
9 Səmimi olaraq edilən hər dua qəbul edilirmi? 10.03.15 1.509 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərə salavat demədən dua etmək olmaz? 22.11.10 8.248 dəfə oxundu
11 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.169 dəfə oxundu
12 Bəddua etmək nə dərəcədə doğrudur? 31.07.15 1.074 dəfə oxundu
13 İmtahanda müvəffəq olmaq üçün hansı duanı oxumaq lazımdır? 26.11.14 16.923 dəfə oxundu
14 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.670 dəfə oxundu
15 Mən qəşəng deyiləm, nə etməliyəm? 08.06.16 753 dəfə oxundu
16 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.020 dəfə oxundu
17 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 3.764 dəfə oxundu
18 Ölmüş əqrabalarımız dua etməklə əfv edilə bilər? 29.07.16 503 dəfə oxundu
19 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 1.666 dəfə oxundu
20 Cövşən nədir? 21.01.11 4.193 dəfə oxundu
21 Rüku və səcdələrdə təsbihatın uzunluğu nə qədər olmalıdır? 04.03.10 4.000 dəfə oxundu
22 Araya vasitəçi qoyub dua etmək düzgündür? 29.06.09 1.995 dəfə oxundu
23 Səcdədə Azərbaycanca dua etmək olar? 25.01.11 5.434 dəfə oxundu
24 Dua sözünə ibadət mənası vermək olar? 22.06.11 1.659 dəfə oxundu
25 İstixarə nə deməkdir? 28.03.10 3.969 dəfə oxundu
26 Duada əlləri aralı tutmaq lazımdır, yoxsa bitişdirmək? 28.01.11 2.160 dəfə oxundu
27 Zikrin mənası nədir? Bəs zikrin ziddi nədir? 03.07.11 3.500 dəfə oxundu
28 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 736 dəfə oxundu
29 Bəzi dualarda əlləri niyə tərs tuturlar? 28.01.11 1.723 dəfə oxundu
30 Allahdan başqasını köməyə çağırmaq 29.06.09 2.725 dəfə oxundu
31 Dua yazan bir mollanın arxasında namaz qılmaq olar? 29.03.11 2.849 dəfə oxundu
32 Toy gecəsinə məxsus bir dua var? 05.02.11 5.943 dəfə oxundu
33 Hicab duası var? 30.01.12 2.948 dəfə oxundu
34 Bəzi ayələrdəki “Allahın zikri” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur? 01.05.14 1.081 dəfə oxundu
35 Cinsi əlaqədən qabaq hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.02.11 20.839 dəfə oxundu
36 Məsciddə “Ya həzrəti Bilal Həbəşi” lövhəsi asmaq olar? 05.04.11 1.463 dəfə oxundu
37 Evlənmək ya da arzularıma nail olmaq üçün nə etməliyəm? 17.03.14 6.739 dəfə oxundu
38 “La hövlə və la qüvvətə…” duası nə deməkdir? 19.02.11 4.588 dəfə oxundu
39 Mələklər ürəyimizdən keçənləri bilmirlərsə, onları kim yazır? 07.03.12 1.948 dəfə oxundu
40 Hər duadan və çörək yedikdən sonra Fatihə vermək nə deməkdir? 07.08.09 3.585 dəfə oxundu
41 “Ya Həyyu, ya Qəyyumu…” duası nə deməkdir? 19.02.11 2.610 dəfə oxundu
42 Kağıza dua yazdırıb özümüzlə gəzdirə bilərik? 01.05.11 10.797 dəfə oxundu
43 Kənzul-Ərş və Qədəh dualarının dində bir yeri var? 22.02.10 2.524 dəfə oxundu
44 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 1.919 dəfə oxundu
45 Azan duasını məsciddə camaatla birlikdə etmək doğrudur? 13.12.12 1.641 dəfə oxundu
46 Duadan sonra nə üçün əlləri yuxarı qaldırıb üzə sürtürlər? 06.01.10 2.745 dəfə oxundu
47 Hilyeyi-şərif nədir? Onu üstümüzdə gəzdirmək savabdır? 08.03.11 1.469 dəfə oxundu
48 Kagıza yazılan duanı atmaq olarmı? 25.01.16 1.101 dəfə oxundu