Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Miras-vəsiyyət Tarix: 25 Ocak 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: Qurani-Kərim mirasın bölüşdürülməsində qadına 1, kişiyə isə 2 hissə (pay) verilməyini məsləhət görür. Bunun hikməti nədir? İslam dini Quranın nazil olduğu dövrdəki ictimai quruluşa və ailə üzvlərinə (kişi, qadın) yüklədiyi məsuliyyət və öhdəliyə əsasən mirasdan pay vermişdi. Lakin indiki dövrdə, yəni, bizim dövrümüzdə ictimai quruluş, eləcə də məsuliyyət və öhdəliklər bir xeyli dəyişib. Belə olan halda, mirasdan qıza (qadın) bir hissə, oğlana (kişi) isə iki hissə verilməsi davam etməlidir? Yoxsa dəyişilən şərait, ictimai quruluş və öhdəliklərə görə hamı bərabər pay almalıdır?

Hər şeydən əvvəl qeyd edək ki, Quranın bütün hökmləri Qiyamətə qədər qüvvədədir. Qurani-Kərimdə hökmü verilmiş və nəsx edilməmiş tənzimləmələrin heç birinin tarixiliyini iddia etmək olmaz. Ayələrin hökmünü dəyişdirmək olmaz. Mirasın bölüşdürülməsi məsələsi Nisa surəsinin 11 və 12-ci ayələrində təfərrüat və təfsilatla izah edildikdən sonra aşağıdakı ayələr gəlmişdir:

“Bunlar (miras payları) Allahın qoyduğu qanunlardır (hüdudlar). Kim Allaha və peyğəmbərinə itaət edərsə, Allah onu içərisindən çaylar axan Cənnətə qoyacaq. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Böyük qurtuluş budur”.

Kim Allah və peyğəmbərinə üsyan edib (asi olmaq) Allahın hüdudlarını aşsa, Allah onu içərisində əbədi qalacağı Cəhənnəmə daxil edər. Alçaldıcı əzab onun üçündür” (Nisa, 4/13-14).

Ayələrdən də göründüyü kimi, mirasın paylanması ilə əlaqədar tənzimləmələrin hamısı Allahın dəyişməyən qanunlarıdır. Heç kəsin həmin qanunları müxtəlif səbəblərə əsaslanma yolu ilə dəyişdirməyə ixtiyarı, haqqı və səlahiyyəti yoxdur. Hər bir mövzuda olduğu kimi, bu məsələdə də qeydsiz-şərtsiz bir təslimiyyətlə Allahın ayələrinə təslim olmaq, onları olduğu kimi qəbul etmək lazımdır.

Qardaşın (oğlan, kişi) bacıdan (qız, qadın) nəyə görə çox miras hissəsi alması məsələsinə gələk. Bunun hikməti ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı məsələləri müəyyənləşdirmək mümkündür:

1) Kişi evləndiyi vaxt mehr verir. Qadın isə mehr alır, yəni, mehri alan tərəf qadındır. Misal üçün, biri oğlan, digəri qız olmaqla iki qardaş-bacı mirasda varis olsalar, ataları üç ev və üç yüz min manat miras qoyub getmiş olsa, evlərdən ikisi və iki yüz min manat oğlana, bir ev və yüz min manat qıza qalır. Əgər oğlan evləndiyi vaxt evlənəcəyi qadına əlli min manat mehr versə, arxada yüz əlli min manatı qalır. Qız da ərə getdiyi vaxt ərindən əlli min manat mehr alsa, onun da pulu yüz əlli milyon olur; beləcə, oğlanla qızın pullarının miqdarı bərabər hala gəlir. Oğlan arvadının yaşamağı üçün iki evdən birini ayırmalı olacaq. Qız isə ərinin təmin etdiyi evdə yaşayacaq. Beləliklə, həm qardaşın (oğlan), həm də bacının (qız) əlində kirayəyə vermək üçün bir evləri olacaq və bu baxımdan da bir-biri ilə bərabər səviyyəyə gələcəklər.

Təbii ki, bu misal bütün hallarda qüvvədə ola bilməz, amma məsələ barəsində müqayisə aparmaq imkanı yaradır.

Arvadla ərin də miras hissələri bərabər deyil. Nisa surəsinin 12-ci ayəsində belə deyilir:

“Əgər ölmüş qadınlarınızın uşaqları yoxdursa, onların qoyub getdiklərinin yarısı sizindir. Uşaqları varsa, onda qoyub getdiklərinin etdikləri vəsiyyəti və ya borcu çıxdıqdan sonra dörddə biri sizindir. Sizin övladınız yoxdursa, vəsiyyətiniz yerinə yetirildikdən və ya borc çıxıldıqdan sonra qoyub getdiklərinizin dörddə biri arvadlarınızındır.  Övladınız varsa, qoyub getdiklərinizin səkkizdə biri onlarındır”.

Nəzərə alsaq ki, evlilik qadına heç bir maddi məsuliyyət və öhdəlik yükləmir və bütün yük kişinin üzərinə düşür, bu bölüşdürmə-paylaşdırmanın yerli-yerində olduğunu görərik. Çünki qadının öz malından və qazancından bircə qəpiyini də ailənin büdcəsinə vermək, öz ehtiyaclarını və ya uşaqlarının ehtiyaclarını ödəmək üçün nəsə xərcləmək kimi bir məsuliyyəti yoxdur. Beləliklə, ailənin daxilində mal-mülk tarazlığı kişinin əleyhinə pozulur. Kişinin mirasdan aldığı artıq hissə isə bu tarazlığı bir növ bərpa edir.

2) Kişi öz arvadı, eləcə də uşaqları qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirdiyi vaxt rahat və gümrah olur. Çünki özünün mirasdan daha çox hissə alması ona məsuliyyətini xatırladır.

3) Kişinin maddi vəziyyətinin arvadının maddi vəziyyətindən yaxşı olması onun ailə daxilindəki mövqeyini möhkəmləndirir. Çünki arvadı və uşaqları üçün pul xərcləyə bilməyən, daha doğrusu, onların ehtiyaclarını ödəyə bilməyən bir kişi onların qarşısında xəcalət çəkir və ailə başçılığını layiqincə yerinə yetirə bilmir. Bu vəziyyət isə ailənin güzəranına kökündən zərbə vurur. Müşahidələr göstərir ki, arvadın varlı, ərin kasıb olduğu ailələrdə qalmaqal olur. Uşaqlar belə ailələrdə yaxşı böyümürlər və qadın da özünü xoşbəxt hiss edə bilmir.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.620 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Kişi öldü. Üç oğlu, bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.02.10 2.222 dəfə oxundu
2 Kişi öldü. Arvadı, 5 oğlu, 2 qızı qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 25.05.10 1.512 dəfə oxundu
3 Varislərdən biri dinin miras sistemini rədd etsə, nə olar? 29.12.11 1.344 dəfə oxundu
4 Kişi öldü. Anası, 1 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür pay olunmalıdır? 19.10.12 1.498 dəfə oxundu
5 Miras məsələsində uşaqlara fərq qoymağın hökmü nədir? 25.01.10 1.793 dəfə oxundu
6 Kişi öldü. Arvadı, 1 qızı və 2 oğlu qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 07.06.10 1.882 dəfə oxundu
7 Kişi öldü. Arvadı və 3 uşağı qaldı. Onun vərəsəsi necə pay olunmalıdır? 10.01.12 1.384 dəfə oxundu
8 Kişi öldü. Mirası arvadı, qızı və ölən oğlunun uşaqlarına necə verilməlidir? 08.12.12 1.258 dəfə oxundu
9 Ölən adamın mirası necə bölüşdürülür? 25.01.10 1.746 dəfə oxundu
10 Övladlığa götürülən uşağa miras düşür? 29.06.10 1.854 dəfə oxundu
11 Pul aldığım adam öldü. Onun borcunu kimə qaytarım? 16.01.12 1.539 dəfə oxundu
12 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür bölüşdürülür? 19.06.13 1.189 dəfə oxundu
13 Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar? 25.01.10 1.620 dəfə oxundu
14 Kişi öldü. Anası, atası, arvadı və üç qızı onun mirasını necə bölüşə bilərlər? 06.07.10 1.485 dəfə oxundu
15 2 oğlu, 1 qızı olan kişinin mirası nə cür pay olunur? 18.01.12 1.594 dəfə oxundu
16 Ananın atadan qalan mirası bölüşdürməməyə ixtiyarı çatır? 20.06.13 1.203 dəfə oxundu
17 Haram pula varis olmaq olar? 25.01.10 1.650 dəfə oxundu
18 Ana öldü. Əri, 1 oğlu və 4 qızı qaldı. Miras necə paylanmalıdır? 04.12.10 1.651 dəfə oxundu
19 Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq 31.01.12 1.558 dəfə oxundu
20 Mirasda haqsızlığa qarşı nə cür rəftar etməliyik? Öhdəliyimiz nədir? 25.06.13 1.180 dəfə oxundu
21 Rəddi-miras dini cəhətdən düzgündür? 25.01.10 1.521 dəfə oxundu
22 Bağışlanan şeylər vərəsəlikdə nəzərə alınır? 28.12.10 1.647 dəfə oxundu
23 Ölünün ayın-oyununu yaxın qohumları işlədə bilərlər? 06.02.12 1.335 dəfə oxundu
24 Varislər ölünün borclarını qaytarmalıdırlar? 17.01.14 1.172 dəfə oxundu
25 İki arvadı olan kişinin mirası necə paylanır? 25.01.10 1.507 dəfə oxundu
26 Yetim uşağa qalan mirasdan anası da istifadə edə bilər? 14.11.11 1.541 dəfə oxundu
27 Qumardan gələn pul varislərə halaldır? 25.02.12 1.748 dəfə oxundu
28 Bir uşaq yetkinlik çağına çatmadan rəşid ola bilərmi? 26.03.15 990 dəfə oxundu
29 Kişi öldü. Arvadı, iki oğlu və iki qızı qaldı. Onun mirası necə bölüşdürülməlidir? 18.03.10 1.562 dəfə oxundu
30 Evdən çıxıb gedən uşağa miras düşür? 23.04.11 1.828 dəfə oxundu
31 Mirası təkcə böyüklər alıb balacalara bir az versələr, olar? 05.03.12 1.217 dəfə oxundu
32 Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi? 11.04.15 1.113 dəfə oxundu
33 Dindən dönənlər mirasdan məhrum edilə bilərmi? 30.01.16 578 dəfə oxundu
34 Ata öldü. 3 oğlu, 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 07.06.11 1.519 dəfə oxundu
35 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.650 dəfə oxundu
36 Miras paylamada din fərqinin əhəmiyyəti varmı? 24.04.15 854 dəfə oxundu
37 Qadınlar öz ərlərinin mal-mülkünə hansı nisbətdə varis olurlar? 29.03.10 1.606 dəfə oxundu
38 Kişi öldü. Miras 2 oğul, 2 qız və ölən oğlanın uşaqlarına necə verilməlidir? 16.07.11 1.603 dəfə oxundu
39 Mirasda böyük qardaş kiçikdən çox pay tələb edə bilər? 27.03.12 1.405 dəfə oxundu
40 Ölən bir kişinin 2 arvadı varsa, mirası necə bölüşdürülməlidir? 10.05.15 939 dəfə oxundu
41 Ölüm pulundan ölənin ata-anasına da pay düşür? 06.04.10 1.850 dəfə oxundu
42 Nisa surəsinin 7-ci ayəsinə əsasən kişi və qadın mirasda bərabərdir? 10.09.11 1.649 dəfə oxundu
43 Kişi öldü. Arvadı, 1 oğlu, 2 qızı qaldı. Mirası necə bölüşdürmək lazımdır? 14.04.12 1.694 dəfə oxundu
44 Müsəlman bir şəxs miras qoyub getmək üçün cidd-cəhd etməlidir? 21.05.15 912 dəfə oxundu
45 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və iki qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 15.04.10 1.530 dəfə oxundu
46 Kişi öldü. Arvadı, 4 oğlu, 3 qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülür? 27.09.11 1.482 dəfə oxundu
47 Dayım rəhmətə getdi. Uşaqları var. Anam onun mirasından nəsə ala bilər? 09.05.12 1.590 dəfə oxundu
48 Müsəlman bir ailənin uşağı dindən çıxsa, vərəsədən məhrum olur? 26.05.15 981 dəfə oxundu
49 Qardaşlar öz bacılarını varislik hüququndan məhrum edə bilərlər? 21.04.10 3.556 dəfə oxundu
50 Heç uşağı olmadan ölən kişinin vərəsəsi kimə qalır? 19.10.11 1.492 dəfə oxundu
51 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 2 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 19.06.12 1.438 dəfə oxundu
52 Qurani-Kərimin mirasla əlaqədar hökmləri əmrdir, yoxsa tövsiyə? 25.06.15 927 dəfə oxundu
53 Borcu ola-ola ölən bir nəfərin borcunu ailə üzvləri ödəməyə məcburdur? 10.05.10 1.774 dəfə oxundu
54 Özündən sonra ata-anası, arvadı və qızı qalan kişinin mirası nə cür bölünür? 10.11.11 2.949 dəfə oxundu
55 Bir nəfər öz şikəst uşağına çox mal-mülk miras qoya bilər? 08.07.12 1.328 dəfə oxundu
56 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.01.17 447 dəfə oxundu
57 Ölənin uşaqları varsa, qardaş-bacıları mirasdan nəsə ala bilərlər? 11.05.10 1.589 dəfə oxundu
58 Bir arvad öldü. Əri, 1 qardaşı, 1 bacısı qaldı. Onun mirasını nə cür bölək? 14.12.11 1.363 dəfə oxundu
59 Valideynlər mirasın bölünməyinə mane ola bilərlər? 31.07.12 1.296 dəfə oxundu
60 Kişi öldü. Arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 09.02.10 1.703 dəfə oxundu
61 Mirasda əkin yerləri və torpaq sahələrini necə bölüşdürmək lazımdır? 24.05.10 1.577 dəfə oxundu
62 Bir nəfər mirasını uşaqlarından təkcə birinə vəsiyyət edə bilər? 28.12.11 1.425 dəfə oxundu
63 Kişi öldü. Arvadı və 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 03.09.12 1.529 dəfə oxundu