Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Miras-vəsiyyət Tarix: 25 Ocak 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: Qurani-Kərim mirasın bölüşdürülməsində qadına 1, kişiyə isə 2 hissə (pay) verilməyini məsləhət görür. Bunun hikməti nədir? İslam dini Quranın nazil olduğu dövrdəki ictimai quruluşa və ailə üzvlərinə (kişi, qadın) yüklədiyi məsuliyyət və öhdəliyə əsasən mirasdan pay vermişdi. Lakin indiki dövrdə, yəni, bizim dövrümüzdə ictimai quruluş, eləcə də məsuliyyət və öhdəliklər bir xeyli dəyişib. Belə olan halda, mirasdan qıza (qadın) bir hissə, oğlana (kişi) isə iki hissə verilməsi davam etməlidir? Yoxsa dəyişilən şərait, ictimai quruluş və öhdəliklərə görə hamı bərabər pay almalıdır?

Hər şeydən əvvəl qeyd edək ki, Quranın bütün hökmləri Qiyamətə qədər qüvvədədir. Qurani-Kərimdə hökmü verilmiş və nəsx edilməmiş tənzimləmələrin heç birinin tarixiliyini iddia etmək olmaz. Ayələrin hökmünü dəyişdirmək olmaz. Mirasın bölüşdürülməsi məsələsi Nisa surəsinin 11 və 12-ci ayələrində təfərrüat və təfsilatla izah edildikdən sonra aşağıdakı ayələr gəlmişdir:

“Bunlar (miras payları) Allahın qoyduğu qanunlardır (hüdudlar). Kim Allaha və peyğəmbərinə itaət edərsə, Allah onu içərisindən çaylar axan Cənnətə qoyacaq. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Böyük qurtuluş budur”.

Kim Allah və peyğəmbərinə üsyan edib (asi olmaq) Allahın hüdudlarını aşsa, Allah onu içərisində əbədi qalacağı Cəhənnəmə daxil edər. Alçaldıcı əzab onun üçündür” (Nisa, 4/13-14).

Ayələrdən də göründüyü kimi, mirasın paylanması ilə əlaqədar tənzimləmələrin hamısı Allahın dəyişməyən qanunlarıdır. Heç kəsin həmin qanunları müxtəlif səbəblərə əsaslanma yolu ilə dəyişdirməyə ixtiyarı, haqqı və səlahiyyəti yoxdur. Hər bir mövzuda olduğu kimi, bu məsələdə də qeydsiz-şərtsiz bir təslimiyyətlə Allahın ayələrinə təslim olmaq, onları olduğu kimi qəbul etmək lazımdır.

Qardaşın (oğlan, kişi) bacıdan (qız, qadın) nəyə görə çox miras hissəsi alması məsələsinə gələk. Bunun hikməti ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı məsələləri müəyyənləşdirmək mümkündür:

1) Kişi evləndiyi vaxt mehr verir. Qadın isə mehr alır, yəni, mehri alan tərəf qadındır. Misal üçün, biri oğlan, digəri qız olmaqla iki qardaş-bacı mirasda varis olsalar, ataları üç ev və üç yüz min manat miras qoyub getmiş olsa, evlərdən ikisi və iki yüz min manat oğlana, bir ev və yüz min manat qıza qalır. Əgər oğlan evləndiyi vaxt evlənəcəyi qadına əlli min manat mehr versə, arxada yüz əlli min manatı qalır. Qız da ərə getdiyi vaxt ərindən əlli min manat mehr alsa, onun da pulu yüz əlli milyon olur; beləcə, oğlanla qızın pullarının miqdarı bərabər hala gəlir. Oğlan arvadının yaşamağı üçün iki evdən birini ayırmalı olacaq. Qız isə ərinin təmin etdiyi evdə yaşayacaq. Beləliklə, həm qardaşın (oğlan), həm də bacının (qız) əlində kirayəyə vermək üçün bir evləri olacaq və bu baxımdan da bir-biri ilə bərabər səviyyəyə gələcəklər.

Təbii ki, bu misal bütün hallarda qüvvədə ola bilməz, amma məsələ barəsində müqayisə aparmaq imkanı yaradır.

Arvadla ərin də miras hissələri bərabər deyil. Nisa surəsinin 12-ci ayəsində belə deyilir:

“Əgər ölmüş qadınlarınızın uşaqları yoxdursa, onların qoyub getdiklərinin yarısı sizindir. Uşaqları varsa, onda qoyub getdiklərinin etdikləri vəsiyyəti və ya borcu çıxdıqdan sonra dörddə biri sizindir. Sizin övladınız yoxdursa, vəsiyyətiniz yerinə yetirildikdən və ya borc çıxıldıqdan sonra qoyub getdiklərinizin dörddə biri arvadlarınızındır.  Övladınız varsa, qoyub getdiklərinizin səkkizdə biri onlarındır”.

Nəzərə alsaq ki, evlilik qadına heç bir maddi məsuliyyət və öhdəlik yükləmir və bütün yük kişinin üzərinə düşür, bu bölüşdürmə-paylaşdırmanın yerli-yerində olduğunu görərik. Çünki qadının öz malından və qazancından bircə qəpiyini də ailənin büdcəsinə vermək, öz ehtiyaclarını və ya uşaqlarının ehtiyaclarını ödəmək üçün nəsə xərcləmək kimi bir məsuliyyəti yoxdur. Beləliklə, ailənin daxilində mal-mülk tarazlığı kişinin əleyhinə pozulur. Kişinin mirasdan aldığı artıq hissə isə bu tarazlığı bir növ bərpa edir.

2) Kişi öz arvadı, eləcə də uşaqları qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirdiyi vaxt rahat və gümrah olur. Çünki özünün mirasdan daha çox hissə alması ona məsuliyyətini xatırladır.

3) Kişinin maddi vəziyyətinin arvadının maddi vəziyyətindən yaxşı olması onun ailə daxilindəki mövqeyini möhkəmləndirir. Çünki arvadı və uşaqları üçün pul xərcləyə bilməyən, daha doğrusu, onların ehtiyaclarını ödəyə bilməyən bir kişi onların qarşısında xəcalət çəkir və ailə başçılığını layiqincə yerinə yetirə bilmir. Bu vəziyyət isə ailənin güzəranına kökündən zərbə vurur. Müşahidələr göstərir ki, arvadın varlı, ərin kasıb olduğu ailələrdə qalmaqal olur. Uşaqlar belə ailələrdə yaxşı böyümürlər və qadın da özünü xoşbəxt hiss edə bilmir.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.625 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar? 25.01.10 1.625 dəfə oxundu
2 Kişi öldü. Anası, atası, arvadı və üç qızı onun mirasını necə bölüşə bilərlər? 06.07.10 1.485 dəfə oxundu
3 2 oğlu, 1 qızı olan kişinin mirası nə cür pay olunur? 18.01.12 1.597 dəfə oxundu
4 Ananın atadan qalan mirası bölüşdürməməyə ixtiyarı çatır? 20.06.13 1.221 dəfə oxundu
5 Haram pula varis olmaq olar? 25.01.10 1.651 dəfə oxundu
6 Ana öldü. Əri, 1 oğlu və 4 qızı qaldı. Miras necə paylanmalıdır? 04.12.10 1.656 dəfə oxundu
7 Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq 31.01.12 1.558 dəfə oxundu
8 Mirasda haqsızlığa qarşı nə cür rəftar etməliyik? Öhdəliyimiz nədir? 25.06.13 1.185 dəfə oxundu
9 Rəddi-miras dini cəhətdən düzgündür? 25.01.10 1.521 dəfə oxundu
10 Bağışlanan şeylər vərəsəlikdə nəzərə alınır? 28.12.10 1.650 dəfə oxundu
11 Ölünün ayın-oyununu yaxın qohumları işlədə bilərlər? 06.02.12 1.335 dəfə oxundu
12 Varislər ölünün borclarını qaytarmalıdırlar? 17.01.14 1.177 dəfə oxundu
13 İki arvadı olan kişinin mirası necə paylanır? 25.01.10 1.510 dəfə oxundu
14 Yetim uşağa qalan mirasdan anası da istifadə edə bilər? 14.11.11 1.552 dəfə oxundu
15 Qumardan gələn pul varislərə halaldır? 25.02.12 1.757 dəfə oxundu
16 Bir uşaq yetkinlik çağına çatmadan rəşid ola bilərmi? 26.03.15 990 dəfə oxundu
17 Kişi öldü. Arvadı, iki oğlu və iki qızı qaldı. Onun mirası necə bölüşdürülməlidir? 18.03.10 1.564 dəfə oxundu
18 Evdən çıxıb gedən uşağa miras düşür? 23.04.11 1.835 dəfə oxundu
19 Mirası təkcə böyüklər alıb balacalara bir az versələr, olar? 05.03.12 1.219 dəfə oxundu
20 Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi? 11.04.15 1.113 dəfə oxundu
21 Dindən dönənlər mirasdan məhrum edilə bilərmi? 30.01.16 578 dəfə oxundu
22 Ata öldü. 3 oğlu, 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 07.06.11 1.523 dəfə oxundu
23 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.657 dəfə oxundu
24 Miras paylamada din fərqinin əhəmiyyəti varmı? 24.04.15 854 dəfə oxundu
25 Qadınlar öz ərlərinin mal-mülkünə hansı nisbətdə varis olurlar? 29.03.10 1.615 dəfə oxundu
26 Kişi öldü. Miras 2 oğul, 2 qız və ölən oğlanın uşaqlarına necə verilməlidir? 16.07.11 1.610 dəfə oxundu
27 Mirasda böyük qardaş kiçikdən çox pay tələb edə bilər? 27.03.12 1.408 dəfə oxundu
28 Ölən bir kişinin 2 arvadı varsa, mirası necə bölüşdürülməlidir? 10.05.15 946 dəfə oxundu
29 Ölüm pulundan ölənin ata-anasına da pay düşür? 06.04.10 1.853 dəfə oxundu
30 Nisa surəsinin 7-ci ayəsinə əsasən kişi və qadın mirasda bərabərdir? 10.09.11 1.649 dəfə oxundu
31 Kişi öldü. Arvadı, 1 oğlu, 2 qızı qaldı. Mirası necə bölüşdürmək lazımdır? 14.04.12 1.702 dəfə oxundu
32 Müsəlman bir şəxs miras qoyub getmək üçün cidd-cəhd etməlidir? 21.05.15 913 dəfə oxundu
33 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və iki qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 15.04.10 1.532 dəfə oxundu
34 Kişi öldü. Arvadı, 4 oğlu, 3 qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülür? 27.09.11 1.485 dəfə oxundu
35 Dayım rəhmətə getdi. Uşaqları var. Anam onun mirasından nəsə ala bilər? 09.05.12 1.605 dəfə oxundu
36 Müsəlman bir ailənin uşağı dindən çıxsa, vərəsədən məhrum olur? 26.05.15 982 dəfə oxundu
37 Qardaşlar öz bacılarını varislik hüququndan məhrum edə bilərlər? 21.04.10 3.625 dəfə oxundu
38 Heç uşağı olmadan ölən kişinin vərəsəsi kimə qalır? 19.10.11 1.495 dəfə oxundu
39 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 2 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 19.06.12 1.439 dəfə oxundu
40 Qurani-Kərimin mirasla əlaqədar hökmləri əmrdir, yoxsa tövsiyə? 25.06.15 931 dəfə oxundu
41 Borcu ola-ola ölən bir nəfərin borcunu ailə üzvləri ödəməyə məcburdur? 10.05.10 1.776 dəfə oxundu
42 Özündən sonra ata-anası, arvadı və qızı qalan kişinin mirası nə cür bölünür? 10.11.11 3.053 dəfə oxundu
43 Bir nəfər öz şikəst uşağına çox mal-mülk miras qoya bilər? 08.07.12 1.328 dəfə oxundu
44 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.01.17 459 dəfə oxundu
45 Ölənin uşaqları varsa, qardaş-bacıları mirasdan nəsə ala bilərlər? 11.05.10 1.589 dəfə oxundu
46 Bir arvad öldü. Əri, 1 qardaşı, 1 bacısı qaldı. Onun mirasını nə cür bölək? 14.12.11 1.365 dəfə oxundu
47 Valideynlər mirasın bölünməyinə mane ola bilərlər? 31.07.12 1.297 dəfə oxundu
48 Kişi öldü. Arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 09.02.10 1.708 dəfə oxundu
49 Mirasda əkin yerləri və torpaq sahələrini necə bölüşdürmək lazımdır? 24.05.10 1.581 dəfə oxundu
50 Bir nəfər mirasını uşaqlarından təkcə birinə vəsiyyət edə bilər? 28.12.11 1.428 dəfə oxundu
51 Kişi öldü. Arvadı və 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 03.09.12 1.531 dəfə oxundu
52 Kişi öldü. Üç oğlu, bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.02.10 2.227 dəfə oxundu
53 Kişi öldü. Arvadı, 5 oğlu, 2 qızı qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 25.05.10 1.515 dəfə oxundu
54 Varislərdən biri dinin miras sistemini rədd etsə, nə olar? 29.12.11 1.345 dəfə oxundu
55 Kişi öldü. Anası, 1 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür pay olunmalıdır? 19.10.12 1.501 dəfə oxundu
56 Miras məsələsində uşaqlara fərq qoymağın hökmü nədir? 25.01.10 1.794 dəfə oxundu
57 Kişi öldü. Arvadı, 1 qızı və 2 oğlu qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 07.06.10 1.885 dəfə oxundu
58 Kişi öldü. Arvadı və 3 uşağı qaldı. Onun vərəsəsi necə pay olunmalıdır? 10.01.12 1.386 dəfə oxundu
59 Kişi öldü. Mirası arvadı, qızı və ölən oğlunun uşaqlarına necə verilməlidir? 08.12.12 1.258 dəfə oxundu
60 Ölən adamın mirası necə bölüşdürülür? 25.01.10 1.756 dəfə oxundu
61 Övladlığa götürülən uşağa miras düşür? 29.06.10 1.855 dəfə oxundu
62 Pul aldığım adam öldü. Onun borcunu kimə qaytarım? 16.01.12 1.541 dəfə oxundu
63 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür bölüşdürülür? 19.06.13 1.194 dəfə oxundu