Qiyməti qızışdırmaq halaldır?
Müsəlmanlar > Al-ver > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 01 Şubat 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mən Bakıdakı bazarların birində satıcı işləyirəm. Öz polkam var. Bəzən elə olur ki, yanımdakı satıcılardan bəziləri öz adamlarına gəlib qiyməti qızışdırmağı tapşırırlar. Onlar da o satıcılardan müəyyən qədər pul aldıqlarına görə gəlib belə edirlər. Nəticədə satıcı əlindəki malı layiq olmayan qiymətə satır. Yəni, 50 manatlıq bir malı 200 manata! Alıcı aldadılır. Sonra öz aralarında bunu deyib gülürlər. Bu da mənə pis təsir edir. Xahiş edirəm, deyin, İslam dini buna necə baxır?

Cavab: Qiyməti qızışdırmaq satılmayan, keyfiyyətsiz, xarab və yaxud da keyfiyyətli və təmiz bir malı çox yüksək bir qiymətə bazara çıxartmaq məqsədilə saxta (süni) yolla və əslində tələb olmadığı halda, tələb varmış kimi hərəkət etmək deməkdir. Bu, İslam dini tərəfindən qadağan edilib.1

Bu yolla haqsızlıq edib gəlir götürmək (pul qazanmaq) və insanları aldatmaq İslama əsasən qadağandır. Peyğəmbərimiz Muhəmməd (s. a. v.) bazar adamlarının düzgün və ədalətli olmağını tələb etmiş, onlara yalan və fırıldaqdan uzaq durmalı olduqlarını bildirmiş, bu məqsədlə də: “Qiyməti qızışdırmayın!”, – demişdir.2

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı əhvalatı misal göstərmək mümkündür:

“Bir dəfə Əməvi xəlifəsi II Ömər (Ömər ibn Əbdüləziz) Ubeyd ibn Müslim adlı bir nəfəri mir malı satmaq üçün bazara göndərir. O da həmin malı satdıqdan sonra xəlifənin yanına qayıdır. Ona belə deyir:

-Hörmətli xəlifə, əgər malı qiyməti qızışdırmadan satsaydım, ziyana düşəcəkdim.

Xəlifə ondan belə bir sual soruşur:

-Deməli, sən qiyməti qızışdırıb artırırdın ha! Əslində isə almaq istəmirdin. Eləmi?

Ubeyd ona belə cavab verir:

-Bəli, elədir ki, var.

Xəlifə: “Buna nəcəş (qiyməti qızışdırmaq) deyilir. Bu, halal deyil. Get, bir adam göndər. Həmin satış etibarsızdır. Gedib bunu camaata bildirsin”, – deyə, tapşırıq verir.”

Buradan da məlum olur ki, bur cür bir iş İslam dininə əsasən düzgün deyil. Odur ki, müsəlman bir insan belə hərəkətlər etməməli, edənlərə münasib bir dil və üslubla xəbərdarlıq etməlidir.

QEYD: Cavab hazırlandığı vaxt aşağıdakı mənbədən istifadə edilmişdir:

Bütün yönleriyle asr-ı saadette İslam (Türk dilində), İstanbul, Ənsar nəşriyyatı, 2-ci nəşr, 2007-ci il, 4-cü cild, s. 348.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əbdülqəni əl-Meydani əd-Dəməşqi, əl-lubab fi şərh əl-kitab, “Beyu-l-fəsad” fəsli, Beyrut, Daru-l-hədis nəşriyyatı, 1979, s. 25-30. []
  2. İbn Macə, Ticarət, 2173-2174. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.714 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.879 dəfə oxundu
2 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.992 dəfə oxundu
3 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.318 dəfə oxundu
4 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.644 dəfə oxundu
5 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.143 dəfə oxundu
6 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.144 dəfə oxundu
7 Dövlətin iqtisad üçün Avropa şirkətlərindən məsləhətçi alması doğrudurmu? 26.10.18 48 dəfə oxundu
8 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.814 dəfə oxundu
9 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.564 dəfə oxundu
10 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.545 dəfə oxundu
11 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.339 dəfə oxundu
12 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 2.000 dəfə oxundu
13 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.643 dəfə oxundu
14 İpoteka ilə ev almaq olarmı? 08.04.19 96 dəfə oxundu
15 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.560 dəfə oxundu
16 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.966 dəfə oxundu
17 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.690 dəfə oxundu
18 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.666 dəfə oxundu
19 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.826 dəfə oxundu
20 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.427 dəfə oxundu
21 İnternet klub 26.06.09 2.618 dəfə oxundu
22 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.560 dəfə oxundu
23 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.470 dəfə oxundu
24 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.516 dəfə oxundu
25 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.845 dəfə oxundu
26 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.176 dəfə oxundu
27 Çayxana və kafe 26.06.09 3.052 dəfə oxundu
28 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.311 dəfə oxundu
29 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.994 dəfə oxundu
30 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.869 dəfə oxundu
31 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.273 dəfə oxundu
32 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.253 dəfə oxundu
33 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.470 dəfə oxundu
34 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.068 dəfə oxundu
35 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.255 dəfə oxundu
36 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.182 dəfə oxundu
37 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.408 dəfə oxundu
38 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.328 dəfə oxundu
39 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.692 dəfə oxundu
40 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.249 dəfə oxundu
41 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.498 dəfə oxundu
42 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.515 dəfə oxundu
43 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.719 dəfə oxundu
44 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.547 dəfə oxundu
45 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.450 dəfə oxundu
46 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.186 dəfə oxundu
47 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.035 dəfə oxundu
48 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.736 dəfə oxundu
49 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.156 dəfə oxundu
50 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.806 dəfə oxundu
51 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.215 dəfə oxundu
52 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.912 dəfə oxundu
53 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.019 dəfə oxundu
54 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.513 dəfə oxundu
55 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.214 dəfə oxundu
56 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.306 dəfə oxundu
57 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.564 dəfə oxundu
58 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.168 dəfə oxundu
59 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.896 dəfə oxundu
60 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.998 dəfə oxundu
61 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.477 dəfə oxundu
62 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.448 dəfə oxundu
63 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 798 dəfə oxundu
64 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.119 dəfə oxundu
65 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.660 dəfə oxundu
66 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.854 dəfə oxundu
67 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.609 dəfə oxundu
68 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.044 dəfə oxundu
69 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.878 dəfə oxundu
70 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.745 dəfə oxundu
71 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.657 dəfə oxundu
72 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.700 dəfə oxundu
73 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.714 dəfə oxundu
74 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.548 dəfə oxundu
75 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.437 dəfə oxundu
76 Komissiya haqqı 29.06.09 1.785 dəfə oxundu
77 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 2.081 dəfə oxundu
78 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.409 dəfə oxundu
79 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.977 dəfə oxundu
80 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.806 dəfə oxundu
81 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.308 dəfə oxundu
82 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 830 dəfə oxundu
83 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.890 dəfə oxundu
84 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.466 dəfə oxundu
85 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.156 dəfə oxundu
86 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.809 dəfə oxundu
87 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.040 dəfə oxundu
88 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.380 dəfə oxundu
89 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 751 dəfə oxundu
90 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 7.154 dəfə oxundu
91 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.795 dəfə oxundu
92 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.666 dəfə oxundu
93 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.597 dəfə oxundu
94 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.615 dəfə oxundu
95 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.314 dəfə oxundu
96 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 98 dəfə oxundu
97 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.115 dəfə oxundu
98 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.958 dəfə oxundu
99 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.750 dəfə oxundu
100 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.315 dəfə oxundu