Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı?
Müsəlmanlar > Qurban > Tədqiqatlar Tarix: 21 Eylül 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bəziləri özlərinin dində Qurana əsaslandıqlarını, Quranda isə qurban kəsmə ibadəti olmadığını irəli sürürlər. Bu doğrudurmu? Quranda qurban kəsmənin dəlili yoxdur?

Cavab: Əvvəlcə bu barədə məzhəblərin dəlilləri və nəyə əsaslandıqları barədə qısa bir məlumat vermək uyğun olacaqdır. Məzhəblər ümumiyyətlə bu  barədə təkcə Kövsər surəsinin 3-cü ayəsini əsas alaraq fətva verməkdədirlər. Surənin ilk iki ayəsi belədir: اِنَّآ اَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ  فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

“Həqiqətən, Biz Kovsəri sənə bağışladıq. Sən də Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs!”

Məzhəblər bu surədəki “وَانْحَر” = “qurban kəs!” kəliməsinin əmrmi, tövsiyəmi, yoxsa, təkcə peyğəmbərəmi aid olduğu haqda fərqli görüşlərə sahib olublar. Bu fərqli görüşlərinə əsaslanaraq qurban bir qisminə görə vacib, digər bir qisminə görə isə sünnə olduğu qənaətinə gəliblər.

Müasir dövrümüzdə isə biz Qurana əsaslanırıq deyən, əslində isə Qurandakı bir çox əmrlərdən insanları uzaq tutmağa çalışanlar da təkcə bu ayəyə əsaslanaraq Quranda “وَانْحَر” kəliməsinin qurban kəsmə ilə əlaqəsi olmadığını iddia etməkdədirlər.

Əslində məzhəblər arasında bu fərqli görüşlərin yaranmasında və İslam düşmənlərinə bu cür materiallar verilməsində ən böyük qəbahət  yenə məzhəblərin əsaslandıqları metodolojidədir. Bu məzhəblər İslami hökmlərin çoxunda Qurana əsaslanmadıqları kimi bu mövzuda da Qurana əsaslanmamışlar. Quranda qurban barədə əsas ayələri gözardı edib, təkcə yuxarıdakı ayəni alaraq, onu da səhv yorumlamaq surətiylə hokm çıxarmışlar. Halbuki, təkcə bu ayə qurbana dəlil olmaz. Çünki, “وَانْحَر” kəliməsi “köksünə (üstündəki çüxura) biçaq saplayaraq kəs”– deməkdir. Ərəblər böyük heyvanları, dəvəni ayaqda köksünə biçaq saplayaraq kəsərlər.

Məzhəblərin və müstəşriklərin fikirləri haqda qısa bir məlumatdan sonra qurban kəsmə barədə Quranın dediklərini izah etməyə çalışaq:

“İnsanlar arasında həcci elan et ki, onlar sənin yanına piyada və ya hər bir uzaq yoldan gələn yorğun dəvələr üstündə gəlsinlər.”

“Qoy onlar öz mənfəətlərinin şahidi olsunlar və məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Onlardan özünüz də yeyin, məzlum yoxsullara da yedirdin!” (Həcc, 27-28)

Ayədə İbrahim əleyhissəlama “məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər.”– deyilməsi, İbrahim əleyhissəlamdan əvvəl də bu ibadətin məlum olduğuna və müəyyən, bilinən günlərdən olduğuna işarədir. Çünki qurban ibadəti, Adəm əleyhissəlamdan bu yana davam edən bir ibadətdir. Bu barədə dəlilimiz yenə Qurana əsaslanmaqdadır:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Nəzərinizə çatdıraq ki, bu ayədə qurban kəsənin Allahın adını çəkməsi şərt qoşulmaqdadır. Bunun səbəbi də qurbanın bir ibadət olması vəsiləsilədir. Digər vaxtlarda Allahın adını çəkmək şərti axtarılmaz. Çəkilərsə daha yaxşıdır. Ancaq çəkilməsə də yenə problem yoxdur. Əti haram olmaz, yeyilir. Çünki haram olması üçün Allahdan başqası adına kəsilməsi lazımdır.[1]

Qurban kəsmənin bir başqa açıq dəlili də Həcc surəsinin 36-cı ayəsidir:

“Cüssələri mükəmməl olanları da sizin üçün Allaha qulluğun nişanələrindən etdik. Onlarda sizin üçün xeyir vardır. Cərgə-cərgə düzülmüş halda (kəsərkən) Allahın adını çəkin. Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin. Beləcə, onları (qurbanlıq heyvanları) sizə ram etdik ki, bəlkə şükür edəsiniz.”

Ayənin “Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin.” əmrinə əsasən qurbanlıqlar ən az üç yerə bölünür.

İndi isə qurbanın nə cür bir ibadət olduğuna, fərzmi, yoxsa sünnəmi olduğuna nəzər salaq:

Bir mövzu haqda dini bir fətva vermək üçün o sahədə nazil olan bütün ayələri birləşdirmək və eyni zamanda peyğəmbərimizin bu barədəki icraatlarına da baxmaq lazımdır. Peyğəmbər əleyhissəlamın belə, bir mövzu haqda Allahdan ətraflı izahat və əmr gəlmədikcə o movzu haqda heç bir tətbiqatı olmamışdır. Bu səbəblə peyğəmbərimiz Məkkə dövründə nazil olan Kövsər surəsindəki ayəylə hərəkət edərək, Məkkədə qurban kəsməmişdir. Bu barədə Mədinədə bir başqa açıq ayə gəldiyi zaman, qalxıb qurbanını kəsmişdir. Bu ayələrdən  birini yenə xatırladaq:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Bu barədə peyğəmbərin icraatlarını da təqdim edərək və yuxarıdakı ayələri də əsas gətirərək bunu rahatlıqla deyə bilərik ki, qurban ibadəti hər kəsə ayrı ayrılıqda deyil, bütün ümmətə fərz qılınan bir ibadətdir. Qurban, heç bir ibadətə bənzəməz; o, şəxslərə deyil, ümmətə fərz qılınmışdır. Bəzən bir adam ümmət adına qurban kəsə bilər. Eynilə fərzi kifayə kimi. Bu ibadəti bir nəfər yerinə gətirdiyi təqdirdə digərlərinin üzərindən fərziyyəti qalxar. Necəki Rəsulullah (s.a.v.) qurban bayramlarının birində tək birdənə qoç kəsmiş və belə demişdi:

“Mən, İbrahimin dini üzərə üzümü birbaşa göyləri və yeri yaradana tərəf çevirdim. Mən müşriklərdən deyiləm. De: mənim duam da, qurbanım da, həyatım və vəfatım da, aləmlərin Rəbbi olan Allah üçündür! Mən müsəlmanlardanam. Allahım bu səndəndir və sənədir; Muhəmməddən və ümmətindən, bismilləhi vallahu əkbər.”[2]

Bir dəfə Allahın Elçisi yaxşı baxımlı, buynuzlu, ala-bula iki qoç almışdı, onlardan birini “Allahım bu, ümmətimdən sənin birliyinə və mənim təbliğimə şəhadət edən hər kəsin adınadır” ikincisini də “Bu Muhəmməd və Muhəmmədin ailəsi adınadır.”-deyərək kəsmişdir.[3]

Nəticə olaraq bir daha bunu qeyd edək ki, müasir dövrümüzdə Qurana yönəlmənin gücləndiyini görən müstəşriklər, Quran adından özlərinə uyan və hər fürsətdə dini, müsəlmanları ələ salmağa çalışan bir təşkilat qurublar. Bunlar, biz Qurana əsaslanırıq deyib, insanları Qurandakı bir çox hökmlərdən, məsuliyyətlərdən uzaq tutmağa çalışırlar. Eyni zamanda mövzumuzla əlaqədar olaraq da Quranda bu qədər ayələr olmasına baxmayaraq, bir tək kəliməni istədikləri mənaya yorumlayıb, qurban ibadətinin olmadığını irəli sürürlər. Belələrinə qarşı ayıq olmaq və bu barədə əhli olmayanların yorumlarına aldanmamaq üçün çoxlu Quran oxumaq lazımdır. Allah bizi Allah adına, Quran adına və məzhəb adına aldadanların fitnəsindən qorusun! Amin!

Suala cavab verdi: Süleymaniyə elmi araşdırmalar cəmiyyəti.

Buna oxşar sual-cavabla aşağıdakı linkdə tanış ola bilərsiniz:

http://www.muselmanlar.com/muzakire-ve-mubahiseler/5506.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

[1] Bəqərə 2/173; Nəhl 16/115.

[2] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, III, 356, 362; Əbu Davud, “Dəhaya” 8

[3] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, VI, 391, 392.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.237 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.134 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.565 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.647 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.030 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.853 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.624 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.511 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.744 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.783 dəfə oxundu
11 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.316 dəfə oxundu
12 Vəhy 12.04.13 1.811 dəfə oxundu
13 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 706 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.673 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.630 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.670 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 1.203 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.390 dəfə oxundu
19 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 818 dəfə oxundu
20 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.371 dəfə oxundu
21 Qəndil 30.06.09 8.016 dəfə oxundu
22 Şəfaət 08.04.10 3.194 dəfə oxundu
23 Surroqat analıq 03.02.12 4.822 dəfə oxundu
24 Təvəssül 10.06.13 3.139 dəfə oxundu
25 “Ən zəif ev” 09.03.18 357 dəfə oxundu
26 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.675 dəfə oxundu
27 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.190 dəfə oxundu
28 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.564 dəfə oxundu
29 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.602 dəfə oxundu
30 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.395 dəfə oxundu
31 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 516 dəfə oxundu
32 Donuz dərisi 02.11.09 3.269 dəfə oxundu
33 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.973 dəfə oxundu
34 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.893 dəfə oxundu
35 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.133 dəfə oxundu
36 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.205 dəfə oxundu
37 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 337 dəfə oxundu
38 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.083 dəfə oxundu
39 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 48.170 dəfə oxundu
40 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.826 dəfə oxundu
41 Şəfaət inancı 08.02.11 2.940 dəfə oxundu
42 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
43 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.109 dəfə oxundu
44 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 598 dəfə oxundu
45 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.147 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.462 dəfə oxundu
47 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.979 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.883 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.554 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.104 dəfə oxundu
51 Xums nədir? 11.01.19 334 dəfə oxundu
52 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.954 dəfə oxundu
53 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.622 dəfə oxundu
54 Dua 25.11.10 7.092 dəfə oxundu
55 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.864 dəfə oxundu
56 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.121 dəfə oxundu
57 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.136 dəfə oxundu
58 Коран и культурное развитие. 30.01.19 218 dəfə oxundu
59 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.870 dəfə oxundu
60 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.325 dəfə oxundu
61 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.831 dəfə oxundu
62 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.505 dəfə oxundu
63 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.453 dəfə oxundu
64 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.593 dəfə oxundu
65 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 34 dəfə oxundu
66 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.426 dəfə oxundu
67 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.554 dəfə oxundu
68 Şirk və küfr 14.07.11 3.606 dəfə oxundu
69 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.195 dəfə oxundu
70 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.179 dəfə oxundu
71 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.817 dəfə oxundu
72 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.941 dəfə oxundu
73 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.199 dəfə oxundu
74 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.937 dəfə oxundu
75 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.186 dəfə oxundu
76 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.990 dəfə oxundu
77 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.138 dəfə oxundu
78 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.585 dəfə oxundu
79 Hikmət 09.01.16 4.572 dəfə oxundu
80 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.969 dəfə oxundu
81 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.642 dəfə oxundu
82 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.814 dəfə oxundu
83 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.587 dəfə oxundu
84 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.052 dəfə oxundu
85 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.990 dəfə oxundu
86 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.510 dəfə oxundu
87 Faiz 29.03.10 4.547 dəfə oxundu
88 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.450 dəfə oxundu
89 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.637 dəfə oxundu
90 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.174 dəfə oxundu
91 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.420 dəfə oxundu
92 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.993 dəfə oxundu
93 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.286 dəfə oxundu
94 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.083 dəfə oxundu
95 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.548 dəfə oxundu
96 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.572 dəfə oxundu
97 Vərdişlər 10.04.10 2.632 dəfə oxundu
98 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.895 dəfə oxundu
99 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.774 dəfə oxundu
100 Tağut 28.04.17 3.667 dəfə oxundu