Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı?
Müsəlmanlar > Qurban > Tədqiqatlar Tarix: 21 Eylül 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bəziləri özlərinin dində Qurana əsaslandıqlarını, Quranda isə qurban kəsmə ibadəti olmadığını irəli sürürlər. Bu doğrudurmu? Quranda qurban kəsmənin dəlili yoxdur?

Cavab: Əvvəlcə bu barədə məzhəblərin dəlilləri və nəyə əsaslandıqları barədə qısa bir məlumat vermək uyğun olacaqdır. Məzhəblər ümumiyyətlə bu  barədə təkcə Kövsər surəsinin 3-cü ayəsini əsas alaraq fətva verməkdədirlər. Surənin ilk iki ayəsi belədir: اِنَّآ اَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ  فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

“Həqiqətən, Biz Kovsəri sənə bağışladıq. Sən də Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs!”

Məzhəblər bu surədəki “وَانْحَر” = “qurban kəs!” kəliməsinin əmrmi, tövsiyəmi, yoxsa, təkcə peyğəmbərəmi aid olduğu haqda fərqli görüşlərə sahib olublar. Bu fərqli görüşlərinə əsaslanaraq qurban bir qisminə görə vacib, digər bir qisminə görə isə sünnə olduğu qənaətinə gəliblər.

Müasir dövrümüzdə isə biz Qurana əsaslanırıq deyən, əslində isə Qurandakı bir çox əmrlərdən insanları uzaq tutmağa çalışanlar da təkcə bu ayəyə əsaslanaraq Quranda “وَانْحَر” kəliməsinin qurban kəsmə ilə əlaqəsi olmadığını iddia etməkdədirlər.

Əslində məzhəblər arasında bu fərqli görüşlərin yaranmasında və İslam düşmənlərinə bu cür materiallar verilməsində ən böyük qəbahət  yenə məzhəblərin əsaslandıqları metodolojidədir. Bu məzhəblər İslami hökmlərin çoxunda Qurana əsaslanmadıqları kimi bu mövzuda da Qurana əsaslanmamışlar. Quranda qurban barədə əsas ayələri gözardı edib, təkcə yuxarıdakı ayəni alaraq, onu da səhv yorumlamaq surətiylə hokm çıxarmışlar. Halbuki, təkcə bu ayə qurbana dəlil olmaz. Çünki, “وَانْحَر” kəliməsi “köksünə (üstündəki çüxura) biçaq saplayaraq kəs”– deməkdir. Ərəblər böyük heyvanları, dəvəni ayaqda köksünə biçaq saplayaraq kəsərlər.

Məzhəblərin və müstəşriklərin fikirləri haqda qısa bir məlumatdan sonra qurban kəsmə barədə Quranın dediklərini izah etməyə çalışaq:

“İnsanlar arasında həcci elan et ki, onlar sənin yanına piyada və ya hər bir uzaq yoldan gələn yorğun dəvələr üstündə gəlsinlər.”

“Qoy onlar öz mənfəətlərinin şahidi olsunlar və məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Onlardan özünüz də yeyin, məzlum yoxsullara da yedirdin!” (Həcc, 27-28)

Ayədə İbrahim əleyhissəlama “məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər.”– deyilməsi, İbrahim əleyhissəlamdan əvvəl də bu ibadətin məlum olduğuna və müəyyən, bilinən günlərdən olduğuna işarədir. Çünki qurban ibadəti, Adəm əleyhissəlamdan bu yana davam edən bir ibadətdir. Bu barədə dəlilimiz yenə Qurana əsaslanmaqdadır:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Nəzərinizə çatdıraq ki, bu ayədə qurban kəsənin Allahın adını çəkməsi şərt qoşulmaqdadır. Bunun səbəbi də qurbanın bir ibadət olması vəsiləsilədir. Digər vaxtlarda Allahın adını çəkmək şərti axtarılmaz. Çəkilərsə daha yaxşıdır. Ancaq çəkilməsə də yenə problem yoxdur. Əti haram olmaz, yeyilir. Çünki haram olması üçün Allahdan başqası adına kəsilməsi lazımdır.[1]

Qurban kəsmənin bir başqa açıq dəlili də Həcc surəsinin 36-cı ayəsidir:

“Cüssələri mükəmməl olanları da sizin üçün Allaha qulluğun nişanələrindən etdik. Onlarda sizin üçün xeyir vardır. Cərgə-cərgə düzülmüş halda (kəsərkən) Allahın adını çəkin. Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin. Beləcə, onları (qurbanlıq heyvanları) sizə ram etdik ki, bəlkə şükür edəsiniz.”

Ayənin “Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin.” əmrinə əsasən qurbanlıqlar ən az üç yerə bölünür.

İndi isə qurbanın nə cür bir ibadət olduğuna, fərzmi, yoxsa sünnəmi olduğuna nəzər salaq:

Bir mövzu haqda dini bir fətva vermək üçün o sahədə nazil olan bütün ayələri birləşdirmək və eyni zamanda peyğəmbərimizin bu barədəki icraatlarına da baxmaq lazımdır. Peyğəmbər əleyhissəlamın belə, bir mövzu haqda Allahdan ətraflı izahat və əmr gəlmədikcə o movzu haqda heç bir tətbiqatı olmamışdır. Bu səbəblə peyğəmbərimiz Məkkə dövründə nazil olan Kövsər surəsindəki ayəylə hərəkət edərək, Məkkədə qurban kəsməmişdir. Bu barədə Mədinədə bir başqa açıq ayə gəldiyi zaman, qalxıb qurbanını kəsmişdir. Bu ayələrdən  birini yenə xatırladaq:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Bu barədə peyğəmbərin icraatlarını da təqdim edərək və yuxarıdakı ayələri də əsas gətirərək bunu rahatlıqla deyə bilərik ki, qurban ibadəti hər kəsə ayrı ayrılıqda deyil, bütün ümmətə fərz qılınan bir ibadətdir. Qurban, heç bir ibadətə bənzəməz; o, şəxslərə deyil, ümmətə fərz qılınmışdır. Bəzən bir adam ümmət adına qurban kəsə bilər. Eynilə fərzi kifayə kimi. Bu ibadəti bir nəfər yerinə gətirdiyi təqdirdə digərlərinin üzərindən fərziyyəti qalxar. Necəki Rəsulullah (s.a.v.) qurban bayramlarının birində tək birdənə qoç kəsmiş və belə demişdi:

“Mən, İbrahimin dini üzərə üzümü birbaşa göyləri və yeri yaradana tərəf çevirdim. Mən müşriklərdən deyiləm. De: mənim duam da, qurbanım da, həyatım və vəfatım da, aləmlərin Rəbbi olan Allah üçündür! Mən müsəlmanlardanam. Allahım bu səndəndir və sənədir; Muhəmməddən və ümmətindən, bismilləhi vallahu əkbər.”[2]

Bir dəfə Allahın Elçisi yaxşı baxımlı, buynuzlu, ala-bula iki qoç almışdı, onlardan birini “Allahım bu, ümmətimdən sənin birliyinə və mənim təbliğimə şəhadət edən hər kəsin adınadır” ikincisini də “Bu Muhəmməd və Muhəmmədin ailəsi adınadır.”-deyərək kəsmişdir.[3]

Nəticə olaraq bir daha bunu qeyd edək ki, müasir dövrümüzdə Qurana yönəlmənin gücləndiyini görən müstəşriklər, Quran adından özlərinə uyan və hər fürsətdə dini, müsəlmanları ələ salmağa çalışan bir təşkilat qurublar. Bunlar, biz Qurana əsaslanırıq deyib, insanları Qurandakı bir çox hökmlərdən, məsuliyyətlərdən uzaq tutmağa çalışırlar. Eyni zamanda mövzumuzla əlaqədar olaraq da Quranda bu qədər ayələr olmasına baxmayaraq, bir tək kəliməni istədikləri mənaya yorumlayıb, qurban ibadətinin olmadığını irəli sürürlər. Belələrinə qarşı ayıq olmaq və bu barədə əhli olmayanların yorumlarına aldanmamaq üçün çoxlu Quran oxumaq lazımdır. Allah bizi Allah adına, Quran adına və məzhəb adına aldadanların fitnəsindən qorusun! Amin!

Suala cavab verdi: Süleymaniyə elmi araşdırmalar cəmiyyəti.

Buna oxşar sual-cavabla aşağıdakı linkdə tanış ola bilərsiniz:

http://www.muselmanlar.com/muzakire-ve-mubahiseler/5506.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

[1] Bəqərə 2/173; Nəhl 16/115.

[2] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, III, 356, 362; Əbu Davud, “Dəhaya” 8

[3] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, VI, 391, 392.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.289 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.306 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.770 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.686 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.058 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.886 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.644 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.678 dəfə oxundu
9 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
10 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.180 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.811 dəfə oxundu
12 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.132 dəfə oxundu
13 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.940 dəfə oxundu
14 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.917 dəfə oxundu
15 Vərdişlər 10.04.10 2.662 dəfə oxundu
16 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.941 dəfə oxundu
17 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.083 dəfə oxundu
18 Tağut 28.04.17 4.272 dəfə oxundu
19 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.781 dəfə oxundu
20 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.804 dəfə oxundu
21 Kişinin seksuallığı 09.01.12 17.060 dəfə oxundu
22 Vəhy 12.04.13 1.821 dəfə oxundu
23 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 963 dəfə oxundu
24 Təsbeh 06.07.09 3.704 dəfə oxundu
25 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.741 dəfə oxundu
26 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.686 dəfə oxundu
27 İsra və Merac 02.04.16 1.217 dəfə oxundu
28 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.406 dəfə oxundu
29 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 956 dəfə oxundu
30 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.386 dəfə oxundu
31 Qəndil 30.06.09 8.108 dəfə oxundu
32 Şəfaət 08.04.10 3.226 dəfə oxundu
33 Surroqat analıq 03.02.12 4.907 dəfə oxundu
34 Təvəssül 10.06.13 3.167 dəfə oxundu
35 “Ən zəif ev” 09.03.18 391 dəfə oxundu
36 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.742 dəfə oxundu
37 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.541 dəfə oxundu
38 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.597 dəfə oxundu
39 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.638 dəfə oxundu
40 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.445 dəfə oxundu
41 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 774 dəfə oxundu
42 Donuz dərisi 02.11.09 3.292 dəfə oxundu
43 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.293 dəfə oxundu
44 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 8.006 dəfə oxundu
45 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.225 dəfə oxundu
46 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.222 dəfə oxundu
47 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 359 dəfə oxundu
48 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.135 dəfə oxundu
49 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.759 dəfə oxundu
50 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.914 dəfə oxundu
51 Şəfaət inancı 08.02.11 2.970 dəfə oxundu
52 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.863 dəfə oxundu
53 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.215 dəfə oxundu
54 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 730 dəfə oxundu
55 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.652 dəfə oxundu
56 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.476 dəfə oxundu
57 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.135 dəfə oxundu
58 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.084 dəfə oxundu
59 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.708 dəfə oxundu
60 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.171 dəfə oxundu
61 Xums nədir? 11.01.19 440 dəfə oxundu
62 Qadınların şahidliyi 14.05.09 3.008 dəfə oxundu
63 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.645 dəfə oxundu
64 Dua 25.11.10 7.131 dəfə oxundu
65 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.098 dəfə oxundu
66 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.261 dəfə oxundu
67 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.175 dəfə oxundu
68 Коран и культурное развитие. 30.01.19 240 dəfə oxundu
69 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.943 dəfə oxundu
70 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.537 dəfə oxundu
71 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.891 dəfə oxundu
72 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.514 dəfə oxundu
73 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.465 dəfə oxundu
74 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.728 dəfə oxundu
75 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 246 dəfə oxundu
76 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.455 dəfə oxundu
77 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.571 dəfə oxundu
78 Şirk və küfr 14.07.11 3.687 dəfə oxundu
79 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.241 dəfə oxundu
80 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.243 dəfə oxundu
81 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 167 dəfə oxundu
82 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.199 dəfə oxundu
83 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.031 dəfə oxundu
84 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.249 dəfə oxundu
85 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.954 dəfə oxundu
86 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.289 dəfə oxundu
87 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.997 dəfə oxundu
88 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.377 dəfə oxundu
89 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.099 dəfə oxundu
90 Hikmət 09.01.16 4.814 dəfə oxundu
91 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.335 dəfə oxundu
92 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.677 dəfə oxundu
93 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.862 dəfə oxundu
94 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.667 dəfə oxundu
95 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.071 dəfə oxundu
96 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.258 dəfə oxundu
97 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.539 dəfə oxundu
98 Faiz 29.03.10 4.714 dəfə oxundu
99 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.465 dəfə oxundu
100 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.660 dəfə oxundu