Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı?
Müsəlmanlar > Qurban > Tədqiqatlar Tarix: 21 Eylül 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bəziləri özlərinin dində Qurana əsaslandıqlarını, Quranda isə qurban kəsmə ibadəti olmadığını irəli sürürlər. Bu doğrudurmu? Quranda qurban kəsmənin dəlili yoxdur?

Cavab: Əvvəlcə bu barədə məzhəblərin dəlilləri və nəyə əsaslandıqları barədə qısa bir məlumat vermək uyğun olacaqdır. Məzhəblər ümumiyyətlə bu  barədə təkcə Kövsər surəsinin 3-cü ayəsini əsas alaraq fətva verməkdədirlər. Surənin ilk iki ayəsi belədir: اِنَّآ اَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ  فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

“Həqiqətən, Biz Kovsəri sənə bağışladıq. Sən də Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs!”

Məzhəblər bu surədəki “وَانْحَر” = “qurban kəs!” kəliməsinin əmrmi, tövsiyəmi, yoxsa, təkcə peyğəmbərəmi aid olduğu haqda fərqli görüşlərə sahib olublar. Bu fərqli görüşlərinə əsaslanaraq qurban bir qisminə görə vacib, digər bir qisminə görə isə sünnə olduğu qənaətinə gəliblər.

Müasir dövrümüzdə isə biz Qurana əsaslanırıq deyən, əslində isə Qurandakı bir çox əmrlərdən insanları uzaq tutmağa çalışanlar da təkcə bu ayəyə əsaslanaraq Quranda “وَانْحَر” kəliməsinin qurban kəsmə ilə əlaqəsi olmadığını iddia etməkdədirlər.

Əslində məzhəblər arasında bu fərqli görüşlərin yaranmasında və İslam düşmənlərinə bu cür materiallar verilməsində ən böyük qəbahət  yenə məzhəblərin əsaslandıqları metodolojidədir. Bu məzhəblər İslami hökmlərin çoxunda Qurana əsaslanmadıqları kimi bu mövzuda da Qurana əsaslanmamışlar. Quranda qurban barədə əsas ayələri gözardı edib, təkcə yuxarıdakı ayəni alaraq, onu da səhv yorumlamaq surətiylə hokm çıxarmışlar. Halbuki, təkcə bu ayə qurbana dəlil olmaz. Çünki, “وَانْحَر” kəliməsi “köksünə (üstündəki çüxura) biçaq saplayaraq kəs”– deməkdir. Ərəblər böyük heyvanları, dəvəni ayaqda köksünə biçaq saplayaraq kəsərlər.

Məzhəblərin və müstəşriklərin fikirləri haqda qısa bir məlumatdan sonra qurban kəsmə barədə Quranın dediklərini izah etməyə çalışaq:

“İnsanlar arasında həcci elan et ki, onlar sənin yanına piyada və ya hər bir uzaq yoldan gələn yorğun dəvələr üstündə gəlsinlər.”

“Qoy onlar öz mənfəətlərinin şahidi olsunlar və məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Onlardan özünüz də yeyin, məzlum yoxsullara da yedirdin!” (Həcc, 27-28)

Ayədə İbrahim əleyhissəlama “məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər.”– deyilməsi, İbrahim əleyhissəlamdan əvvəl də bu ibadətin məlum olduğuna və müəyyən, bilinən günlərdən olduğuna işarədir. Çünki qurban ibadəti, Adəm əleyhissəlamdan bu yana davam edən bir ibadətdir. Bu barədə dəlilimiz yenə Qurana əsaslanmaqdadır:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Nəzərinizə çatdıraq ki, bu ayədə qurban kəsənin Allahın adını çəkməsi şərt qoşulmaqdadır. Bunun səbəbi də qurbanın bir ibadət olması vəsiləsilədir. Digər vaxtlarda Allahın adını çəkmək şərti axtarılmaz. Çəkilərsə daha yaxşıdır. Ancaq çəkilməsə də yenə problem yoxdur. Əti haram olmaz, yeyilir. Çünki haram olması üçün Allahdan başqası adına kəsilməsi lazımdır.[1]

Qurban kəsmənin bir başqa açıq dəlili də Həcc surəsinin 36-cı ayəsidir:

“Cüssələri mükəmməl olanları da sizin üçün Allaha qulluğun nişanələrindən etdik. Onlarda sizin üçün xeyir vardır. Cərgə-cərgə düzülmüş halda (kəsərkən) Allahın adını çəkin. Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin. Beləcə, onları (qurbanlıq heyvanları) sizə ram etdik ki, bəlkə şükür edəsiniz.”

Ayənin “Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin.” əmrinə əsasən qurbanlıqlar ən az üç yerə bölünür.

İndi isə qurbanın nə cür bir ibadət olduğuna, fərzmi, yoxsa sünnəmi olduğuna nəzər salaq:

Bir mövzu haqda dini bir fətva vermək üçün o sahədə nazil olan bütün ayələri birləşdirmək və eyni zamanda peyğəmbərimizin bu barədəki icraatlarına da baxmaq lazımdır. Peyğəmbər əleyhissəlamın belə, bir mövzu haqda Allahdan ətraflı izahat və əmr gəlmədikcə o movzu haqda heç bir tətbiqatı olmamışdır. Bu səbəblə peyğəmbərimiz Məkkə dövründə nazil olan Kövsər surəsindəki ayəylə hərəkət edərək, Məkkədə qurban kəsməmişdir. Bu barədə Mədinədə bir başqa açıq ayə gəldiyi zaman, qalxıb qurbanını kəsmişdir. Bu ayələrdən  birini yenə xatırladaq:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Bu barədə peyğəmbərin icraatlarını da təqdim edərək və yuxarıdakı ayələri də əsas gətirərək bunu rahatlıqla deyə bilərik ki, qurban ibadəti hər kəsə ayrı ayrılıqda deyil, bütün ümmətə fərz qılınan bir ibadətdir. Qurban, heç bir ibadətə bənzəməz; o, şəxslərə deyil, ümmətə fərz qılınmışdır. Bəzən bir adam ümmət adına qurban kəsə bilər. Eynilə fərzi kifayə kimi. Bu ibadəti bir nəfər yerinə gətirdiyi təqdirdə digərlərinin üzərindən fərziyyəti qalxar. Necəki Rəsulullah (s.a.v.) qurban bayramlarının birində tək birdənə qoç kəsmiş və belə demişdi:

“Mən, İbrahimin dini üzərə üzümü birbaşa göyləri və yeri yaradana tərəf çevirdim. Mən müşriklərdən deyiləm. De: mənim duam da, qurbanım da, həyatım və vəfatım da, aləmlərin Rəbbi olan Allah üçündür! Mən müsəlmanlardanam. Allahım bu səndəndir və sənədir; Muhəmməddən və ümmətindən, bismilləhi vallahu əkbər.”[2]

Bir dəfə Allahın Elçisi yaxşı baxımlı, buynuzlu, ala-bula iki qoç almışdı, onlardan birini “Allahım bu, ümmətimdən sənin birliyinə və mənim təbliğimə şəhadət edən hər kəsin adınadır” ikincisini də “Bu Muhəmməd və Muhəmmədin ailəsi adınadır.”-deyərək kəsmişdir.[3]

Nəticə olaraq bir daha bunu qeyd edək ki, müasir dövrümüzdə Qurana yönəlmənin gücləndiyini görən müstəşriklər, Quran adından özlərinə uyan və hər fürsətdə dini, müsəlmanları ələ salmağa çalışan bir təşkilat qurublar. Bunlar, biz Qurana əsaslanırıq deyib, insanları Qurandakı bir çox hökmlərdən, məsuliyyətlərdən uzaq tutmağa çalışırlar. Eyni zamanda mövzumuzla əlaqədar olaraq da Quranda bu qədər ayələr olmasına baxmayaraq, bir tək kəliməni istədikləri mənaya yorumlayıb, qurban ibadətinin olmadığını irəli sürürlər. Belələrinə qarşı ayıq olmaq və bu barədə əhli olmayanların yorumlarına aldanmamaq üçün çoxlu Quran oxumaq lazımdır. Allah bizi Allah adına, Quran adına və məzhəb adına aldadanların fitnəsindən qorusun! Amin!

Suala cavab verdi: Süleymaniyə elmi araşdırmalar cəmiyyəti.

Buna oxşar sual-cavabla aşağıdakı linkdə tanış ola bilərsiniz:

http://www.muselmanlar.com/muzakire-ve-mubahiseler/5506.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

[1] Bəqərə 2/173; Nəhl 16/115.

[2] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, III, 356, 362; Əbu Davud, “Dəhaya” 8

[3] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, VI, 391, 392.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.278 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.258 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.758 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.678 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.050 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.883 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.640 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.659 dəfə oxundu
9 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.086 dəfə oxundu
10 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.005 dəfə oxundu
11 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.229 dəfə oxundu
12 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.948 dəfə oxundu
13 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.258 dəfə oxundu
14 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.995 dəfə oxundu
15 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.301 dəfə oxundu
16 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.061 dəfə oxundu
17 Hikmət 09.01.16 4.723 dəfə oxundu
18 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.233 dəfə oxundu
19 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.671 dəfə oxundu
20 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.851 dəfə oxundu
21 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.637 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.064 dəfə oxundu
23 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.134 dəfə oxundu
24 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.530 dəfə oxundu
25 Faiz 29.03.10 4.656 dəfə oxundu
26 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.651 dəfə oxundu
28 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.178 dəfə oxundu
29 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
30 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.119 dəfə oxundu
31 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.645 dəfə oxundu
32 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.116 dəfə oxundu
33 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.790 dəfə oxundu
34 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.816 dəfə oxundu
35 Vərdişlər 10.04.10 2.654 dəfə oxundu
36 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.920 dəfə oxundu
37 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.011 dəfə oxundu
38 Tağut 28.04.17 4.105 dəfə oxundu
39 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.769 dəfə oxundu
40 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.798 dəfə oxundu
41 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.854 dəfə oxundu
42 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
43 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 866 dəfə oxundu
44 Təsbeh 06.07.09 3.695 dəfə oxundu
45 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.702 dəfə oxundu
46 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.685 dəfə oxundu
47 İsra və Merac 02.04.16 1.212 dəfə oxundu
48 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.399 dəfə oxundu
49 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 917 dəfə oxundu
50 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.379 dəfə oxundu
51 Qəndil 30.06.09 8.073 dəfə oxundu
52 Şəfaət 08.04.10 3.212 dəfə oxundu
53 Surroqat analıq 03.02.12 4.891 dəfə oxundu
54 Təvəssül 10.06.13 3.158 dəfə oxundu
55 “Ən zəif ev” 09.03.18 383 dəfə oxundu
56 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.730 dəfə oxundu
57 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.453 dəfə oxundu
58 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.587 dəfə oxundu
59 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.619 dəfə oxundu
60 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.427 dəfə oxundu
61 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 713 dəfə oxundu
62 Donuz dərisi 02.11.09 3.283 dəfə oxundu
63 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.175 dəfə oxundu
64 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.981 dəfə oxundu
65 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.205 dəfə oxundu
66 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
67 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 354 dəfə oxundu
68 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.128 dəfə oxundu
69 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.635 dəfə oxundu
70 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.896 dəfə oxundu
71 Şəfaət inancı 08.02.11 2.966 dəfə oxundu
72 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
73 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.169 dəfə oxundu
74 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 711 dəfə oxundu
75 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.477 dəfə oxundu
76 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
77 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.092 dəfə oxundu
78 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.995 dəfə oxundu
79 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.653 dəfə oxundu
80 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.144 dəfə oxundu
81 Xums nədir? 11.01.19 406 dəfə oxundu
82 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.996 dəfə oxundu
83 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.637 dəfə oxundu
84 Dua 25.11.10 7.119 dəfə oxundu
85 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.036 dəfə oxundu
86 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.217 dəfə oxundu
87 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.155 dəfə oxundu
88 Коран и культурное развитие. 30.01.19 236 dəfə oxundu
89 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.919 dəfə oxundu
90 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.445 dəfə oxundu
91 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.871 dəfə oxundu
92 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
93 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
94 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.676 dəfə oxundu
95 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 239 dəfə oxundu
96 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.445 dəfə oxundu
97 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
98 Şirk və küfr 14.07.11 3.658 dəfə oxundu
99 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.224 dəfə oxundu
100 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.219 dəfə oxundu