Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı?
Müsəlmanlar > Qurban > Tədqiqatlar Tarix: 21 Eylül 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bəziləri özlərinin dində Qurana əsaslandıqlarını, Quranda isə qurban kəsmə ibadəti olmadığını irəli sürürlər. Bu doğrudurmu? Quranda qurban kəsmənin dəlili yoxdur?

Cavab: Əvvəlcə bu barədə məzhəblərin dəlilləri və nəyə əsaslandıqları barədə qısa bir məlumat vermək uyğun olacaqdır. Məzhəblər ümumiyyətlə bu  barədə təkcə Kövsər surəsinin 3-cü ayəsini əsas alaraq fətva verməkdədirlər. Surənin ilk iki ayəsi belədir: اِنَّآ اَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ  فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

“Həqiqətən, Biz Kovsəri sənə bağışladıq. Sən də Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs!”

Məzhəblər bu surədəki “وَانْحَر” = “qurban kəs!” kəliməsinin əmrmi, tövsiyəmi, yoxsa, təkcə peyğəmbərəmi aid olduğu haqda fərqli görüşlərə sahib olublar. Bu fərqli görüşlərinə əsaslanaraq qurban bir qisminə görə vacib, digər bir qisminə görə isə sünnə olduğu qənaətinə gəliblər.

Müasir dövrümüzdə isə biz Qurana əsaslanırıq deyən, əslində isə Qurandakı bir çox əmrlərdən insanları uzaq tutmağa çalışanlar da təkcə bu ayəyə əsaslanaraq Quranda “وَانْحَر” kəliməsinin qurban kəsmə ilə əlaqəsi olmadığını iddia etməkdədirlər.

Əslində məzhəblər arasında bu fərqli görüşlərin yaranmasında və İslam düşmənlərinə bu cür materiallar verilməsində ən böyük qəbahət  yenə məzhəblərin əsaslandıqları metodolojidədir. Bu məzhəblər İslami hökmlərin çoxunda Qurana əsaslanmadıqları kimi bu mövzuda da Qurana əsaslanmamışlar. Quranda qurban barədə əsas ayələri gözardı edib, təkcə yuxarıdakı ayəni alaraq, onu da səhv yorumlamaq surətiylə hokm çıxarmışlar. Halbuki, təkcə bu ayə qurbana dəlil olmaz. Çünki, “وَانْحَر” kəliməsi “köksünə (üstündəki çüxura) biçaq saplayaraq kəs”– deməkdir. Ərəblər böyük heyvanları, dəvəni ayaqda köksünə biçaq saplayaraq kəsərlər.

Məzhəblərin və müstəşriklərin fikirləri haqda qısa bir məlumatdan sonra qurban kəsmə barədə Quranın dediklərini izah etməyə çalışaq:

“İnsanlar arasında həcci elan et ki, onlar sənin yanına piyada və ya hər bir uzaq yoldan gələn yorğun dəvələr üstündə gəlsinlər.”

“Qoy onlar öz mənfəətlərinin şahidi olsunlar və məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Onlardan özünüz də yeyin, məzlum yoxsullara da yedirdin!” (Həcc, 27-28)

Ayədə İbrahim əleyhissəlama “məlum günlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər.”– deyilməsi, İbrahim əleyhissəlamdan əvvəl də bu ibadətin məlum olduğuna və müəyyən, bilinən günlərdən olduğuna işarədir. Çünki qurban ibadəti, Adəm əleyhissəlamdan bu yana davam edən bir ibadətdir. Bu barədə dəlilimiz yenə Qurana əsaslanmaqdadır:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Nəzərinizə çatdıraq ki, bu ayədə qurban kəsənin Allahın adını çəkməsi şərt qoşulmaqdadır. Bunun səbəbi də qurbanın bir ibadət olması vəsiləsilədir. Digər vaxtlarda Allahın adını çəkmək şərti axtarılmaz. Çəkilərsə daha yaxşıdır. Ancaq çəkilməsə də yenə problem yoxdur. Əti haram olmaz, yeyilir. Çünki haram olması üçün Allahdan başqası adına kəsilməsi lazımdır.[1]

Qurban kəsmənin bir başqa açıq dəlili də Həcc surəsinin 36-cı ayəsidir:

“Cüssələri mükəmməl olanları da sizin üçün Allaha qulluğun nişanələrindən etdik. Onlarda sizin üçün xeyir vardır. Cərgə-cərgə düzülmüş halda (kəsərkən) Allahın adını çəkin. Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin. Beləcə, onları (qurbanlıq heyvanları) sizə ram etdik ki, bəlkə şükür edəsiniz.”

Ayənin “Böyrü üstə düşən zaman onlardan özünüz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənçiyə də yedirin.” əmrinə əsasən qurbanlıqlar ən az üç yerə bölünür.

İndi isə qurbanın nə cür bir ibadət olduğuna, fərzmi, yoxsa sünnəmi olduğuna nəzər salaq:

Bir mövzu haqda dini bir fətva vermək üçün o sahədə nazil olan bütün ayələri birləşdirmək və eyni zamanda peyğəmbərimizin bu barədəki icraatlarına da baxmaq lazımdır. Peyğəmbər əleyhissəlamın belə, bir mövzu haqda Allahdan ətraflı izahat və əmr gəlmədikcə o movzu haqda heç bir tətbiqatı olmamışdır. Bu səbəblə peyğəmbərimiz Məkkə dövründə nazil olan Kövsər surəsindəki ayəylə hərəkət edərək, Məkkədə qurban kəsməmişdir. Bu barədə Mədinədə bir başqa açıq ayə gəldiyi zaman, qalxıb qurbanını kəsmişdir. Bu ayələrdən  birini yenə xatırladaq:

“Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver.” (Həcc, 22/34)

Bu barədə peyğəmbərin icraatlarını da təqdim edərək və yuxarıdakı ayələri də əsas gətirərək bunu rahatlıqla deyə bilərik ki, qurban ibadəti hər kəsə ayrı ayrılıqda deyil, bütün ümmətə fərz qılınan bir ibadətdir. Qurban, heç bir ibadətə bənzəməz; o, şəxslərə deyil, ümmətə fərz qılınmışdır. Bəzən bir adam ümmət adına qurban kəsə bilər. Eynilə fərzi kifayə kimi. Bu ibadəti bir nəfər yerinə gətirdiyi təqdirdə digərlərinin üzərindən fərziyyəti qalxar. Necəki Rəsulullah (s.a.v.) qurban bayramlarının birində tək birdənə qoç kəsmiş və belə demişdi:

“Mən, İbrahimin dini üzərə üzümü birbaşa göyləri və yeri yaradana tərəf çevirdim. Mən müşriklərdən deyiləm. De: mənim duam da, qurbanım da, həyatım və vəfatım da, aləmlərin Rəbbi olan Allah üçündür! Mən müsəlmanlardanam. Allahım bu səndəndir və sənədir; Muhəmməddən və ümmətindən, bismilləhi vallahu əkbər.”[2]

Bir dəfə Allahın Elçisi yaxşı baxımlı, buynuzlu, ala-bula iki qoç almışdı, onlardan birini “Allahım bu, ümmətimdən sənin birliyinə və mənim təbliğimə şəhadət edən hər kəsin adınadır” ikincisini də “Bu Muhəmməd və Muhəmmədin ailəsi adınadır.”-deyərək kəsmişdir.[3]

Nəticə olaraq bir daha bunu qeyd edək ki, müasir dövrümüzdə Qurana yönəlmənin gücləndiyini görən müstəşriklər, Quran adından özlərinə uyan və hər fürsətdə dini, müsəlmanları ələ salmağa çalışan bir təşkilat qurublar. Bunlar, biz Qurana əsaslanırıq deyib, insanları Qurandakı bir çox hökmlərdən, məsuliyyətlərdən uzaq tutmağa çalışırlar. Eyni zamanda mövzumuzla əlaqədar olaraq da Quranda bu qədər ayələr olmasına baxmayaraq, bir tək kəliməni istədikləri mənaya yorumlayıb, qurban ibadətinin olmadığını irəli sürürlər. Belələrinə qarşı ayıq olmaq və bu barədə əhli olmayanların yorumlarına aldanmamaq üçün çoxlu Quran oxumaq lazımdır. Allah bizi Allah adına, Quran adına və məzhəb adına aldadanların fitnəsindən qorusun! Amin!

Suala cavab verdi: Süleymaniyə elmi araşdırmalar cəmiyyəti.

Buna oxşar sual-cavabla aşağıdakı linkdə tanış ola bilərsiniz:

http://www.muselmanlar.com/muzakire-ve-mubahiseler/5506.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

[1] Bəqərə 2/173; Nəhl 16/115.

[2] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, III, 356, 362; Əbu Davud, “Dəhaya” 8

[3] Əhməd b. Hanbəl, Müsnəd, VI, 391, 392.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.272 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.206 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.745 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.673 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.047 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.876 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.636 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.639 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.375 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 8.051 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.204 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.840 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 3.148 dəfə oxundu
14 “Ən zəif ev” 09.03.18 366 dəfə oxundu
15 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.694 dəfə oxundu
16 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.290 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.577 dəfə oxundu
18 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.616 dəfə oxundu
19 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.414 dəfə oxundu
20 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 620 dəfə oxundu
21 Donuz dərisi 02.11.09 3.276 dəfə oxundu
22 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.054 dəfə oxundu
23 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.930 dəfə oxundu
24 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.166 dəfə oxundu
25 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.211 dəfə oxundu
26 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 342 dəfə oxundu
27 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.121 dəfə oxundu
28 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.450 dəfə oxundu
29 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.885 dəfə oxundu
30 Şəfaət inancı 08.02.11 2.951 dəfə oxundu
31 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
32 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.133 dəfə oxundu
33 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 647 dəfə oxundu
34 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.284 dəfə oxundu
35 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.465 dəfə oxundu
36 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.054 dəfə oxundu
37 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.942 dəfə oxundu
38 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.612 dəfə oxundu
39 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.122 dəfə oxundu
40 Xums nədir? 11.01.19 369 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.977 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.629 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 7.111 dəfə oxundu
44 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.935 dəfə oxundu
45 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.161 dəfə oxundu
46 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.142 dəfə oxundu
47 Коран и культурное развитие. 30.01.19 230 dəfə oxundu
48 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.895 dəfə oxundu
49 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.397 dəfə oxundu
50 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.839 dəfə oxundu
51 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.510 dəfə oxundu
52 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.460 dəfə oxundu
53 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.632 dəfə oxundu
54 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 227 dəfə oxundu
55 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.436 dəfə oxundu
56 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.560 dəfə oxundu
57 Şirk və küfr 14.07.11 3.629 dəfə oxundu
58 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.211 dəfə oxundu
59 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.202 dəfə oxundu
60 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.933 dəfə oxundu
61 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.965 dəfə oxundu
62 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.215 dəfə oxundu
63 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.944 dəfə oxundu
64 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.238 dəfə oxundu
65 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.992 dəfə oxundu
66 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.215 dəfə oxundu
67 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.634 dəfə oxundu
68 Hikmət 09.01.16 4.644 dəfə oxundu
69 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.098 dəfə oxundu
70 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.655 dəfə oxundu
71 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.831 dəfə oxundu
72 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.615 dəfə oxundu
73 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.057 dəfə oxundu
74 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.079 dəfə oxundu
75 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.513 dəfə oxundu
76 Faiz 29.03.10 4.589 dəfə oxundu
77 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.456 dəfə oxundu
78 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.643 dəfə oxundu
79 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.175 dəfə oxundu
80 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.423 dəfə oxundu
81 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.073 dəfə oxundu
82 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.447 dəfə oxundu
83 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.092 dəfə oxundu
84 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.652 dəfə oxundu
85 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.689 dəfə oxundu
86 Vərdişlər 10.04.10 2.641 dəfə oxundu
87 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.909 dəfə oxundu
88 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.878 dəfə oxundu
89 Tağut 28.04.17 3.871 dəfə oxundu
90 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.759 dəfə oxundu
91 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.794 dəfə oxundu
92 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.557 dəfə oxundu
93 Vəhy 12.04.13 1.815 dəfə oxundu
94 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 768 dəfə oxundu
95 Təsbeh 06.07.09 3.683 dəfə oxundu
96 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.671 dəfə oxundu
97 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.683 dəfə oxundu
98 İsra və Merac 02.04.16 1.210 dəfə oxundu
99 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.395 dəfə oxundu
100 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 864 dəfə oxundu