İslamda geyim ədəbi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 05 Haziran 2013 Tövsiyə et Çap et

İslamda geyim ədəbi

Maddi imkan və gücü kifayət qədər olan insanların bu maddi imkanlarını əks etdirəcək şəkildə geyinməsi təkəbbür və lovğalıq mənasına gəlmir. Hətta insanın maddi gücünü göstərəcək şəkildə geyinməsinin insanlara Allahdan gələn bir haqq olduğu xatırlanmalıdır.

Səhabələrdən Əvf ibn Malik atasından belə nəql edir: “Əynimdə adi paltar olduğu halda Rəsulullahın (s) yanına gəlmişdim. Məndən soruşdu:

“Sənin malın yoxdurmu?”

Mən “Var!” dedikdə “Hansı növ maldandır?” deyə soruşdu. Mən yenə “Allah hər cür maldan mənə vermişdir. Dəvə, öküz, xırdabuynuzlu heyvanlar, at və kölə” dedikdə belə buyurdu:

“Elə isə Allah sənə bir mal verdiyi zaman bu nemətin əlaməti sənin üzərində görünməlidir!”.1

Rəvayətlərdən Rəsulullahın (s) kaftan (üst paltarı, xalat) kimi paltarlar geyindiyi aydın olur. Misvər ibn Mahrəmənin rəvayətinə görə, Rəsulullah (s) səhabələrinə bir qism kaftanlar payladı. Lakin Misvərin atasına (Mahrəməyə) heç nə vermədi. Bundan sonra atam: “Gəlin, Rəsulullahın (s) yanına gedək!” dedi və birlikdə getdik. Ora çatdıqda mənə belə dedi: “İçəri gir və Rəsulullaha (s) gəldiyimi bildir!” Mən də xəbər verdim. Rəsulullah (s) əynində payladığı kaftanlardan biri ilə qarşımıza çıxdı və belə buyurdu: “Bunu sənin üçün saxladıq”. Sonra Rəsulullah (s) atama baxdı və “Mahrəmə razı oldu!” dedi.2

Kaftan formasında olan paltarlar geyinməklə yanaşı Rəsulullahın (s) zolaqlı parçalardan olan paltarları xoşladığı da aydın olur. Ənəs (r) belə nəql edir: “Rəsulullah (s) ən çox hibərə (çubuqlu Yəmən parçası) geyinməyimizi çox xoşlayırdı” (Buxari, “Libas”, 18; Müslim, “Libas”, 32; (2079); Əbu Davud, “Libas”, 15, (4060); Tirmizi, “Libas”, 45; (1788); Nəsai, “Zinət”, 95, (8/203)).

Rəsulullahın (s) ən gözəl paltarlar geyinməsi də rəvayət olunur. Rəsulullahın (s) bu hərəkəti səhabələrin sonrakı həyatlarında onların geyim tərzinə də təsir etmişdi. İndi qeyd edəcəyimiz rəvayət yalnız bu vəziyyəti təsdiq etmir, həmçinin təmsilçilik funksiyası olan vəzifələrdəki insanların xüsusən yaxşı və gözəl tərzdə geyinmələrinin zəruri olduğunu bildirir. İbn Abbas belə nəql edir: “Həruriyyə (xaricilər) çıxdıqda Əlinin (r) yanına gəldim. Mənə belə dedi: “O adamlara baş çək!” Mən də Yəmən geyimlərinin ən gözəlini geyindim. Hərurilərin yanına gəldim. Onlar mənə dedilər: “Xoş gəldin, ey İbn Abbas! Bu, nə paltardır geyinmisən?” Mən: “Məni məzəmmət edirsiniz? Mən Rəsulullahın (s) əynində mümkün olan ən gözəl paltarı gördüm!” dedim.3

Təzə paltar geyinməklə bağlı ədəb qaydalarından biri də dua etməkdir. Bu dua insanın Allah tərəfindən qorunmasında vacib bir səbəbdir. Əbu Umamə belə nəql edir: “İbn Ömər (r) təzə paltar geyinmişdi və belə dua edirdi: “Ayıb yerlərimi örtdüyüm və həyatda gözəlliyimi təmin etmiş paltarı mənə nəsib edən Allaha şükürlər olsun”. Sonra belə dedi: “Mən Rəsulullaha (s) qulaq asdım: “Kim təzə paltar geyinib belə dua etsə və sonradan köhnə olan paltarı sədəqə kimi versə, həm həyatda, həm də vəfat etdikdən sonra Allah tərəfindən qorunar”.4

Rəsulullahın (s) əsasən sarı paltarları xoşlamadığı bildirilir. Əlinin (r) bir rəvayətinə görə, Rəsulullah (s) sarı rəngli paltar geyinməyi ona hətta qadağan etmişdi. Lakin bunu da qeyd etməliyik ki, bu qadağa ümumi deyil, xüsusi idi. Əli (r) də bu məsələyə diqqət yetirirdi. Belə ki: “Rəsulullah (s) mənə qızıl üzük taxmağı, sarı rəngdə paltar geyinməyi qadağan etdi”. Əbu Davudun rəvayətində Əli (r) belə buyurur: “Bu qadağanın (sarı paltar geyinməyin) sizə də aid olduğunu demirəm”.5

Lakin buradan belə aydın olur ki, Rəsulullahın (s) bu xüsusi qadağası bəzi səhabələrə də aid olmuşdu. Amr ibn As (r) belə nəql edir: “Rəsulullah (s) əynimdə sarı rəngdə iki paltar gördü və belə buyurdu:

“Bunu sənə anan əmr etdi?”

Mən dedim:

“Mən onları yuyaram”.

Rəsulullah (s) isə belə buyurdu:

“Onları həm də yandır!”.6

Başqa bir rəvayətdə isə Rəsulullah (s) belə buyurur: “Bunlar qeyri-müsəlmanların paltarlarındandır, onları geyinmə”.7

Bəzi alimlər uşaqların geyəcəkləri paltar haqqında belə buyururlar: “Oğlan uşaqlarına ipək və rəngli yox, ağ paltarlar geyindirmək lazımdır. Haqqında söhbət edilən (yəni ipək və rəngli) paltarların qadınlara və qadın kimi davranan kişilərə aid olduğu, kişilərin bunlardan çəkinməsinin zəruri, yəni bunların məkruh olması uşaqlara başa salınmalıdır. Uşaq gözəl və bahalı paltarlara alışdırılan digər uşaqlardan qorunmalıdır”.

İpək paltar müsəlman kişilərə haram edilib. Əli (r) belə nəql edir: “Rəsulullah (s) bir qədər ipək götürüb sağ ovcuna qoydu, bir qədər də qızıl götürüb sol ovcuna qoydu və belə buyurdu: “Bu iki şey ümmətimin kişilərinə haramdır” (Tirmizi və Nəsaidə Əbu Musadan gələn digər rəvayətdə belə buyurulur: “Ümmətimin kişilərinə ipək paltar və qızıl haram, qadınlara isə halal edildi”).8

Lakin bəzi xüsusi hallarda ipək paltarın geyilməsi ilə bağlı şəxsən Rəsulullahın (s) icazəsi var. Bir rəvayətdə belə deyilir: “Rəsulullaha (s) bitdən şikayət olundu. Rəsulullah (s) da onlara iştirak etdiyi döyüşlərdə ipək köynəklər geyinməyə icazə verdi”.9

Səhabələr oğlan uşaqlarının ipək paltarlar geyinməməsi məsələsində diqqətli hərəkət edirdilər.

İmam Kəsani ipək paltar geyinməyin kişilərə haram buyrulması ilə bağlı belə deyir: “Kişilər üçün ipək paltar geyinməyin haram olması məsələsində yaşı az olan oğlan uşaqları ilə yetkin kişilər arasında fərq yoxdur. Çünki Rəsulullah (s) “İpək və qızıl ümmətimin kişilərinə haram edildi” buyurmaqla həmin hökmü bütün kişilərə aid etmişdir. Lakin ipək paltar geyinən kiçik oğlan uşağının günahı uşağa yox, bu paltarı ona geyindirənə yazılır. Çünki bu yaşda olan uşaq mükəlləf deyil və məsuliyyət daşımır. Eyni zamanda verilən içkini içən uşağın günahı uşağa yox, həmin içkini ona verənin üzərinə yazılır. Paltar məsələsi də belədir”.10

Müəllif: Mahmud Məmmədov

Mənbə: davet.az (“Dəvət” jurnalı)

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Nəsai, “Zinət”, 83, (8, 196); Tirmizi, “Birr”, 63 (2007). []
  2. Buxari, “Fazlul-Xumus”, 11, “Libas”, 12; Müslim, “Zəkat”, 129, (1058); Əbu Davud, “Libas”, 4, (4028); Tirmizi, “Ədəb”, 53, (2819); Nəsai, “Zinət”, 100, (7, 205). []
  3. Əbu Davud, “Libas”, 8, (4037). []
  4. Tirmizi, “Daavat”, 119, (3555); İbn Macə, “Libas”, 2, (3557). []
  5. Muslim, “Libas”, 31 (2078); “Muvatta”, 28, (1, 80); Əbu Davud, “Libas”, 11, (4044, 4045, 4046, 4060), Hatim, 4, (4225). []
  6. Muslim, “Libas”, 28. []
  7. Muslim, “Libas”, 27. []
  8. Əbu Davud, “Libas”, 14, (4057); Nəsai, “Zinət”, 40 (8, 160. []
  9. Buxari, “Libas”, 29, “Cihad”, 91; Müslim, “Libas”, 25, (2076); Tirmizi, “Libas”, 2, (1722); Əbu Davud, “Libas”, 13, (4056); Nəsai, “Zinət”, 93, (8, 202. []
  10. Kəsani, “Bədaius-Sanai”, 5/131. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.414 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.272 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.203 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.745 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.670 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.047 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.876 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.636 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.636 dəfə oxundu
9 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.278 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.465 dəfə oxundu
11 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.045 dəfə oxundu
12 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.942 dəfə oxundu
13 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.610 dəfə oxundu
14 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.121 dəfə oxundu
15 Xums nədir? 11.01.19 369 dəfə oxundu
16 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.977 dəfə oxundu
17 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.628 dəfə oxundu
18 Dua 25.11.10 7.110 dəfə oxundu
19 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.934 dəfə oxundu
20 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.160 dəfə oxundu
21 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.142 dəfə oxundu
22 Коран и культурное развитие. 30.01.19 230 dəfə oxundu
23 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.895 dəfə oxundu
24 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.388 dəfə oxundu
25 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.839 dəfə oxundu
26 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.510 dəfə oxundu
27 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.460 dəfə oxundu
28 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.632 dəfə oxundu
29 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 227 dəfə oxundu
30 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.436 dəfə oxundu
31 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.560 dəfə oxundu
32 Şirk və küfr 14.07.11 3.629 dəfə oxundu
33 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.211 dəfə oxundu
34 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.202 dəfə oxundu
35 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.929 dəfə oxundu
36 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.963 dəfə oxundu
37 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.214 dəfə oxundu
38 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.943 dəfə oxundu
39 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.233 dəfə oxundu
40 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.992 dəfə oxundu
41 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.212 dəfə oxundu
42 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.631 dəfə oxundu
43 Hikmət 09.01.16 4.640 dəfə oxundu
44 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.095 dəfə oxundu
45 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.654 dəfə oxundu
46 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.828 dəfə oxundu
47 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.613 dəfə oxundu
48 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.057 dəfə oxundu
49 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.077 dəfə oxundu
50 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.513 dəfə oxundu
51 Faiz 29.03.10 4.589 dəfə oxundu
52 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.456 dəfə oxundu
53 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.643 dəfə oxundu
54 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.175 dəfə oxundu
55 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.423 dəfə oxundu
56 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.070 dəfə oxundu
57 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.443 dəfə oxundu
58 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.091 dəfə oxundu
59 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.650 dəfə oxundu
60 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.684 dəfə oxundu
61 Vərdişlər 10.04.10 2.639 dəfə oxundu
62 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.909 dəfə oxundu
63 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.875 dəfə oxundu
64 Tağut 28.04.17 3.867 dəfə oxundu
65 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.759 dəfə oxundu
66 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.794 dəfə oxundu
67 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.532 dəfə oxundu
68 Vəhy 12.04.13 1.815 dəfə oxundu
69 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 766 dəfə oxundu
70 Təsbeh 06.07.09 3.682 dəfə oxundu
71 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.670 dəfə oxundu
72 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.683 dəfə oxundu
73 İsra və Merac 02.04.16 1.209 dəfə oxundu
74 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.395 dəfə oxundu
75 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 863 dəfə oxundu
76 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.375 dəfə oxundu
77 Qəndil 30.06.09 8.051 dəfə oxundu
78 Şəfaət 08.04.10 3.204 dəfə oxundu
79 Surroqat analıq 03.02.12 4.835 dəfə oxundu
80 Təvəssül 10.06.13 3.147 dəfə oxundu
81 “Ən zəif ev” 09.03.18 366 dəfə oxundu
82 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.694 dəfə oxundu
83 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.283 dəfə oxundu
84 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.577 dəfə oxundu
85 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.616 dəfə oxundu
86 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.414 dəfə oxundu
87 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 614 dəfə oxundu
88 Donuz dərisi 02.11.09 3.276 dəfə oxundu
89 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.051 dəfə oxundu
90 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.930 dəfə oxundu
91 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.164 dəfə oxundu
92 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.210 dəfə oxundu
93 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 342 dəfə oxundu
94 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.121 dəfə oxundu
95 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.445 dəfə oxundu
96 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.881 dəfə oxundu
97 Şəfaət inancı 08.02.11 2.951 dəfə oxundu
98 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
99 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.131 dəfə oxundu
100 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 646 dəfə oxundu