İslamda geyim ədəbi
Müsəlmanlar > Tədqiqatlar Tarix: 05 Haziran 2013 Tövsiyə et Çap et

İslamda geyim ədəbi

Maddi imkan və gücü kifayət qədər olan insanların bu maddi imkanlarını əks etdirəcək şəkildə geyinməsi təkəbbür və lovğalıq mənasına gəlmir. Hətta insanın maddi gücünü göstərəcək şəkildə geyinməsinin insanlara Allahdan gələn bir haqq olduğu xatırlanmalıdır.

Səhabələrdən Əvf ibn Malik atasından belə nəql edir: “Əynimdə adi paltar olduğu halda Rəsulullahın (s) yanına gəlmişdim. Məndən soruşdu:

“Sənin malın yoxdurmu?”

Mən “Var!” dedikdə “Hansı növ maldandır?” deyə soruşdu. Mən yenə “Allah hər cür maldan mənə vermişdir. Dəvə, öküz, xırdabuynuzlu heyvanlar, at və kölə” dedikdə belə buyurdu:

“Elə isə Allah sənə bir mal verdiyi zaman bu nemətin əlaməti sənin üzərində görünməlidir!”.1

Rəvayətlərdən Rəsulullahın (s) kaftan (üst paltarı, xalat) kimi paltarlar geyindiyi aydın olur. Misvər ibn Mahrəmənin rəvayətinə görə, Rəsulullah (s) səhabələrinə bir qism kaftanlar payladı. Lakin Misvərin atasına (Mahrəməyə) heç nə vermədi. Bundan sonra atam: “Gəlin, Rəsulullahın (s) yanına gedək!” dedi və birlikdə getdik. Ora çatdıqda mənə belə dedi: “İçəri gir və Rəsulullaha (s) gəldiyimi bildir!” Mən də xəbər verdim. Rəsulullah (s) əynində payladığı kaftanlardan biri ilə qarşımıza çıxdı və belə buyurdu: “Bunu sənin üçün saxladıq”. Sonra Rəsulullah (s) atama baxdı və “Mahrəmə razı oldu!” dedi.2

Kaftan formasında olan paltarlar geyinməklə yanaşı Rəsulullahın (s) zolaqlı parçalardan olan paltarları xoşladığı da aydın olur. Ənəs (r) belə nəql edir: “Rəsulullah (s) ən çox hibərə (çubuqlu Yəmən parçası) geyinməyimizi çox xoşlayırdı” (Buxari, “Libas”, 18; Müslim, “Libas”, 32; (2079); Əbu Davud, “Libas”, 15, (4060); Tirmizi, “Libas”, 45; (1788); Nəsai, “Zinət”, 95, (8/203)).

Rəsulullahın (s) ən gözəl paltarlar geyinməsi də rəvayət olunur. Rəsulullahın (s) bu hərəkəti səhabələrin sonrakı həyatlarında onların geyim tərzinə də təsir etmişdi. İndi qeyd edəcəyimiz rəvayət yalnız bu vəziyyəti təsdiq etmir, həmçinin təmsilçilik funksiyası olan vəzifələrdəki insanların xüsusən yaxşı və gözəl tərzdə geyinmələrinin zəruri olduğunu bildirir. İbn Abbas belə nəql edir: “Həruriyyə (xaricilər) çıxdıqda Əlinin (r) yanına gəldim. Mənə belə dedi: “O adamlara baş çək!” Mən də Yəmən geyimlərinin ən gözəlini geyindim. Hərurilərin yanına gəldim. Onlar mənə dedilər: “Xoş gəldin, ey İbn Abbas! Bu, nə paltardır geyinmisən?” Mən: “Məni məzəmmət edirsiniz? Mən Rəsulullahın (s) əynində mümkün olan ən gözəl paltarı gördüm!” dedim.3

Təzə paltar geyinməklə bağlı ədəb qaydalarından biri də dua etməkdir. Bu dua insanın Allah tərəfindən qorunmasında vacib bir səbəbdir. Əbu Umamə belə nəql edir: “İbn Ömər (r) təzə paltar geyinmişdi və belə dua edirdi: “Ayıb yerlərimi örtdüyüm və həyatda gözəlliyimi təmin etmiş paltarı mənə nəsib edən Allaha şükürlər olsun”. Sonra belə dedi: “Mən Rəsulullaha (s) qulaq asdım: “Kim təzə paltar geyinib belə dua etsə və sonradan köhnə olan paltarı sədəqə kimi versə, həm həyatda, həm də vəfat etdikdən sonra Allah tərəfindən qorunar”.4

Rəsulullahın (s) əsasən sarı paltarları xoşlamadığı bildirilir. Əlinin (r) bir rəvayətinə görə, Rəsulullah (s) sarı rəngli paltar geyinməyi ona hətta qadağan etmişdi. Lakin bunu da qeyd etməliyik ki, bu qadağa ümumi deyil, xüsusi idi. Əli (r) də bu məsələyə diqqət yetirirdi. Belə ki: “Rəsulullah (s) mənə qızıl üzük taxmağı, sarı rəngdə paltar geyinməyi qadağan etdi”. Əbu Davudun rəvayətində Əli (r) belə buyurur: “Bu qadağanın (sarı paltar geyinməyin) sizə də aid olduğunu demirəm”.5

Lakin buradan belə aydın olur ki, Rəsulullahın (s) bu xüsusi qadağası bəzi səhabələrə də aid olmuşdu. Amr ibn As (r) belə nəql edir: “Rəsulullah (s) əynimdə sarı rəngdə iki paltar gördü və belə buyurdu:

“Bunu sənə anan əmr etdi?”

Mən dedim:

“Mən onları yuyaram”.

Rəsulullah (s) isə belə buyurdu:

“Onları həm də yandır!”.6

Başqa bir rəvayətdə isə Rəsulullah (s) belə buyurur: “Bunlar qeyri-müsəlmanların paltarlarındandır, onları geyinmə”.7

Bəzi alimlər uşaqların geyəcəkləri paltar haqqında belə buyururlar: “Oğlan uşaqlarına ipək və rəngli yox, ağ paltarlar geyindirmək lazımdır. Haqqında söhbət edilən (yəni ipək və rəngli) paltarların qadınlara və qadın kimi davranan kişilərə aid olduğu, kişilərin bunlardan çəkinməsinin zəruri, yəni bunların məkruh olması uşaqlara başa salınmalıdır. Uşaq gözəl və bahalı paltarlara alışdırılan digər uşaqlardan qorunmalıdır”.

İpək paltar müsəlman kişilərə haram edilib. Əli (r) belə nəql edir: “Rəsulullah (s) bir qədər ipək götürüb sağ ovcuna qoydu, bir qədər də qızıl götürüb sol ovcuna qoydu və belə buyurdu: “Bu iki şey ümmətimin kişilərinə haramdır” (Tirmizi və Nəsaidə Əbu Musadan gələn digər rəvayətdə belə buyurulur: “Ümmətimin kişilərinə ipək paltar və qızıl haram, qadınlara isə halal edildi”).8

Lakin bəzi xüsusi hallarda ipək paltarın geyilməsi ilə bağlı şəxsən Rəsulullahın (s) icazəsi var. Bir rəvayətdə belə deyilir: “Rəsulullaha (s) bitdən şikayət olundu. Rəsulullah (s) da onlara iştirak etdiyi döyüşlərdə ipək köynəklər geyinməyə icazə verdi”.9

Səhabələr oğlan uşaqlarının ipək paltarlar geyinməməsi məsələsində diqqətli hərəkət edirdilər.

İmam Kəsani ipək paltar geyinməyin kişilərə haram buyrulması ilə bağlı belə deyir: “Kişilər üçün ipək paltar geyinməyin haram olması məsələsində yaşı az olan oğlan uşaqları ilə yetkin kişilər arasında fərq yoxdur. Çünki Rəsulullah (s) “İpək və qızıl ümmətimin kişilərinə haram edildi” buyurmaqla həmin hökmü bütün kişilərə aid etmişdir. Lakin ipək paltar geyinən kiçik oğlan uşağının günahı uşağa yox, bu paltarı ona geyindirənə yazılır. Çünki bu yaşda olan uşaq mükəlləf deyil və məsuliyyət daşımır. Eyni zamanda verilən içkini içən uşağın günahı uşağa yox, həmin içkini ona verənin üzərinə yazılır. Paltar məsələsi də belədir”.10

Müəllif: Mahmud Məmmədov

Mənbə: davet.az (“Dəvət” jurnalı)

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Nəsai, “Zinət”, 83, (8, 196); Tirmizi, “Birr”, 63 (2007). []
  2. Buxari, “Fazlul-Xumus”, 11, “Libas”, 12; Müslim, “Zəkat”, 129, (1058); Əbu Davud, “Libas”, 4, (4028); Tirmizi, “Ədəb”, 53, (2819); Nəsai, “Zinət”, 100, (7, 205). []
  3. Əbu Davud, “Libas”, 8, (4037). []
  4. Tirmizi, “Daavat”, 119, (3555); İbn Macə, “Libas”, 2, (3557). []
  5. Muslim, “Libas”, 31 (2078); “Muvatta”, 28, (1, 80); Əbu Davud, “Libas”, 11, (4044, 4045, 4046, 4060), Hatim, 4, (4225). []
  6. Muslim, “Libas”, 28. []
  7. Muslim, “Libas”, 27. []
  8. Əbu Davud, “Libas”, 14, (4057); Nəsai, “Zinət”, 40 (8, 160. []
  9. Buxari, “Libas”, 29, “Cihad”, 91; Müslim, “Libas”, 25, (2076); Tirmizi, “Libas”, 2, (1722); Əbu Davud, “Libas”, 13, (4056); Nəsai, “Zinət”, 93, (8, 202. []
  10. Kəsani, “Bədaius-Sanai”, 5/131. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.427 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.278 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.259 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.759 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.678 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.052 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.884 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.640 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.659 dəfə oxundu
9 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.823 dəfə oxundu
10 Vərdişlər 10.04.10 2.655 dəfə oxundu
11 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.922 dəfə oxundu
12 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.014 dəfə oxundu
13 Tağut 28.04.17 4.112 dəfə oxundu
14 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.769 dəfə oxundu
15 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.798 dəfə oxundu
16 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.866 dəfə oxundu
17 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
18 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 879 dəfə oxundu
19 Təsbeh 06.07.09 3.695 dəfə oxundu
20 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.702 dəfə oxundu
21 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.685 dəfə oxundu
22 İsra və Merac 02.04.16 1.212 dəfə oxundu
23 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.399 dəfə oxundu
24 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 919 dəfə oxundu
25 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.379 dəfə oxundu
26 Qəndil 30.06.09 8.073 dəfə oxundu
27 Şəfaət 08.04.10 3.212 dəfə oxundu
28 Surroqat analıq 03.02.12 4.891 dəfə oxundu
29 Təvəssül 10.06.13 3.158 dəfə oxundu
30 “Ən zəif ev” 09.03.18 384 dəfə oxundu
31 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.731 dəfə oxundu
32 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.461 dəfə oxundu
33 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.587 dəfə oxundu
34 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.619 dəfə oxundu
35 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.427 dəfə oxundu
36 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 720 dəfə oxundu
37 Donuz dərisi 02.11.09 3.283 dəfə oxundu
38 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.175 dəfə oxundu
39 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.981 dəfə oxundu
40 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.206 dəfə oxundu
41 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
42 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 354 dəfə oxundu
43 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.128 dəfə oxundu
44 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.640 dəfə oxundu
45 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.896 dəfə oxundu
46 Şəfaət inancı 08.02.11 2.966 dəfə oxundu
47 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
48 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.173 dəfə oxundu
49 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 714 dəfə oxundu
50 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.487 dəfə oxundu
51 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
52 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.096 dəfə oxundu
53 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.999 dəfə oxundu
54 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.655 dəfə oxundu
55 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.148 dəfə oxundu
56 Xums nədir? 11.01.19 407 dəfə oxundu
57 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.996 dəfə oxundu
58 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.637 dəfə oxundu
59 Dua 25.11.10 7.119 dəfə oxundu
60 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.037 dəfə oxundu
61 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.218 dəfə oxundu
62 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.155 dəfə oxundu
63 Коран и культурное развитие. 30.01.19 236 dəfə oxundu
64 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.922 dəfə oxundu
65 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.449 dəfə oxundu
66 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.873 dəfə oxundu
67 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
68 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
69 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.678 dəfə oxundu
70 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 239 dəfə oxundu
71 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.445 dəfə oxundu
72 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
73 Şirk və küfr 14.07.11 3.660 dəfə oxundu
74 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.224 dəfə oxundu
75 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.219 dəfə oxundu
76 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 84 dəfə oxundu
77 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.093 dəfə oxundu
78 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.006 dəfə oxundu
79 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.229 dəfə oxundu
80 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.948 dəfə oxundu
81 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.258 dəfə oxundu
82 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.995 dəfə oxundu
83 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.306 dəfə oxundu
84 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.063 dəfə oxundu
85 Hikmət 09.01.16 4.728 dəfə oxundu
86 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.234 dəfə oxundu
87 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.671 dəfə oxundu
88 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.852 dəfə oxundu
89 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.637 dəfə oxundu
90 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.064 dəfə oxundu
91 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.156 dəfə oxundu
92 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.530 dəfə oxundu
93 Faiz 29.03.10 4.663 dəfə oxundu
94 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
95 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.651 dəfə oxundu
96 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.178 dəfə oxundu
97 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
98 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.122 dəfə oxundu
99 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.655 dəfə oxundu
100 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.116 dəfə oxundu