Əsl kafir kimdir?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Müzakirə və mübahisələr > Tədqiqatlar Tarix: 21 Temmuz 2012 Tövsiyə et Çap et

Kafir kimdir?

Professor Abdulaziz Bayındır1

– Kafir sözünün lüğəvi mənasını bilirsən?

– Bu, bir şeyin üstünü örtən şəxs deməkdir.

– Elə isə kafir nəyin üstünü örtür?

– Necə yəni nəyin üstünü örtür? Bu sözün hərfi-lüğəvi mənası ilə yanaşı, bir ixtisas sözü-termin kimi mənası da var. Belə ki, Türkiyə diyanət vəqfi (fond) tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında kafirə peyğəmbəri Allahdan alıb din naminə təbliğ etdiyi məsələlərdə təsdiq-qəbul etməmək, ona inanmamaq kimi bir tərif verilir.

– Quranın ilk dəfə nazil edildiyi cəmiyyətdə bu sözlərin hansısa bir terminoloji mənası var idi?

– Xeyr, belə bir şey hələ formalaşmamışdı. Sonradan yarandı.

– Elə isə kafir çox vacib bir şeyi ört-basdır edir.

– Deyin görək, kafir nəyi ört-basdır edir?!

– Kafir özündə olan imanı örtüb gizlədir.

– Kafirdə iman nə gəzir?

– Düzgün bir imana malik olmayan şəxsin kafir olmağı qeyri-mümkündür.

– Heç elə şey olar?!

– Sən heç Quranın məal-tərcüməsini oxumusan? Onun mənası ilə tanışsan?

– Əlbəttə, oxumuşam. Sizin bundan qabaqkı yazınızdan sonra Quranı daha diqqətlə oxumağa başladım.

– Fikir ver, Allah belə deyir:

“Özlərinə açıq ayələr gəldikdən sonra biganə yanaşan və ixtilaf yaradanlar kimi olmayın. Belələrinə çatan pay böyük bir əzabdır.

O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!”

Üzüağ olanlar isə Allahın ikramında (rəhmət) olacaqlar. Onlar o ikram-rəhməti həmişə görəcəklər.

Budur Allahın ayələri! Onları sənə bütün həqiqiliyi ilə oxuyuruq. Allah heç kəsə haqsızlıq edilməyini istəməz!” (Ali-İmran, 3/105-108)

– Məhşər yerində kafirlərin hamısı üzüqara olacaq. Mən bunu bilirdim. Ancaq onların hamısının inanandan sonra kafir olduqlarından xəbərim yox idi. Deməli, Allah onlara belə deyəcək: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” Mən bunu birinci dəfə eşidirəm…

– Deməli, kafir özündə olan düzgün inancı örtüb gizlədən şəxsdir. Gizlətdiyinə görə də sən onda belə bir əqidənin olduğunu bilmirsən.

– Mənə elə gəlirdi ki, kafir Allah, peyğəmbər və kitaba inanmır.

– Düz bilirsən. Lakin heç fikirləşmisənmi ki, inanmamaq nə deməkdir? Məgər sən sənə etibar etməyən bir nəfər haqqında: “Bu adam mənə inanır”, – deyə bilərsən?

– Təbii ki, deyə bilmərəm.

– Deməli, Allaha inanmayan şəxs Onu yox hesab edən, yəni, Allahın var olmadığını düşünən insan deyil; əksinə, Ona lazımi şəkildə etibar etməyən şəxsdir. Həmin şəxs Allahın bəzi sözlərini düzgün hesab etsə də, bütün sözlərini münasib və düzgün qəbul etmir. Beləliklə, Allaha tam mənada təslim ola bilmir. “Allah nə deyirsə, o cürdür, o cür olmalıdır”, – cümləsini deyə bilmir.

– Yəni, demək istəyirsiniz ki, bu cür bir insan müslim ola bilmir. Çünki müslim Allaha təslim olan şəxs deməkdir. Biz ona müsəlman deyirik.

– Bəli, düzgün başa düşdün.

– Görəsən, kafir kimi səciyyələndirdiyimiz insanların bu cür söhbətlərdə: “Mənim ürəyim təmizdir. Allah qəlbimdə olanı bilir. Heç kəs mənə kafir deyə bilməz!” , – kimi reaksiya verməyi də bundan irəli gəlir?

– Bəli, bundan irəli gəlir. Gizlətdikləri imanı özləri bilirlər. Buna görə də özlərini onunla aldadıb ovundururlar. Allahın dərgahında özlərinin, yaxud da başqa bir nəfərin sözünün ötdüyünü düşündüklərinə görə də həm müşrik, həm də kafir olurlar.

– Belə çıxır ki, kafirlərin sayı bizim güman etdiyimizdən xeyli çoxdur. Yenə də deyim ki, hamının Allaha inanmağı məsələsini yaxşı başa düşə bilmədim.

– O məsələni inşallah gələn həftə müzakirə edərik.

Kafirlərlə əlaqədar bəzi Quran ayələri

Yasin surəsi

Yaxşılığı sonsuz, ikramı bol olan Allahın adı ilə!

1. Ya Sin

2. Düzgün hökmlər2 ehtiva edən Qurana and olsun ki,

3. Sən Allahın elçilərindənsən.

4. Düzgün yoldasan.

5. Bu, güclü və ikramı bol olan Allahın nazil etdiyi kitabdır.

6. Ataları xəbərdar edilməmiş bir tayfaya (qövm) xəbərdarlıq etməyin üçün nazil edilib. Çünki onlar bundan bixəbərdirlər.

7. İndi onların əksəriyyəti bunun həqiqi mənada Allahın kəlamı olduğunun təsirinə düşüblər, amma yenə də inanmırlar.3

8. Sanki Biz onların boyunlarına çənələrinə dirənən dəmir halqalar keçirmişik. Başlarını əyə bilmirlər!

9. Sanki onların qabaqlarına bir sədd, arxalarına da bir sədd qoyub bağlamışıq. Görə bilmirlər!4

10. Onları xəbərdar etsən də birdir, etməsən də: İnanmırlar.

11. Sən ancaq Rəhmandan (Allah) ürəkdən çəkinərək bu zikrə – Qurana tabe olana xəbərdarlıq edə bilərsən. Ona müjdə ver ki, bağışlanacaq. Etdiyi əməllərin əvəzinin artıqlaması ilə veriləcəyini də müjdələ.

12. Ölüləri Biz dirildəcəyik. Nə iş gördüklərini və qoyub getdiklərini də yazırıq.5 Bizim apardığımız hər bir qeydiyyat hər şeyi üzə çıxardan bir dəftərdədir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
  2. Düzgün hökm hikmət deməkdir. Allah Quranla yanaşı, himəti də nazil edib. Baxın: Nisa, 4/113. []
  3. Quranın Allahın sözü olduğu başa düşdükdə əvvəlcə ona inanırlar. Ancaq yaşayış tərzlərini dəyişdirmək istəməsələr, özlərini görməməzliyə vurmağa başlayır, beləcə, kafir olurlar. Onsuz da inanmadan kafir olmaq mümkün deyil. Allah belə buyurur: “O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” (Ali-İmran, 3/106. []
  4. Bu 2 ayədə təşbehin əvəzinə birbaşa təşbeh üçün əlverişli olan mənaların məcmuyu işlədilib. Nəticədə Məkkəlilərin Qurana verdikləri reaksiya canlandırılıb. Ərəb dilində bu ifadə formasına istiareyi-təmsiliyyə deyilir. Bu, eynilə: “Sən öz işini saman altından su yeridən kimi görürsən”, – deməyin əvəzinə: “Saman altından su yeridirsən ha!”, – demək kimi bir şeydir. İstiarədə təşbeh gizlədilir və həqiqi mənanı nəzərdə tutmaq kimi bir ehtimal olmur. Bu ayələrdə də sözün həqiqi mənasını nəzərdə tutmaq ehtimalı yoxdur. Əgər elə olsaydı, həmin insanlar cavabdeh hesab edilməzdilər. Çünki “Allah heç kəsə gücünün çatdığından artıq yük yükləmir.” (Bəqərə, 2/286). İstiarədə təşbeh ədatı gizlədilir. Ancaq bu ayələrdəki ifadələr məcaz deyil, həqiqət hesab olunduğu üçün onlarda gizlədilən “sanki” sözünü üzə çıxartmaq bizim üçün bir zərurət oldu. []
  5. Həzrəti Muhəmməd (s. a. v.) belə demişdir: “İnsan bu 3 əsərdən birini qoyub getmədən ölsə, dəftəri bağlanır: Sədəqeyi-cariyə, fayda verən elm və ona dua edən əməlisaleh övlad.” Baxın: Müslim, Vəsiyyət, 14; Əbu Davud, Vəsaya, 14. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
9.266 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.289 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.315 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.770 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.686 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.060 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.886 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.646 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.683 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.782 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.806 dəfə oxundu
11 Kişinin seksuallığı 09.01.12 17.083 dəfə oxundu
12 Vəhy 12.04.13 1.821 dəfə oxundu
13 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 965 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.704 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.755 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.686 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 1.217 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.406 dəfə oxundu
19 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 958 dəfə oxundu
20 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.388 dəfə oxundu
21 Qəndil 30.06.09 8.111 dəfə oxundu
22 Şəfaət 08.04.10 3.227 dəfə oxundu
23 Surroqat analıq 03.02.12 4.910 dəfə oxundu
24 Təvəssül 10.06.13 3.167 dəfə oxundu
25 “Ən zəif ev” 09.03.18 393 dəfə oxundu
26 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.743 dəfə oxundu
27 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.550 dəfə oxundu
28 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.601 dəfə oxundu
29 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.639 dəfə oxundu
30 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.446 dəfə oxundu
31 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 779 dəfə oxundu
32 Donuz dərisi 02.11.09 3.292 dəfə oxundu
33 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.307 dəfə oxundu
34 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 8.012 dəfə oxundu
35 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.229 dəfə oxundu
36 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.222 dəfə oxundu
37 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 359 dəfə oxundu
38 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.135 dəfə oxundu
39 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.771 dəfə oxundu
40 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.918 dəfə oxundu
41 Şəfaət inancı 08.02.11 2.974 dəfə oxundu
42 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.863 dəfə oxundu
43 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.220 dəfə oxundu
44 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 735 dəfə oxundu
45 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.675 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.476 dəfə oxundu
47 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.148 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.086 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.713 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.172 dəfə oxundu
51 Xums nədir? 11.01.19 447 dəfə oxundu
52 Qadınların şahidliyi 14.05.09 3.010 dəfə oxundu
53 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.645 dəfə oxundu
54 Dua 25.11.10 7.135 dəfə oxundu
55 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.108 dəfə oxundu
56 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.266 dəfə oxundu
57 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.183 dəfə oxundu
58 Коран и культурное развитие. 30.01.19 240 dəfə oxundu
59 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.943 dəfə oxundu
60 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.541 dəfə oxundu
61 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.891 dəfə oxundu
62 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.514 dəfə oxundu
63 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.466 dəfə oxundu
64 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.734 dəfə oxundu
65 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 246 dəfə oxundu
66 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.456 dəfə oxundu
67 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.572 dəfə oxundu
68 Şirk və küfr 14.07.11 3.690 dəfə oxundu
69 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.242 dəfə oxundu
70 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.246 dəfə oxundu
71 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 168 dəfə oxundu
72 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.212 dəfə oxundu
73 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.034 dəfə oxundu
74 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.249 dəfə oxundu
75 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.954 dəfə oxundu
76 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.293 dəfə oxundu
77 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 2.000 dəfə oxundu
78 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.391 dəfə oxundu
79 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.106 dəfə oxundu
80 Hikmət 09.01.16 4.823 dəfə oxundu
81 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.355 dəfə oxundu
82 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.679 dəfə oxundu
83 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.863 dəfə oxundu
84 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.672 dəfə oxundu
85 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.072 dəfə oxundu
86 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.265 dəfə oxundu
87 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.540 dəfə oxundu
88 Faiz 29.03.10 4.720 dəfə oxundu
89 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.465 dəfə oxundu
90 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.661 dəfə oxundu
91 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.208 dəfə oxundu
92 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
93 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.191 dəfə oxundu
94 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.819 dəfə oxundu
95 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.141 dəfə oxundu
96 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.957 dəfə oxundu
97 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.928 dəfə oxundu
98 Vərdişlər 10.04.10 2.662 dəfə oxundu
99 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.943 dəfə oxundu
100 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.095 dəfə oxundu