Əsl kafir kimdir?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Müzakirə və mübahisələr > Tədqiqatlar Tarix: 21 Temmuz 2012 Tövsiyə et Çap et

Kafir kimdir?

Professor Abdulaziz Bayındır1

– Kafir sözünün lüğəvi mənasını bilirsən?

– Bu, bir şeyin üstünü örtən şəxs deməkdir.

– Elə isə kafir nəyin üstünü örtür?

– Necə yəni nəyin üstünü örtür? Bu sözün hərfi-lüğəvi mənası ilə yanaşı, bir ixtisas sözü-termin kimi mənası da var. Belə ki, Türkiyə diyanət vəqfi (fond) tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında kafirə peyğəmbəri Allahdan alıb din naminə təbliğ etdiyi məsələlərdə təsdiq-qəbul etməmək, ona inanmamaq kimi bir tərif verilir.

– Quranın ilk dəfə nazil edildiyi cəmiyyətdə bu sözlərin hansısa bir terminoloji mənası var idi?

– Xeyr, belə bir şey hələ formalaşmamışdı. Sonradan yarandı.

– Elə isə kafir çox vacib bir şeyi ört-basdır edir.

– Deyin görək, kafir nəyi ört-basdır edir?!

– Kafir özündə olan imanı örtüb gizlədir.

– Kafirdə iman nə gəzir?

– Düzgün bir imana malik olmayan şəxsin kafir olmağı qeyri-mümkündür.

– Heç elə şey olar?!

– Sən heç Quranın məal-tərcüməsini oxumusan? Onun mənası ilə tanışsan?

– Əlbəttə, oxumuşam. Sizin bundan qabaqkı yazınızdan sonra Quranı daha diqqətlə oxumağa başladım.

– Fikir ver, Allah belə deyir:

“Özlərinə açıq ayələr gəldikdən sonra biganə yanaşan və ixtilaf yaradanlar kimi olmayın. Belələrinə çatan pay böyük bir əzabdır.

O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!”

Üzüağ olanlar isə Allahın ikramında (rəhmət) olacaqlar. Onlar o ikram-rəhməti həmişə görəcəklər.

Budur Allahın ayələri! Onları sənə bütün həqiqiliyi ilə oxuyuruq. Allah heç kəsə haqsızlıq edilməyini istəməz!” (Ali-İmran, 3/105-108)

– Məhşər yerində kafirlərin hamısı üzüqara olacaq. Mən bunu bilirdim. Ancaq onların hamısının inanandan sonra kafir olduqlarından xəbərim yox idi. Deməli, Allah onlara belə deyəcək: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” Mən bunu birinci dəfə eşidirəm…

– Deməli, kafir özündə olan düzgün inancı örtüb gizlədən şəxsdir. Gizlətdiyinə görə də sən onda belə bir əqidənin olduğunu bilmirsən.

– Mənə elə gəlirdi ki, kafir Allah, peyğəmbər və kitaba inanmır.

– Düz bilirsən. Lakin heç fikirləşmisənmi ki, inanmamaq nə deməkdir? Məgər sən sənə etibar etməyən bir nəfər haqqında: “Bu adam mənə inanır”, – deyə bilərsən?

– Təbii ki, deyə bilmərəm.

– Deməli, Allaha inanmayan şəxs Onu yox hesab edən, yəni, Allahın var olmadığını düşünən insan deyil; əksinə, Ona lazımi şəkildə etibar etməyən şəxsdir. Həmin şəxs Allahın bəzi sözlərini düzgün hesab etsə də, bütün sözlərini münasib və düzgün qəbul etmir. Beləliklə, Allaha tam mənada təslim ola bilmir. “Allah nə deyirsə, o cürdür, o cür olmalıdır”, – cümləsini deyə bilmir.

– Yəni, demək istəyirsiniz ki, bu cür bir insan müslim ola bilmir. Çünki müslim Allaha təslim olan şəxs deməkdir. Biz ona müsəlman deyirik.

– Bəli, düzgün başa düşdün.

– Görəsən, kafir kimi səciyyələndirdiyimiz insanların bu cür söhbətlərdə: “Mənim ürəyim təmizdir. Allah qəlbimdə olanı bilir. Heç kəs mənə kafir deyə bilməz!” , – kimi reaksiya verməyi də bundan irəli gəlir?

– Bəli, bundan irəli gəlir. Gizlətdikləri imanı özləri bilirlər. Buna görə də özlərini onunla aldadıb ovundururlar. Allahın dərgahında özlərinin, yaxud da başqa bir nəfərin sözünün ötdüyünü düşündüklərinə görə də həm müşrik, həm də kafir olurlar.

– Belə çıxır ki, kafirlərin sayı bizim güman etdiyimizdən xeyli çoxdur. Yenə də deyim ki, hamının Allaha inanmağı məsələsini yaxşı başa düşə bilmədim.

– O məsələni inşallah gələn həftə müzakirə edərik.

Kafirlərlə əlaqədar bəzi Quran ayələri

Yasin surəsi

Yaxşılığı sonsuz, ikramı bol olan Allahın adı ilə!

1. Ya Sin

2. Düzgün hökmlər2 ehtiva edən Qurana and olsun ki,

3. Sən Allahın elçilərindənsən.

4. Düzgün yoldasan.

5. Bu, güclü və ikramı bol olan Allahın nazil etdiyi kitabdır.

6. Ataları xəbərdar edilməmiş bir tayfaya (qövm) xəbərdarlıq etməyin üçün nazil edilib. Çünki onlar bundan bixəbərdirlər.

7. İndi onların əksəriyyəti bunun həqiqi mənada Allahın kəlamı olduğunun təsirinə düşüblər, amma yenə də inanmırlar.3

8. Sanki Biz onların boyunlarına çənələrinə dirənən dəmir halqalar keçirmişik. Başlarını əyə bilmirlər!

9. Sanki onların qabaqlarına bir sədd, arxalarına da bir sədd qoyub bağlamışıq. Görə bilmirlər!4

10. Onları xəbərdar etsən də birdir, etməsən də: İnanmırlar.

11. Sən ancaq Rəhmandan (Allah) ürəkdən çəkinərək bu zikrə – Qurana tabe olana xəbərdarlıq edə bilərsən. Ona müjdə ver ki, bağışlanacaq. Etdiyi əməllərin əvəzinin artıqlaması ilə veriləcəyini də müjdələ.

12. Ölüləri Biz dirildəcəyik. Nə iş gördüklərini və qoyub getdiklərini də yazırıq.5 Bizim apardığımız hər bir qeydiyyat hər şeyi üzə çıxardan bir dəftərdədir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
  2. Düzgün hökm hikmət deməkdir. Allah Quranla yanaşı, himəti də nazil edib. Baxın: Nisa, 4/113. []
  3. Quranın Allahın sözü olduğu başa düşdükdə əvvəlcə ona inanırlar. Ancaq yaşayış tərzlərini dəyişdirmək istəməsələr, özlərini görməməzliyə vurmağa başlayır, beləcə, kafir olurlar. Onsuz da inanmadan kafir olmaq mümkün deyil. Allah belə buyurur: “O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” (Ali-İmran, 3/106. []
  4. Bu 2 ayədə təşbehin əvəzinə birbaşa təşbeh üçün əlverişli olan mənaların məcmuyu işlədilib. Nəticədə Məkkəlilərin Qurana verdikləri reaksiya canlandırılıb. Ərəb dilində bu ifadə formasına istiareyi-təmsiliyyə deyilir. Bu, eynilə: “Sən öz işini saman altından su yeridən kimi görürsən”, – deməyin əvəzinə: “Saman altından su yeridirsən ha!”, – demək kimi bir şeydir. İstiarədə təşbeh gizlədilir və həqiqi mənanı nəzərdə tutmaq kimi bir ehtimal olmur. Bu ayələrdə də sözün həqiqi mənasını nəzərdə tutmaq ehtimalı yoxdur. Əgər elə olsaydı, həmin insanlar cavabdeh hesab edilməzdilər. Çünki “Allah heç kəsə gücünün çatdığından artıq yük yükləmir.” (Bəqərə, 2/286). İstiarədə təşbeh ədatı gizlədilir. Ancaq bu ayələrdəki ifadələr məcaz deyil, həqiqət hesab olunduğu üçün onlarda gizlədilən “sanki” sözünü üzə çıxartmaq bizim üçün bir zərurət oldu. []
  5. Həzrəti Muhəmməd (s. a. v.) belə demişdir: “İnsan bu 3 əsərdən birini qoyub getmədən ölsə, dəftəri bağlanır: Sədəqeyi-cariyə, fayda verən elm və ona dua edən əməlisaleh övlad.” Baxın: Müslim, Vəsiyyət, 14; Əbu Davud, Vəsaya, 14. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
8.997 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.137 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.003 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.275 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.612 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.907 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.722 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.519 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.496 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.717 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.772 dəfə oxundu
11 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.722 dəfə oxundu
12 Vəhy 12.04.13 1.807 dəfə oxundu
13 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 526 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.638 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.571 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.655 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 1.181 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.371 dəfə oxundu
19 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 631 dəfə oxundu
20 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.358 dəfə oxundu
21 Qəndil 30.06.09 7.771 dəfə oxundu
22 Şəfaət 08.04.10 3.152 dəfə oxundu
23 Surroqat analıq 03.02.12 4.784 dəfə oxundu
24 Təvəssül 10.06.13 3.100 dəfə oxundu
25 “Ən zəif ev” 09.03.18 313 dəfə oxundu
26 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.631 dəfə oxundu
27 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.933 dəfə oxundu
28 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.526 dəfə oxundu
29 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.556 dəfə oxundu
30 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.347 dəfə oxundu
31 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 449 dəfə oxundu
32 Donuz dərisi 02.11.09 3.241 dəfə oxundu
33 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.757 dəfə oxundu
34 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.763 dəfə oxundu
35 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.053 dəfə oxundu
36 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.198 dəfə oxundu
37 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 310 dəfə oxundu
38 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.975 dəfə oxundu
39 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.962 dəfə oxundu
40 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.399 dəfə oxundu
41 Şəfaət inancı 08.02.11 2.902 dəfə oxundu
42 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.849 dəfə oxundu
43 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.024 dəfə oxundu
44 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 454 dəfə oxundu
45 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.806 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.443 dəfə oxundu
47 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.822 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.722 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.415 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.065 dəfə oxundu
51 Xums nədir? 11.01.19 131 dəfə oxundu
52 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.914 dəfə oxundu
53 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.606 dəfə oxundu
54 Dua 25.11.10 7.024 dəfə oxundu
55 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.653 dəfə oxundu
56 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.997 dəfə oxundu
57 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.086 dəfə oxundu
58 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.839 dəfə oxundu
59 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.184 dəfə oxundu
60 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.764 dəfə oxundu
61 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.495 dəfə oxundu
62 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.446 dəfə oxundu
63 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.512 dəfə oxundu
64 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.400 dəfə oxundu
65 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.544 dəfə oxundu
66 Şirk və küfr 14.07.11 3.518 dəfə oxundu
67 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.151 dəfə oxundu
68 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.118 dəfə oxundu
69 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.477 dəfə oxundu
70 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.844 dəfə oxundu
71 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.167 dəfə oxundu
72 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.919 dəfə oxundu
73 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.103 dəfə oxundu
74 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.984 dəfə oxundu
75 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.939 dəfə oxundu
76 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.501 dəfə oxundu
77 Hikmət 09.01.16 4.216 dəfə oxundu
78 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.713 dəfə oxundu
79 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.608 dəfə oxundu
80 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.776 dəfə oxundu
81 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.517 dəfə oxundu
82 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.028 dəfə oxundu
83 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.905 dəfə oxundu
84 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.486 dəfə oxundu
85 Faiz 29.03.10 4.453 dəfə oxundu
86 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.441 dəfə oxundu
87 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.625 dəfə oxundu
88 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.159 dəfə oxundu
89 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.401 dəfə oxundu
90 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.813 dəfə oxundu
91 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.966 dəfə oxundu
92 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.036 dəfə oxundu
93 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.363 dəfə oxundu
94 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.245 dəfə oxundu
95 Vərdişlər 10.04.10 2.600 dəfə oxundu
96 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.858 dəfə oxundu
97 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.506 dəfə oxundu
98 Tağut 28.04.17 3.094 dəfə oxundu