Əsl kafir kimdir?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Müzakirə və mübahisələr > Tədqiqatlar Tarix: 21 Temmuz 2012 Tövsiyə et Çap et

Kafir kimdir?

Professor Abdulaziz Bayındır1

– Kafir sözünün lüğəvi mənasını bilirsən?

– Bu, bir şeyin üstünü örtən şəxs deməkdir.

– Elə isə kafir nəyin üstünü örtür?

– Necə yəni nəyin üstünü örtür? Bu sözün hərfi-lüğəvi mənası ilə yanaşı, bir ixtisas sözü-termin kimi mənası da var. Belə ki, Türkiyə diyanət vəqfi (fond) tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında kafirə peyğəmbəri Allahdan alıb din naminə təbliğ etdiyi məsələlərdə təsdiq-qəbul etməmək, ona inanmamaq kimi bir tərif verilir.

– Quranın ilk dəfə nazil edildiyi cəmiyyətdə bu sözlərin hansısa bir terminoloji mənası var idi?

– Xeyr, belə bir şey hələ formalaşmamışdı. Sonradan yarandı.

– Elə isə kafir çox vacib bir şeyi ört-basdır edir.

– Deyin görək, kafir nəyi ört-basdır edir?!

– Kafir özündə olan imanı örtüb gizlədir.

– Kafirdə iman nə gəzir?

– Düzgün bir imana malik olmayan şəxsin kafir olmağı qeyri-mümkündür.

– Heç elə şey olar?!

– Sən heç Quranın məal-tərcüməsini oxumusan? Onun mənası ilə tanışsan?

– Əlbəttə, oxumuşam. Sizin bundan qabaqkı yazınızdan sonra Quranı daha diqqətlə oxumağa başladım.

– Fikir ver, Allah belə deyir:

“Özlərinə açıq ayələr gəldikdən sonra biganə yanaşan və ixtilaf yaradanlar kimi olmayın. Belələrinə çatan pay böyük bir əzabdır.

O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!”

Üzüağ olanlar isə Allahın ikramında (rəhmət) olacaqlar. Onlar o ikram-rəhməti həmişə görəcəklər.

Budur Allahın ayələri! Onları sənə bütün həqiqiliyi ilə oxuyuruq. Allah heç kəsə haqsızlıq edilməyini istəməz!” (Ali-İmran, 3/105-108)

– Məhşər yerində kafirlərin hamısı üzüqara olacaq. Mən bunu bilirdim. Ancaq onların hamısının inanandan sonra kafir olduqlarından xəbərim yox idi. Deməli, Allah onlara belə deyəcək: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” Mən bunu birinci dəfə eşidirəm…

– Deməli, kafir özündə olan düzgün inancı örtüb gizlədən şəxsdir. Gizlətdiyinə görə də sən onda belə bir əqidənin olduğunu bilmirsən.

– Mənə elə gəlirdi ki, kafir Allah, peyğəmbər və kitaba inanmır.

– Düz bilirsən. Lakin heç fikirləşmisənmi ki, inanmamaq nə deməkdir? Məgər sən sənə etibar etməyən bir nəfər haqqında: “Bu adam mənə inanır”, – deyə bilərsən?

– Təbii ki, deyə bilmərəm.

– Deməli, Allaha inanmayan şəxs Onu yox hesab edən, yəni, Allahın var olmadığını düşünən insan deyil; əksinə, Ona lazımi şəkildə etibar etməyən şəxsdir. Həmin şəxs Allahın bəzi sözlərini düzgün hesab etsə də, bütün sözlərini münasib və düzgün qəbul etmir. Beləliklə, Allaha tam mənada təslim ola bilmir. “Allah nə deyirsə, o cürdür, o cür olmalıdır”, – cümləsini deyə bilmir.

– Yəni, demək istəyirsiniz ki, bu cür bir insan müslim ola bilmir. Çünki müslim Allaha təslim olan şəxs deməkdir. Biz ona müsəlman deyirik.

– Bəli, düzgün başa düşdün.

– Görəsən, kafir kimi səciyyələndirdiyimiz insanların bu cür söhbətlərdə: “Mənim ürəyim təmizdir. Allah qəlbimdə olanı bilir. Heç kəs mənə kafir deyə bilməz!” , – kimi reaksiya verməyi də bundan irəli gəlir?

– Bəli, bundan irəli gəlir. Gizlətdikləri imanı özləri bilirlər. Buna görə də özlərini onunla aldadıb ovundururlar. Allahın dərgahında özlərinin, yaxud da başqa bir nəfərin sözünün ötdüyünü düşündüklərinə görə də həm müşrik, həm də kafir olurlar.

– Belə çıxır ki, kafirlərin sayı bizim güman etdiyimizdən xeyli çoxdur. Yenə də deyim ki, hamının Allaha inanmağı məsələsini yaxşı başa düşə bilmədim.

– O məsələni inşallah gələn həftə müzakirə edərik.

Kafirlərlə əlaqədar bəzi Quran ayələri

Yasin surəsi

Yaxşılığı sonsuz, ikramı bol olan Allahın adı ilə!

1. Ya Sin

2. Düzgün hökmlər2 ehtiva edən Qurana and olsun ki,

3. Sən Allahın elçilərindənsən.

4. Düzgün yoldasan.

5. Bu, güclü və ikramı bol olan Allahın nazil etdiyi kitabdır.

6. Ataları xəbərdar edilməmiş bir tayfaya (qövm) xəbərdarlıq etməyin üçün nazil edilib. Çünki onlar bundan bixəbərdirlər.

7. İndi onların əksəriyyəti bunun həqiqi mənada Allahın kəlamı olduğunun təsirinə düşüblər, amma yenə də inanmırlar.3

8. Sanki Biz onların boyunlarına çənələrinə dirənən dəmir halqalar keçirmişik. Başlarını əyə bilmirlər!

9. Sanki onların qabaqlarına bir sədd, arxalarına da bir sədd qoyub bağlamışıq. Görə bilmirlər!4

10. Onları xəbərdar etsən də birdir, etməsən də: İnanmırlar.

11. Sən ancaq Rəhmandan (Allah) ürəkdən çəkinərək bu zikrə – Qurana tabe olana xəbərdarlıq edə bilərsən. Ona müjdə ver ki, bağışlanacaq. Etdiyi əməllərin əvəzinin artıqlaması ilə veriləcəyini də müjdələ.

12. Ölüləri Biz dirildəcəyik. Nə iş gördüklərini və qoyub getdiklərini də yazırıq.5 Bizim apardığımız hər bir qeydiyyat hər şeyi üzə çıxardan bir dəftərdədir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
  2. Düzgün hökm hikmət deməkdir. Allah Quranla yanaşı, himəti də nazil edib. Baxın: Nisa, 4/113. []
  3. Quranın Allahın sözü olduğu başa düşdükdə əvvəlcə ona inanırlar. Ancaq yaşayış tərzlərini dəyişdirmək istəməsələr, özlərini görməməzliyə vurmağa başlayır, beləcə, kafir olurlar. Onsuz da inanmadan kafir olmaq mümkün deyil. Allah belə buyurur: “O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” (Ali-İmran, 3/106. []
  4. Bu 2 ayədə təşbehin əvəzinə birbaşa təşbeh üçün əlverişli olan mənaların məcmuyu işlədilib. Nəticədə Məkkəlilərin Qurana verdikləri reaksiya canlandırılıb. Ərəb dilində bu ifadə formasına istiareyi-təmsiliyyə deyilir. Bu, eynilə: “Sən öz işini saman altından su yeridən kimi görürsən”, – deməyin əvəzinə: “Saman altından su yeridirsən ha!”, – demək kimi bir şeydir. İstiarədə təşbeh gizlədilir və həqiqi mənanı nəzərdə tutmaq kimi bir ehtimal olmur. Bu ayələrdə də sözün həqiqi mənasını nəzərdə tutmaq ehtimalı yoxdur. Əgər elə olsaydı, həmin insanlar cavabdeh hesab edilməzdilər. Çünki “Allah heç kəsə gücünün çatdığından artıq yük yükləmir.” (Bəqərə, 2/286). İstiarədə təşbeh ədatı gizlədilir. Ancaq bu ayələrdəki ifadələr məcaz deyil, həqiqət hesab olunduğu üçün onlarda gizlədilən “sanki” sözünü üzə çıxartmaq bizim üçün bir zərurət oldu. []
  5. Həzrəti Muhəmməd (s. a. v.) belə demişdir: “İnsan bu 3 əsərdən birini qoyub getmədən ölsə, dəftəri bağlanır: Sədəqeyi-cariyə, fayda verən elm və ona dua edən əməlisaleh övlad.” Baxın: Müslim, Vəsiyyət, 14; Əbu Davud, Vəsaya, 14. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
8.426 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.977 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.682 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.468 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.495 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.644 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.526 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.321 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.498 dəfə oxundu
9 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.461 dəfə oxundu
10 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.901 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.050 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.530 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 2.893 dəfə oxundu
14 Donuz dərisi 02.11.09 3.140 dəfə oxundu
15 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.952 dəfə oxundu
16 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.378 dəfə oxundu
17 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.424 dəfə oxundu
18 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.117 dəfə oxundu
19 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.741 dəfə oxundu
20 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 33.624 dəfə oxundu
21 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.613 dəfə oxundu
22 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.303 dəfə oxundu
23 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.746 dəfə oxundu
24 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.165 dəfə oxundu
25 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.041 dəfə oxundu
26 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.403 dəfə oxundu
27 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.241 dəfə oxundu
28 Şəfaət inancı 08.02.11 2.824 dəfə oxundu
29 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.819 dəfə oxundu
30 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.787 dəfə oxundu
31 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.717 dəfə oxundu
32 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.490 dəfə oxundu
33 Dua 25.11.10 6.598 dəfə oxundu
34 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.451 dəfə oxundu
35 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.787 dəfə oxundu
36 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.890 dəfə oxundu
37 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.572 dəfə oxundu
38 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.724 dəfə oxundu
39 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.372 dəfə oxundu
40 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.807 dəfə oxundu
41 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.426 dəfə oxundu
42 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.968 dəfə oxundu
43 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.268 dəfə oxundu
44 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.425 dəfə oxundu
45 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.462 dəfə oxundu
46 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.395 dəfə oxundu
47 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.328 dəfə oxundu
48 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.356 dəfə oxundu
49 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.357 dəfə oxundu
50 Şirk və küfr 14.07.11 3.256 dəfə oxundu
51 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.936 dəfə oxundu
52 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.904 dəfə oxundu
53 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.963 dəfə oxundu
54 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.117 dəfə oxundu
55 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.038 dəfə oxundu
56 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.807 dəfə oxundu
57 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.837 dəfə oxundu
58 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.412 dəfə oxundu
59 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.651 dəfə oxundu
60 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.590 dəfə oxundu
61 Hikmət 09.01.16 3.308 dəfə oxundu
62 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.773 dəfə oxundu
63 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.385 dəfə oxundu
64 Faiz 29.03.10 4.132 dəfə oxundu
65 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.191 dəfə oxundu
66 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 921 dəfə oxundu
67 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.605 dəfə oxundu
68 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.380 dəfə oxundu
69 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.186 dəfə oxundu
70 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.392 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.230 dəfə oxundu
72 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.032 dəfə oxundu
73 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.086 dəfə oxundu
74 Vərdişlər 10.04.10 2.530 dəfə oxundu
75 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.744 dəfə oxundu
76 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.812 dəfə oxundu
77 Qadınların döyülməsi 29.03.17 736 dəfə oxundu
78 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.620 dəfə oxundu
79 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.671 dəfə oxundu
80 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.709 dəfə oxundu
81 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.013 dəfə oxundu
82 Tağut 28.04.17 1.287 dəfə oxundu
83 Təsbeh 06.07.09 3.517 dəfə oxundu
84 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.151 dəfə oxundu
85 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.603 dəfə oxundu
86 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.700 dəfə oxundu
87 Vəhy 12.04.13 1.742 dəfə oxundu
88 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.287 dəfə oxundu
89 Qəndil 30.06.09 7.391 dəfə oxundu
90 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.247 dəfə oxundu
91 İsra və Merac 02.04.16 1.078 dəfə oxundu
92 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.303 dəfə oxundu