Əsl kafir kimdir?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Müzakirə və mübahisələr > Tədqiqatlar Tarix: 21 Temmuz 2012 Tövsiyə et Çap et

Kafir kimdir?

Professor Abdulaziz Bayındır1

– Kafir sözünün lüğəvi mənasını bilirsən?

– Bu, bir şeyin üstünü örtən şəxs deməkdir.

– Elə isə kafir nəyin üstünü örtür?

– Necə yəni nəyin üstünü örtür? Bu sözün hərfi-lüğəvi mənası ilə yanaşı, bir ixtisas sözü-termin kimi mənası da var. Belə ki, Türkiyə diyanət vəqfi (fond) tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında kafirə peyğəmbəri Allahdan alıb din naminə təbliğ etdiyi məsələlərdə təsdiq-qəbul etməmək, ona inanmamaq kimi bir tərif verilir.

– Quranın ilk dəfə nazil edildiyi cəmiyyətdə bu sözlərin hansısa bir terminoloji mənası var idi?

– Xeyr, belə bir şey hələ formalaşmamışdı. Sonradan yarandı.

– Elə isə kafir çox vacib bir şeyi ört-basdır edir.

– Deyin görək, kafir nəyi ört-basdır edir?!

– Kafir özündə olan imanı örtüb gizlədir.

– Kafirdə iman nə gəzir?

– Düzgün bir imana malik olmayan şəxsin kafir olmağı qeyri-mümkündür.

– Heç elə şey olar?!

– Sən heç Quranın məal-tərcüməsini oxumusan? Onun mənası ilə tanışsan?

– Əlbəttə, oxumuşam. Sizin bundan qabaqkı yazınızdan sonra Quranı daha diqqətlə oxumağa başladım.

– Fikir ver, Allah belə deyir:

“Özlərinə açıq ayələr gəldikdən sonra biganə yanaşan və ixtilaf yaradanlar kimi olmayın. Belələrinə çatan pay böyük bir əzabdır.

O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!”

Üzüağ olanlar isə Allahın ikramında (rəhmət) olacaqlar. Onlar o ikram-rəhməti həmişə görəcəklər.

Budur Allahın ayələri! Onları sənə bütün həqiqiliyi ilə oxuyuruq. Allah heç kəsə haqsızlıq edilməyini istəməz!” (Ali-İmran, 3/105-108)

– Məhşər yerində kafirlərin hamısı üzüqara olacaq. Mən bunu bilirdim. Ancaq onların hamısının inanandan sonra kafir olduqlarından xəbərim yox idi. Deməli, Allah onlara belə deyəcək: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” Mən bunu birinci dəfə eşidirəm…

– Deməli, kafir özündə olan düzgün inancı örtüb gizlədən şəxsdir. Gizlətdiyinə görə də sən onda belə bir əqidənin olduğunu bilmirsən.

– Mənə elə gəlirdi ki, kafir Allah, peyğəmbər və kitaba inanmır.

– Düz bilirsən. Lakin heç fikirləşmisənmi ki, inanmamaq nə deməkdir? Məgər sən sənə etibar etməyən bir nəfər haqqında: “Bu adam mənə inanır”, – deyə bilərsən?

– Təbii ki, deyə bilmərəm.

– Deməli, Allaha inanmayan şəxs Onu yox hesab edən, yəni, Allahın var olmadığını düşünən insan deyil; əksinə, Ona lazımi şəkildə etibar etməyən şəxsdir. Həmin şəxs Allahın bəzi sözlərini düzgün hesab etsə də, bütün sözlərini münasib və düzgün qəbul etmir. Beləliklə, Allaha tam mənada təslim ola bilmir. “Allah nə deyirsə, o cürdür, o cür olmalıdır”, – cümləsini deyə bilmir.

– Yəni, demək istəyirsiniz ki, bu cür bir insan müslim ola bilmir. Çünki müslim Allaha təslim olan şəxs deməkdir. Biz ona müsəlman deyirik.

– Bəli, düzgün başa düşdün.

– Görəsən, kafir kimi səciyyələndirdiyimiz insanların bu cür söhbətlərdə: “Mənim ürəyim təmizdir. Allah qəlbimdə olanı bilir. Heç kəs mənə kafir deyə bilməz!” , – kimi reaksiya verməyi də bundan irəli gəlir?

– Bəli, bundan irəli gəlir. Gizlətdikləri imanı özləri bilirlər. Buna görə də özlərini onunla aldadıb ovundururlar. Allahın dərgahında özlərinin, yaxud da başqa bir nəfərin sözünün ötdüyünü düşündüklərinə görə də həm müşrik, həm də kafir olurlar.

– Belə çıxır ki, kafirlərin sayı bizim güman etdiyimizdən xeyli çoxdur. Yenə də deyim ki, hamının Allaha inanmağı məsələsini yaxşı başa düşə bilmədim.

– O məsələni inşallah gələn həftə müzakirə edərik.

Kafirlərlə əlaqədar bəzi Quran ayələri

Yasin surəsi

Yaxşılığı sonsuz, ikramı bol olan Allahın adı ilə!

1. Ya Sin

2. Düzgün hökmlər2 ehtiva edən Qurana and olsun ki,

3. Sən Allahın elçilərindənsən.

4. Düzgün yoldasan.

5. Bu, güclü və ikramı bol olan Allahın nazil etdiyi kitabdır.

6. Ataları xəbərdar edilməmiş bir tayfaya (qövm) xəbərdarlıq etməyin üçün nazil edilib. Çünki onlar bundan bixəbərdirlər.

7. İndi onların əksəriyyəti bunun həqiqi mənada Allahın kəlamı olduğunun təsirinə düşüblər, amma yenə də inanmırlar.3

8. Sanki Biz onların boyunlarına çənələrinə dirənən dəmir halqalar keçirmişik. Başlarını əyə bilmirlər!

9. Sanki onların qabaqlarına bir sədd, arxalarına da bir sədd qoyub bağlamışıq. Görə bilmirlər!4

10. Onları xəbərdar etsən də birdir, etməsən də: İnanmırlar.

11. Sən ancaq Rəhmandan (Allah) ürəkdən çəkinərək bu zikrə – Qurana tabe olana xəbərdarlıq edə bilərsən. Ona müjdə ver ki, bağışlanacaq. Etdiyi əməllərin əvəzinin artıqlaması ilə veriləcəyini də müjdələ.

12. Ölüləri Biz dirildəcəyik. Nə iş gördüklərini və qoyub getdiklərini də yazırıq.5 Bizim apardığımız hər bir qeydiyyat hər şeyi üzə çıxardan bir dəftərdədir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
  2. Düzgün hökm hikmət deməkdir. Allah Quranla yanaşı, himəti də nazil edib. Baxın: Nisa, 4/113. []
  3. Quranın Allahın sözü olduğu başa düşdükdə əvvəlcə ona inanırlar. Ancaq yaşayış tərzlərini dəyişdirmək istəməsələr, özlərini görməməzliyə vurmağa başlayır, beləcə, kafir olurlar. Onsuz da inanmadan kafir olmaq mümkün deyil. Allah belə buyurur: “O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” (Ali-İmran, 3/106. []
  4. Bu 2 ayədə təşbehin əvəzinə birbaşa təşbeh üçün əlverişli olan mənaların məcmuyu işlədilib. Nəticədə Məkkəlilərin Qurana verdikləri reaksiya canlandırılıb. Ərəb dilində bu ifadə formasına istiareyi-təmsiliyyə deyilir. Bu, eynilə: “Sən öz işini saman altından su yeridən kimi görürsən”, – deməyin əvəzinə: “Saman altından su yeridirsən ha!”, – demək kimi bir şeydir. İstiarədə təşbeh gizlədilir və həqiqi mənanı nəzərdə tutmaq kimi bir ehtimal olmur. Bu ayələrdə də sözün həqiqi mənasını nəzərdə tutmaq ehtimalı yoxdur. Əgər elə olsaydı, həmin insanlar cavabdeh hesab edilməzdilər. Çünki “Allah heç kəsə gücünün çatdığından artıq yük yükləmir.” (Bəqərə, 2/286). İstiarədə təşbeh ədatı gizlədilir. Ancaq bu ayələrdəki ifadələr məcaz deyil, həqiqət hesab olunduğu üçün onlarda gizlədilən “sanki” sözünü üzə çıxartmaq bizim üçün bir zərurət oldu. []
  5. Həzrəti Muhəmməd (s. a. v.) belə demişdir: “İnsan bu 3 əsərdən birini qoyub getmədən ölsə, dəftəri bağlanır: Sədəqeyi-cariyə, fayda verən elm və ona dua edən əməlisaleh övlad.” Baxın: Müslim, Vəsiyyət, 14; Əbu Davud, Vəsaya, 14. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
9.218 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.278 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.259 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.759 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.678 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.052 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.884 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.640 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.659 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.379 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 8.073 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.212 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.891 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 3.158 dəfə oxundu
14 “Ən zəif ev” 09.03.18 384 dəfə oxundu
15 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.731 dəfə oxundu
16 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.461 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.587 dəfə oxundu
18 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.619 dəfə oxundu
19 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.427 dəfə oxundu
20 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 720 dəfə oxundu
21 Donuz dərisi 02.11.09 3.283 dəfə oxundu
22 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.175 dəfə oxundu
23 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.981 dəfə oxundu
24 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.206 dəfə oxundu
25 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
26 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 354 dəfə oxundu
27 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.128 dəfə oxundu
28 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.640 dəfə oxundu
29 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.896 dəfə oxundu
30 Şəfaət inancı 08.02.11 2.966 dəfə oxundu
31 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
32 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.173 dəfə oxundu
33 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 714 dəfə oxundu
34 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.487 dəfə oxundu
35 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
36 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.096 dəfə oxundu
37 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.999 dəfə oxundu
38 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.655 dəfə oxundu
39 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.148 dəfə oxundu
40 Xums nədir? 11.01.19 407 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.996 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.637 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 7.119 dəfə oxundu
44 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.037 dəfə oxundu
45 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.218 dəfə oxundu
46 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.155 dəfə oxundu
47 Коран и культурное развитие. 30.01.19 236 dəfə oxundu
48 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.922 dəfə oxundu
49 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.449 dəfə oxundu
50 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.873 dəfə oxundu
51 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
52 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
53 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.678 dəfə oxundu
54 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 239 dəfə oxundu
55 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.445 dəfə oxundu
56 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
57 Şirk və küfr 14.07.11 3.660 dəfə oxundu
58 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.224 dəfə oxundu
59 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.219 dəfə oxundu
60 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 84 dəfə oxundu
61 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.093 dəfə oxundu
62 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.006 dəfə oxundu
63 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.229 dəfə oxundu
64 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.948 dəfə oxundu
65 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.258 dəfə oxundu
66 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.995 dəfə oxundu
67 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.306 dəfə oxundu
68 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.063 dəfə oxundu
69 Hikmət 09.01.16 4.728 dəfə oxundu
70 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.234 dəfə oxundu
71 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.671 dəfə oxundu
72 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.852 dəfə oxundu
73 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.637 dəfə oxundu
74 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.064 dəfə oxundu
75 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.156 dəfə oxundu
76 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.530 dəfə oxundu
77 Faiz 29.03.10 4.663 dəfə oxundu
78 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
79 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.651 dəfə oxundu
80 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.178 dəfə oxundu
81 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
82 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.122 dəfə oxundu
83 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.655 dəfə oxundu
84 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.116 dəfə oxundu
85 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.796 dəfə oxundu
86 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.823 dəfə oxundu
87 Vərdişlər 10.04.10 2.655 dəfə oxundu
88 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.922 dəfə oxundu
89 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.014 dəfə oxundu
90 Tağut 28.04.17 4.112 dəfə oxundu
91 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.769 dəfə oxundu
92 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.798 dəfə oxundu
93 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.866 dəfə oxundu
94 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
95 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 879 dəfə oxundu
96 Təsbeh 06.07.09 3.695 dəfə oxundu
97 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.702 dəfə oxundu
98 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.685 dəfə oxundu
99 İsra və Merac 02.04.16 1.212 dəfə oxundu
100 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.399 dəfə oxundu