Əsl kafir kimdir?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Müzakirə və mübahisələr > Tədqiqatlar Tarix: 21 Temmuz 2012 Tövsiyə et Çap et

Kafir kimdir?

Professor Abdulaziz Bayındır1

– Kafir sözünün lüğəvi mənasını bilirsən?

– Bu, bir şeyin üstünü örtən şəxs deməkdir.

– Elə isə kafir nəyin üstünü örtür?

– Necə yəni nəyin üstünü örtür? Bu sözün hərfi-lüğəvi mənası ilə yanaşı, bir ixtisas sözü-termin kimi mənası da var. Belə ki, Türkiyə diyanət vəqfi (fond) tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında kafirə peyğəmbəri Allahdan alıb din naminə təbliğ etdiyi məsələlərdə təsdiq-qəbul etməmək, ona inanmamaq kimi bir tərif verilir.

– Quranın ilk dəfə nazil edildiyi cəmiyyətdə bu sözlərin hansısa bir terminoloji mənası var idi?

– Xeyr, belə bir şey hələ formalaşmamışdı. Sonradan yarandı.

– Elə isə kafir çox vacib bir şeyi ört-basdır edir.

– Deyin görək, kafir nəyi ört-basdır edir?!

– Kafir özündə olan imanı örtüb gizlədir.

– Kafirdə iman nə gəzir?

– Düzgün bir imana malik olmayan şəxsin kafir olmağı qeyri-mümkündür.

– Heç elə şey olar?!

– Sən heç Quranın məal-tərcüməsini oxumusan? Onun mənası ilə tanışsan?

– Əlbəttə, oxumuşam. Sizin bundan qabaqkı yazınızdan sonra Quranı daha diqqətlə oxumağa başladım.

– Fikir ver, Allah belə deyir:

“Özlərinə açıq ayələr gəldikdən sonra biganə yanaşan və ixtilaf yaradanlar kimi olmayın. Belələrinə çatan pay böyük bir əzabdır.

O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!”

Üzüağ olanlar isə Allahın ikramında (rəhmət) olacaqlar. Onlar o ikram-rəhməti həmişə görəcəklər.

Budur Allahın ayələri! Onları sənə bütün həqiqiliyi ilə oxuyuruq. Allah heç kəsə haqsızlıq edilməyini istəməz!” (Ali-İmran, 3/105-108)

– Məhşər yerində kafirlərin hamısı üzüqara olacaq. Mən bunu bilirdim. Ancaq onların hamısının inanandan sonra kafir olduqlarından xəbərim yox idi. Deməli, Allah onlara belə deyəcək: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” Mən bunu birinci dəfə eşidirəm…

– Deməli, kafir özündə olan düzgün inancı örtüb gizlədən şəxsdir. Gizlətdiyinə görə də sən onda belə bir əqidənin olduğunu bilmirsən.

– Mənə elə gəlirdi ki, kafir Allah, peyğəmbər və kitaba inanmır.

– Düz bilirsən. Lakin heç fikirləşmisənmi ki, inanmamaq nə deməkdir? Məgər sən sənə etibar etməyən bir nəfər haqqında: “Bu adam mənə inanır”, – deyə bilərsən?

– Təbii ki, deyə bilmərəm.

– Deməli, Allaha inanmayan şəxs Onu yox hesab edən, yəni, Allahın var olmadığını düşünən insan deyil; əksinə, Ona lazımi şəkildə etibar etməyən şəxsdir. Həmin şəxs Allahın bəzi sözlərini düzgün hesab etsə də, bütün sözlərini münasib və düzgün qəbul etmir. Beləliklə, Allaha tam mənada təslim ola bilmir. “Allah nə deyirsə, o cürdür, o cür olmalıdır”, – cümləsini deyə bilmir.

– Yəni, demək istəyirsiniz ki, bu cür bir insan müslim ola bilmir. Çünki müslim Allaha təslim olan şəxs deməkdir. Biz ona müsəlman deyirik.

– Bəli, düzgün başa düşdün.

– Görəsən, kafir kimi səciyyələndirdiyimiz insanların bu cür söhbətlərdə: “Mənim ürəyim təmizdir. Allah qəlbimdə olanı bilir. Heç kəs mənə kafir deyə bilməz!” , – kimi reaksiya verməyi də bundan irəli gəlir?

– Bəli, bundan irəli gəlir. Gizlətdikləri imanı özləri bilirlər. Buna görə də özlərini onunla aldadıb ovundururlar. Allahın dərgahında özlərinin, yaxud da başqa bir nəfərin sözünün ötdüyünü düşündüklərinə görə də həm müşrik, həm də kafir olurlar.

– Belə çıxır ki, kafirlərin sayı bizim güman etdiyimizdən xeyli çoxdur. Yenə də deyim ki, hamının Allaha inanmağı məsələsini yaxşı başa düşə bilmədim.

– O məsələni inşallah gələn həftə müzakirə edərik.

Kafirlərlə əlaqədar bəzi Quran ayələri

Yasin surəsi

Yaxşılığı sonsuz, ikramı bol olan Allahın adı ilə!

1. Ya Sin

2. Düzgün hökmlər2 ehtiva edən Qurana and olsun ki,

3. Sən Allahın elçilərindənsən.

4. Düzgün yoldasan.

5. Bu, güclü və ikramı bol olan Allahın nazil etdiyi kitabdır.

6. Ataları xəbərdar edilməmiş bir tayfaya (qövm) xəbərdarlıq etməyin üçün nazil edilib. Çünki onlar bundan bixəbərdirlər.

7. İndi onların əksəriyyəti bunun həqiqi mənada Allahın kəlamı olduğunun təsirinə düşüblər, amma yenə də inanmırlar.3

8. Sanki Biz onların boyunlarına çənələrinə dirənən dəmir halqalar keçirmişik. Başlarını əyə bilmirlər!

9. Sanki onların qabaqlarına bir sədd, arxalarına da bir sədd qoyub bağlamışıq. Görə bilmirlər!4

10. Onları xəbərdar etsən də birdir, etməsən də: İnanmırlar.

11. Sən ancaq Rəhmandan (Allah) ürəkdən çəkinərək bu zikrə – Qurana tabe olana xəbərdarlıq edə bilərsən. Ona müjdə ver ki, bağışlanacaq. Etdiyi əməllərin əvəzinin artıqlaması ilə veriləcəyini də müjdələ.

12. Ölüləri Biz dirildəcəyik. Nə iş gördüklərini və qoyub getdiklərini də yazırıq.5 Bizim apardığımız hər bir qeydiyyat hər şeyi üzə çıxardan bir dəftərdədir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
  2. Düzgün hökm hikmət deməkdir. Allah Quranla yanaşı, himəti də nazil edib. Baxın: Nisa, 4/113. []
  3. Quranın Allahın sözü olduğu başa düşdükdə əvvəlcə ona inanırlar. Ancaq yaşayış tərzlərini dəyişdirmək istəməsələr, özlərini görməməzliyə vurmağa başlayır, beləcə, kafir olurlar. Onsuz da inanmadan kafir olmaq mümkün deyil. Allah belə buyurur: “O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” (Ali-İmran, 3/106. []
  4. Bu 2 ayədə təşbehin əvəzinə birbaşa təşbeh üçün əlverişli olan mənaların məcmuyu işlədilib. Nəticədə Məkkəlilərin Qurana verdikləri reaksiya canlandırılıb. Ərəb dilində bu ifadə formasına istiareyi-təmsiliyyə deyilir. Bu, eynilə: “Sən öz işini saman altından su yeridən kimi görürsən”, – deməyin əvəzinə: “Saman altından su yeridirsən ha!”, – demək kimi bir şeydir. İstiarədə təşbeh gizlədilir və həqiqi mənanı nəzərdə tutmaq kimi bir ehtimal olmur. Bu ayələrdə də sözün həqiqi mənasını nəzərdə tutmaq ehtimalı yoxdur. Əgər elə olsaydı, həmin insanlar cavabdeh hesab edilməzdilər. Çünki “Allah heç kəsə gücünün çatdığından artıq yük yükləmir.” (Bəqərə, 2/286). İstiarədə təşbeh ədatı gizlədilir. Ancaq bu ayələrdəki ifadələr məcaz deyil, həqiqət hesab olunduğu üçün onlarda gizlədilən “sanki” sözünü üzə çıxartmaq bizim üçün bir zərurət oldu. []
  5. Həzrəti Muhəmməd (s. a. v.) belə demişdir: “İnsan bu 3 əsərdən birini qoyub getmədən ölsə, dəftəri bağlanır: Sədəqeyi-cariyə, fayda verən elm və ona dua edən əməlisaleh övlad.” Baxın: Müslim, Vəsiyyət, 14; Əbu Davud, Vəsaya, 14. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
8.865 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.117 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.923 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.244 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.587 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.889 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.705 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.506 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.439 dəfə oxundu
9 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.047 dəfə oxundu
10 Vərdişlər 10.04.10 2.585 dəfə oxundu
11 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.813 dəfə oxundu
12 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.223 dəfə oxundu
13 Tağut 28.04.17 2.629 dəfə oxundu
14 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.689 dəfə oxundu
15 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.756 dəfə oxundu
16 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.275 dəfə oxundu
17 Vəhy 12.04.13 1.797 dəfə oxundu
18 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 342 dəfə oxundu
19 Təsbeh 06.07.09 3.616 dəfə oxundu
20 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.468 dəfə oxundu
21 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.651 dəfə oxundu
22 İsra və Merac 02.04.16 1.153 dəfə oxundu
23 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.342 dəfə oxundu
24 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 511 dəfə oxundu
25 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.332 dəfə oxundu
26 Qəndil 30.06.09 7.699 dəfə oxundu
27 Şəfaət 08.04.10 3.118 dəfə oxundu
28 Surroqat analıq 03.02.12 4.735 dəfə oxundu
29 Təvəssül 10.06.13 3.038 dəfə oxundu
30 “Ən zəif ev” 09.03.18 275 dəfə oxundu
31 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.607 dəfə oxundu
32 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.731 dəfə oxundu
33 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.511 dəfə oxundu
34 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.503 dəfə oxundu
35 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.282 dəfə oxundu
36 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 374 dəfə oxundu
37 Donuz dərisi 02.11.09 3.204 dəfə oxundu
38 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.549 dəfə oxundu
39 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.646 dəfə oxundu
40 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.961 dəfə oxundu
41 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.190 dəfə oxundu
42 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 107 dəfə oxundu
43 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.963 dəfə oxundu
44 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.152 dəfə oxundu
45 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.363 dəfə oxundu
46 Şəfaət inancı 08.02.11 2.874 dəfə oxundu
47 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.839 dəfə oxundu
48 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.967 dəfə oxundu
49 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.480 dəfə oxundu
50 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.430 dəfə oxundu
51 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.666 dəfə oxundu
52 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.649 dəfə oxundu
53 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.267 dəfə oxundu
54 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.010 dəfə oxundu
55 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.872 dəfə oxundu
56 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.573 dəfə oxundu
57 Dua 25.11.10 6.944 dəfə oxundu
58 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.461 dəfə oxundu
59 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.865 dəfə oxundu
60 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.058 dəfə oxundu
61 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.773 dəfə oxundu
62 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.059 dəfə oxundu
63 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.654 dəfə oxundu
64 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.481 dəfə oxundu
65 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.441 dəfə oxundu
66 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.438 dəfə oxundu
67 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.363 dəfə oxundu
68 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.521 dəfə oxundu
69 Şirk və küfr 14.07.11 3.462 dəfə oxundu
70 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.090 dəfə oxundu
71 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.067 dəfə oxundu
72 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.222 dəfə oxundu
73 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.696 dəfə oxundu
74 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.133 dəfə oxundu
75 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.891 dəfə oxundu
76 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.040 dəfə oxundu
77 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.981 dəfə oxundu
78 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.747 dəfə oxundu
79 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.402 dəfə oxundu
80 Hikmət 09.01.16 4.039 dəfə oxundu
81 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.454 dəfə oxundu
82 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.545 dəfə oxundu
83 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.745 dəfə oxundu
84 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.422 dəfə oxundu
85 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 989 dəfə oxundu
86 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.828 dəfə oxundu
87 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.469 dəfə oxundu
88 Faiz 29.03.10 4.344 dəfə oxundu
89 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.424 dəfə oxundu
90 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.408 dəfə oxundu
91 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.143 dəfə oxundu
92 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.396 dəfə oxundu
93 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.671 dəfə oxundu
94 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.632 dəfə oxundu
95 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.972 dəfə oxundu
96 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.208 dəfə oxundu