Əsl kafir kimdir?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Müzakirə və mübahisələr > Tədqiqatlar Tarix: 21 Temmuz 2012 Tövsiyə et Çap et

Kafir kimdir?

Professor Abdulaziz Bayındır1

– Kafir sözünün lüğəvi mənasını bilirsən?

– Bu, bir şeyin üstünü örtən şəxs deməkdir.

– Elə isə kafir nəyin üstünü örtür?

– Necə yəni nəyin üstünü örtür? Bu sözün hərfi-lüğəvi mənası ilə yanaşı, bir ixtisas sözü-termin kimi mənası da var. Belə ki, Türkiyə diyanət vəqfi (fond) tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında kafirə peyğəmbəri Allahdan alıb din naminə təbliğ etdiyi məsələlərdə təsdiq-qəbul etməmək, ona inanmamaq kimi bir tərif verilir.

– Quranın ilk dəfə nazil edildiyi cəmiyyətdə bu sözlərin hansısa bir terminoloji mənası var idi?

– Xeyr, belə bir şey hələ formalaşmamışdı. Sonradan yarandı.

– Elə isə kafir çox vacib bir şeyi ört-basdır edir.

– Deyin görək, kafir nəyi ört-basdır edir?!

– Kafir özündə olan imanı örtüb gizlədir.

– Kafirdə iman nə gəzir?

– Düzgün bir imana malik olmayan şəxsin kafir olmağı qeyri-mümkündür.

– Heç elə şey olar?!

– Sən heç Quranın məal-tərcüməsini oxumusan? Onun mənası ilə tanışsan?

– Əlbəttə, oxumuşam. Sizin bundan qabaqkı yazınızdan sonra Quranı daha diqqətlə oxumağa başladım.

– Fikir ver, Allah belə deyir:

“Özlərinə açıq ayələr gəldikdən sonra biganə yanaşan və ixtilaf yaradanlar kimi olmayın. Belələrinə çatan pay böyük bir əzabdır.

O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!”

Üzüağ olanlar isə Allahın ikramında (rəhmət) olacaqlar. Onlar o ikram-rəhməti həmişə görəcəklər.

Budur Allahın ayələri! Onları sənə bütün həqiqiliyi ilə oxuyuruq. Allah heç kəsə haqsızlıq edilməyini istəməz!” (Ali-İmran, 3/105-108)

– Məhşər yerində kafirlərin hamısı üzüqara olacaq. Mən bunu bilirdim. Ancaq onların hamısının inanandan sonra kafir olduqlarından xəbərim yox idi. Deməli, Allah onlara belə deyəcək: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” Mən bunu birinci dəfə eşidirəm…

– Deməli, kafir özündə olan düzgün inancı örtüb gizlədən şəxsdir. Gizlətdiyinə görə də sən onda belə bir əqidənin olduğunu bilmirsən.

– Mənə elə gəlirdi ki, kafir Allah, peyğəmbər və kitaba inanmır.

– Düz bilirsən. Lakin heç fikirləşmisənmi ki, inanmamaq nə deməkdir? Məgər sən sənə etibar etməyən bir nəfər haqqında: “Bu adam mənə inanır”, – deyə bilərsən?

– Təbii ki, deyə bilmərəm.

– Deməli, Allaha inanmayan şəxs Onu yox hesab edən, yəni, Allahın var olmadığını düşünən insan deyil; əksinə, Ona lazımi şəkildə etibar etməyən şəxsdir. Həmin şəxs Allahın bəzi sözlərini düzgün hesab etsə də, bütün sözlərini münasib və düzgün qəbul etmir. Beləliklə, Allaha tam mənada təslim ola bilmir. “Allah nə deyirsə, o cürdür, o cür olmalıdır”, – cümləsini deyə bilmir.

– Yəni, demək istəyirsiniz ki, bu cür bir insan müslim ola bilmir. Çünki müslim Allaha təslim olan şəxs deməkdir. Biz ona müsəlman deyirik.

– Bəli, düzgün başa düşdün.

– Görəsən, kafir kimi səciyyələndirdiyimiz insanların bu cür söhbətlərdə: “Mənim ürəyim təmizdir. Allah qəlbimdə olanı bilir. Heç kəs mənə kafir deyə bilməz!” , – kimi reaksiya verməyi də bundan irəli gəlir?

– Bəli, bundan irəli gəlir. Gizlətdikləri imanı özləri bilirlər. Buna görə də özlərini onunla aldadıb ovundururlar. Allahın dərgahında özlərinin, yaxud da başqa bir nəfərin sözünün ötdüyünü düşündüklərinə görə də həm müşrik, həm də kafir olurlar.

– Belə çıxır ki, kafirlərin sayı bizim güman etdiyimizdən xeyli çoxdur. Yenə də deyim ki, hamının Allaha inanmağı məsələsini yaxşı başa düşə bilmədim.

– O məsələni inşallah gələn həftə müzakirə edərik.

Kafirlərlə əlaqədar bəzi Quran ayələri

Yasin surəsi

Yaxşılığı sonsuz, ikramı bol olan Allahın adı ilə!

1. Ya Sin

2. Düzgün hökmlər2 ehtiva edən Qurana and olsun ki,

3. Sən Allahın elçilərindənsən.

4. Düzgün yoldasan.

5. Bu, güclü və ikramı bol olan Allahın nazil etdiyi kitabdır.

6. Ataları xəbərdar edilməmiş bir tayfaya (qövm) xəbərdarlıq etməyin üçün nazil edilib. Çünki onlar bundan bixəbərdirlər.

7. İndi onların əksəriyyəti bunun həqiqi mənada Allahın kəlamı olduğunun təsirinə düşüblər, amma yenə də inanmırlar.3

8. Sanki Biz onların boyunlarına çənələrinə dirənən dəmir halqalar keçirmişik. Başlarını əyə bilmirlər!

9. Sanki onların qabaqlarına bir sədd, arxalarına da bir sədd qoyub bağlamışıq. Görə bilmirlər!4

10. Onları xəbərdar etsən də birdir, etməsən də: İnanmırlar.

11. Sən ancaq Rəhmandan (Allah) ürəkdən çəkinərək bu zikrə – Qurana tabe olana xəbərdarlıq edə bilərsən. Ona müjdə ver ki, bağışlanacaq. Etdiyi əməllərin əvəzinin artıqlaması ilə veriləcəyini də müjdələ.

12. Ölüləri Biz dirildəcəyik. Nə iş gördüklərini və qoyub getdiklərini də yazırıq.5 Bizim apardığımız hər bir qeydiyyat hər şeyi üzə çıxardan bir dəftərdədir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
  2. Düzgün hökm hikmət deməkdir. Allah Quranla yanaşı, himəti də nazil edib. Baxın: Nisa, 4/113. []
  3. Quranın Allahın sözü olduğu başa düşdükdə əvvəlcə ona inanırlar. Ancaq yaşayış tərzlərini dəyişdirmək istəməsələr, özlərini görməməzliyə vurmağa başlayır, beləcə, kafir olurlar. Onsuz da inanmadan kafir olmaq mümkün deyil. Allah belə buyurur: “O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” (Ali-İmran, 3/106. []
  4. Bu 2 ayədə təşbehin əvəzinə birbaşa təşbeh üçün əlverişli olan mənaların məcmuyu işlədilib. Nəticədə Məkkəlilərin Qurana verdikləri reaksiya canlandırılıb. Ərəb dilində bu ifadə formasına istiareyi-təmsiliyyə deyilir. Bu, eynilə: “Sən öz işini saman altından su yeridən kimi görürsən”, – deməyin əvəzinə: “Saman altından su yeridirsən ha!”, – demək kimi bir şeydir. İstiarədə təşbeh gizlədilir və həqiqi mənanı nəzərdə tutmaq kimi bir ehtimal olmur. Bu ayələrdə də sözün həqiqi mənasını nəzərdə tutmaq ehtimalı yoxdur. Əgər elə olsaydı, həmin insanlar cavabdeh hesab edilməzdilər. Çünki “Allah heç kəsə gücünün çatdığından artıq yük yükləmir.” (Bəqərə, 2/286). İstiarədə təşbeh ədatı gizlədilir. Ancaq bu ayələrdəki ifadələr məcaz deyil, həqiqət hesab olunduğu üçün onlarda gizlədilən “sanki” sözünü üzə çıxartmaq bizim üçün bir zərurət oldu. []
  5. Həzrəti Muhəmməd (s. a. v.) belə demişdir: “İnsan bu 3 əsərdən birini qoyub getmədən ölsə, dəftəri bağlanır: Sədəqeyi-cariyə, fayda verən elm və ona dua edən əməlisaleh övlad.” Baxın: Müslim, Vəsiyyət, 14; Əbu Davud, Vəsaya, 14. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
8.695 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.020 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.783 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.557 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.530 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.700 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.566 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.365 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.760 dəfə oxundu
9 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.387 dəfə oxundu
10 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.470 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.287 dəfə oxundu
12 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.927 dəfə oxundu
13 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.010 dəfə oxundu
14 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.618 dəfə oxundu
15 Vərdişlər 10.04.10 2.567 dəfə oxundu
16 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.781 dəfə oxundu
17 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.716 dəfə oxundu
18 Tağut 28.04.17 2.036 dəfə oxundu
19 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.654 dəfə oxundu
20 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.734 dəfə oxundu
21 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.576 dəfə oxundu
22 Vəhy 12.04.13 1.769 dəfə oxundu
23 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 180 dəfə oxundu
24 Təsbeh 06.07.09 3.573 dəfə oxundu
25 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.367 dəfə oxundu
26 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.618 dəfə oxundu
27 İsra və Merac 02.04.16 1.127 dəfə oxundu
28 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.335 dəfə oxundu
29 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 243 dəfə oxundu
30 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.319 dəfə oxundu
31 Qəndil 30.06.09 7.582 dəfə oxundu
32 Şəfaət 08.04.10 3.088 dəfə oxundu
33 Surroqat analıq 03.02.12 4.681 dəfə oxundu
34 Təvəssül 10.06.13 2.964 dəfə oxundu
35 “Ən zəif ev” 09.03.18 199 dəfə oxundu
36 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.524 dəfə oxundu
37 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.392 dəfə oxundu
38 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.457 dəfə oxundu
39 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.472 dəfə oxundu
40 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.213 dəfə oxundu
41 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 281 dəfə oxundu
42 Donuz dərisi 02.11.09 3.170 dəfə oxundu
43 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.339 dəfə oxundu
44 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.521 dəfə oxundu
45 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.877 dəfə oxundu
46 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.178 dəfə oxundu
47 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.775 dəfə oxundu
48 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 35.914 dəfə oxundu
49 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.766 dəfə oxundu
50 Şəfaət inancı 08.02.11 2.847 dəfə oxundu
51 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.832 dəfə oxundu
52 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.901 dəfə oxundu
53 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.070 dəfə oxundu
54 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.419 dəfə oxundu
55 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.508 dəfə oxundu
56 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.584 dəfə oxundu
57 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.073 dəfə oxundu
58 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.993 dəfə oxundu
59 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.811 dəfə oxundu
60 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.527 dəfə oxundu
61 Dua 25.11.10 6.781 dəfə oxundu
62 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.210 dəfə oxundu
63 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.695 dəfə oxundu
64 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.020 dəfə oxundu
65 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.694 dəfə oxundu
66 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.925 dəfə oxundu
67 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.568 dəfə oxundu
68 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.475 dəfə oxundu
69 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.415 dəfə oxundu
70 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.377 dəfə oxundu
71 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.327 dəfə oxundu
72 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.483 dəfə oxundu
73 Şirk və küfr 14.07.11 3.382 dəfə oxundu
74 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.039 dəfə oxundu
75 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.998 dəfə oxundu
76 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.911 dəfə oxundu
77 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.585 dəfə oxundu
78 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.097 dəfə oxundu
79 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.865 dəfə oxundu
80 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.960 dəfə oxundu
81 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.974 dəfə oxundu
82 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.497 dəfə oxundu
83 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.945 dəfə oxundu
84 Hikmət 09.01.16 3.720 dəfə oxundu
85 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.192 dəfə oxundu
86 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.494 dəfə oxundu
87 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.703 dəfə oxundu
88 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.330 dəfə oxundu
89 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 962 dəfə oxundu
90 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.750 dəfə oxundu
91 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.444 dəfə oxundu
92 Faiz 29.03.10 4.242 dəfə oxundu
93 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.412 dəfə oxundu
94 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.389 dəfə oxundu
95 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.072 dəfə oxundu