Əsl kafir kimdir?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Müzakirə və mübahisələr > Tədqiqatlar Tarix: 21 Temmuz 2012 Tövsiyə et Çap et

Kafir kimdir?

Professor Abdulaziz Bayındır1

– Kafir sözünün lüğəvi mənasını bilirsən?

– Bu, bir şeyin üstünü örtən şəxs deməkdir.

– Elə isə kafir nəyin üstünü örtür?

– Necə yəni nəyin üstünü örtür? Bu sözün hərfi-lüğəvi mənası ilə yanaşı, bir ixtisas sözü-termin kimi mənası da var. Belə ki, Türkiyə diyanət vəqfi (fond) tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında kafirə peyğəmbəri Allahdan alıb din naminə təbliğ etdiyi məsələlərdə təsdiq-qəbul etməmək, ona inanmamaq kimi bir tərif verilir.

– Quranın ilk dəfə nazil edildiyi cəmiyyətdə bu sözlərin hansısa bir terminoloji mənası var idi?

– Xeyr, belə bir şey hələ formalaşmamışdı. Sonradan yarandı.

– Elə isə kafir çox vacib bir şeyi ört-basdır edir.

– Deyin görək, kafir nəyi ört-basdır edir?!

– Kafir özündə olan imanı örtüb gizlədir.

– Kafirdə iman nə gəzir?

– Düzgün bir imana malik olmayan şəxsin kafir olmağı qeyri-mümkündür.

– Heç elə şey olar?!

– Sən heç Quranın məal-tərcüməsini oxumusan? Onun mənası ilə tanışsan?

– Əlbəttə, oxumuşam. Sizin bundan qabaqkı yazınızdan sonra Quranı daha diqqətlə oxumağa başladım.

– Fikir ver, Allah belə deyir:

“Özlərinə açıq ayələr gəldikdən sonra biganə yanaşan və ixtilaf yaradanlar kimi olmayın. Belələrinə çatan pay böyük bir əzabdır.

O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!”

Üzüağ olanlar isə Allahın ikramında (rəhmət) olacaqlar. Onlar o ikram-rəhməti həmişə görəcəklər.

Budur Allahın ayələri! Onları sənə bütün həqiqiliyi ilə oxuyuruq. Allah heç kəsə haqsızlıq edilməyini istəməz!” (Ali-İmran, 3/105-108)

– Məhşər yerində kafirlərin hamısı üzüqara olacaq. Mən bunu bilirdim. Ancaq onların hamısının inanandan sonra kafir olduqlarından xəbərim yox idi. Deməli, Allah onlara belə deyəcək: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” Mən bunu birinci dəfə eşidirəm…

– Deməli, kafir özündə olan düzgün inancı örtüb gizlədən şəxsdir. Gizlətdiyinə görə də sən onda belə bir əqidənin olduğunu bilmirsən.

– Mənə elə gəlirdi ki, kafir Allah, peyğəmbər və kitaba inanmır.

– Düz bilirsən. Lakin heç fikirləşmisənmi ki, inanmamaq nə deməkdir? Məgər sən sənə etibar etməyən bir nəfər haqqında: “Bu adam mənə inanır”, – deyə bilərsən?

– Təbii ki, deyə bilmərəm.

– Deməli, Allaha inanmayan şəxs Onu yox hesab edən, yəni, Allahın var olmadığını düşünən insan deyil; əksinə, Ona lazımi şəkildə etibar etməyən şəxsdir. Həmin şəxs Allahın bəzi sözlərini düzgün hesab etsə də, bütün sözlərini münasib və düzgün qəbul etmir. Beləliklə, Allaha tam mənada təslim ola bilmir. “Allah nə deyirsə, o cürdür, o cür olmalıdır”, – cümləsini deyə bilmir.

– Yəni, demək istəyirsiniz ki, bu cür bir insan müslim ola bilmir. Çünki müslim Allaha təslim olan şəxs deməkdir. Biz ona müsəlman deyirik.

– Bəli, düzgün başa düşdün.

– Görəsən, kafir kimi səciyyələndirdiyimiz insanların bu cür söhbətlərdə: “Mənim ürəyim təmizdir. Allah qəlbimdə olanı bilir. Heç kəs mənə kafir deyə bilməz!” , – kimi reaksiya verməyi də bundan irəli gəlir?

– Bəli, bundan irəli gəlir. Gizlətdikləri imanı özləri bilirlər. Buna görə də özlərini onunla aldadıb ovundururlar. Allahın dərgahında özlərinin, yaxud da başqa bir nəfərin sözünün ötdüyünü düşündüklərinə görə də həm müşrik, həm də kafir olurlar.

– Belə çıxır ki, kafirlərin sayı bizim güman etdiyimizdən xeyli çoxdur. Yenə də deyim ki, hamının Allaha inanmağı məsələsini yaxşı başa düşə bilmədim.

– O məsələni inşallah gələn həftə müzakirə edərik.

Kafirlərlə əlaqədar bəzi Quran ayələri

Yasin surəsi

Yaxşılığı sonsuz, ikramı bol olan Allahın adı ilə!

1. Ya Sin

2. Düzgün hökmlər2 ehtiva edən Qurana and olsun ki,

3. Sən Allahın elçilərindənsən.

4. Düzgün yoldasan.

5. Bu, güclü və ikramı bol olan Allahın nazil etdiyi kitabdır.

6. Ataları xəbərdar edilməmiş bir tayfaya (qövm) xəbərdarlıq etməyin üçün nazil edilib. Çünki onlar bundan bixəbərdirlər.

7. İndi onların əksəriyyəti bunun həqiqi mənada Allahın kəlamı olduğunun təsirinə düşüblər, amma yenə də inanmırlar.3

8. Sanki Biz onların boyunlarına çənələrinə dirənən dəmir halqalar keçirmişik. Başlarını əyə bilmirlər!

9. Sanki onların qabaqlarına bir sədd, arxalarına da bir sədd qoyub bağlamışıq. Görə bilmirlər!4

10. Onları xəbərdar etsən də birdir, etməsən də: İnanmırlar.

11. Sən ancaq Rəhmandan (Allah) ürəkdən çəkinərək bu zikrə – Qurana tabe olana xəbərdarlıq edə bilərsən. Ona müjdə ver ki, bağışlanacaq. Etdiyi əməllərin əvəzinin artıqlaması ilə veriləcəyini də müjdələ.

12. Ölüləri Biz dirildəcəyik. Nə iş gördüklərini və qoyub getdiklərini də yazırıq.5 Bizim apardığımız hər bir qeydiyyat hər şeyi üzə çıxardan bir dəftərdədir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
  2. Düzgün hökm hikmət deməkdir. Allah Quranla yanaşı, himəti də nazil edib. Baxın: Nisa, 4/113. []
  3. Quranın Allahın sözü olduğu başa düşdükdə əvvəlcə ona inanırlar. Ancaq yaşayış tərzlərini dəyişdirmək istəməsələr, özlərini görməməzliyə vurmağa başlayır, beləcə, kafir olurlar. Onsuz da inanmadan kafir olmaq mümkün deyil. Allah belə buyurur: “O gün neçə-neçə üzlər ağ çıxar, neçə-neçə üzlər də qaralar. Üzüqara çıxanlara belə deyilər: “Siz iman gətirdikdən sonra kafir oldunuz, eləmi? Elə isə kafir olmağınızın müqabilində dadın bu əzabı!” (Ali-İmran, 3/106. []
  4. Bu 2 ayədə təşbehin əvəzinə birbaşa təşbeh üçün əlverişli olan mənaların məcmuyu işlədilib. Nəticədə Məkkəlilərin Qurana verdikləri reaksiya canlandırılıb. Ərəb dilində bu ifadə formasına istiareyi-təmsiliyyə deyilir. Bu, eynilə: “Sən öz işini saman altından su yeridən kimi görürsən”, – deməyin əvəzinə: “Saman altından su yeridirsən ha!”, – demək kimi bir şeydir. İstiarədə təşbeh gizlədilir və həqiqi mənanı nəzərdə tutmaq kimi bir ehtimal olmur. Bu ayələrdə də sözün həqiqi mənasını nəzərdə tutmaq ehtimalı yoxdur. Əgər elə olsaydı, həmin insanlar cavabdeh hesab edilməzdilər. Çünki “Allah heç kəsə gücünün çatdığından artıq yük yükləmir.” (Bəqərə, 2/286). İstiarədə təşbeh ədatı gizlədilir. Ancaq bu ayələrdəki ifadələr məcaz deyil, həqiqət hesab olunduğu üçün onlarda gizlədilən “sanki” sözünü üzə çıxartmaq bizim üçün bir zərurət oldu. []
  5. Həzrəti Muhəmməd (s. a. v.) belə demişdir: “İnsan bu 3 əsərdən birini qoyub getmədən ölsə, dəftəri bağlanır: Sədəqeyi-cariyə, fayda verən elm və ona dua edən əməlisaleh övlad.” Baxın: Müslim, Vəsiyyət, 14; Əbu Davud, Vəsaya, 14. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
8.501 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.991 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.711 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.488 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.505 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.662 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.537 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.333 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.539 dəfə oxundu
9 Donuz dərisi 02.11.09 3.148 dəfə oxundu
10 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.052 dəfə oxundu
11 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.375 dəfə oxundu
12 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.786 dəfə oxundu
13 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.170 dəfə oxundu
14 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.746 dəfə oxundu
15 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.296 dəfə oxundu
16 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.646 dəfə oxundu
17 Şəfaət inancı 08.02.11 2.827 dəfə oxundu
18 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.820 dəfə oxundu
19 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.821 dəfə oxundu
20 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.326 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.414 dəfə oxundu
22 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.294 dəfə oxundu
23 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.484 dəfə oxundu
24 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.861 dəfə oxundu
25 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.909 dəfə oxundu
26 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.749 dəfə oxundu
27 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.497 dəfə oxundu
28 Dua 25.11.10 6.634 dəfə oxundu
29 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.903 dəfə oxundu
30 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.501 dəfə oxundu
31 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.983 dəfə oxundu
32 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.595 dəfə oxundu
33 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.761 dəfə oxundu
34 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.427 dəfə oxundu
35 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.464 dəfə oxundu
36 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.407 dəfə oxundu
37 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.340 dəfə oxundu
38 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.282 dəfə oxundu
39 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.435 dəfə oxundu
40 Şirk və küfr 14.07.11 3.290 dəfə oxundu
41 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.952 dəfə oxundu
42 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.930 dəfə oxundu
43 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.521 dəfə oxundu
44 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.410 dəfə oxundu
45 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.052 dəfə oxundu
46 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.819 dəfə oxundu
47 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.868 dəfə oxundu
48 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.965 dəfə oxundu
49 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.219 dəfə oxundu
50 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.833 dəfə oxundu
51 Hikmət 09.01.16 3.396 dəfə oxundu
52 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.875 dəfə oxundu
53 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.427 dəfə oxundu
54 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.672 dəfə oxundu
55 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.223 dəfə oxundu
56 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 936 dəfə oxundu
57 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.641 dəfə oxundu
58 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.400 dəfə oxundu
59 Faiz 29.03.10 4.149 dəfə oxundu
60 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.400 dəfə oxundu
61 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.237 dəfə oxundu
62 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.048 dəfə oxundu
63 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.383 dəfə oxundu
64 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.270 dəfə oxundu
65 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.883 dəfə oxundu
66 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.828 dəfə oxundu
67 Qadınların döyülməsi 29.03.17 810 dəfə oxundu
68 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.225 dəfə oxundu
69 Vərdişlər 10.04.10 2.544 dəfə oxundu
70 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.725 dəfə oxundu
71 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.175 dəfə oxundu
72 Tağut 28.04.17 1.471 dəfə oxundu
73 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.635 dəfə oxundu
74 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.692 dəfə oxundu
75 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.907 dəfə oxundu
76 Vəhy 12.04.13 1.749 dəfə oxundu
77 Təsbeh 06.07.09 3.533 dəfə oxundu
78 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.216 dəfə oxundu
79 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.606 dəfə oxundu
80 İsra və Merac 02.04.16 1.094 dəfə oxundu
81 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.316 dəfə oxundu
82 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.289 dəfə oxundu
83 Qəndil 30.06.09 7.408 dəfə oxundu
84 Şəfaət 08.04.10 3.065 dəfə oxundu
85 Surroqat analıq 03.02.12 4.581 dəfə oxundu
86 Təvəssül 10.06.13 2.907 dəfə oxundu
87 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.488 dəfə oxundu
88 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.034 dəfə oxundu
89 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.398 dəfə oxundu
90 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.436 dəfə oxundu
91 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.142 dəfə oxundu