Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
12.204 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.289 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.311 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.770 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.686 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.059 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.886 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.644 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.680 dəfə oxundu
9 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.539 dəfə oxundu
10 Faiz 29.03.10 4.716 dəfə oxundu
11 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.465 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.661 dəfə oxundu
13 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.208 dəfə oxundu
14 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
15 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.183 dəfə oxundu
16 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.814 dəfə oxundu
17 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.140 dəfə oxundu
18 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.949 dəfə oxundu
19 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.923 dəfə oxundu
20 Vərdişlər 10.04.10 2.662 dəfə oxundu
21 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.942 dəfə oxundu
22 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.094 dəfə oxundu
23 Tağut 28.04.17 4.285 dəfə oxundu
24 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.782 dəfə oxundu
25 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.806 dəfə oxundu
26 Kişinin seksuallığı 09.01.12 17.069 dəfə oxundu
27 Vəhy 12.04.13 1.821 dəfə oxundu
28 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 964 dəfə oxundu
29 Təsbeh 06.07.09 3.704 dəfə oxundu
30 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.744 dəfə oxundu
31 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.686 dəfə oxundu
32 İsra və Merac 02.04.16 1.217 dəfə oxundu
33 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.406 dəfə oxundu
34 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 958 dəfə oxundu
35 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.388 dəfə oxundu
36 Qəndil 30.06.09 8.110 dəfə oxundu
37 Şəfaət 08.04.10 3.226 dəfə oxundu
38 Surroqat analıq 03.02.12 4.907 dəfə oxundu
39 Təvəssül 10.06.13 3.167 dəfə oxundu
40 “Ən zəif ev” 09.03.18 391 dəfə oxundu
41 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.743 dəfə oxundu
42 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.543 dəfə oxundu
43 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.598 dəfə oxundu
44 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.638 dəfə oxundu
45 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.446 dəfə oxundu
46 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 777 dəfə oxundu
47 Donuz dərisi 02.11.09 3.292 dəfə oxundu
48 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.302 dəfə oxundu
49 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 8.008 dəfə oxundu
50 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.227 dəfə oxundu
51 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.222 dəfə oxundu
52 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 359 dəfə oxundu
53 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.135 dəfə oxundu
54 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.766 dəfə oxundu
55 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.916 dəfə oxundu
56 Şəfaət inancı 08.02.11 2.971 dəfə oxundu
57 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.863 dəfə oxundu
58 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.216 dəfə oxundu
59 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 733 dəfə oxundu
60 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.661 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.476 dəfə oxundu
62 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.143 dəfə oxundu
63 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.085 dəfə oxundu
64 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.709 dəfə oxundu
65 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.171 dəfə oxundu
66 Xums nədir? 11.01.19 442 dəfə oxundu
67 Qadınların şahidliyi 14.05.09 3.009 dəfə oxundu
68 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.645 dəfə oxundu
69 Dua 25.11.10 7.132 dəfə oxundu
70 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.101 dəfə oxundu
71 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.263 dəfə oxundu
72 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.175 dəfə oxundu
73 Коран и культурное развитие. 30.01.19 240 dəfə oxundu
74 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.943 dəfə oxundu
75 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.538 dəfə oxundu
76 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.891 dəfə oxundu
77 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.514 dəfə oxundu
78 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.466 dəfə oxundu
79 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.733 dəfə oxundu
80 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 246 dəfə oxundu
81 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.455 dəfə oxundu
82 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.572 dəfə oxundu
83 Şirk və küfr 14.07.11 3.688 dəfə oxundu
84 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.241 dəfə oxundu
85 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.243 dəfə oxundu
86 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 168 dəfə oxundu
87 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.204 dəfə oxundu
88 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.033 dəfə oxundu
89 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.249 dəfə oxundu
90 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.954 dəfə oxundu
91 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.292 dəfə oxundu
92 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.998 dəfə oxundu
93 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.389 dəfə oxundu
94 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.105 dəfə oxundu
95 Hikmət 09.01.16 4.821 dəfə oxundu
96 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.343 dəfə oxundu
97 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.678 dəfə oxundu
98 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.863 dəfə oxundu
99 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.671 dəfə oxundu
100 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.071 dəfə oxundu