Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
10.733 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.006 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.756 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.517 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.519 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.677 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.549 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.346 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.626 dəfə oxundu
9 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.733 dəfə oxundu
10 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.521 dəfə oxundu
11 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.080 dəfə oxundu
12 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.852 dəfə oxundu
13 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.920 dəfə oxundu
14 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.970 dəfə oxundu
15 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.386 dəfə oxundu
16 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.902 dəfə oxundu
17 Hikmət 09.01.16 3.610 dəfə oxundu
18 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.095 dəfə oxundu
19 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.455 dəfə oxundu
20 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.692 dəfə oxundu
21 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.286 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 953 dəfə oxundu
23 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.710 dəfə oxundu
24 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.422 dəfə oxundu
25 Faiz 29.03.10 4.202 dəfə oxundu
26 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.403 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.384 dəfə oxundu
28 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.064 dəfə oxundu
29 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.384 dəfə oxundu
30 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.404 dəfə oxundu
31 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.139 dəfə oxundu
32 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.894 dəfə oxundu
33 Qadınların döyülməsi 29.03.17 921 dəfə oxundu
34 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.470 dəfə oxundu
35 Vərdişlər 10.04.10 2.556 dəfə oxundu
36 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.760 dəfə oxundu
37 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.531 dəfə oxundu
38 Tağut 28.04.17 1.817 dəfə oxundu
39 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.648 dəfə oxundu
40 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.719 dəfə oxundu
41 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.302 dəfə oxundu
42 Vəhy 12.04.13 1.760 dəfə oxundu
43 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 104 dəfə oxundu
44 Təsbeh 06.07.09 3.557 dəfə oxundu
45 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.314 dəfə oxundu
46 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.613 dəfə oxundu
47 İsra və Merac 02.04.16 1.115 dəfə oxundu
48 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.328 dəfə oxundu
49 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 157 dəfə oxundu
50 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.305 dəfə oxundu
51 Qəndil 30.06.09 7.457 dəfə oxundu
52 Şəfaət 08.04.10 3.081 dəfə oxundu
53 Surroqat analıq 03.02.12 4.658 dəfə oxundu
54 Təvəssül 10.06.13 2.941 dəfə oxundu
55 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.504 dəfə oxundu
56 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.267 dəfə oxundu
57 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.437 dəfə oxundu
58 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.453 dəfə oxundu
59 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.179 dəfə oxundu
60 Donuz dərisi 02.11.09 3.161 dəfə oxundu
61 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.210 dəfə oxundu
62 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.469 dəfə oxundu
63 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.833 dəfə oxundu
64 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.175 dəfə oxundu
65 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.759 dəfə oxundu
66 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 35.242 dəfə oxundu
67 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.694 dəfə oxundu
68 Şəfaət inancı 08.02.11 2.841 dəfə oxundu
69 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.826 dəfə oxundu
70 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.883 dəfə oxundu
71 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.810 dəfə oxundu
72 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
73 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.396 dəfə oxundu
74 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.546 dəfə oxundu
75 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.983 dəfə oxundu
76 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.960 dəfə oxundu
77 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.791 dəfə oxundu
78 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.508 dəfə oxundu
79 Dua 25.11.10 6.724 dəfə oxundu
80 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.083 dəfə oxundu
81 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.635 dəfə oxundu
82 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.997 dəfə oxundu
83 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.657 dəfə oxundu
84 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.872 dəfə oxundu
85 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.525 dəfə oxundu
86 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.472 dəfə oxundu
87 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.412 dəfə oxundu
88 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.357 dəfə oxundu
89 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.305 dəfə oxundu
90 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.471 dəfə oxundu
91 Şirk və küfr 14.07.11 3.354 dəfə oxundu
92 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.012 dəfə oxundu
93 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.966 dəfə oxundu