Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
11.222 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.117 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.923 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.244 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.587 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.889 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.705 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.506 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.439 dəfə oxundu
9 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.773 dəfə oxundu
10 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.059 dəfə oxundu
11 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.654 dəfə oxundu
12 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.481 dəfə oxundu
13 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.441 dəfə oxundu
14 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.438 dəfə oxundu
15 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.363 dəfə oxundu
16 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.521 dəfə oxundu
17 Şirk və küfr 14.07.11 3.462 dəfə oxundu
18 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.090 dəfə oxundu
19 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.067 dəfə oxundu
20 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.222 dəfə oxundu
21 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.696 dəfə oxundu
22 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.133 dəfə oxundu
23 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.891 dəfə oxundu
24 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.040 dəfə oxundu
25 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.981 dəfə oxundu
26 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.747 dəfə oxundu
27 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.402 dəfə oxundu
28 Hikmət 09.01.16 4.039 dəfə oxundu
29 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.454 dəfə oxundu
30 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.545 dəfə oxundu
31 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.745 dəfə oxundu
32 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.422 dəfə oxundu
33 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 989 dəfə oxundu
34 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.828 dəfə oxundu
35 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.469 dəfə oxundu
36 Faiz 29.03.10 4.344 dəfə oxundu
37 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.424 dəfə oxundu
38 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.408 dəfə oxundu
39 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.143 dəfə oxundu
40 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.396 dəfə oxundu
41 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.671 dəfə oxundu
42 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.632 dəfə oxundu
43 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.972 dəfə oxundu
44 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.208 dəfə oxundu
45 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.047 dəfə oxundu
46 Vərdişlər 10.04.10 2.585 dəfə oxundu
47 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.813 dəfə oxundu
48 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.223 dəfə oxundu
49 Tağut 28.04.17 2.629 dəfə oxundu
50 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.689 dəfə oxundu
51 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.756 dəfə oxundu
52 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.275 dəfə oxundu
53 Vəhy 12.04.13 1.797 dəfə oxundu
54 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 342 dəfə oxundu
55 Təsbeh 06.07.09 3.616 dəfə oxundu
56 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.468 dəfə oxundu
57 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.651 dəfə oxundu
58 İsra və Merac 02.04.16 1.153 dəfə oxundu
59 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.342 dəfə oxundu
60 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 511 dəfə oxundu
61 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.332 dəfə oxundu
62 Qəndil 30.06.09 7.699 dəfə oxundu
63 Şəfaət 08.04.10 3.118 dəfə oxundu
64 Surroqat analıq 03.02.12 4.735 dəfə oxundu
65 Təvəssül 10.06.13 3.038 dəfə oxundu
66 “Ən zəif ev” 09.03.18 275 dəfə oxundu
67 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.607 dəfə oxundu
68 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.731 dəfə oxundu
69 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.511 dəfə oxundu
70 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.503 dəfə oxundu
71 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.282 dəfə oxundu
72 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 374 dəfə oxundu
73 Donuz dərisi 02.11.09 3.204 dəfə oxundu
74 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.549 dəfə oxundu
75 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.646 dəfə oxundu
76 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.959 dəfə oxundu
77 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.190 dəfə oxundu
78 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 107 dəfə oxundu
79 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.963 dəfə oxundu
80 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.152 dəfə oxundu
81 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.363 dəfə oxundu
82 Şəfaət inancı 08.02.11 2.874 dəfə oxundu
83 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.839 dəfə oxundu
84 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.967 dəfə oxundu
85 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.480 dəfə oxundu
86 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.430 dəfə oxundu
87 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.666 dəfə oxundu
88 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.649 dəfə oxundu
89 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.267 dəfə oxundu
90 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.010 dəfə oxundu
91 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.872 dəfə oxundu
92 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.573 dəfə oxundu
93 Dua 25.11.10 6.944 dəfə oxundu
94 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.461 dəfə oxundu
95 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.865 dəfə oxundu
96 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.058 dəfə oxundu