Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
10.120 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.821 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.557 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.609 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.400 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.347 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.266 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.082 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 16.252 dəfə oxundu
9 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.381 dəfə oxundu
10 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.608 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 2.964 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.368 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 2.820 dəfə oxundu
14 Donuz dərisi 02.11.09 3.072 dəfə oxundu
15 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.752 dəfə oxundu
16 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.256 dəfə oxundu
17 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.370 dəfə oxundu
18 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.030 dəfə oxundu
19 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.547 dəfə oxundu
20 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 28.032 dəfə oxundu
21 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.042 dəfə oxundu
22 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.173 dəfə oxundu
23 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.658 dəfə oxundu
24 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.103 dəfə oxundu
25 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.616 dəfə oxundu
26 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.345 dəfə oxundu
27 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.130 dəfə oxundu
28 Şəfaət inancı 08.02.11 2.760 dəfə oxundu
29 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.759 dəfə oxundu
30 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.696 dəfə oxundu
31 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.652 dəfə oxundu
32 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.412 dəfə oxundu
33 Dua 25.11.10 6.415 dəfə oxundu
34 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.370 dəfə oxundu
35 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.613 dəfə oxundu
36 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.798 dəfə oxundu
37 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.481 dəfə oxundu
38 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.592 dəfə oxundu
39 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.260 dəfə oxundu
40 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.631 dəfə oxundu
41 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.166 dəfə oxundu
42 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.881 dəfə oxundu
43 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.176 dəfə oxundu
44 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.344 dəfə oxundu
45 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.412 dəfə oxundu
46 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.324 dəfə oxundu
47 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.245 dəfə oxundu
48 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.120 dəfə oxundu
49 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.209 dəfə oxundu
50 Şirk və küfr 14.07.11 3.158 dəfə oxundu
51 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.836 dəfə oxundu
52 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.786 dəfə oxundu
53 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.905 dəfə oxundu
54 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.859 dəfə oxundu
55 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.946 dəfə oxundu
56 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.738 dəfə oxundu
57 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.554 dəfə oxundu
58 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.317 dəfə oxundu
59 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.572 dəfə oxundu
60 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.494 dəfə oxundu
61 Hikmət 09.01.16 2.971 dəfə oxundu
62 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.424 dəfə oxundu
63 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.314 dəfə oxundu
64 Faiz 29.03.10 4.036 dəfə oxundu
65 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.005 dəfə oxundu
66 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 844 dəfə oxundu
67 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.383 dəfə oxundu
68 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.324 dəfə oxundu
69 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.001 dəfə oxundu
70 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.326 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.174 dəfə oxundu
72 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 848 dəfə oxundu
73 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.794 dəfə oxundu
74 Vərdişlər 10.04.10 2.458 dəfə oxundu
75 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.478 dəfə oxundu
76 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.708 dəfə oxundu
77 Qadınların döyülməsi 29.03.17 480 dəfə oxundu
78 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.527 dəfə oxundu
79 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.589 dəfə oxundu
80 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.616 dəfə oxundu
81 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.714 dəfə oxundu
82 Tağut 28.04.17 746 dəfə oxundu
83 Təsbeh 06.07.09 3.418 dəfə oxundu
84 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.043 dəfə oxundu
85 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.512 dəfə oxundu
86 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.220 dəfə oxundu
87 Vəhy 12.04.13 1.679 dəfə oxundu
88 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.212 dəfə oxundu
89 Qəndil 30.06.09 7.271 dəfə oxundu
90 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.997 dəfə oxundu
91 İsra və Merac 02.04.16 996 dəfə oxundu
92 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.230 dəfə oxundu