Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
10.469 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.986 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.701 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.479 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.499 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.656 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.532 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.328 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.520 dəfə oxundu
9 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.224 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.410 dəfə oxundu
11 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.269 dəfə oxundu
12 Şəfaət inancı 08.02.11 2.826 dəfə oxundu
13 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.820 dəfə oxundu
14 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.809 dəfə oxundu
15 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.733 dəfə oxundu
16 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.496 dəfə oxundu
17 Dua 25.11.10 6.619 dəfə oxundu
18 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.466 dəfə oxundu
19 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.829 dəfə oxundu
20 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.899 dəfə oxundu
21 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.584 dəfə oxundu
22 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.743 dəfə oxundu
23 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.407 dəfə oxundu
24 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.870 dəfə oxundu
25 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.473 dəfə oxundu
26 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.978 dəfə oxundu
27 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.278 dəfə oxundu
28 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.429 dəfə oxundu
29 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.464 dəfə oxundu
30 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.402 dəfə oxundu
31 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.337 dəfə oxundu
32 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.469 dəfə oxundu
33 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.394 dəfə oxundu
34 Şirk və küfr 14.07.11 3.271 dəfə oxundu
35 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.948 dəfə oxundu
36 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.917 dəfə oxundu
37 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.963 dəfə oxundu
38 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.184 dəfə oxundu
39 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.048 dəfə oxundu
40 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.814 dəfə oxundu
41 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.855 dəfə oxundu
42 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.421 dəfə oxundu
43 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.665 dəfə oxundu
44 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.807 dəfə oxundu
45 Hikmət 09.01.16 3.362 dəfə oxundu
46 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.831 dəfə oxundu
47 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.390 dəfə oxundu
48 Faiz 29.03.10 4.142 dəfə oxundu
49 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.208 dəfə oxundu
50 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 924 dəfə oxundu
51 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.624 dəfə oxundu
52 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.382 dəfə oxundu
53 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.241 dəfə oxundu
54 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.397 dəfə oxundu
55 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.231 dəfə oxundu
56 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.043 dəfə oxundu
57 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.167 dəfə oxundu
58 Vərdişlər 10.04.10 2.542 dəfə oxundu
59 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.821 dəfə oxundu
60 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.821 dəfə oxundu
61 Qadınların döyülməsi 29.03.17 773 dəfə oxundu
62 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.628 dəfə oxundu
63 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.682 dəfə oxundu
64 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.714 dəfə oxundu
65 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.099 dəfə oxundu
66 Tağut 28.04.17 1.399 dəfə oxundu
67 Təsbeh 06.07.09 3.529 dəfə oxundu
68 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.189 dəfə oxundu
69 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.605 dəfə oxundu
70 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.811 dəfə oxundu
71 Vəhy 12.04.13 1.746 dəfə oxundu
72 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.289 dəfə oxundu
73 Qəndil 30.06.09 7.399 dəfə oxundu
74 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.331 dəfə oxundu
75 İsra və Merac 02.04.16 1.087 dəfə oxundu
76 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.308 dəfə oxundu
77 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.484 dəfə oxundu
78 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.980 dəfə oxundu
79 Şəfaət 08.04.10 3.058 dəfə oxundu
80 Surroqat analıq 03.02.12 4.556 dəfə oxundu
81 Təvəssül 10.06.13 2.902 dəfə oxundu
82 Donuz dərisi 02.11.09 3.146 dəfə oxundu
83 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.023 dəfə oxundu
84 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.387 dəfə oxundu
85 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.435 dəfə oxundu
86 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.136 dəfə oxundu
87 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.746 dəfə oxundu
88 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.020 dəfə oxundu
89 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.631 dəfə oxundu
90 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.350 dəfə oxundu
91 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.772 dəfə oxundu
92 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.168 dəfə oxundu