Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
11.345 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.127 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.956 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.256 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.600 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.898 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.715 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.515 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.464 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.706 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.766 dəfə oxundu
11 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.488 dəfə oxundu
12 Vəhy 12.04.13 1.801 dəfə oxundu
13 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 439 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.627 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.491 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.654 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 1.161 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.354 dəfə oxundu
19 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 581 dəfə oxundu
20 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.343 dəfə oxundu
21 Qəndil 30.06.09 7.720 dəfə oxundu
22 Şəfaət 08.04.10 3.127 dəfə oxundu
23 Surroqat analıq 03.02.12 4.762 dəfə oxundu
24 Təvəssül 10.06.13 3.070 dəfə oxundu
25 “Ən zəif ev” 09.03.18 292 dəfə oxundu
26 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.622 dəfə oxundu
27 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.813 dəfə oxundu
28 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.519 dəfə oxundu
29 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.524 dəfə oxundu
30 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.309 dəfə oxundu
31 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 415 dəfə oxundu
32 Donuz dərisi 02.11.09 3.221 dəfə oxundu
33 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.638 dəfə oxundu
34 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.692 dəfə oxundu
35 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.007 dəfə oxundu
36 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.194 dəfə oxundu
37 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 117 dəfə oxundu
38 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.973 dəfə oxundu
39 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.598 dəfə oxundu
40 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.380 dəfə oxundu
41 Şəfaət inancı 08.02.11 2.891 dəfə oxundu
42 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.843 dəfə oxundu
43 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.990 dəfə oxundu
44 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 357 dəfə oxundu
45 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.630 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.437 dəfə oxundu
47 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.740 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.682 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.349 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.042 dəfə oxundu
51 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.886 dəfə oxundu
52 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.585 dəfə oxundu
53 Dua 25.11.10 6.987 dəfə oxundu
54 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.529 dəfə oxundu
55 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.928 dəfə oxundu
56 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.072 dəfə oxundu
57 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.813 dəfə oxundu
58 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.114 dəfə oxundu
59 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.699 dəfə oxundu
60 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.489 dəfə oxundu
61 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.444 dəfə oxundu
62 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.467 dəfə oxundu
63 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.390 dəfə oxundu
64 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.530 dəfə oxundu
65 Şirk və küfr 14.07.11 3.482 dəfə oxundu
66 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.114 dəfə oxundu
67 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.096 dəfə oxundu
68 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.345 dəfə oxundu
69 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.767 dəfə oxundu
70 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.151 dəfə oxundu
71 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.904 dəfə oxundu
72 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.072 dəfə oxundu
73 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.983 dəfə oxundu
74 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.833 dəfə oxundu
75 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.455 dəfə oxundu
76 Hikmət 09.01.16 4.124 dəfə oxundu
77 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.573 dəfə oxundu
78 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.577 dəfə oxundu
79 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.758 dəfə oxundu
80 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.447 dəfə oxundu
81 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.003 dəfə oxundu
82 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.859 dəfə oxundu
83 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.476 dəfə oxundu
84 Faiz 29.03.10 4.385 dəfə oxundu
85 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.435 dəfə oxundu
86 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.422 dəfə oxundu
87 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.147 dəfə oxundu
88 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.398 dəfə oxundu
89 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.745 dəfə oxundu
90 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.770 dəfə oxundu
91 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.004 dəfə oxundu
92 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.289 dəfə oxundu
93 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.103 dəfə oxundu
94 Vərdişlər 10.04.10 2.592 dəfə oxundu
95 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.837 dəfə oxundu
96 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.360 dəfə oxundu
97 Tağut 28.04.17 2.846 dəfə oxundu