Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
10.295 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.966 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.674 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.449 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.493 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.641 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.522 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.318 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.486 dəfə oxundu
9 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.568 dəfə oxundu
10 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.709 dəfə oxundu
11 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.366 dəfə oxundu
12 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.775 dəfə oxundu
13 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.396 dəfə oxundu
14 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.962 dəfə oxundu
15 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.259 dəfə oxundu
16 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.421 dəfə oxundu
17 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.461 dəfə oxundu
18 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.395 dəfə oxundu
19 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.283 dəfə oxundu
20 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.295 dəfə oxundu
21 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.337 dəfə oxundu
22 Şirk və küfr 14.07.11 3.244 dəfə oxundu
23 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.925 dəfə oxundu
24 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.892 dəfə oxundu
25 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.963 dəfə oxundu
26 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.071 dəfə oxundu
27 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.034 dəfə oxundu
28 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.802 dəfə oxundu
29 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.808 dəfə oxundu
30 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.396 dəfə oxundu
31 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.639 dəfə oxundu
32 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.570 dəfə oxundu
33 Hikmət 09.01.16 3.279 dəfə oxundu
34 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.726 dəfə oxundu
35 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.384 dəfə oxundu
36 Faiz 29.03.10 4.124 dəfə oxundu
37 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.178 dəfə oxundu
38 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 920 dəfə oxundu
39 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.587 dəfə oxundu
40 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.379 dəfə oxundu
41 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.182 dəfə oxundu
42 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.387 dəfə oxundu
43 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.228 dəfə oxundu
44 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.028 dəfə oxundu
45 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.028 dəfə oxundu
46 Vərdişlər 10.04.10 2.524 dəfə oxundu
47 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.681 dəfə oxundu
48 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.805 dəfə oxundu
49 Qadınların döyülməsi 29.03.17 717 dəfə oxundu
50 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.613 dəfə oxundu
51 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.669 dəfə oxundu
52 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.698 dəfə oxundu
53 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.949 dəfə oxundu
54 Tağut 28.04.17 1.216 dəfə oxundu
55 Təsbeh 06.07.09 3.505 dəfə oxundu
56 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.143 dəfə oxundu
57 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.602 dəfə oxundu
58 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.610 dəfə oxundu
59 Vəhy 12.04.13 1.739 dəfə oxundu
60 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.287 dəfə oxundu
61 Qəndil 30.06.09 7.378 dəfə oxundu
62 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.191 dəfə oxundu
63 İsra və Merac 02.04.16 1.074 dəfə oxundu
64 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.296 dəfə oxundu
65 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.458 dəfə oxundu
66 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.846 dəfə oxundu
67 Şəfaət 08.04.10 3.046 dəfə oxundu
68 Surroqat analıq 03.02.12 4.521 dəfə oxundu
69 Təvəssül 10.06.13 2.887 dəfə oxundu
70 Donuz dərisi 02.11.09 3.140 dəfə oxundu
71 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.943 dəfə oxundu
72 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.369 dəfə oxundu
73 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.424 dəfə oxundu
74 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.110 dəfə oxundu
75 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.739 dəfə oxundu
76 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 33.379 dəfə oxundu
77 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.595 dəfə oxundu
78 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.297 dəfə oxundu
79 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.745 dəfə oxundu
80 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.162 dəfə oxundu
81 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.932 dəfə oxundu
82 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.402 dəfə oxundu
83 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.236 dəfə oxundu
84 Şəfaət inancı 08.02.11 2.821 dəfə oxundu
85 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.817 dəfə oxundu
86 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.781 dəfə oxundu
87 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.716 dəfə oxundu
88 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.481 dəfə oxundu
89 Dua 25.11.10 6.588 dəfə oxundu
90 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.450 dəfə oxundu
91 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.761 dəfə oxundu
92 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.888 dəfə oxundu