Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
12.093 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.278 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.259 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.758 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.678 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.050 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.883 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.640 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.659 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.769 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.798 dəfə oxundu
11 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.858 dəfə oxundu
12 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
13 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 870 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.695 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.702 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.685 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 1.212 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.399 dəfə oxundu
19 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 917 dəfə oxundu
20 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.379 dəfə oxundu
21 Qəndil 30.06.09 8.073 dəfə oxundu
22 Şəfaət 08.04.10 3.212 dəfə oxundu
23 Surroqat analıq 03.02.12 4.891 dəfə oxundu
24 Təvəssül 10.06.13 3.158 dəfə oxundu
25 “Ən zəif ev” 09.03.18 383 dəfə oxundu
26 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.730 dəfə oxundu
27 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.454 dəfə oxundu
28 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.587 dəfə oxundu
29 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.619 dəfə oxundu
30 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.427 dəfə oxundu
31 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 715 dəfə oxundu
32 Donuz dərisi 02.11.09 3.283 dəfə oxundu
33 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.175 dəfə oxundu
34 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.981 dəfə oxundu
35 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.205 dəfə oxundu
36 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
37 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 354 dəfə oxundu
38 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.128 dəfə oxundu
39 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.636 dəfə oxundu
40 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.896 dəfə oxundu
41 Şəfaət inancı 08.02.11 2.966 dəfə oxundu
42 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
43 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.170 dəfə oxundu
44 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 711 dəfə oxundu
45 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.481 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
47 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.093 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.996 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.654 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.146 dəfə oxundu
51 Xums nədir? 11.01.19 406 dəfə oxundu
52 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.996 dəfə oxundu
53 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.637 dəfə oxundu
54 Dua 25.11.10 7.119 dəfə oxundu
55 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.036 dəfə oxundu
56 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.217 dəfə oxundu
57 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.155 dəfə oxundu
58 Коран и культурное развитие. 30.01.19 236 dəfə oxundu
59 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.919 dəfə oxundu
60 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.445 dəfə oxundu
61 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.871 dəfə oxundu
62 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
63 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
64 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.677 dəfə oxundu
65 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 239 dəfə oxundu
66 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.445 dəfə oxundu
67 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
68 Şirk və küfr 14.07.11 3.658 dəfə oxundu
69 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.224 dəfə oxundu
70 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.219 dəfə oxundu
71 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 78 dəfə oxundu
72 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.093 dəfə oxundu
73 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.006 dəfə oxundu
74 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.229 dəfə oxundu
75 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.948 dəfə oxundu
76 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.258 dəfə oxundu
77 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.995 dəfə oxundu
78 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.301 dəfə oxundu
79 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.062 dəfə oxundu
80 Hikmət 09.01.16 4.725 dəfə oxundu
81 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.233 dəfə oxundu
82 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.671 dəfə oxundu
83 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.851 dəfə oxundu
84 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.637 dəfə oxundu
85 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.064 dəfə oxundu
86 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.134 dəfə oxundu
87 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.530 dəfə oxundu
88 Faiz 29.03.10 4.659 dəfə oxundu
89 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
90 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.651 dəfə oxundu
91 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.178 dəfə oxundu
92 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
93 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.120 dəfə oxundu
94 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.648 dəfə oxundu
95 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.116 dəfə oxundu
96 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.791 dəfə oxundu
97 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.817 dəfə oxundu
98 Vərdişlər 10.04.10 2.654 dəfə oxundu
99 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.920 dəfə oxundu
100 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.012 dəfə oxundu