Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
11.616 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.145 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.056 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.297 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.621 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.916 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.746 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.521 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.555 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.368 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 7.878 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.169 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.801 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 3.121 dəfə oxundu
14 “Ən zəif ev” 09.03.18 329 dəfə oxundu
15 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.651 dəfə oxundu
16 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.033 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.538 dəfə oxundu
18 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.579 dəfə oxundu
19 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.368 dəfə oxundu
20 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 475 dəfə oxundu
21 Donuz dərisi 02.11.09 3.251 dəfə oxundu
22 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.854 dəfə oxundu
23 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.804 dəfə oxundu
24 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.080 dəfə oxundu
25 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.204 dəfə oxundu
26 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 328 dəfə oxundu
27 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.979 dəfə oxundu
28 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 44.295 dəfə oxundu
29 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.444 dəfə oxundu
30 Şəfaət inancı 08.02.11 2.917 dəfə oxundu
31 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.853 dəfə oxundu
32 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.063 dəfə oxundu
33 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 520 dəfə oxundu
34 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.956 dəfə oxundu
35 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.450 dəfə oxundu
36 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.895 dəfə oxundu
37 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.779 dəfə oxundu
38 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.471 dəfə oxundu
39 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.082 dəfə oxundu
40 Xums nədir? 11.01.19 263 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.934 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.618 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 7.056 dəfə oxundu
44 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.754 dəfə oxundu
45 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.047 dəfə oxundu
46 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.106 dəfə oxundu
47 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.854 dəfə oxundu
48 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.251 dəfə oxundu
49 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.801 dəfə oxundu
50 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.498 dəfə oxundu
51 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.447 dəfə oxundu
52 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.551 dəfə oxundu
53 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.414 dəfə oxundu
54 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.547 dəfə oxundu
55 Şirk və küfr 14.07.11 3.556 dəfə oxundu
56 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.172 dəfə oxundu
57 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.143 dəfə oxundu
58 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.616 dəfə oxundu
59 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.891 dəfə oxundu
60 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.189 dəfə oxundu
61 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.929 dəfə oxundu
62 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.147 dəfə oxundu
63 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.984 dəfə oxundu
64 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.018 dəfə oxundu
65 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.543 dəfə oxundu
66 Hikmət 09.01.16 4.405 dəfə oxundu
67 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.846 dəfə oxundu
68 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.617 dəfə oxundu
69 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.795 dəfə oxundu
70 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.544 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.035 dəfə oxundu
72 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.955 dəfə oxundu
73 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.495 dəfə oxundu
74 Faiz 29.03.10 4.502 dəfə oxundu
75 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.445 dəfə oxundu
76 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.630 dəfə oxundu
77 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.165 dəfə oxundu
78 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.408 dəfə oxundu
79 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.895 dəfə oxundu
80 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.101 dəfə oxundu
81 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.060 dəfə oxundu
82 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.425 dəfə oxundu
83 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.368 dəfə oxundu
84 Vərdişlər 10.04.10 2.606 dəfə oxundu
85 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.875 dəfə oxundu
86 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.624 dəfə oxundu
87 Tağut 28.04.17 3.331 dəfə oxundu
88 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.726 dəfə oxundu
89 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.775 dəfə oxundu
90 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.969 dəfə oxundu
91 Vəhy 12.04.13 1.809 dəfə oxundu
92 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 590 dəfə oxundu
93 Təsbeh 06.07.09 3.645 dəfə oxundu
94 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.598 dəfə oxundu
95 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.656 dəfə oxundu
96 İsra və Merac 02.04.16 1.182 dəfə oxundu
97 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.381 dəfə oxundu
98 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 698 dəfə oxundu