Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
10.026 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.761 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.514 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.492 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.361 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.238 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.180 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.005 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.646 dəfə oxundu
9 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.416 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.306 dəfə oxundu
11 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.075 dəfə oxundu
12 Şəfaət inancı 08.02.11 2.717 dəfə oxundu
13 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.724 dəfə oxundu
14 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.657 dəfə oxundu
15 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.607 dəfə oxundu
16 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.364 dəfə oxundu
17 Dua 25.11.10 6.346 dəfə oxundu
18 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.327 dəfə oxundu
19 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.521 dəfə oxundu
20 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.746 dəfə oxundu
21 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.426 dəfə oxundu
22 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.504 dəfə oxundu
23 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.179 dəfə oxundu
24 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.560 dəfə oxundu
25 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.070 dəfə oxundu
26 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.831 dəfə oxundu
27 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.128 dəfə oxundu
28 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.309 dəfə oxundu
29 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.376 dəfə oxundu
30 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.289 dəfə oxundu
31 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.212 dəfə oxundu
32 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.026 dəfə oxundu
33 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.145 dəfə oxundu
34 Şirk və küfr 14.07.11 3.116 dəfə oxundu
35 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.799 dəfə oxundu
36 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.731 dəfə oxundu
37 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.877 dəfə oxundu
38 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.735 dəfə oxundu
39 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.885 dəfə oxundu
40 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.700 dəfə oxundu
41 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.488 dəfə oxundu
42 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.264 dəfə oxundu
43 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.526 dəfə oxundu
44 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.451 dəfə oxundu
45 Hikmət 09.01.16 2.834 dəfə oxundu
46 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.311 dəfə oxundu
47 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.279 dəfə oxundu
48 Faiz 29.03.10 3.978 dəfə oxundu
49 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.913 dəfə oxundu
50 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 809 dəfə oxundu
51 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.281 dəfə oxundu
52 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.285 dəfə oxundu
53 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.928 dəfə oxundu
54 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.286 dəfə oxundu
55 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.136 dəfə oxundu
56 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 793 dəfə oxundu
57 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.671 dəfə oxundu
58 Vərdişlər 10.04.10 2.420 dəfə oxundu
59 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.413 dəfə oxundu
60 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.650 dəfə oxundu
61 Qadınların döyülməsi 29.03.17 382 dəfə oxundu
62 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.469 dəfə oxundu
63 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.549 dəfə oxundu
64 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.573 dəfə oxundu
65 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.529 dəfə oxundu
66 Təsbeh 06.07.09 3.352 dəfə oxundu
67 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.988 dəfə oxundu
68 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.469 dəfə oxundu
69 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.035 dəfə oxundu
70 Vəhy 12.04.13 1.642 dəfə oxundu
71 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.155 dəfə oxundu
72 Qəndil 30.06.09 7.183 dəfə oxundu
73 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.893 dəfə oxundu
74 İsra və Merac 02.04.16 941 dəfə oxundu
75 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.180 dəfə oxundu
76 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.328 dəfə oxundu
77 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.472 dəfə oxundu
78 Şəfaət 08.04.10 2.917 dəfə oxundu
79 Surroqat analıq 03.02.12 4.241 dəfə oxundu
80 Təvəssül 10.06.13 2.780 dəfə oxundu
81 Donuz dərisi 02.11.09 3.033 dəfə oxundu
82 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.652 dəfə oxundu
83 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.183 dəfə oxundu
84 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.326 dəfə oxundu
85 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.982 dəfə oxundu
86 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.505 dəfə oxundu
87 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 27.253 dəfə oxundu
88 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.819 dəfə oxundu
89 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.104 dəfə oxundu
90 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.615 dəfə oxundu
91 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.076 dəfə oxundu