Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
10.988 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.059 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.822 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.648 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.548 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.821 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.619 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.437 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.001 dəfə oxundu
9 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.151 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.422 dəfə oxundu
11 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.541 dəfə oxundu
12 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.604 dəfə oxundu
13 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.115 dəfə oxundu
14 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.993 dəfə oxundu
15 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.827 dəfə oxundu
16 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.527 dəfə oxundu
17 Dua 25.11.10 6.810 dəfə oxundu
18 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.246 dəfə oxundu
19 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.738 dəfə oxundu
20 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.024 dəfə oxundu
21 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.717 dəfə oxundu
22 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.952 dəfə oxundu
23 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.589 dəfə oxundu
24 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.476 dəfə oxundu
25 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.427 dəfə oxundu
26 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.385 dəfə oxundu
27 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.336 dəfə oxundu
28 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.487 dəfə oxundu
29 Şirk və küfr 14.07.11 3.393 dəfə oxundu
30 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.054 dəfə oxundu
31 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.007 dəfə oxundu
32 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.988 dəfə oxundu
33 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.600 dəfə oxundu
34 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.104 dəfə oxundu
35 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.872 dəfə oxundu
36 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.970 dəfə oxundu
37 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.976 dəfə oxundu
38 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.557 dəfə oxundu
39 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.958 dəfə oxundu
40 Hikmət 09.01.16 3.792 dəfə oxundu
41 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.233 dəfə oxundu
42 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.505 dəfə oxundu
43 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.717 dəfə oxundu
44 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.362 dəfə oxundu
45 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 969 dəfə oxundu
46 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.767 dəfə oxundu
47 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.449 dəfə oxundu
48 Faiz 29.03.10 4.260 dəfə oxundu
49 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.414 dəfə oxundu
50 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.397 dəfə oxundu
51 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.076 dəfə oxundu
52 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.389 dəfə oxundu
53 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.518 dəfə oxundu
54 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.352 dəfə oxundu
55 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.935 dəfə oxundu
56 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.057 dəfə oxundu
57 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.765 dəfə oxundu
58 Vərdişlər 10.04.10 2.571 dəfə oxundu
59 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.787 dəfə oxundu
60 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.823 dəfə oxundu
61 Tağut 28.04.17 2.178 dəfə oxundu
62 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.657 dəfə oxundu
63 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.738 dəfə oxundu
64 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.753 dəfə oxundu
65 Vəhy 12.04.13 1.782 dəfə oxundu
66 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 227 dəfə oxundu
67 Təsbeh 06.07.09 3.581 dəfə oxundu
68 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.387 dəfə oxundu
69 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.622 dəfə oxundu
70 İsra və Merac 02.04.16 1.135 dəfə oxundu
71 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.337 dəfə oxundu
72 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 324 dəfə oxundu
73 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.323 dəfə oxundu
74 Qəndil 30.06.09 7.651 dəfə oxundu
75 Şəfaət 08.04.10 3.090 dəfə oxundu
76 Surroqat analıq 03.02.12 4.690 dəfə oxundu
77 Təvəssül 10.06.13 2.974 dəfə oxundu
78 “Ən zəif ev” 09.03.18 214 dəfə oxundu
79 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.533 dəfə oxundu
80 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.485 dəfə oxundu
81 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.470 dəfə oxundu
82 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.480 dəfə oxundu
83 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.234 dəfə oxundu
84 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 305 dəfə oxundu
85 Donuz dərisi 02.11.09 3.175 dəfə oxundu
86 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.370 dəfə oxundu
87 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.547 dəfə oxundu
88 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.899 dəfə oxundu
89 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.180 dəfə oxundu
90 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.855 dəfə oxundu
91 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 38.561 dəfə oxundu
92 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.143 dəfə oxundu
93 Şəfaət inancı 08.02.11 2.848 dəfə oxundu
94 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.833 dəfə oxundu
95 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.914 dəfə oxundu