Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
9.830 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.098 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.432 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.271 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.296 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.137 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.004 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.816 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.334 dəfə oxundu
9 Təsbeh 06.07.09 3.268 dəfə oxundu
10 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.773 dəfə oxundu
11 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.402 dəfə oxundu
12 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.660 dəfə oxundu
13 Vəhy 12.04.13 1.577 dəfə oxundu
14 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.066 dəfə oxundu
15 Qəndil 30.06.09 7.002 dəfə oxundu
16 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.719 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 744 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.095 dəfə oxundu
19 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.260 dəfə oxundu
20 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.246 dəfə oxundu
21 Şəfaət 08.04.10 2.820 dəfə oxundu
22 Surroqat analıq 03.02.12 4.130 dəfə oxundu
23 Təvəssül 10.06.13 2.690 dəfə oxundu
24 Donuz dərisi 02.11.09 2.965 dəfə oxundu
25 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.467 dəfə oxundu
26 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.065 dəfə oxundu
27 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.236 dəfə oxundu
28 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.892 dəfə oxundu
29 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.437 dəfə oxundu
30 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.552 dəfə oxundu
31 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.634 dəfə oxundu
32 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.950 dəfə oxundu
33 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.550 dəfə oxundu
34 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.024 dəfə oxundu
35 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.170 dəfə oxundu
36 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.259 dəfə oxundu
37 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.983 dəfə oxundu
38 Şəfaət inancı 08.02.11 2.642 dəfə oxundu
39 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.658 dəfə oxundu
40 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.569 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.534 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.298 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 6.166 dəfə oxundu
44 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.233 dəfə oxundu
45 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.387 dəfə oxundu
46 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.662 dəfə oxundu
47 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.358 dəfə oxundu
48 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.357 dəfə oxundu
49 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.053 dəfə oxundu
50 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.434 dəfə oxundu
51 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.844 dəfə oxundu
52 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.720 dəfə oxundu
53 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.066 dəfə oxundu
54 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.232 dəfə oxundu
55 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.304 dəfə oxundu
56 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.228 dəfə oxundu
57 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.128 dəfə oxundu
58 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.830 dəfə oxundu
59 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.007 dəfə oxundu
60 Şirk və küfr 14.07.11 3.031 dəfə oxundu
61 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.712 dəfə oxundu
62 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.626 dəfə oxundu
63 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.821 dəfə oxundu
64 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.520 dəfə oxundu
65 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.781 dəfə oxundu
66 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.651 dəfə oxundu
67 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.253 dəfə oxundu
68 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.196 dəfə oxundu
69 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.453 dəfə oxundu
70 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.359 dəfə oxundu
71 Hikmət 09.01.16 2.441 dəfə oxundu
72 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 790 dəfə oxundu
73 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.195 dəfə oxundu
74 Faiz 29.03.10 3.900 dəfə oxundu
75 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.760 dəfə oxundu
76 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 741 dəfə oxundu
77 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 982 dəfə oxundu
78 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.230 dəfə oxundu
79 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.786 dəfə oxundu
80 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.221 dəfə oxundu
81 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.074 dəfə oxundu
82 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 605 dəfə oxundu
83 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.440 dəfə oxundu
84 Vərdişlər 10.04.10 2.371 dəfə oxundu
85 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.253 dəfə oxundu
86 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.513 dəfə oxundu
87 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.374 dəfə oxundu
88 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.474 dəfə oxundu
89 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.504 dəfə oxundu
90 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.318 dəfə oxundu