Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
11.096 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.111 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.897 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.221 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.577 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.882 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.693 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.495 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.407 dəfə oxundu
9 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.849 dəfə oxundu
10 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.554 dəfə oxundu
11 Dua 25.11.10 6.912 dəfə oxundu
12 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.366 dəfə oxundu
13 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.803 dəfə oxundu
14 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.034 dəfə oxundu
15 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.746 dəfə oxundu
16 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.016 dəfə oxundu
17 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.622 dəfə oxundu
18 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.477 dəfə oxundu
19 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.438 dəfə oxundu
20 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.408 dəfə oxundu
21 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.353 dəfə oxundu
22 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.514 dəfə oxundu
23 Şirk və küfr 14.07.11 3.434 dəfə oxundu
24 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.074 dəfə oxundu
25 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.052 dəfə oxundu
26 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.096 dəfə oxundu
27 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.659 dəfə oxundu
28 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.122 dəfə oxundu
29 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.880 dəfə oxundu
30 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.016 dəfə oxundu
31 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.980 dəfə oxundu
32 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.670 dəfə oxundu
33 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.005 dəfə oxundu
34 Hikmət 09.01.16 3.940 dəfə oxundu
35 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.333 dəfə oxundu
36 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.535 dəfə oxundu
37 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.738 dəfə oxundu
38 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.396 dəfə oxundu
39 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 984 dəfə oxundu
40 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.805 dəfə oxundu
41 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.460 dəfə oxundu
42 Faiz 29.03.10 4.310 dəfə oxundu
43 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.419 dəfə oxundu
44 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.404 dəfə oxundu
45 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.135 dəfə oxundu
46 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.394 dəfə oxundu
47 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.617 dəfə oxundu
48 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.492 dəfə oxundu
49 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.946 dəfə oxundu
50 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.132 dəfə oxundu
51 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.932 dəfə oxundu
52 Vərdişlər 10.04.10 2.581 dəfə oxundu
53 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.802 dəfə oxundu
54 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.091 dəfə oxundu
55 Tağut 28.04.17 2.445 dəfə oxundu
56 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.681 dəfə oxundu
57 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.747 dəfə oxundu
58 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.062 dəfə oxundu
59 Vəhy 12.04.13 1.791 dəfə oxundu
60 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 301 dəfə oxundu
61 Təsbeh 06.07.09 3.606 dəfə oxundu
62 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.431 dəfə oxundu
63 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.651 dəfə oxundu
64 İsra və Merac 02.04.16 1.145 dəfə oxundu
65 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.339 dəfə oxundu
66 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 448 dəfə oxundu
67 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.329 dəfə oxundu
68 Qəndil 30.06.09 7.689 dəfə oxundu
69 Şəfaət 08.04.10 3.100 dəfə oxundu
70 Surroqat analıq 03.02.12 4.721 dəfə oxundu
71 Təvəssül 10.06.13 3.015 dəfə oxundu
72 “Ən zəif ev” 09.03.18 240 dəfə oxundu
73 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.566 dəfə oxundu
74 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.618 dəfə oxundu
75 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.500 dəfə oxundu
76 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.495 dəfə oxundu
77 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.271 dəfə oxundu
78 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 355 dəfə oxundu
79 Donuz dərisi 02.11.09 3.197 dəfə oxundu
80 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.469 dəfə oxundu
81 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.598 dəfə oxundu
82 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.931 dəfə oxundu
83 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.186 dəfə oxundu
84 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 36 dəfə oxundu
85 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.960 dəfə oxundu
86 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 42.713 dəfə oxundu
87 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.347 dəfə oxundu
88 Şəfaət inancı 08.02.11 2.858 dəfə oxundu
89 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.835 dəfə oxundu
90 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.939 dəfə oxundu
91 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.325 dəfə oxundu
92 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.423 dəfə oxundu
93 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.605 dəfə oxundu
94 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.639 dəfə oxundu
95 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.187 dəfə oxundu
96 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.999 dəfə oxundu