Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
9.708 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.056 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.390 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.202 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.261 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.089 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 4.953 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.753 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.226 dəfə oxundu
9 Donuz dərisi 02.11.09 2.919 dəfə oxundu
10 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.314 dəfə oxundu
11 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 4.994 dəfə oxundu
12 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.193 dəfə oxundu
13 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.837 dəfə oxundu
14 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.398 dəfə oxundu
15 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.142 dəfə oxundu
16 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.536 dəfə oxundu
17 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.839 dəfə oxundu
18 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.497 dəfə oxundu
19 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 1.992 dəfə oxundu
20 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 5.988 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.217 dəfə oxundu
22 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.908 dəfə oxundu
23 Şəfaət inancı 08.02.11 2.594 dəfə oxundu
24 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.627 dəfə oxundu
25 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.513 dəfə oxundu
26 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.505 dəfə oxundu
27 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.232 dəfə oxundu
28 Dua 25.11.10 6.067 dəfə oxundu
29 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.166 dəfə oxundu
30 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.294 dəfə oxundu
31 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.598 dəfə oxundu
32 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.318 dəfə oxundu
33 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.274 dəfə oxundu
34 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 4.965 dəfə oxundu
35 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.337 dəfə oxundu
36 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.728 dəfə oxundu
37 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.638 dəfə oxundu
38 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.032 dəfə oxundu
39 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.185 dəfə oxundu
40 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.267 dəfə oxundu
41 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.187 dəfə oxundu
42 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.095 dəfə oxundu
43 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.708 dəfə oxundu
44 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 5.920 dəfə oxundu
45 Şirk və küfr 14.07.11 2.955 dəfə oxundu
46 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.660 dəfə oxundu
47 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.561 dəfə oxundu
48 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.787 dəfə oxundu
49 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.350 dəfə oxundu
50 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.707 dəfə oxundu
51 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.612 dəfə oxundu
52 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.164 dəfə oxundu
53 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.145 dəfə oxundu
54 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.396 dəfə oxundu
55 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.325 dəfə oxundu
56 Hikmət 09.01.16 2.296 dəfə oxundu
57 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 681 dəfə oxundu
58 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.132 dəfə oxundu
59 Faiz 29.03.10 3.837 dəfə oxundu
60 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.640 dəfə oxundu
61 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 698 dəfə oxundu
62 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 878 dəfə oxundu
63 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.180 dəfə oxundu
64 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.697 dəfə oxundu
65 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.178 dəfə oxundu
66 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.020 dəfə oxundu
67 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 490 dəfə oxundu
68 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.249 dəfə oxundu
69 Vərdişlər 10.04.10 2.326 dəfə oxundu
70 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.151 dəfə oxundu
71 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.428 dəfə oxundu
72 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.298 dəfə oxundu
73 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.431 dəfə oxundu
74 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.458 dəfə oxundu
75 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.186 dəfə oxundu
76 Təsbeh 06.07.09 3.209 dəfə oxundu
77 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.694 dəfə oxundu
78 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.367 dəfə oxundu
79 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.413 dəfə oxundu
80 Vəhy 12.04.13 1.541 dəfə oxundu
81 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 2.990 dəfə oxundu
82 Qəndil 30.06.09 6.935 dəfə oxundu
83 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.586 dəfə oxundu
84 İsra və Merac 02.04.16 679 dəfə oxundu
85 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.022 dəfə oxundu
86 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.195 dəfə oxundu
87 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.092 dəfə oxundu
88 Şəfaət 08.04.10 2.772 dəfə oxundu
89 Surroqat analıq 03.02.12 4.046 dəfə oxundu
90 Təvəssül 10.06.13 2.626 dəfə oxundu