Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
11.799 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.224 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.127 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.399 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.641 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.015 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.838 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.615 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.413 dəfə oxundu
9 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.424 dəfə oxundu
10 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.551 dəfə oxundu
11 Şirk və küfr 14.07.11 3.601 dəfə oxundu
12 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.193 dəfə oxundu
13 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.177 dəfə oxundu
14 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.799 dəfə oxundu
15 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.940 dəfə oxundu
16 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.198 dəfə oxundu
17 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.935 dəfə oxundu
18 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.181 dəfə oxundu
19 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.990 dəfə oxundu
20 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.131 dəfə oxundu
21 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.582 dəfə oxundu
22 Hikmət 09.01.16 4.546 dəfə oxundu
23 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.959 dəfə oxundu
24 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.641 dəfə oxundu
25 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.809 dəfə oxundu
26 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.580 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.044 dəfə oxundu
28 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.985 dəfə oxundu
29 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.506 dəfə oxundu
30 Faiz 29.03.10 4.541 dəfə oxundu
31 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.450 dəfə oxundu
32 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.637 dəfə oxundu
33 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.171 dəfə oxundu
34 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.420 dəfə oxundu
35 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.981 dəfə oxundu
36 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.274 dəfə oxundu
37 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.080 dəfə oxundu
38 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.531 dəfə oxundu
39 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.542 dəfə oxundu
40 Vərdişlər 10.04.10 2.626 dəfə oxundu
41 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.894 dəfə oxundu
42 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.759 dəfə oxundu
43 Tağut 28.04.17 3.618 dəfə oxundu
44 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.742 dəfə oxundu
45 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.780 dəfə oxundu
46 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.271 dəfə oxundu
47 Vəhy 12.04.13 1.810 dəfə oxundu
48 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 695 dəfə oxundu
49 Təsbeh 06.07.09 3.672 dəfə oxundu
50 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.626 dəfə oxundu
51 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.667 dəfə oxundu
52 İsra və Merac 02.04.16 1.203 dəfə oxundu
53 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.390 dəfə oxundu
54 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 805 dəfə oxundu
55 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.370 dəfə oxundu
56 Qəndil 30.06.09 8.001 dəfə oxundu
57 Şəfaət 08.04.10 3.192 dəfə oxundu
58 Surroqat analıq 03.02.12 4.819 dəfə oxundu
59 Təvəssül 10.06.13 3.138 dəfə oxundu
60 “Ən zəif ev” 09.03.18 355 dəfə oxundu
61 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.672 dəfə oxundu
62 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.170 dəfə oxundu
63 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.564 dəfə oxundu
64 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.601 dəfə oxundu
65 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.393 dəfə oxundu
66 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 515 dəfə oxundu
67 Donuz dərisi 02.11.09 3.268 dəfə oxundu
68 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.965 dəfə oxundu
69 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.879 dəfə oxundu
70 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.130 dəfə oxundu
71 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.205 dəfə oxundu
72 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 337 dəfə oxundu
73 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.072 dəfə oxundu
74 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 47.276 dəfə oxundu
75 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.797 dəfə oxundu
76 Şəfaət inancı 08.02.11 2.938 dəfə oxundu
77 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
78 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.102 dəfə oxundu
79 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 585 dəfə oxundu
80 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.127 dəfə oxundu
81 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.461 dəfə oxundu
82 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.968 dəfə oxundu
83 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.856 dəfə oxundu
84 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.546 dəfə oxundu
85 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.104 dəfə oxundu
86 Xums nədir? 11.01.19 324 dəfə oxundu
87 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.953 dəfə oxundu
88 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.622 dəfə oxundu
89 Dua 25.11.10 7.087 dəfə oxundu
90 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.856 dəfə oxundu
91 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.115 dəfə oxundu
92 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.135 dəfə oxundu
93 Коран и культурное развитие. 30.01.19 216 dəfə oxundu
94 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.869 dəfə oxundu
95 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.320 dəfə oxundu
96 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.826 dəfə oxundu
97 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.505 dəfə oxundu
98 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.453 dəfə oxundu
99 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.591 dəfə oxundu