Nişanlıların kəbini
Müsəlmanlar > Evlilik-ailə həyatı > Tədqiqatlar Tarix: 14 Mayıs 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Nişanlılar haram iş görmədən birlikdə danışmaq və gəzmək məqsədilə dini kəbin kəsdirirlər. Bu kəbin bizim dini ölçülərimizə əsasən etibarlıdır? Nişanla birlikdə kəsilən bu cür bir dini kəbin nişanlıların cinsi istək və hərəkətlərinə haqq qazandırırmı? Ümumiyyətlə, nişanlılar öz aralarında kəbin kəsə bilərlər?

Cavab: Nişanlıların arasında kəsilən kəbin həqiqi bir kəbindir. Bu kəbinin kəsilməsindən etibarən nişanlılıq müddəti başa çatır və evlilik dövrü başlayır.

Ancaq qaçaqaçın qarşısının alınması və nişanlıların günah iş görmədən bir-biri ilə söhbət edib gəzməyi üçün kəsilən başqa bir kəbin növü yoxdur. Bundan söhbət gedə bilməz. Cəmi bir kəbin var və o kəbin kəsilən kimi evlilik dövrü başlayır. Qız və oğlan bir-biri ilə artıq nişanlı deyil, evli olurlar.

Bu kəbindən sonra kişi arvadını öz evinə apara bilər; onun belə bir hüququ var. Qadın ərinin evinə getməmək üçün ancaq və ancaq mehri-müəccəlinin (nəğd olaraq verilməsi şərt kəsilən mehrin) hələ də ödənməməsini səbəb göstərə bilər. Bundan  başqa heç bir şey irəli sürülə bilməz. Cehizin hələ hazır olmaması, nişan və yaxud toy mərasiminin keçirilməməsi maneə kimi göstərilə bilməz. Əgər toy ediləcəksə, dərhal edilməli və ər arvadını öz evinə aparmalıdır.

Mehr bilindiyi kimi, kişinin arvadına verməli olduğu bir maldır. Tərəflərin razılığına, yaxud da adət-ənənəyə əsasən mehrin bir qismi nəğd, bir hissəsi isə sonra verilə bilər. Mehrin hamısının ya bəri başdan, yəni nəğd ya da sonra verilməsini şərt kəsmək də olar. Əgər kəbin kəsilən vaxt mehrin hamısının, yaxud bir hissəsinin nəğd verilməsi şərt qoyulubsa, qadın ərinə təslim olmaq üçün bu şərtin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər. Bu şərt də yerinə yetirildikdən sonra qadın ərindən başqa bir şey tələb edə bilməz. Artıq qadının atası, qardaşları və ya hər hansı bir ailə üzvünün başqa bir şərt qoymağa ixtiyarı yoxdur.

Toyun gecikdirilməsi adətən tərəflər arasında narazılığa səbəb olur. Əslində buna qız və oğlan deyil, kəbin kəsiləndən sonra heç bir səlahiyyəti qalmayan qız və oğlan tərəfləri səbəb olur. Onlar belə etməklə günah iş görürlər.

Ərinin evinə getmək istəməyən bir qadın atasının, yaxud da özünün evində ərinə təslim olmalıdır. Əgər bundan imtina etsə, naşizə olur, yəni, istəksiz davranır və öz ərinə itaət etmir.

Əgər kişi arvadını öz evinə aparmaq istəmirsə, onun nəfəqəsini mütləq verməli, başqa sözlə, qadının bütün məişət xərclərini (yemək-içmək, qalmaq üçün yer, nəqliyyat, lazım olduğu vaxt səhiyyə xərcləri və sairə kimi) ödəməlidir. Əgər kəbin kəsilibsə, toy edilib-edilməməsinin buna dəxli yoxdur. Çünki kəbinlə toy birlikdə olur. Kəbindən sonra evlilik ləğv edilərsə, artıq bu məsələdə boşanma ilə əlaqədar hökmlər qüvvəyə minir.

Nişanlılıq məsələsinddə adətən böyük səhvlərə yol verilir. Nişan gələcəkdə evlənmək üçün verilən sözdən və həyata keçirilən bəzi mərasimlərdən ibarətdir. Tərəflər bu müddət ərzində bir-birini yaxşı-yaxşı tanımaq imkanı əldə edirlər. Onlar bir-birləri haqqında qəti bir qənaətə gəldikdən sonra dərhal kəbin kəsdirib toy etməlidirlər. Kəbin kəsdirmək evliliyin faktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. Kəbin kəsildikdən sonra evliliklə əlaqədar olan bütün haqq və məsuliyyətlər başlayır. Beləliklə, tərəflərin bir-birini nişanlı hesab etmələri qeyri-mümkündür. Elə isə bu məsələdə çox diqqətli olmaq, kəbini toy əsnasında kəsdirmək və toyu əsla gecikdirməmək lazımdır.1

Mərhum müəllimimiz Ömər Nəsuhi Bilmənin bildirdiyinə görə Maliki və Şafi məzhəbləri aşağıda göstərilən şəkildə kəsilən kəbini qeyri-səhih, yəni, düzgün olmayan kəbin hesab edirlər:

Sadəcə olaraq qaçaqaçın qabağını almaq məqsədilə, yəni, kişinin arvadını öz evinə apara bilməməsi və onunla cinsi əlaqəyə girməməsi kimi şərtlərlə kəsilən kəbin. Maliki məzhəbinin bu məsələ ilə əlaqədar fikrinə əsasən bu cür bir kəbin tərəflər birləşməmiş ləğv edilməlidir. Şafi məzhəbinin rəyi isə belədir: Əgər belə bir şərti qız tərəfi qoyubsa, kəbin batil olur, yəni, etibarsız sayılır.2

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüquqi İslamiyyə və İstilahati Fiqhiyyə Külliyatı, İstanbul, 1985, 2-ci cild, s. 12, 14, 477, 480. []
  2. Eyni əsər, s. 39-40. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
10.572 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.997 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.726 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.494 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.512 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.665 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.541 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.334 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.557 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.293 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 7.416 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.071 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.603 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 2.917 dəfə oxundu
14 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.490 dəfə oxundu
15 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.092 dəfə oxundu
16 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.408 dəfə oxundu
17 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.443 dəfə oxundu
18 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.153 dəfə oxundu
19 Donuz dərisi 02.11.09 3.152 dəfə oxundu
20 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.086 dəfə oxundu
21 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.405 dəfə oxundu
22 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.799 dəfə oxundu
23 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.174 dəfə oxundu
24 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.748 dəfə oxundu
25 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.528 dəfə oxundu
26 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.656 dəfə oxundu
27 Şəfaət inancı 08.02.11 2.828 dəfə oxundu
28 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.821 dəfə oxundu
29 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.839 dəfə oxundu
30 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.443 dəfə oxundu
31 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
32 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.314 dəfə oxundu
33 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.494 dəfə oxundu
34 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.893 dəfə oxundu
35 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.922 dəfə oxundu
36 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.758 dəfə oxundu
37 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.498 dəfə oxundu
38 Dua 25.11.10 6.646 dəfə oxundu
39 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.950 dəfə oxundu
40 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.528 dəfə oxundu
41 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.989 dəfə oxundu
42 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.604 dəfə oxundu
43 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.781 dəfə oxundu
44 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.447 dəfə oxundu
45 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.466 dəfə oxundu
46 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.408 dəfə oxundu
47 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.345 dəfə oxundu
48 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.284 dəfə oxundu
49 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.438 dəfə oxundu
50 Şirk və küfr 14.07.11 3.305 dəfə oxundu
51 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.960 dəfə oxundu
52 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.934 dəfə oxundu
53 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.572 dəfə oxundu
54 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.429 dəfə oxundu
55 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.062 dəfə oxundu
56 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.830 dəfə oxundu
57 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.877 dəfə oxundu
58 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.967 dəfə oxundu
59 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.254 dəfə oxundu
60 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.854 dəfə oxundu
61 Hikmət 09.01.16 3.447 dəfə oxundu
62 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.939 dəfə oxundu
63 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.434 dəfə oxundu
64 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.675 dəfə oxundu
65 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.245 dəfə oxundu
66 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 938 dəfə oxundu
67 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.657 dəfə oxundu
68 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.409 dəfə oxundu
69 Faiz 29.03.10 4.165 dəfə oxundu
70 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.401 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.238 dəfə oxundu
72 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.050 dəfə oxundu
73 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.383 dəfə oxundu
74 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.312 dəfə oxundu
75 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.951 dəfə oxundu
76 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.855 dəfə oxundu
77 Qadınların döyülməsi 29.03.17 837 dəfə oxundu
78 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.275 dəfə oxundu
79 Vərdişlər 10.04.10 2.545 dəfə oxundu
80 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.736 dəfə oxundu
81 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.240 dəfə oxundu
82 Tağut 28.04.17 1.555 dəfə oxundu
83 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.640 dəfə oxundu
84 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.702 dəfə oxundu
85 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.020 dəfə oxundu
86 Vəhy 12.04.13 1.749 dəfə oxundu
87 Təsbeh 06.07.09 3.537 dəfə oxundu
88 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.237 dəfə oxundu
89 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.607 dəfə oxundu
90 İsra və Merac 02.04.16 1.096 dəfə oxundu
91 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.318 dəfə oxundu