Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.206 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.084 dəfə oxundu
2 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.210 dəfə oxundu
3 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.608 dəfə oxundu
4 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.581 dəfə oxundu
5 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.108 dəfə oxundu
6 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.870 dəfə oxundu
7 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.249 dəfə oxundu
8 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.224 dəfə oxundu
9 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.914 dəfə oxundu
10 Zaman nədir? 11.11.13 2.120 dəfə oxundu
11 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 537 dəfə oxundu
12 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 123 dəfə oxundu
13 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.029 dəfə oxundu
14 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.160 dəfə oxundu
15 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.826 dəfə oxundu
16 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.318 dəfə oxundu
17 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 2.001 dəfə oxundu
18 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.268 dəfə oxundu
19 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.789 dəfə oxundu
20 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.173 dəfə oxundu
21 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.508 dəfə oxundu
22 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.578 dəfə oxundu
23 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 972 dəfə oxundu
24 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 47 dəfə oxundu
25 Quranın zikr olması 05.07.09 3.237 dəfə oxundu
26 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.457 dəfə oxundu
27 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.537 dəfə oxundu
28 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.080 dəfə oxundu
29 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.186 dəfə oxundu
30 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.245 dəfə oxundu
31 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.822 dəfə oxundu
32 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.538 dəfə oxundu
33 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.786 dəfə oxundu
34 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 4.923 dəfə oxundu
35 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 363 dəfə oxundu
36 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.301 dəfə oxundu
37 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.206 dəfə oxundu
38 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.423 dəfə oxundu
39 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.294 dəfə oxundu
40 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.914 dəfə oxundu
41 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.360 dəfə oxundu
42 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.808 dəfə oxundu
43 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 5.101 dəfə oxundu
44 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.905 dəfə oxundu
45 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.356 dəfə oxundu
46 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 267 dəfə oxundu
47 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.267 dəfə oxundu
48 Şəfaət 08.04.10 3.199 dəfə oxundu
49 Nəsx və izahı 26.05.10 3.961 dəfə oxundu
50 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.812 dəfə oxundu
51 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.228 dəfə oxundu
52 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.668 dəfə oxundu
53 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.444 dəfə oxundu
54 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.593 dəfə oxundu
55 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.684 dəfə oxundu
56 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.569 dəfə oxundu
57 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 275 dəfə oxundu
58 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.397 dəfə oxundu
59 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.266 dəfə oxundu
60 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.924 dəfə oxundu
61 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.546 dəfə oxundu
62 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.756 dəfə oxundu
63 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.757 dəfə oxundu
64 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.807 dəfə oxundu
65 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.747 dəfə oxundu
66 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.169 dəfə oxundu
67 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.760 dəfə oxundu
68 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.980 dəfə oxundu
69 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 687 dəfə oxundu
70 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.170 dəfə oxundu
71 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.641 dəfə oxundu
72 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.228 dəfə oxundu
73 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 947 dəfə oxundu
74 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.640 dəfə oxundu
75 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.771 dəfə oxundu
76 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.664 dəfə oxundu
77 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.758 dəfə oxundu
78 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.903 dəfə oxundu
79 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.117 dəfə oxundu
80 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.868 dəfə oxundu
81 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 490 dəfə oxundu
82 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.046 dəfə oxundu
83 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.556 dəfə oxundu
84 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.524 dəfə oxundu
85 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.764 dəfə oxundu
86 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.799 dəfə oxundu
87 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.980 dəfə oxundu
88 Təbbət surəsi 11.07.11 3.742 dəfə oxundu
89 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.052 dəfə oxundu
90 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.908 dəfə oxundu
91 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.395 dəfə oxundu
92 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.905 dəfə oxundu
93 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 457 dəfə oxundu
94 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.784 dəfə oxundu
95 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.381 dəfə oxundu
96 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.943 dəfə oxundu
97 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.727 dəfə oxundu
98 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.190 dəfə oxundu
99 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 6.009 dəfə oxundu
100 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.394 dəfə oxundu