Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.025 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 1.901 dəfə oxundu
2 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 4.578 dəfə oxundu
3 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.359 dəfə oxundu
4 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.012 dəfə oxundu
5 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.827 dəfə oxundu
6 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 1.988 dəfə oxundu
7 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.631 dəfə oxundu
8 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 1.947 dəfə oxundu
9 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.390 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.434 dəfə oxundu
11 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 603 dəfə oxundu
12 Quranın zikr olması 05.07.09 3.055 dəfə oxundu
13 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.314 dəfə oxundu
14 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.404 dəfə oxundu
15 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 3.878 dəfə oxundu
16 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.001 dəfə oxundu
17 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.085 dəfə oxundu
18 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.292 dəfə oxundu
19 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.441 dəfə oxundu
20 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.623 dəfə oxundu
21 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 2.704 dəfə oxundu
22 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 208 dəfə oxundu
23 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 4.130 dəfə oxundu
24 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.025 dəfə oxundu
25 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 2.776 dəfə oxundu
26 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 2.982 dəfə oxundu
27 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.762 dəfə oxundu
28 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.096 dəfə oxundu
29 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.682 dəfə oxundu
30 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 3.438 dəfə oxundu
31 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.698 dəfə oxundu
32 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.244 dəfə oxundu
33 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 162 dəfə oxundu
34 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.019 dəfə oxundu
35 Şəfaət 08.04.10 2.924 dəfə oxundu
36 Nəsx və izahı 26.05.10 3.662 dəfə oxundu
37 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.599 dəfə oxundu
38 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 1.879 dəfə oxundu
39 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.555 dəfə oxundu
40 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.316 dəfə oxundu
41 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.471 dəfə oxundu
42 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.436 dəfə oxundu
43 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.436 dəfə oxundu
44 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 170 dəfə oxundu
45 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.172 dəfə oxundu
46 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 2.968 dəfə oxundu
47 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 4.919 dəfə oxundu
48 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.214 dəfə oxundu
49 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.634 dəfə oxundu
50 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.652 dəfə oxundu
51 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.657 dəfə oxundu
52 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.621 dəfə oxundu
53 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 1.871 dəfə oxundu
54 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.564 dəfə oxundu
55 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.765 dəfə oxundu
56 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 367 dəfə oxundu
57 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.013 dəfə oxundu
58 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 3.963 dəfə oxundu
59 Bəqərə surəsi 19.04.10 4.301 dəfə oxundu
60 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 682 dəfə oxundu
61 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.250 dəfə oxundu
62 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.636 dəfə oxundu
63 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.551 dəfə oxundu
64 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.397 dəfə oxundu
65 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.534 dəfə oxundu
66 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 1.785 dəfə oxundu
67 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.660 dəfə oxundu
68 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 204 dəfə oxundu
69 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.910 dəfə oxundu
70 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.021 dəfə oxundu
71 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.219 dəfə oxundu
72 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.423 dəfə oxundu
73 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.199 dəfə oxundu
74 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.738 dəfə oxundu
75 Təbbət surəsi 11.07.11 2.704 dəfə oxundu
76 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 1.874 dəfə oxundu
77 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.291 dəfə oxundu
78 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.262 dəfə oxundu
79 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.748 dəfə oxundu
80 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 13.870 dəfə oxundu
81 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.177 dəfə oxundu
82 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.074 dəfə oxundu
83 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.547 dəfə oxundu
84 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 2.732 dəfə oxundu
85 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.069 dəfə oxundu
86 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.200 dəfə oxundu
87 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.176 dəfə oxundu
88 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 3.321 dəfə oxundu
89 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.356 dəfə oxundu
90 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.389 dəfə oxundu
91 Adəm və İblis 05.07.09 2.301 dəfə oxundu
92 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 2.891 dəfə oxundu
93 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.197 dəfə oxundu
94 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 1.952 dəfə oxundu
95 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 3.872 dəfə oxundu
96 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.587 dəfə oxundu
97 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 1.885 dəfə oxundu
98 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.116 dəfə oxundu
99 Qureyş surəsi 28.07.12 2.064 dəfə oxundu
100 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.557 dəfə oxundu