Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.201 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.287 dəfə oxundu
2 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.341 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.331 dəfə oxundu
4 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.634 dəfə oxundu
5 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.245 dəfə oxundu
6 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.808 dəfə oxundu
7 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.902 dəfə oxundu
8 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.845 dəfə oxundu
9 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.870 dəfə oxundu
10 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.575 dəfə oxundu
11 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.161 dəfə oxundu
12 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 147 dəfə oxundu
13 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 15.584 dəfə oxundu
14 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.576 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.018 dəfə oxundu
16 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.139 dəfə oxundu
17 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.842 dəfə oxundu
18 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.947 dəfə oxundu
19 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.655 dəfə oxundu
20 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.213 dəfə oxundu
21 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.165 dəfə oxundu
22 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.487 dəfə oxundu
23 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.104 dəfə oxundu
24 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 263 dəfə oxundu
25 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.689 dəfə oxundu
26 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.881 dəfə oxundu
27 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.001 dəfə oxundu
28 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.266 dəfə oxundu
29 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 5.038 dəfə oxundu
30 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.313 dəfə oxundu
31 Quranın ecazı 21.11.11 9.118 dəfə oxundu
32 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.598 dəfə oxundu
33 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.026 dəfə oxundu
34 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.437 dəfə oxundu
35 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 723 dəfə oxundu
36 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 218 dəfə oxundu
37 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.243 dəfə oxundu
38 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.215 dəfə oxundu
39 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.463 dəfə oxundu
40 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.195 dəfə oxundu
41 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.667 dəfə oxundu
42 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.773 dəfə oxundu
43 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.904 dəfə oxundu
44 Amənərrəsulu 03.03.12 2.179 dəfə oxundu
45 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.774 dəfə oxundu
46 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.360 dəfə oxundu
47 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.560 dəfə oxundu
48 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 186 dəfə oxundu
49 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.644 dəfə oxundu
50 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.092 dəfə oxundu
51 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.072 dəfə oxundu
52 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.704 dəfə oxundu
53 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.285 dəfə oxundu
54 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.258 dəfə oxundu
55 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.705 dəfə oxundu
56 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.645 dəfə oxundu
57 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.367 dəfə oxundu
58 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.386 dəfə oxundu
59 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.529 dəfə oxundu
60 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 88 dəfə oxundu
61 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.056 dəfə oxundu
62 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.193 dəfə oxundu
63 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.602 dəfə oxundu
64 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.580 dəfə oxundu
65 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.098 dəfə oxundu
66 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.861 dəfə oxundu
67 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.245 dəfə oxundu
68 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.212 dəfə oxundu
69 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.896 dəfə oxundu
70 Zaman nədir? 11.11.13 2.116 dəfə oxundu
71 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 530 dəfə oxundu
72 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 108 dəfə oxundu
73 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.023 dəfə oxundu
74 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.943 dəfə oxundu
75 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.791 dəfə oxundu
76 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.305 dəfə oxundu
77 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.993 dəfə oxundu
78 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.254 dəfə oxundu
79 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.784 dəfə oxundu
80 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.160 dəfə oxundu
81 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.504 dəfə oxundu
82 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.567 dəfə oxundu
83 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 959 dəfə oxundu
84 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 47 dəfə oxundu
85 Quranın zikr olması 05.07.09 3.228 dəfə oxundu
86 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.442 dəfə oxundu
87 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.537 dəfə oxundu
88 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.070 dəfə oxundu
89 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.178 dəfə oxundu
90 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.240 dəfə oxundu
91 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.787 dəfə oxundu
92 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.536 dəfə oxundu
93 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.786 dəfə oxundu
94 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 4.760 dəfə oxundu
95 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 362 dəfə oxundu
96 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.071 dəfə oxundu
97 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.201 dəfə oxundu
98 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.378 dəfə oxundu
99 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.272 dəfə oxundu
100 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.905 dəfə oxundu