Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.158 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 18.398 dəfə oxundu
2 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.328 dəfə oxundu
3 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.539 dəfə oxundu
4 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.684 dəfə oxundu
5 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.067 dəfə oxundu
6 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.645 dəfə oxundu
7 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.355 dəfə oxundu
8 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.425 dəfə oxundu
9 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 4.638 dəfə oxundu
10 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.462 dəfə oxundu
11 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.498 dəfə oxundu
12 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 202 dəfə oxundu
13 Adəm və İblis 05.07.09 2.429 dəfə oxundu
14 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.174 dəfə oxundu
15 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.377 dəfə oxundu
16 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.105 dəfə oxundu
17 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.128 dəfə oxundu
18 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.694 dəfə oxundu
19 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.033 dəfə oxundu
20 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.352 dəfə oxundu
21 Qureyş surəsi 28.07.12 2.386 dəfə oxundu
22 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.719 dəfə oxundu
23 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.293 dəfə oxundu
24 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 222 dəfə oxundu
25 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.070 dəfə oxundu
26 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.659 dəfə oxundu
27 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.587 dəfə oxundu
28 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.755 dəfə oxundu
29 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.973 dəfə oxundu
30 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.126 dəfə oxundu
31 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.156 dəfə oxundu
32 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.765 dəfə oxundu
33 Nas surəsi 29.07.12 4.835 dəfə oxundu
34 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 161 dəfə oxundu
35 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.588 dəfə oxundu
36 Təhrif nədir? 13.11.17 93 dəfə oxundu
37 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.186 dəfə oxundu
38 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.310 dəfə oxundu
39 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.299 dəfə oxundu
40 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.491 dəfə oxundu
41 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.141 dəfə oxundu
42 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.776 dəfə oxundu
43 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.862 dəfə oxundu
44 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.819 dəfə oxundu
45 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.848 dəfə oxundu
46 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.534 dəfə oxundu
47 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.149 dəfə oxundu
48 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 131 dəfə oxundu
49 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 13.762 dəfə oxundu
50 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.502 dəfə oxundu
51 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.907 dəfə oxundu
52 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.890 dəfə oxundu
53 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.827 dəfə oxundu
54 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.911 dəfə oxundu
55 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.630 dəfə oxundu
56 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.158 dəfə oxundu
57 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.062 dəfə oxundu
58 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.461 dəfə oxundu
59 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.071 dəfə oxundu
60 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 188 dəfə oxundu
61 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.635 dəfə oxundu
62 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.594 dəfə oxundu
63 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.866 dəfə oxundu
64 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.228 dəfə oxundu
65 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.593 dəfə oxundu
66 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.155 dəfə oxundu
67 Quranın ecazı 21.11.11 9.103 dəfə oxundu
68 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.580 dəfə oxundu
69 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.940 dəfə oxundu
70 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.420 dəfə oxundu
71 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 707 dəfə oxundu
72 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 137 dəfə oxundu
73 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.108 dəfə oxundu
74 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.148 dəfə oxundu
75 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.192 dəfə oxundu
76 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.046 dəfə oxundu
77 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.635 dəfə oxundu
78 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.699 dəfə oxundu
79 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.874 dəfə oxundu
80 Amənərrəsulu 03.03.12 2.042 dəfə oxundu
81 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.750 dəfə oxundu
82 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.352 dəfə oxundu
83 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.389 dəfə oxundu
84 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.120 dəfə oxundu
85 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.009 dəfə oxundu
86 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.008 dəfə oxundu
87 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.699 dəfə oxundu
88 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.031 dəfə oxundu
89 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.206 dəfə oxundu
90 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.684 dəfə oxundu
91 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.630 dəfə oxundu
92 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.267 dəfə oxundu
93 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.365 dəfə oxundu
94 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.059 dəfə oxundu
95 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.858 dəfə oxundu
96 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.148 dəfə oxundu
97 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.539 dəfə oxundu
98 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.575 dəfə oxundu
99 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.072 dəfə oxundu
100 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.826 dəfə oxundu