Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.209 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.124 dəfə oxundu
2 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.695 dəfə oxundu
3 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.766 dəfə oxundu
4 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.799 dəfə oxundu
5 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 5.562 dəfə oxundu
6 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.677 dəfə oxundu
7 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.227 dəfə oxundu
8 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.791 dəfə oxundu
9 Nas surəsi 29.07.12 5.325 dəfə oxundu
10 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 223 dəfə oxundu
11 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.669 dəfə oxundu
12 Təhrif nədir? 13.11.17 140 dəfə oxundu
13 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.338 dəfə oxundu
14 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.348 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.341 dəfə oxundu
16 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.686 dəfə oxundu
17 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.284 dəfə oxundu
18 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.820 dəfə oxundu
19 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.914 dəfə oxundu
20 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.854 dəfə oxundu
21 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.889 dəfə oxundu
22 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.585 dəfə oxundu
23 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.170 dəfə oxundu
24 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 153 dəfə oxundu
25 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 16.056 dəfə oxundu
26 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.603 dəfə oxundu
27 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.055 dəfə oxundu
28 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.225 dəfə oxundu
29 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.856 dəfə oxundu
30 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.960 dəfə oxundu
31 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.670 dəfə oxundu
32 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.221 dəfə oxundu
33 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.204 dəfə oxundu
34 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.494 dəfə oxundu
35 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.106 dəfə oxundu
36 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 313 dəfə oxundu
37 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.713 dəfə oxundu
38 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 3.035 dəfə oxundu
39 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.057 dəfə oxundu
40 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.276 dəfə oxundu
41 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 5.217 dəfə oxundu
42 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.364 dəfə oxundu
43 Quranın ecazı 21.11.11 9.126 dəfə oxundu
44 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.608 dəfə oxundu
45 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.055 dəfə oxundu
46 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.439 dəfə oxundu
47 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 732 dəfə oxundu
48 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 234 dəfə oxundu
49 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.319 dəfə oxundu
50 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.240 dəfə oxundu
51 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.596 dəfə oxundu
52 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.246 dəfə oxundu
53 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.674 dəfə oxundu
54 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.798 dəfə oxundu
55 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.915 dəfə oxundu
56 Amənərrəsulu 03.03.12 2.223 dəfə oxundu
57 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.780 dəfə oxundu
58 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.366 dəfə oxundu
59 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.630 dəfə oxundu
60 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 194 dəfə oxundu
61 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.764 dəfə oxundu
62 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.124 dəfə oxundu
63 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.089 dəfə oxundu
64 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.708 dəfə oxundu
65 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.473 dəfə oxundu
66 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.276 dəfə oxundu
67 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.711 dəfə oxundu
68 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.652 dəfə oxundu
69 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.404 dəfə oxundu
70 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.391 dəfə oxundu
71 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.775 dəfə oxundu
72 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 91 dəfə oxundu
73 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.112 dəfə oxundu
74 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.219 dəfə oxundu
75 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.627 dəfə oxundu
76 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.581 dəfə oxundu
77 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.111 dəfə oxundu
78 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.871 dəfə oxundu
79 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.252 dəfə oxundu
80 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.234 dəfə oxundu
81 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.927 dəfə oxundu
82 Zaman nədir? 11.11.13 2.130 dəfə oxundu
83 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 538 dəfə oxundu
84 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 129 dəfə oxundu
85 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.038 dəfə oxundu
86 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.336 dəfə oxundu
87 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.858 dəfə oxundu
88 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.326 dəfə oxundu
89 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 2.009 dəfə oxundu
90 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.285 dəfə oxundu
91 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.797 dəfə oxundu
92 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.177 dəfə oxundu
93 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.513 dəfə oxundu
94 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.588 dəfə oxundu
95 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 986 dəfə oxundu
96 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 50 dəfə oxundu
97 Quranın zikr olması 05.07.09 3.246 dəfə oxundu
98 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.460 dəfə oxundu
99 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.543 dəfə oxundu
100 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.091 dəfə oxundu