Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.210 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.802 dəfə oxundu
2 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.134 dəfə oxundu
3 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.091 dəfə oxundu
4 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.708 dəfə oxundu
5 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.547 dəfə oxundu
6 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.281 dəfə oxundu
7 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.718 dəfə oxundu
8 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.657 dəfə oxundu
9 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.433 dəfə oxundu
10 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.394 dəfə oxundu
11 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.865 dəfə oxundu
12 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 91 dəfə oxundu
13 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.137 dəfə oxundu
14 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.229 dəfə oxundu
15 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.636 dəfə oxundu
16 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.585 dəfə oxundu
17 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.117 dəfə oxundu
18 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.873 dəfə oxundu
19 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.258 dəfə oxundu
20 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.246 dəfə oxundu
21 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.941 dəfə oxundu
22 Zaman nədir? 11.11.13 2.138 dəfə oxundu
23 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 565 dəfə oxundu
24 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 135 dəfə oxundu
25 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.044 dəfə oxundu
26 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.452 dəfə oxundu
27 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.896 dəfə oxundu
28 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.336 dəfə oxundu
29 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 2.020 dəfə oxundu
30 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.303 dəfə oxundu
31 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.806 dəfə oxundu
32 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.185 dəfə oxundu
33 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.514 dəfə oxundu
34 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.589 dəfə oxundu
35 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 1.007 dəfə oxundu
36 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 53 dəfə oxundu
37 Quranın zikr olması 05.07.09 3.252 dəfə oxundu
38 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.463 dəfə oxundu
39 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.546 dəfə oxundu
40 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.103 dəfə oxundu
41 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.201 dəfə oxundu
42 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.251 dəfə oxundu
43 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.873 dəfə oxundu
44 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.543 dəfə oxundu
45 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.803 dəfə oxundu
46 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 5.212 dəfə oxundu
47 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 379 dəfə oxundu
48 Bir müsəlmanın Qurandan gündə ən az bir ayə oxuması fərzdirmi? 06.09.19 61 dəfə oxundu
49 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.713 dəfə oxundu
50 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.210 dəfə oxundu
51 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.474 dəfə oxundu
52 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.316 dəfə oxundu
53 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.922 dəfə oxundu
54 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.389 dəfə oxundu
55 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.821 dəfə oxundu
56 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 5.299 dəfə oxundu
57 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.921 dəfə oxundu
58 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.364 dəfə oxundu
59 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 278 dəfə oxundu
60 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.308 dəfə oxundu
61 Şəfaət 08.04.10 3.216 dəfə oxundu
62 Nəsx və izahı 26.05.10 3.992 dəfə oxundu
63 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.817 dəfə oxundu
64 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.295 dəfə oxundu
65 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.675 dəfə oxundu
66 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.445 dəfə oxundu
67 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.601 dəfə oxundu
68 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.698 dəfə oxundu
69 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.572 dəfə oxundu
70 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 281 dəfə oxundu
71 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.427 dəfə oxundu
72 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.300 dəfə oxundu
73 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 7.094 dəfə oxundu
74 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.580 dəfə oxundu
75 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.764 dəfə oxundu
76 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.759 dəfə oxundu
77 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.812 dəfə oxundu
78 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.754 dəfə oxundu
79 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.199 dəfə oxundu
80 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.777 dəfə oxundu
81 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 2.000 dəfə oxundu
82 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 714 dəfə oxundu
83 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.180 dəfə oxundu
84 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.906 dəfə oxundu
85 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.422 dəfə oxundu
86 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 965 dəfə oxundu
87 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.693 dəfə oxundu
88 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.779 dəfə oxundu
89 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.673 dəfə oxundu
90 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.789 dəfə oxundu
91 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.957 dəfə oxundu
92 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.147 dəfə oxundu
93 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.878 dəfə oxundu
94 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 492 dəfə oxundu
95 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.055 dəfə oxundu
96 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.672 dəfə oxundu
97 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.566 dəfə oxundu
98 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.794 dəfə oxundu
99 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.847 dəfə oxundu
100 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 2.015 dəfə oxundu