Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.123 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 4.623 dəfə oxundu
2 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.123 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 2.962 dəfə oxundu
4 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.112 dəfə oxundu
5 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.854 dəfə oxundu
6 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.209 dəfə oxundu
7 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.768 dəfə oxundu
8 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 3.811 dəfə oxundu
9 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.805 dəfə oxundu
10 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.327 dəfə oxundu
11 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 241 dəfə oxundu
12 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.157 dəfə oxundu
13 Şəfaət 08.04.10 3.064 dəfə oxundu
14 Nəsx və izahı 26.05.10 3.794 dəfə oxundu
15 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.708 dəfə oxundu
16 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 1.984 dəfə oxundu
17 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.629 dəfə oxundu
18 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.420 dəfə oxundu
19 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.572 dəfə oxundu
20 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.539 dəfə oxundu
21 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.535 dəfə oxundu
22 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 248 dəfə oxundu
23 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.301 dəfə oxundu
24 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.108 dəfə oxundu
25 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 5.456 dəfə oxundu
26 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.347 dəfə oxundu
27 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.731 dəfə oxundu
28 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.741 dəfə oxundu
29 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.756 dəfə oxundu
30 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.696 dəfə oxundu
31 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 1.985 dəfə oxundu
32 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.656 dəfə oxundu
33 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.891 dəfə oxundu
34 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 481 dəfə oxundu
35 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.115 dəfə oxundu
36 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 4.345 dəfə oxundu
37 Bəqərə surəsi 19.04.10 4.612 dəfə oxundu
38 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 801 dəfə oxundu
39 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.385 dəfə oxundu
40 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.726 dəfə oxundu
41 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.639 dəfə oxundu
42 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.530 dəfə oxundu
43 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.684 dəfə oxundu
44 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 1.933 dəfə oxundu
45 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.755 dəfə oxundu
46 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 418 dəfə oxundu
47 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.003 dəfə oxundu
48 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.170 dəfə oxundu
49 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.343 dəfə oxundu
50 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.574 dəfə oxundu
51 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.385 dəfə oxundu
52 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.844 dəfə oxundu
53 Təbbət surəsi 11.07.11 2.982 dəfə oxundu
54 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 1.973 dəfə oxundu
55 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.495 dəfə oxundu
56 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.336 dəfə oxundu
57 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.852 dəfə oxundu
58 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 425 dəfə oxundu
59 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 15.728 dəfə oxundu
60 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.295 dəfə oxundu
61 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.242 dəfə oxundu
62 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.651 dəfə oxundu
63 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 2.912 dəfə oxundu
64 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.345 dəfə oxundu
65 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.316 dəfə oxundu
66 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.295 dəfə oxundu
67 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 3.761 dəfə oxundu
68 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.443 dəfə oxundu
69 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.482 dəfə oxundu
70 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 155 dəfə oxundu
71 Adəm və İblis 05.07.09 2.386 dəfə oxundu
72 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.072 dəfə oxundu
73 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.325 dəfə oxundu
74 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.062 dəfə oxundu
75 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 4.408 dəfə oxundu
76 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.671 dəfə oxundu
77 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 1.977 dəfə oxundu
78 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.263 dəfə oxundu
79 Qureyş surəsi 28.07.12 2.219 dəfə oxundu
80 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.675 dəfə oxundu
81 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.245 dəfə oxundu
82 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 127 dəfə oxundu
83 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.035 dəfə oxundu
84 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.623 dəfə oxundu
85 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.485 dəfə oxundu
86 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.741 dəfə oxundu
87 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.579 dəfə oxundu
88 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 1.898 dəfə oxundu
89 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.115 dəfə oxundu
90 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.756 dəfə oxundu
91 Nas surəsi 29.07.12 4.705 dəfə oxundu
92 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 137 dəfə oxundu
93 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.524 dəfə oxundu
94 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.043 dəfə oxundu
95 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.293 dəfə oxundu
96 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.266 dəfə oxundu
97 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.375 dəfə oxundu
98 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.020 dəfə oxundu
99 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.756 dəfə oxundu
100 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.831 dəfə oxundu