Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.144 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.326 dəfə oxundu
2 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.152 dəfə oxundu
3 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 5.992 dəfə oxundu
4 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.403 dəfə oxundu
5 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.735 dəfə oxundu
6 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.745 dəfə oxundu
7 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.768 dəfə oxundu
8 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.702 dəfə oxundu
9 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.020 dəfə oxundu
10 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.671 dəfə oxundu
11 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.920 dəfə oxundu
12 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 529 dəfə oxundu
13 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.127 dəfə oxundu
14 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 4.738 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsi 19.04.10 4.690 dəfə oxundu
16 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 849 dəfə oxundu
17 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.453 dəfə oxundu
18 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.730 dəfə oxundu
19 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.649 dəfə oxundu
20 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.595 dəfə oxundu
21 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.756 dəfə oxundu
22 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 1.963 dəfə oxundu
23 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.785 dəfə oxundu
24 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 442 dəfə oxundu
25 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.017 dəfə oxundu
26 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.230 dəfə oxundu
27 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.394 dəfə oxundu
28 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.625 dəfə oxundu
29 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.508 dəfə oxundu
30 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.874 dəfə oxundu
31 Təbbət surəsi 11.07.11 3.106 dəfə oxundu
32 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 1.995 dəfə oxundu
33 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.632 dəfə oxundu
34 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.349 dəfə oxundu
35 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.867 dəfə oxundu
36 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 431 dəfə oxundu
37 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 17.321 dəfə oxundu
38 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.317 dəfə oxundu
39 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.351 dəfə oxundu
40 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.676 dəfə oxundu
41 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 2.994 dəfə oxundu
42 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.561 dəfə oxundu
43 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.339 dəfə oxundu
44 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.381 dəfə oxundu
45 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 4.243 dəfə oxundu
46 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.459 dəfə oxundu
47 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.491 dəfə oxundu
48 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 194 dəfə oxundu
49 Adəm və İblis 05.07.09 2.419 dəfə oxundu
50 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.134 dəfə oxundu
51 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.371 dəfə oxundu
52 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.093 dəfə oxundu
53 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 4.873 dəfə oxundu
54 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.686 dəfə oxundu
55 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.017 dəfə oxundu
56 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.323 dəfə oxundu
57 Qureyş surəsi 28.07.12 2.313 dəfə oxundu
58 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.714 dəfə oxundu
59 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.281 dəfə oxundu
60 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 212 dəfə oxundu
61 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.061 dəfə oxundu
62 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.651 dəfə oxundu
63 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.554 dəfə oxundu
64 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.753 dəfə oxundu
65 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.863 dəfə oxundu
66 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.036 dəfə oxundu
67 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.142 dəfə oxundu
68 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.762 dəfə oxundu
69 Nas surəsi 29.07.12 4.795 dəfə oxundu
70 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 156 dəfə oxundu
71 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.574 dəfə oxundu
72 Təhrif nədir? 13.11.17 78 dəfə oxundu
73 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.147 dəfə oxundu
74 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.308 dəfə oxundu
75 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.289 dəfə oxundu
76 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.445 dəfə oxundu
77 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.117 dəfə oxundu
78 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.769 dəfə oxundu
79 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.851 dəfə oxundu
80 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.811 dəfə oxundu
81 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.838 dəfə oxundu
82 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.524 dəfə oxundu
83 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.142 dəfə oxundu
84 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 44 dəfə oxundu
85 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 13.162 dəfə oxundu
86 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.477 dəfə oxundu
87 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.873 dəfə oxundu
88 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.808 dəfə oxundu
89 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.826 dəfə oxundu
90 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.898 dəfə oxundu
91 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.623 dəfə oxundu
92 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.137 dəfə oxundu
93 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.024 dəfə oxundu
94 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.456 dəfə oxundu
95 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.065 dəfə oxundu
96 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.616 dəfə oxundu
97 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.546 dəfə oxundu
98 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.847 dəfə oxundu
99 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.218 dəfə oxundu
100 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.437 dəfə oxundu