Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.986 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 13.564 dəfə oxundu
2 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.123 dəfə oxundu
3 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.023 dəfə oxundu
4 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.504 dəfə oxundu
5 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 2.672 dəfə oxundu
6 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 4.970 dəfə oxundu
7 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.142 dəfə oxundu
8 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.137 dəfə oxundu
9 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 3.200 dəfə oxundu
10 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.300 dəfə oxundu
11 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.356 dəfə oxundu
12 Adəm və İblis 05.07.09 2.253 dəfə oxundu
13 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 2.814 dəfə oxundu
14 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.136 dəfə oxundu
15 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 1.915 dəfə oxundu
16 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 3.756 dəfə oxundu
17 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.553 dəfə oxundu
18 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 1.842 dəfə oxundu
19 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.069 dəfə oxundu
20 Qureyş surəsi 28.07.12 1.990 dəfə oxundu
21 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.496 dəfə oxundu
22 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.064 dəfə oxundu
23 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 1.886 dəfə oxundu
24 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.444 dəfə oxundu
25 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.286 dəfə oxundu
26 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.618 dəfə oxundu
27 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.262 dəfə oxundu
28 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 1.613 dəfə oxundu
29 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 1.964 dəfə oxundu
30 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.633 dəfə oxundu
31 Nas surəsi 29.07.12 4.406 dəfə oxundu
32 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quranın Allahın kitabıdir? 16.04.13 1.538 dəfə oxundu
33 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.325 dəfə oxundu
34 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 2.799 dəfə oxundu
35 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.135 dəfə oxundu
36 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.125 dəfə oxundu
37 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.169 dəfə oxundu
38 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 1.819 dəfə oxundu
39 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.640 dəfə oxundu
40 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.702 dəfə oxundu
41 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.639 dəfə oxundu
42 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.682 dəfə oxundu
43 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.356 dəfə oxundu
44 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 883 dəfə oxundu
45 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 10.906 dəfə oxundu
46 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.274 dəfə oxundu
47 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.580 dəfə oxundu
48 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.378 dəfə oxundu
49 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.701 dəfə oxundu
50 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.748 dəfə oxundu
51 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.476 dəfə oxundu
52 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 1.924 dəfə oxundu
53 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 18.624 dəfə oxundu
54 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.301 dəfə oxundu
55 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 913 dəfə oxundu
56 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.436 dəfə oxundu
57 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.213 dəfə oxundu
58 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.602 dəfə oxundu
59 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.036 dəfə oxundu
60 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 3.632 dəfə oxundu
61 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 1.864 dəfə oxundu
62 Quranın ecazı 21.11.11 8.947 dəfə oxundu
63 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.442 dəfə oxundu
64 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.701 dəfə oxundu
65 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.283 dəfə oxundu
66 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 567 dəfə oxundu
67 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 2.706 dəfə oxundu
68 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 2.812 dəfə oxundu
69 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 2.745 dəfə oxundu
70 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 2.605 dəfə oxundu
71 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.490 dəfə oxundu
72 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.368 dəfə oxundu
73 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.699 dəfə oxundu
74 Amənərrəsulu 03.03.12 1.645 dəfə oxundu
75 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.577 dəfə oxundu
76 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.209 dəfə oxundu
77 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.826 dəfə oxundu
78 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 7.440 dəfə oxundu
79 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 1.818 dəfə oxundu
80 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 1.824 dəfə oxundu
81 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.553 dəfə oxundu
82 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 3.482 dəfə oxundu
83 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.031 dəfə oxundu
84 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.528 dəfə oxundu
85 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.488 dəfə oxundu
86 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 1.984 dəfə oxundu
87 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.240 dəfə oxundu
88 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 679 dəfə oxundu
89 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.592 dəfə oxundu
90 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 948 dəfə oxundu
91 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.318 dəfə oxundu
92 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.441 dəfə oxundu
93 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 1.910 dəfə oxundu
94 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.678 dəfə oxundu
95 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.040 dəfə oxundu
96 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 1.969 dəfə oxundu
97 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.527 dəfə oxundu
98 Zaman nədir? 11.11.13 1.776 dəfə oxundu
99 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 310 dəfə oxundu
100 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 1.849 dəfə oxundu