Qurbanlıq buğa əhvalatı
Müsəlmanlar > Quran Tarix: 01 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et

Bəqərə surəsi, 67, 68, 69, 70 və 71-ci ayələr1

Bir gün Musa öz qövmünə: “Allah sizin bir inək kəsməyinizi əmr edir”, – dedi. Onlar isə: “Sən bizi ələ salırsan?”, – dedilər. Musa: “Mən cahil olmaqdan Allaha sığınıram”, – deyə cavab verdi.

Onlar dedilər: “Bizim üçün Rəbbinə dua et və soruş ki, o inək necə olmalıdır?”. Musa onlara: “Allah o inəyin nə çox yaşlı, nə də çox cavan deyil, bu ikisinin arasında olduğunu buyurur. Sizə əmr olunanı yerinə yetirin!”, – dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbinə dua et ki, bizə onun rəngini də bildirsin”. Musa: “[Allah] onun sarı rəngdə və görənlərə zövq verən [bir inək] olduğunu buyurur”, –  dedi.

Onlar dedilər: “Bizdən ötrü Rəbbində dua et, qoy bizə onun nə olduğunu bildirsin; çünki biz inəkləri bir-birinə oxşadırıq. Əgər Allah istəsə [biz bu məsələ barəsində], əlbəttə, doğru yolda olarıq”.

[Musa] dedi: “[Allah] buyurur ki, o bir buğadır; nə [kotana] qoşulub, torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Ləkəsi [qaşqası] da yoxdur”. Onlar: “İndi düzgün şərhi gətirdin”, – dedilər və onu [inəyi] kəsdilər. Ancaq az qalmışdı ki, bunu etməsinlər.

Erkək və ya dişi inək mənası verən بقرة (bəqərə) sözü بقر (bəqər) kəlməsinin tək formasıdır. Erkək inəyə ثور deyilir.2 Kəsilməsi əmr edilən inəyin erkək olduğunu ayədəki «تثير الأرض» ifadəsindən başa düşürük. Çünki ثورتثير sözləri eyni kökdən törəyib. «و لا تسقي الحرث» cümləsi də bunun ikinci bir dəlilidir. Elə bir inək ki, nə kotana qoşulub torpaq sürmüş, nə də əkin suvarmışdır. Beləliklə, bu inək məhz bir buğadır. بقرة kəlməsi isə qrammatik cins baxımından müənnəs3 kəlmə olduğuna görə cümlə daxilində müənnəs isim kimi işlədilə bilər.

Memfis Qahirədən 35 km cənubda Nil çayının üzərində yerləşən qədim bir Misir şəhəridir. Burada Apis adlandırılan bir buğaya sitayiş edilirdi. Bu inanc sonralar Misirin digər bölgələrinə də yayılmışdı. Bir Apis olur və ölən Apisin başqa bir buğanın bədənində yenidən dünyaya gəldiyinə inanılırdı. Rahiblər otlaqlarda bu yeni buğanı axtarır və onu bariz xüsusiyyətləri ilə digərlərindən ayırıb tapırdılar.4

Tövratda mövzu ilə əlaqədar olan bu cür ifadələr vardır:

Misirdə təbliğ edin, Miqdolda eşitdirin, Nofda5 və Tahpanhesdə car cəkin: Yerini tut, hazır ol! Çünki qılınc ətrafındakıları darmadağın edir.

İlahın Apis niyə qaçdı? Buğan nə üçün yaşaya bilmədi? Çünki Rəbb onu yerə sərdi (Yeremiya, 46/14).

Bəqərə surəsindəki ayələr Apisin xüsusiyyətlərini daşıyan bir inəyin kəsilməyini əmr edir. Belə edilsə, o batil inanc ləğv olacaqdı. Çünki Musa peyğəmbər (ə. s.) qırx günlüyə Tur dağına getdiyi vaxt İsrail oğulları Harun peyğəmbərin (ə. s.) yanlarında olmasına baxmayaraq bir buzov heykəli düzəldib ona sitayiş etmişdilər. Buzovun məhəbbəti onların qəlblərini bürümüşdü (Bəqərə, 2/93). Belə olmasaydı, o inəyi kəsməmək üçün bəhanə axtarmazdılar.

Hindistanlılar inəyə hörmət göstərirlər. Məsələn, bir inək məscidə girsə, onun ordan çıxardılması problem yaradır. Hindistanda təxminən 250 milyon inək var. Deyilənə görə, Hindistan hökuməti inəkləri əsl yerlərinə yerləşdirmək üçün cəhd göstərir, lakin buna müvəffəq ola bilmir.6

Müsəlmanların hər il keçirdikləri Qurban bayramı bu baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların bir qismi tərəfindən müqəddəs hesab edilən heyvanları qurban kəsən müsəlmanlar belə inanclardan həmişə uzaq dururlar. Qurbanla əlaqədar bu ayə dərin mənaya malikdir:

Onların [qurbanların] nə əti, nə də qanı Allaha çatar. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır [sidq-ürəklə yerinə yetirdiyiniz ibadətdir] (Həcc, 22/37).

Qurban bayramında mühüm olan heyvanın qanını axıtmaqdır. Ətin yeyilməsi, yaxud kasıblara paylanması əsas şərt deyil. Buna görə də qurban kəsib ətini özü yeyən və ya eləcə qoyub heç kimə verməyən şəxs də qurban kəsmək savabı qazanır. Ancaq qurban kəsmədən tonlarla əti fəqir-füqəraya və tanış-bilişə paylayan şəxs bununla öz qurban kəsmək borcunu yerinə yetirmiş olmur.

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Kur’an-ı Kerimin Açıklamalı Meali (Qurani-Kərimin İzahlı Tərcüməsi: Fatihə surəsi, Bəqərə surəsi, Şərhlər), tərcümə edən Dr. Fəqani Bəylərov, Bakı, 2005, s. 128-130. Tərcümə mətnində bir sıra dəyişikliklər edilib. []
  2. Rağib İsfahaninin Müfrədat lüğəti, ب ق ر (, QafRa hərfləri) bəndi. Səfvan Adnan Davudinin təhqiqi ilə, Dəməşq və Beyrut, 1412/1992. []
  3. Ərəb dilində iki qrammatik cins vardır. Bunlardan biri kişi cinsini bildirən müzəkkər (masculine), digəri isə qadın cinsini ifadə edən müənnəsdir (feminine). Sözlərin qrammatik cinsi ümumiyyətlə onların ifadə etdiyi mənaya və müəyyən əlamətlərinə görə təyin olunur. Qadın cinsinə aid isim və sözlərin xüsusi əlamətlərindən biri də onların adətən tə mərbutə ة ilə bitməsidir. بقرة kəlməsi də yuxarıda göstərildiyi kimi, tə mərbutəة ilə qurtarır və bu səbəbə görə qadın cinsinə (müənnəs) aid bir isimdir – tərcüməçinin qeydi. []
  4. Böyük Larousse Ensiklopediyası, A hərfi, İstanbul, 1986. []
  5. Nof Memfis şəhərinin digər adıdır. Bu, Tövratın qeydlərində və əlavəsindəki xəritədə bildirilir (Müqəddəs Kitab, yeni tərcümə, İstanbul, 2001). []
  6. Günay Tümər, Aburrahman Küçük, Dinlər Tarixi, Ocaq nəşriyyatı, Ankara, 1997, s. 145. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.091 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.971 dəfə oxundu
2 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.084 dəfə oxundu
3 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.294 dəfə oxundu
4 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.495 dəfə oxundu
5 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.287 dəfə oxundu
6 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.797 dəfə oxundu
7 Təbbət surəsi 11.07.11 2.850 dəfə oxundu
8 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 1.939 dəfə oxundu
9 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.393 dəfə oxundu
10 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.312 dəfə oxundu
11 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.811 dəfə oxundu
12 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 300 dəfə oxundu
13 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 14.856 dəfə oxundu
14 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.246 dəfə oxundu
15 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.165 dəfə oxundu
16 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.623 dəfə oxundu
17 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 2.840 dəfə oxundu
18 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.201 dəfə oxundu
19 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.266 dəfə oxundu
20 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.249 dəfə oxundu
21 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 3.551 dəfə oxundu
22 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.420 dəfə oxundu
23 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.451 dəfə oxundu
24 Adəm və İblis 05.07.09 2.354 dəfə oxundu
25 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 2.980 dəfə oxundu
26 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.275 dəfə oxundu
27 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.022 dəfə oxundu
28 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 4.158 dəfə oxundu
29 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.640 dəfə oxundu
30 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 1.937 dəfə oxundu
31 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.196 dəfə oxundu
32 Qureyş surəsi 28.07.12 2.151 dəfə oxundu
33 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.619 dəfə oxundu
34 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.192 dəfə oxundu
35 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 1.998 dəfə oxundu
36 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.578 dəfə oxundu
37 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.427 dəfə oxundu
38 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.704 dəfə oxundu
39 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.436 dəfə oxundu
40 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 1.790 dəfə oxundu
41 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.067 dəfə oxundu
42 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.726 dəfə oxundu
43 Nas surəsi 29.07.12 4.630 dəfə oxundu
44 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 95 dəfə oxundu
45 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.464 dəfə oxundu
46 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 2.945 dəfə oxundu
47 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.256 dəfə oxundu
48 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.227 dəfə oxundu
49 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.305 dəfə oxundu
50 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 1.954 dəfə oxundu
51 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.720 dəfə oxundu
52 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.796 dəfə oxundu
53 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.747 dəfə oxundu
54 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.795 dəfə oxundu
55 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.450 dəfə oxundu
56 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.086 dəfə oxundu
57 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 11.580 dəfə oxundu
58 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.384 dəfə oxundu
59 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.740 dəfə oxundu
60 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.526 dəfə oxundu
61 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.778 dəfə oxundu
62 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.845 dəfə oxundu
63 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.562 dəfə oxundu
64 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.048 dəfə oxundu
65 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 18.871 dəfə oxundu
66 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.407 dəfə oxundu
67 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.023 dəfə oxundu
68 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.528 dəfə oxundu
69 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.346 dəfə oxundu
70 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.720 dəfə oxundu
71 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.143 dəfə oxundu
72 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 3.902 dəfə oxundu
73 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.004 dəfə oxundu
74 Quranın ecazı 21.11.11 9.055 dəfə oxundu
75 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.524 dəfə oxundu
76 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.822 dəfə oxundu
77 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.379 dəfə oxundu
78 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 668 dəfə oxundu
79 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 2.852 dəfə oxundu
80 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 2.969 dəfə oxundu
81 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 2.899 dəfə oxundu
82 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 2.766 dəfə oxundu
83 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.581 dəfə oxundu
84 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.546 dəfə oxundu
85 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.796 dəfə oxundu
86 Amənərrəsulu 03.03.12 1.794 dəfə oxundu
87 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.683 dəfə oxundu
88 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.317 dəfə oxundu
89 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.111 dəfə oxundu
90 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 8.020 dəfə oxundu
91 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 1.907 dəfə oxundu
92 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 1.936 dəfə oxundu
93 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.664 dəfə oxundu
94 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 3.680 dəfə oxundu
95 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.131 dəfə oxundu
96 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.631 dəfə oxundu
97 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.582 dəfə oxundu
98 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.103 dəfə oxundu
99 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.335 dəfə oxundu
100 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 1.243 dəfə oxundu