Müselmanlar » Faiz

Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar?

teoloji — Fri, 03 Feb 2012 07:14:25 +0000

Cavab: Bankların həyata keçirdiyi əməliyyatlar əsasən 2 yerə bölünür:

1) Bank işi xidmətləri. Buna bütün iqtisadi sistemlərdə ehtiyac var. Bunlar olmadan bəzi mühüm iqtisadi işləri görmək mümkün deyil. Sualınızda qeyd etdiyiniz xidmətlərin hamısı (pulun əmanət bankında saxlanması, pul köçürmələri, kredit kartları xidməti və sairə) bu qrupa daxildir. Burada göstərilən xidmətlərin müqabilində müəyyən qədər pul alınır. Bunda dini cəhətdən heç bir problem yoxdur.

2) Kredit. Bu, tamamilə başqa bir sahədir. Problem buradadır. Çünki kredit faizli borc, yəni, borcdan götürülən gəlir deməkdir. Faiz isə haramdır.

Nəticə olaraq, faizli əməliyyatlar da aparan bir bankla faizsiz iş görmək olar.

Suala cavab verdi: Abdulaziz Bayındır

Borcunu öz vaxtında qaytarmayan varlı

teoloji — Mon, 23 Jan 2012 09:22:05 +0000

Cavab: Peyğəmbərimiz Muhəmməd əleyhissəlam borcunu vaxtında qaytarmayan adamı oğru adlandırıb. Təbii ki, burada söhbət imkanı olandan gedir. Borcunu qaytarmağa imkanı olmamaq başqa bir məsələdir. Onun da öz hökmləri var.

Bir hədisdə belə deyilir:

“İmkanı olan şəxsin borcunu gecikdirməyi zülmdür. Bu hal onun arxasından danışmağı halal edir. Bu, onu cəzaya layiq hala gətirir.”

Suala cavab verdi: Abdulaziz Bayındır

Banka pul qoyub faizini nəzir versək, olar?

teoloji — Wed, 18 Jan 2012 09:14:18 +0000

Cavab: Siz möhtac olanlara dəyib toxunmayın! O pulu oradan alın və iqtisadi bir fəaliyyətə sərf edin!

Allah faiz almağı haram edib. Ona görə də bunu heç bir şey haqlı çıxarda bilməz! Faizi caiz (dində icazə verilən) hala gətirən hər hansı bir səbəbdən söhbət gedə bilməz.

Faiz almaq və vermək elə bir şeydir ki, buna razı olub başladıqda davamı da gəlir. Allah gözəldir, gözəl olanı sevər. Haram bir işdən gələn gəlirlə xeyirxahlıq etmək olmaz.

Suala cavab verdi: Abdulaziz Bayındır

Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar?

teoloji — Tue, 17 Jan 2012 15:22:05 +0000

Cavab: Səhm şəriklik sənədidir. Səhmdarlar bir təşkilatda şərik olurlar. Onlar həmin müəssisənin xeyrinə də, ziyanına da şərik olurlar. Bu məsələdə bir problem yoxdur.

Əsl problem bundan ibarətdir ki, hazırkı şəriklik sistemində kiçik səhmdarlar ziyana düşürlər. Bunun qarşısını almaq lazımdır. Ən kiçik şəriyin haqq-hüququ axıradək qorunmalıdır. Müxtəlif iclaslarla, idarə heyəti tərəfindən verilən investisiya qoyuluşu və kapitalın artırılması kimi cürbəcür qərarlarla kiçik səhmdarların hüququ tapdanmamalıdır. Əgər bu təmin edilsə, səhm alqı-satqısı məsələsində heç bir problem qalmaz.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır

Kreditsiz sahibkarlıqla məşğul ola bilmirəm. Mən nə edim?

teoloji — Mon, 16 Jan 2012 13:53:09 +0000

Cavab: Evsiz qalın, işsiz qalın, ancaq kredit işinə daxil olmayın. Sahibkarlığı böyütmək nə deməkdir?

Təəssüf ki, son vaxtlarda insanların həyatına bir sıra qondarma məfhumlar daxil oldu. Hazırkı kredit sistemi bəzi malların ehtiyac və tələbdən artıq istehsal edilməyinə səbəb oldu. Nəticədə mühit və ətraf mühit deyilən bir şey qalmadı; hər tərəf batdı.

Üstəlik də istehsal edilən məhsullar çox və ucuz istehsal edilir. Bu da yerli istehsalın aradan qalxmasına gətirib çıxardır. Hamı istehsal sahəsində xaricdən asılı vəziyyətə düşdü. Nəticədə sənətkar filan deyilən bir şey qalmadı. İnsanlar 2 yerə bölündülər: Kasıblar və varlılar. Kapitalın sahibləri bəzi şəxsləri necə deyərlər, ayaq üstə saxlamağa məcburdurlar. Yəni, birja və bazarlar bir qədər də olsa, canlı olmalıdır ki, onların özlərini müntəzəm olaraq qidalandırsın. Buna görə də hazırkı kredit sitemi öz-özünə qidalanan bir sistem halına gəldi. Amma elə bir vaxt gəlib yetişir ki, bu sistem öz-özünə kifayət etmir. O vaxt onlar da batır, banklar da. Banklar bu cür bir vəziyyətdə rahat ola bilmirlər. Çünki başqalarına puldan istifadə imkanı vermədikcə heç bir işə yaramır, əksinə, çətinlik yaradır. Bir sözlə, kredit sistemi əslində hamını çətinliyə salan bir sistemdir.

Suala cavab verdi: Abdulaziz Bayındır

Faiz məsələləri barədə məlumat üçün aşağıdakı keçidə daxil olun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/faiz

Faiz verməyə məcbur qalanlar da yeyənlər kimi günaha batırlar?

teoloji — Wed, 11 Jan 2012 11:57:13 +0000

Cavab: Faiz yemək böyük günahlardandır. Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) belə demişdir:

“İnsanı fəlakətə aparan 7 şeydən uzaq durun.”

- Həmin şeylər nədir?

- “Allaha şərik qoşmaq, sehr-cadu, haqlı səbəb olmaya-olmaya Allahın toxunulmaz hesab etdiyi bir cana qıymaq, faiz yemək, yetimin malını yemək, düşmənə hamılıqla hücum vaxtı müharibədən qaçmaq və pis yolla əlaqəsi olmayan mömin qadınlara zina böhtanı atmaq.”

Allah Təala bizə qadağan olunan şeylərin böyüklərindən uzaq durmağı əmr edib. Elə isə faiz yemək və yedirtmək də bu qadağalara daxildir.

“Göylərdə və yerdə nə varsa, Allahındır. (Bu, Allahın) pislik edənlərə əməllərinin cəzasını verməsi, yaxşılıq edənləri isə ən gözəli ilə (Cənnətlə) mükafatlandırması üçündür. Onlar kiçik günahlar istisna olmaqla, böyük günahlardan və iyrənc əməllərdən çəkinirlər. Həqiqətən, sənin Rəbbin geniş məğfirət sahibidir.“ (Nəcm, 53/31-32)

Faiz verən həmin böyük günaha ən yaxın olan şəxsdir. İnsan heç bir vaxt faiz almaq məcburiyyətinə düşə bilməz. Ancaq faiz verməyə məcbur qala bilər. Aşağıdakı ayə bu cür insanlar üçün bir növ müjdədir:

“Sizə qadağan olunmuş böyük günahlardan çəkinsəniz, Biz sizin təqsirlərinizdən keçər və sizi şərəfli bir keçidə daxil edərik.” (Nisa, 4/31)

Deməli, məcburi olmadıqca belə hallara düşməmək lazımdır.

Sualınızla əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazını da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/1668.html

Başqa bir nəfərə kredit götürməyin hökmü nədir?

teoloji — Wed, 12 Oct 2011 11:41:47 +0000

Cavab: Siz başqasının adına olsa belə, kredit götürüb faiz günahına şərik olmusunuz. Ona görə də tövbə edin, Allahdan bağışlanma diləyin və bir də belə bir hərəkətə yol verməyin. Belə etdiyiniz təqdirdə Allah günahlarınızı bağışlayar. İbadətlərinizi yerinə yetirdikcə də günahlarınız savaba çevrilər.

Allah Quranda belə deyir:

“Rəhmanın qulları… Allah ilə bərabər başqa bir tanrını yardıma çağırmazlar. (Allahın) Haqlı (hesab etdiyi) bir səbəb yoxdursa, Allahın toxunulmaz qıldığı canı öldürməzlər, zina etməzlər. Kim bunları edərsə, günaha batar.

Qiyamət günü onun əzabı qatlanır və orada alçaldılmış olaraq daimi qalır.

Ancaq tövbə edən, inanan və yaxşı iş görən başqa. Allah onların pisliklərini yaxşılığa çevirir. Allah bağışlayar, ikram edər.

Kim tövbə edib yaxşı rəftar etsə, şübhəsiz ki, o, tövbəsi qəbul edilmiş halda Allaha qayıdar”. (Furqan, 25/68-71)

Bu hərəkətiniz ata-ananıza qarşı bir hərəkət deyil. Odur ki, ona görə ayrı bir günahdan söhbət gedə bilməz.

Sualınızla əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazıları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/1092.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/1773.html

Həftəlik və ya aylıq qızıl günü keçirmək olar?

teoloji — Fri, 30 Sep 2011 06:35:23 +0000

Cavab: Qızıl günü keçirməyin (xalq arasında buna lotereya oynamaq da deyilir) və püşk atmaqla növbə müəyyən etməyin bir eybi yoxdur. Çünki bu yığıncaqlarda bir qadının verdiyi və götürdüyü qızılların sayı eynidir. Deməli, bu məsələdə hansısa bir qumar və faiz motivi yoxdur.

Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm?

teoloji — Mon, 26 Sep 2011 06:17:51 +0000

Cavab: Bu, faizli bir işdir və dini cəhətdən düzgün deyil. Düzgün olmağı üçün gərək aranızda həm xeyir, həm də ziyanın bölüşdürülməsinə dair bir şəriklik olsun. Yəni, siz pulu verin, zərgər dostunuz da bu pulu işlətsin. Qazancı da əvvəlcədən müəyyənləşdirdiyiniz nisbətdə aranızda bölüşün.

Əks təqdirdə (ziyan halında) sizin sərmayəniz, zərgərin də zəhməti hədər olar.

Suala cavab verdi: Servet Bayındır (İstanbul Universitetinin dosenti, Türkiyə).

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı yazını da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/2525.html

Qurana əsasən təkcə ifrat həddə çatan faiz haramdır?

teoloji — Thu, 05 May 2011 17:34:48 +0000

Cavab: Qurani-Kərimə əsasən gəlir götürmək məqsədi güdən hər növ faizli əməliyyat, eləcə də, borcdan əldə olunan gəlir də miqdarı nə olursa, olsun, faizdir.

Bəqərə surəsinin 275-ci ayəsində bildirilir ki, faiz haram qılınıb. 278-ci ayəsində də deyilir ki, məbləği nə olursa, olsun, faiz kimi tərif olunan miqdar borcluya verilməlidir. Eyni surənin 279-cu ayəsində isə alacaqlının təkcə əsas malını (maya) ala biləcəyi bildirilir. Deyilir ki, artıq qalan faizdir.

Qısa desək, sualınızda qeyd etdiyiniz izahın Qurana əsasən heç bir tutarlı cəhəti yoxdur. Faiz istər az miqdarda, istərsə də çox miqdarda olsun, haramdır.

Suala cavab verdi: Servet Bayındır (İstanbul Universitetinin dosenti, Türkiyə).

30.04.2011