Müaviyə kimdi?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Fitvalar Tarix: 10 Ağustos 2018 Tövsiyə et Çap et

Müaviyə kimdi?

SUAL: Bir qrup lənətlə digər qrup isə rəhmətlə hətta həzrəti Müaviyə deyə anmaqdadır. Bu qədər fərqli dəyərləndirilməsinin səbəbi nədir?

CAVAB: Bütün bu fərqli dəyərləndirmələr iki firqənin (sünni və şiənin) tarixə fərqli baxış tərzindən qaynaqlanır. Aralarındakı münaqişə də bu baxış tərzindən davam etməkdədir.

Məzhəblərin meydana gəlməsində tarixi hadisələrin təsiri olduğu kimi, Müaviyəyə lənət edilməsində ya da tam tərsinə, səhabə məqamına gətirilib həzrət deyə yad edilməsində də tarixi hadisələrin təsiri vardır. Keçmişdəkilərin elədiklərini günümüzə daşıyanların bir çoxu, şəxslər üzərindən dini dəyərləndirmələrə getməkdə və müsəlmanların bir birinə qarşı kin tutmasına, düşmənçiliyə səbəbiyyət verməkdədir. Halbuki Allah: “Onlar bir ümmət idi ki, gəlib getdilər. Onların qazandıqları özlərinə, sizin qazandığınız isə sizə aiddir. Siz onların etdikləri barədə sorğu-suala tutulmayacaqsınız.” (Bəqərə, 2/134.)

Hər məzhəb, hər hansı bir həqiqəti ya da bir şəxsi Allahın kitabına görə deyil, öz məzhəbinə görə dəyərləndirir. Həmçinin Müaviyə haqqında da belədir. Müaviyəni müdafiə etmək, ona hz. Müaviyə demək üçün bir insanın təkcə Qurandan uzaq qalması yox, ədalət duyğularının da ölməsi lazımdır.

Əslində Müaviyə kimdir? Onun haqqında hər iki firqənin tarix kitablarında qeyd etdikləri ümumi məlumat belədir: Müaviyənin atasının adı Əbu Süfyan və anasının adı Hinddir. Ailəsi özü ilə birlikdə Məkkənin fəthində müsəlman olmaq məcburiyyətində qalmışlar. Rəsulullah Məkkə zəfərindən sonra Məkkə müşriklərinin hamısını sərbəst buraxır və o gündən etibarən “Tüləka=sərbəst buraxılanlar” adını alırlar. Müaviyənin atası Süfyan, sarsılan etibarlarını yenidən dirçəltmək üçün oğlu Müaviyəni Rəsulullaha təqdim edərək, vəhy katibi olaraq yanına almasını istəyir. Oxuma-yazması olduğu üçün rəsulullahın etiraz etmədiyi rəvayət olunur. Əhli Sünnə, Müaviyəni ən çox bu məqamda olduğu üçün müdafiə etməkdədir.[1]

Səhabə qavramını istismar edənlər, bir çox səhabə tərifinin yanında təkcə İbn Həcərin “səhabə, rəsulullahı görən və ona iman gətirənlərdir” sözünü əsas alaraq, Müaviyəni də səhabə kategoriyasına daxil etmək surətilə, onun elədiyi bütün pisliklərini örtməyə çalışırlar. Halbuki, səhabədən heç kim onu səhabə olaraq vəsf etməmiş və çoxu onu “fasiq, münafiq və ya kafir” kimi görmüşdür. Fəzilətinə dair uydurulan hədislərin yanında eyni müstəvidə pisliyinə dair hədislər də rəvayət edilmişdir.[2]

Eynilə, İncildə İsanın Həvariləri Pavlusa Həvari deməsə də sonrakı müctəhidlər Pavlusu Həvari adlandırmış və beləliklə yeni bir din Xristianlığın yaranmasına zəmin hazırlamışlar. O cümlədən İslam dininin müctəhidləri də eyni metodla hərəkət edərək, Müaviyəni səhabə cərgəsinə daxil etmişlər. Bununla da kifayətlənməmiş, onu yad etdikləri zaman həzrət, r.a. yəni, Allah ondan razı olsun deyə, yad etməkdədirlər. Deyək ki, səhabə olmuş: səhabə olmaqla bir insan hər cür pisliyi etməyə haqq qazanır? Bir də ki səhabə, Peyğəmbərin izindən getdiyi müddətcə səhabədir. Əgər xəyanət edərsə, artıq səhabə sayılmaz.

İndi gələk Müaviyənin həm sünni həm də şiə tarix kitablarında qeyd olunan ən məşhur əməllərinə:

Müaviyə, başda səhabənin və digər müsəlmanların seçdiyi xəlifəyə və qurduqları şəriət dövlətinə qarşı çıxmış, onu yıxmış və nəticədə, öz səltənətini qurmuşdur. Özünü Allahın xəlifəsi elan etdi, halbuki bu açıq bir küfrdü. Səhabənin ən böyüklərindən biri olan müsəlmanların əmiri Əli (r.a.)-ə minbərlərdə lənət oxutdu. Bu da kifayət olmadı, oğlu məlun Yezidi səltənətin varisi elan edərək, müsəlmanların başına bəla etdi.

Müaviyə, peyğəmbər övladı İmam Həsəni zəhərlədib öldürtdü və bir çox öndə gedən Bədir səhabəsini haqsız yerə şəhid etdi. Allah Təalanın bu xəbərdarlığına məhəl qoymadan: Kim bir mömini bilərək qətl edərsə, onun cəzası cəhənnəmdir, orada həmişəlik qalacaqlar. Allah ona qəzəb edər və lənəti onun üstünədir. Onun üçün şiddətli əzab hazırlamışıq.” (Nisə, 4/93)

Müaviyə, İslam düşməni bir Xristian (İbn Asal)-ı özünə köməkçi/vəzir almış və Romaya qarşı cihadda olan möminlərin qəhraman sərkərdəsi Abdurrahman ibn Xalidi bu xristianın əliylə zəhərlədərək öldürtmüşdü. Beləliklə, xristinlardan xərəc/vergini qaldırmış, sonradan müsəlman olanları isə xərəcə tabe tutmuşdur. Müaviyə, ey-işrətə düşkün və özü kimilərini müsəlmanların başına vali olaraq təyin etmişdi. Allaha iftira etməkdən, yalan danışmaqdan və müsəlmanları öldürməkdən çəkinməyən bu insanı əhli sünnədən olan bir qrup, səhabə cərgəsinə qoyub, “səhabə, peyğəmbər adına yalan danışmaz!” deyə, ondan hədis nəql etməkdədir.

Müaviyə haqda aşağıdakı video dərsi də izləyə bilərsiz:

[1] Belə bir müdafiənin yerində olmadığının altını çizmək istəyirik: Vəhy katibi olduğu rəvayəti doğru sayılsa belə, onun bu məqamda olması məqamını yüksəltsə də şəxsiyyətini ucaltmaz. Çünki, vəhy katiblərindən eləsi varıydı ki, (Abdullah ibn Sad kimi) dindən dönüb mürtəd olmuşdular. Quran elə bir kitabdır ki, “Bəzilərinin imanını, bəzilərinin küfrünü artırır.” (Bax: Maidə, 5/68)

[2] Məsələn, “Hər ümmətin Fironu vardır, mənim ümmətimin Fironu Müaviyədir.” İmam Əli, onunla əlaqədar: “Allahın hər haramını halal görən, hər evə zülm gətirən” biri olaraq tanıdır.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.522 dəfə oxundu
2 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.830 dəfə oxundu
3 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.692 dəfə oxundu
4 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.371 dəfə oxundu
5 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 19.776 dəfə oxundu
6 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.592 dəfə oxundu
7 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.550 dəfə oxundu
8 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.139 dəfə oxundu
9 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.550 dəfə oxundu
10 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.232 dəfə oxundu
11 Hüseyn (ə.s.)ın ölümünə sevinən müsəlman tapılar? 14.05.13 2.565 dəfə oxundu
12 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 3.138 dəfə oxundu
13 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.414 dəfə oxundu
14 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.143 dəfə oxundu
15 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 2.980 dəfə oxundu
16 Tövhid 24.09.16 4.567 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.283 dəfə oxundu
18 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.206 dəfə oxundu
19 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.882 dəfə oxundu
20 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.023 dəfə oxundu
21 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.948 dəfə oxundu
22 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.856 dəfə oxundu
23 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 5.437 dəfə oxundu
24 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 490 dəfə oxundu
25 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.415 dəfə oxundu
26 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.341 dəfə oxundu
27 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 2.035 dəfə oxundu
28 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 741 dəfə oxundu
29 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.194 dəfə oxundu
30 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.356 dəfə oxundu
31 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.893 dəfə oxundu
32 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.451 dəfə oxundu
33 Müaviyə kimdi? 10.08.18 413 dəfə oxundu
34 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.653 dəfə oxundu
35 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.361 dəfə oxundu
36 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.654 dəfə oxundu
37 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.337 dəfə oxundu
38 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 340 dəfə oxundu
39 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.702 dəfə oxundu
40 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.168 dəfə oxundu
41 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.590 dəfə oxundu
42 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.548 dəfə oxundu
43 Коран и культурное развитие. 30.01.19 227 dəfə oxundu
44 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.667 dəfə oxundu
45 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.425 dəfə oxundu
46 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.518 dəfə oxundu
47 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.960 dəfə oxundu
48 Din 31.03.10 2.985 dəfə oxundu
49 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.823 dəfə oxundu
50 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 3.347 dəfə oxundu
51 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.343 dəfə oxundu
52 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.116 dəfə oxundu
53 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.290 dəfə oxundu
54 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.741 dəfə oxundu
55 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.774 dəfə oxundu
56 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.211 dəfə oxundu
57 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.867 dəfə oxundu
58 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.621 dəfə oxundu
59 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.750 dəfə oxundu
60 Məşiət və iradə 05.07.09 3.213 dəfə oxundu
61 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 4.460 dəfə oxundu
62 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.088 dəfə oxundu
63 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.530 dəfə oxundu
64 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.449 dəfə oxundu
65 Quranın ecazı 21.11.11 9.123 dəfə oxundu
66 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.515 dəfə oxundu
67 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.720 dəfə oxundu