Müaviyə kimdi?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Fitvalar Tarix: 10 Ağustos 2018 Tövsiyə et Çap et

Müaviyə kimdi?

SUAL: Bir qrup lənətlə digər qrup isə rəhmətlə hətta həzrəti Müaviyə deyə anmaqdadır. Bu qədər fərqli dəyərləndirilməsinin səbəbi nədir?

CAVAB: Bütün bu fərqli dəyərləndirmələr iki firqənin (sünni və şiənin) tarixə fərqli baxış tərzindən qaynaqlanır. Aralarındakı münaqişə də bu baxış tərzindən davam etməkdədir.

Məzhəblərin meydana gəlməsində tarixi hadisələrin təsiri olduğu kimi, Müaviyəyə lənət edilməsində ya da tam tərsinə, səhabə məqamına gətirilib həzrət deyə yad edilməsində də tarixi hadisələrin təsiri vardır. Keçmişdəkilərin elədiklərini günümüzə daşıyanların bir çoxu, şəxslər üzərindən dini dəyərləndirmələrə getməkdə və müsəlmanların bir birinə qarşı kin tutmasına, düşmənçiliyə səbəbiyyət verməkdədir. Halbuki Allah: “Onlar bir ümmət idi ki, gəlib getdilər. Onların qazandıqları özlərinə, sizin qazandığınız isə sizə aiddir. Siz onların etdikləri barədə sorğu-suala tutulmayacaqsınız.” (Bəqərə, 2/134.)

Hər məzhəb, hər hansı bir həqiqəti ya da bir şəxsi Allahın kitabına görə deyil, öz məzhəbinə görə dəyərləndirir. Həmçinin Müaviyə haqqında da belədir. Müaviyəni müdafiə etmək, ona hz. Müaviyə demək üçün bir insanın təkcə Qurandan uzaq qalması yox, ədalət duyğularının da ölməsi lazımdır.

Əslində Müaviyə kimdir? Onun haqqında hər iki firqənin tarix kitablarında qeyd etdikləri ümumi məlumat belədir: Müaviyənin atasının adı Əbu Süfyan və anasının adı Hinddir. Ailəsi özü ilə birlikdə Məkkənin fəthində müsəlman olmaq məcburiyyətində qalmışlar. Rəsulullah Məkkə zəfərindən sonra Məkkə müşriklərinin hamısını sərbəst buraxır və o gündən etibarən “Tüləka=sərbəst buraxılanlar” adını alırlar. Müaviyənin atası Süfyan, sarsılan etibarlarını yenidən dirçəltmək üçün oğlu Müaviyəni Rəsulullaha təqdim edərək, vəhy katibi olaraq yanına almasını istəyir. Oxuma-yazması olduğu üçün rəsulullahın etiraz etmədiyi rəvayət olunur. Əhli Sünnə, Müaviyəni ən çox bu məqamda olduğu üçün müdafiə etməkdədir.[1]

Səhabə qavramını istismar edənlər, bir çox səhabə tərifinin yanında təkcə İbn Həcərin “səhabə, rəsulullahı görən və ona iman gətirənlərdir” sözünü əsas alaraq, Müaviyəni də səhabə kategoriyasına daxil etmək surətilə, onun elədiyi bütün pisliklərini örtməyə çalışırlar. Halbuki, səhabədən heç kim onu səhabə olaraq vəsf etməmiş və çoxu onu “fasiq, münafiq və ya kafir” kimi görmüşdür. Fəzilətinə dair uydurulan hədislərin yanında eyni müstəvidə pisliyinə dair hədislər də rəvayət edilmişdir.[2]

Eynilə, İncildə İsanın Həvariləri Pavlusa Həvari deməsə də sonrakı müctəhidlər Pavlusu Həvari adlandırmış və beləliklə yeni bir din Xristianlığın yaranmasına zəmin hazırlamışlar. O cümlədən İslam dininin müctəhidləri də eyni metodla hərəkət edərək, Müaviyəni səhabə cərgəsinə daxil etmişlər. Bununla da kifayətlənməmiş, onu yad etdikləri zaman həzrət, r.a. yəni, Allah ondan razı olsun deyə, yad etməkdədirlər. Deyək ki, səhabə olmuş: səhabə olmaqla bir insan hər cür pisliyi etməyə haqq qazanır? Bir də ki səhabə, Peyğəmbərin izindən getdiyi müddətcə səhabədir. Əgər xəyanət edərsə, artıq səhabə sayılmaz.

İndi gələk Müaviyənin həm sünni həm də şiə tarix kitablarında qeyd olunan ən məşhur əməllərinə:

Müaviyə, başda səhabənin və digər müsəlmanların seçdiyi xəlifəyə və qurduqları şəriət dövlətinə qarşı çıxmış, onu yıxmış və nəticədə, öz səltənətini qurmuşdur. Özünü Allahın xəlifəsi elan etdi, halbuki bu açıq bir küfrdü. Səhabənin ən böyüklərindən biri olan müsəlmanların əmiri Əli (r.a.)-ə minbərlərdə lənət oxutdu. Bu da kifayət olmadı, oğlu məlun Yezidi səltənətin varisi elan edərək, müsəlmanların başına bəla etdi.

Müaviyə, peyğəmbər övladı İmam Həsəni zəhərlədib öldürtdü və bir çox öndə gedən Bədir səhabəsini haqsız yerə şəhid etdi. Allah Təalanın bu xəbərdarlığına məhəl qoymadan: Kim bir mömini bilərək qətl edərsə, onun cəzası cəhənnəmdir, orada həmişəlik qalacaqlar. Allah ona qəzəb edər və lənəti onun üstünədir. Onun üçün şiddətli əzab hazırlamışıq.” (Nisə, 4/93)

Müaviyə, İslam düşməni bir Xristian (İbn Asal)-ı özünə köməkçi/vəzir almış və Romaya qarşı cihadda olan möminlərin qəhraman sərkərdəsi Abdurrahman ibn Xalidi bu xristianın əliylə zəhərlədərək öldürtmüşdü. Beləliklə, xristinlardan xərəc/vergini qaldırmış, sonradan müsəlman olanları isə xərəcə tabe tutmuşdur. Müaviyə, ey-işrətə düşkün və özü kimilərini müsəlmanların başına vali olaraq təyin etmişdi. Allaha iftira etməkdən, yalan danışmaqdan və müsəlmanları öldürməkdən çəkinməyən bu insanı əhli sünnədən olan bir qrup, səhabə cərgəsinə qoyub, “səhabə, peyğəmbər adına yalan danışmaz!” deyə, ondan hədis nəql etməkdədir.

Müaviyə haqda aşağıdakı video dərsi də izləyə bilərsiz:

[1] Belə bir müdafiənin yerində olmadığının altını çizmək istəyirik: Vəhy katibi olduğu rəvayəti doğru sayılsa belə, onun bu məqamda olması məqamını yüksəltsə də şəxsiyyətini ucaltmaz. Çünki, vəhy katiblərindən eləsi varıydı ki, (Abdullah ibn Sad kimi) dindən dönüb mürtəd olmuşdular. Quran elə bir kitabdır ki, “Bəzilərinin imanını, bəzilərinin küfrünü artırır.” (Bax: Maidə, 5/68)

[2] Məsələn, “Hər ümmətin Fironu vardır, mənim ümmətimin Fironu Müaviyədir.” İmam Əli, onunla əlaqədar: “Allahın hər haramını halal görən, hər evə zülm gətirən” biri olaraq tanıdır.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.836 dəfə oxundu
2 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.832 dəfə oxundu
3 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 5.307 dəfə oxundu
4 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 453 dəfə oxundu
5 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.410 dəfə oxundu
6 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.261 dəfə oxundu
7 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 2.012 dəfə oxundu
8 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 370 dəfə oxundu
9 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.177 dəfə oxundu
10 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.336 dəfə oxundu
11 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.870 dəfə oxundu
12 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.429 dəfə oxundu
13 Müaviyə kimdi? 10.08.18 300 dəfə oxundu
14 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.533 dəfə oxundu
15 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.359 dəfə oxundu
16 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.645 dəfə oxundu
17 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.316 dəfə oxundu
18 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 111 dəfə oxundu
19 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.691 dəfə oxundu
20 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.167 dəfə oxundu
21 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.571 dəfə oxundu
22 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.537 dəfə oxundu
23 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.660 dəfə oxundu
24 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.419 dəfə oxundu
25 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.513 dəfə oxundu
26 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.915 dəfə oxundu
27 Din 31.03.10 2.957 dəfə oxundu
28 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.795 dəfə oxundu
29 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 3.059 dəfə oxundu
30 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.337 dəfə oxundu
31 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.104 dəfə oxundu
32 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.257 dəfə oxundu
33 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.727 dəfə oxundu
34 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.749 dəfə oxundu
35 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.175 dəfə oxundu
36 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.765 dəfə oxundu
37 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.611 dəfə oxundu
38 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.724 dəfə oxundu
39 Məşiət və iradə 05.07.09 3.201 dəfə oxundu
40 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 4.262 dəfə oxundu
41 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.986 dəfə oxundu
42 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.515 dəfə oxundu
43 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.432 dəfə oxundu
44 Quranın ecazı 21.11.11 9.106 dəfə oxundu
45 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.507 dəfə oxundu
46 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.645 dəfə oxundu
47 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.440 dəfə oxundu
48 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.768 dəfə oxundu
49 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.660 dəfə oxundu
50 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.271 dəfə oxundu
51 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 18.150 dəfə oxundu
52 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.551 dəfə oxundu
53 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.521 dəfə oxundu
54 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.063 dəfə oxundu
55 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.304 dəfə oxundu
56 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.170 dəfə oxundu
57 Hüseyn (ə.s.)ın ölümünə sevinən müsəlman tapılar? 14.05.13 2.538 dəfə oxundu
58 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 2.947 dəfə oxundu
59 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.401 dəfə oxundu
60 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.898 dəfə oxundu
61 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 2.869 dəfə oxundu
62 Tövhid 24.09.16 3.563 dəfə oxundu
63 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.278 dəfə oxundu
64 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.099 dəfə oxundu
65 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.864 dəfə oxundu
66 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.839 dəfə oxundu