Müaviyə kimdi?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Fitvalar Tarix: 10 Ağustos 2018 Tövsiyə et Çap et

Müaviyə kimdi?

SUAL: Bir qrup lənətlə digər qrup isə rəhmətlə hətta həzrəti Müaviyə deyə anmaqdadır. Bu qədər fərqli dəyərləndirilməsinin səbəbi nədir?

CAVAB: Bütün bu fərqli dəyərləndirmələr iki firqənin (sünni və şiənin) tarixə fərqli baxış tərzindən qaynaqlanır. Aralarındakı münaqişə də bu baxış tərzindən davam etməkdədir.

Məzhəblərin meydana gəlməsində tarixi hadisələrin təsiri olduğu kimi, Müaviyəyə lənət edilməsində ya da tam tərsinə, səhabə məqamına gətirilib həzrət deyə yad edilməsində də tarixi hadisələrin təsiri vardır. Keçmişdəkilərin elədiklərini günümüzə daşıyanların bir çoxu, şəxslər üzərindən dini dəyərləndirmələrə getməkdə və müsəlmanların bir birinə qarşı kin tutmasına, düşmənçiliyə səbəbiyyət verməkdədir. Halbuki Allah: “Onlar bir ümmət idi ki, gəlib getdilər. Onların qazandıqları özlərinə, sizin qazandığınız isə sizə aiddir. Siz onların etdikləri barədə sorğu-suala tutulmayacaqsınız.” (Əli-İmran, 2/134.)

Hər məzhəb, hər hansı bir həqiqəti ya da bir şəxsi Allahın kitabına görə deyil, öz məzhəbinə görə dəyərləndirir. Həmçinin Müaviyə haqqında da belədir. Müaviyəni müdafiə etmək, ona hz. Müaviyə demək üçün bir insanın təkcə Qurandan uzaq qalması yox, ədalət duyğularının da ölməsi lazımdır.

Əslində Müaviyə kimdir? Onun haqqında hər iki firqənin tarix kitablarında qeyd etdikləri ümumi məlumat belədir: Müaviyənin atasının adı Əbu Süfyan və anasının adı Hinddir. Ailəsi özü ilə birlikdə Məkkənin fəthində müsəlman olmaq məcburiyyətində qalmışlar. Rəsulullah Məkkə zəfərindən sonra Məkkə müşriklərinin hamısını sərbəst buraxır və o gündən etibarən “Tüləka=sərbəst buraxılanlar” adını alırlar. Müaviyənin atası Süfyan, sarsılan etibarlarını yenidən dirçəltmək üçün oğlu Müaviyəni Rəsulullaha təqdim edərək, vəhy katibi olaraq yanına almasını istəyir. Oxuma-yazması olduğu üçün rəsulullahın etiraz etmədiyi rəvayət olunur. Əhli Sünnə, Müaviyəni ən çox bu məqamda olduğu üçün müdafiə etməkdədir.[1]

Səhabə qavramını istismar edənlər, bir çox səhabə tərifinin yanında təkcə İbn Həcərin “səhabə, rəsulullahı görən və ona iman gətirənlərdir” sözünü əsas alaraq, Müaviyəni də səhabə kategoriyasına daxil etmək surətilə, onun elədiyi bütün pisliklərini örtməyə çalışırlar. Halbuki, səhabədən heç kim onu səhabə olaraq vəsf etməmiş və çoxu onu “fasiq, münafiq və ya kafir” kimi görmüşdür. Fəzilətinə dair uydurulan hədislərin yanında eyni müstəvidə pisliyinə dair hədislər də rəvayət edilmişdir.[2]

Eynilə, İncildə İsanın Həvariləri Pavlusa Həvari deməsə də sonrakı müctəhidlər Pavlusu Həvari adlandırmış və beləliklə yeni bir din Xristianlığın yaranmasına zəmin hazırlamışlar. O cümlədən İslam dininin müctəhidləri də eyni metodla hərəkət edərək, Müaviyəni səhabə cərgəsinə daxil etmişlər. Bununla da kifayətlənməmiş, onu yad etdikləri zaman həzrət, r.a. yəni, Allah ondan razı olsun deyə, yad etməkdədirlər. Deyək ki, səhabə olmuş: səhabə olmaqla bir insan hər cür pisliyi etməyə haqq qazanır? Bir də ki səhabə, Peyğəmbərin izindən getdiyi müddətcə səhabədir. Əgər xəyanət edərsə, artıq səhabə sayılmaz.

İndi gələk Müaviyənin həm sünni həm də şiə tarix kitablarında qeyd olunan ən məşhur əməllərinə:

Müaviyə, başda səhabənin və digər müsəlmanların seçdiyi xəlifəyə və qurduqları şəriət dövlətinə qarşı çıxmış, onu yıxmış və nəticədə, öz səltənətini qurmuşdur. Özünü Allahın xəlifəsi elan etdi, halbuki bu açıq bir küfrdü. Səhabənin ən böyüklərindən biri olan müsəlmanların əmiri Əli (r.a.)-ə minbərlərdə lənət oxutdu. Bu da kifayət olmadı, oğlu məlun Yezidi səltənətin varisi elan edərək, müsəlmanların başına bəla etdi.

Müaviyə, peyğəmbər övladı İmam Həsəni zəhərlədib öldürtdü və bir çox öndə gedən Bədir səhabəsini haqsız yerə şəhid etdi. Allah Təalanın bu xəbərdarlığına məhəl qoymadan: Kim bir mömini bilərək qətl edərsə, onun cəzası cəhənnəmdir, orada həmişəlik qalacaqlar. Allah ona qəzəb edər və lənəti onun üstünədir. Onun üçün şiddətli əzab hazırlamışıq.” (Nisə, 4/93)

Müaviyə, İslam düşməni bir Xristian (İbn Asal)-ı özünə köməkçi/vəzir almış və Romaya qarşı cihadda olan möminlərin qəhraman sərkərdəsi Abdurrahman ibn Xalidi bu xristianın əliylə zəhərlədərək öldürtmüşdü. Beləliklə, xristinlardan xərəc/vergini qaldırmış, sonradan müsəlman olanları isə xərəcə tabe tutmuşdur. Müaviyə, ey-işrətə düşkün və özü kimilərini müsəlmanların başına vali olaraq təyin etmişdi. Allaha iftira etməkdən, yalan danışmaqdan və müsəlmanları öldürməkdən çəkinməyən bu insanı əhli sünnədən olan bir qrup, səhabə cərgəsinə qoyub, “səhabə, peyğəmbər adına yalan danışmaz!” deyə, ondan hədis nəql etməkdədir.

Müaviyə haqda aşağıdakı video dərsi də izləyə bilərsiz:

[1] Belə bir müdafiənin yerində olmadığının altını çizmək istəyirik: Vəhy katibi olduğu rəvayəti doğru sayılsa belə, onun bu məqamda olması məqamını yüksəltsə də şəxsiyyətini ucaltmaz. Çünki, vəhy katiblərindən eləsi varıydı ki, (Abdullah ibn Sad kimi) dindən dönüb mürtəd olmuşdular. Quran elə bir kitabdır ki, “Bəzilərinin imanını, bəzilərinin küfrünü artırır.” (Bax: Maidə, 5/68)

[2] Məsələn, “Hər ümmətin Fironu vardır, mənim ümmətimin Fironu Müaviyədir.” İmam Əli, onunla əlaqədar: “Allahın hər haramını halal görən, hər evə zülm gətirən” biri olaraq tanıdır.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.434 dəfə oxundu
2 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.751 dəfə oxundu
3 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.657 dəfə oxundu
4 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.253 dəfə oxundu
5 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 17.678 dəfə oxundu
6 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.543 dəfə oxundu
7 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.516 dəfə oxundu
8 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.048 dəfə oxundu
9 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.267 dəfə oxundu
10 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.152 dəfə oxundu
11 Həzrəti Hüseynin ölümünə sevinmək? 14.05.13 2.486 dəfə oxundu
12 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 2.937 dəfə oxundu
13 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.397 dəfə oxundu
14 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.823 dəfə oxundu
15 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 2.842 dəfə oxundu
16 Tövhid 24.09.16 3.407 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.275 dəfə oxundu
18 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.084 dəfə oxundu
19 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.849 dəfə oxundu
20 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.815 dəfə oxundu
21 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.813 dəfə oxundu
22 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.826 dəfə oxundu
23 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 5.271 dəfə oxundu
24 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 451 dəfə oxundu
25 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.408 dəfə oxundu
26 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.248 dəfə oxundu
27 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 2.009 dəfə oxundu
28 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 318 dəfə oxundu
29 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.176 dəfə oxundu
30 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.334 dəfə oxundu
31 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.863 dəfə oxundu
32 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.424 dəfə oxundu
33 Müaviyə kimdi? 10.08.18 81 dəfə oxundu
34 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.514 dəfə oxundu
35 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.357 dəfə oxundu
36 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.633 dəfə oxundu
37 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.313 dəfə oxundu
38 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 89 dəfə oxundu
39 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.689 dəfə oxundu
40 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.166 dəfə oxundu
41 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.567 dəfə oxundu
42 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.532 dəfə oxundu
43 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.657 dəfə oxundu
44 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.416 dəfə oxundu
45 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.512 dəfə oxundu
46 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.903 dəfə oxundu
47 Din 31.03.10 2.950 dəfə oxundu
48 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.794 dəfə oxundu
49 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 3.006 dəfə oxundu
50 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.330 dəfə oxundu
51 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.099 dəfə oxundu
52 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.251 dəfə oxundu
53 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.724 dəfə oxundu
54 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.741 dəfə oxundu
55 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.168 dəfə oxundu
56 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.738 dəfə oxundu
57 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.609 dəfə oxundu
58 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.712 dəfə oxundu
59 Məşiət və iradə 05.07.09 3.193 dəfə oxundu
60 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 4.214 dəfə oxundu
61 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.962 dəfə oxundu
62 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.511 dəfə oxundu
63 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.428 dəfə oxundu
64 Quranın ecazı 21.11.11 9.104 dəfə oxundu
65 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.504 dəfə oxundu
66 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.624 dəfə oxundu