Müaviyə kimdi?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > Fitvalar > Quran dərsləri (video) Tarix: 10 Ağustos 2018 Tövsiyə et Çap et

Müaviyə kimdi?

SUAL: Bir qrup lənətlə digər qrup isə rəhmətlə hətta həzrəti Müaviyə deyə anmaqdadır. Bu qədər fərqli dəyərləndirilməsinin səbəbi nədir?

CAVAB: Bütün bu fərqli dəyərləndirmələr iki firqənin (sünni və şiənin) tarixə fərqli baxış tərzindən qaynaqlanır. Aralarındakı münaqişə də bu baxış tərzindən davam etməkdədir.

Məzhəblərin meydana gəlməsində tarixi hadisələrin təsiri olduğu kimi, Müaviyəyə lənət edilməsində ya da tam tərsinə, səhabə məqamına gətirilib həzrət deyə yad edilməsində də tarixi hadisələrin təsiri vardır. Keçmişdəkilərin elədiklərini günümüzə daşıyanların bir çoxu, şəxslər üzərindən dini dəyərləndirmələrə getməkdə və müsəlmanların bir birinə qarşı kin tutmasına, düşmənçiliyə səbəbiyyət verməkdədir. Halbuki Allah: “Onlar bir ümmət idi ki, gəlib getdilər. Onların qazandıqları özlərinə, sizin qazandığınız isə sizə aiddir. Siz onların etdikləri barədə sorğu-suala tutulmayacaqsınız.” (Bəqərə, 2/134.)

Hər məzhəb, hər hansı bir həqiqəti ya da bir şəxsi Allahın kitabına görə deyil, öz məzhəbinə görə dəyərləndirir. Həmçinin Müaviyə haqqında da belədir. Müaviyəni müdafiə etmək, ona hz. Müaviyə demək üçün bir insanın təkcə Qurandan uzaq qalması yox, ədalət duyğularının da ölməsi lazımdır.

Əslində Müaviyə kimdir? Onun haqqında hər iki firqənin tarix kitablarında qeyd etdikləri ümumi məlumat belədir: Müaviyənin atasının adı Əbu Süfyan və anasının adı Hinddir. Ailəsi özü ilə birlikdə Məkkənin fəthində müsəlman olmaq məcburiyyətində qalmışlar. Rəsulullah Məkkə zəfərindən sonra Məkkə müşriklərinin hamısını sərbəst buraxır və o gündən etibarən “Tüləka=sərbəst buraxılanlar” adını alırlar. Müaviyənin atası Süfyan, sarsılan etibarlarını yenidən dirçəltmək üçün oğlu Müaviyəni Rəsulullaha təqdim edərək, vəhy katibi olaraq yanına almasını istəyir. Oxuma-yazması olduğu üçün rəsulullahın etiraz etmədiyi rəvayət olunur. Əhli Sünnə, Müaviyəni ən çox bu məqamda olduğu üçün müdafiə etməkdədir.[1]

Səhabə qavramını istismar edənlər, bir çox səhabə tərifinin yanında təkcə İbn Həcərin “səhabə, rəsulullahı görən və ona iman gətirənlərdir” sözünü əsas alaraq, Müaviyəni də səhabə kategoriyasına daxil etmək surətilə, onun elədiyi bütün pisliklərini örtməyə çalışırlar. Halbuki, səhabədən heç kim onu səhabə olaraq vəsf etməmiş və çoxu onu “fasiq, münafiq və ya kafir” kimi görmüşdür. Fəzilətinə dair uydurulan hədislərin yanında eyni müstəvidə pisliyinə dair hədislər də rəvayət edilmişdir.[2]

Eynilə, İncildə İsanın Həvariləri Pavlusa Həvari deməsə də sonrakı müctəhidlər Pavlusu Həvari adlandırmış və beləliklə yeni bir din Xristianlığın yaranmasına zəmin hazırlamışlar. O cümlədən İslam dininin müctəhidləri də eyni metodla hərəkət edərək, Müaviyəni səhabə cərgəsinə daxil etmişlər. Bununla da kifayətlənməmiş, onu yad etdikləri zaman həzrət, r.a. yəni, Allah ondan razı olsun deyə, yad etməkdədirlər. Deyək ki, səhabə olmuş: səhabə olmaqla bir insan hər cür pisliyi etməyə haqq qazanır? Bir də ki səhabə, Peyğəmbərin izindən getdiyi müddətcə səhabədir. Əgər xəyanət edərsə, artıq səhabə sayılmaz.

İndi gələk Müaviyənin həm sünni həm də şiə tarix kitablarında qeyd olunan ən məşhur əməllərinə:

Müaviyə, başda səhabənin və digər müsəlmanların seçdiyi xəlifəyə və qurduqları şəriət dövlətinə qarşı çıxmış, onu yıxmış və nəticədə, öz səltənətini qurmuşdur. Özünü Allahın xəlifəsi elan etdi, halbuki bu açıq bir küfrdü. Səhabənin ən böyüklərindən biri olan müsəlmanların əmiri Əli (r.a.)-ə minbərlərdə lənət oxutdu. Bu da kifayət olmadı, oğlu məlun Yezidi səltənətin varisi elan edərək, müsəlmanların başına bəla etdi.

Müaviyə, peyğəmbər övladı İmam Həsəni zəhərlədib öldürtdü və bir çox öndə gedən Bədir səhabəsini haqsız yerə şəhid etdi. Allah Təalanın bu xəbərdarlığına məhəl qoymadan: Kim bir mömini bilərək qətl edərsə, onun cəzası cəhənnəmdir, orada həmişəlik qalacaqlar. Allah ona qəzəb edər və lənəti onun üstünədir. Onun üçün şiddətli əzab hazırlamışıq.” (Nisə, 4/93)

Müaviyə, İslam düşməni bir Xristian (İbn Asal)-ı özünə köməkçi/vəzir almış və Romaya qarşı cihadda olan möminlərin qəhraman sərkərdəsi Abdurrahman ibn Xalidi bu xristianın əliylə zəhərlədərək öldürtmüşdü. Beləliklə, xristinlardan xərəc/vergini qaldırmış, sonradan müsəlman olanları isə xərəcə tabe tutmuşdur. Müaviyə, ey-işrətə düşkün və özü kimilərini müsəlmanların başına vali olaraq təyin etmişdi. Allaha iftira etməkdən, yalan danışmaqdan və müsəlmanları öldürməkdən çəkinməyən bu insanı əhli sünnədən olan bir qrup, səhabə cərgəsinə qoyub, “səhabə, peyğəmbər adına yalan danışmaz!” deyə, ondan hədis nəql etməkdədir.

Müaviyə haqda aşağıdakı video dərsi də izləyə bilərsiz:

[1] Belə bir müdafiənin yerində olmadığının altını çizmək istəyirik: Vəhy katibi olduğu rəvayəti doğru sayılsa belə, onun bu məqamda olması məqamını yüksəltsə də şəxsiyyətini ucaltmaz. Çünki, vəhy katiblərindən eləsi varıydı ki, (Abdullah ibn Sad kimi) dindən dönüb mürtəd olmuşdular. Quran elə bir kitabdır ki, “Bəzilərinin imanını, bəzilərinin küfrünü artırır.” (Bax: Maidə, 5/68)

[2] Məsələn, “Hər ümmətin Fironu vardır, mənim ümmətimin Fironu Müaviyədir.” İmam Əli, onunla əlaqədar: “Allahın hər haramını halal görən, hər evə zülm gətirən” biri olaraq tanıdır.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İnsanın əqidəsinə və şəxsiyyətinin əmələ gəlməsindəki faktorlar. 20.01.15 1.262 dəfə oxundu
2 Din nədir? 12.09.17 261 dəfə oxundu
3 Əbu Hureyrə Kimdir? 09.10.18 415 dəfə oxundu
4 09.09.14 1.267 dəfə oxundu
5 Uşaqların evləndirilməsi məsələsi doğrudurmu? 12.01.18 444 dəfə oxundu
6 Azərbaycanda dini fəaliyyət hansı istiqamətdə aparılır? 01.03.19 128 dəfə oxundu
7 Sünni və Şiə. Müsəlmanları ayıran əsas məsələlər. 09.04.15 3.536 dəfə oxundu
8 “Elm və Din” 16.10.14 1.410 dəfə oxundu
9 Bir saat elmlə məşğul olmaq bir illik ibadətdən daha xeyrlidirmi? 31.01.18 204 dəfə oxundu
10 Ölünün adına nə edə bilərik? 14.02.18 135 dəfə oxundu
11 İslamda din xadimləri və dini geyim varmı? 30.10.15 1.410 dəfə oxundu
12 Sələfilik adı altında “Həşəvilik” və “Xaricilik” 12.11.14 1.332 dəfə oxundu
13 Qəza və Qədər nədir? 21.02.18 172 dəfə oxundu
14 Vicdan nədir? 08.11.17 254 dəfə oxundu
15 Qəbirsanlıqda Quran oxumaq olarmı? 21.03.18 235 dəfə oxundu
16 Nəbi və Rəsul: Quranda peyğəmbər necə tanıdılır? 16.05.15 1.038 dəfə oxundu
17 Qəza və Qədər nədir? 2. 27.02.18 145 dəfə oxundu
18 Adətli/heyzli qadın qəbir üstünə gedə bilərmi? 20.03.18 130 dəfə oxundu
19 Şirk və təvəssül haqqında video müsahibə 24.02.15 1.198 dəfə oxundu
20 İsa ilə Mehdinin gəlişi. 05.02.16 1.584 dəfə oxundu
21 Müalicə məqsədiylə içki içmək olarmı? 04.04.18 200 dəfə oxundu
22 Hədislər dinin mənbəyidirmi? 08.11.17 96 dəfə oxundu
23 Məzhəblərin əmələ gəlmə səbəbləri 14.01.16 829 dəfə oxundu
24 Məzhəb nədir? Hansı məzhəb doğrudur? 10.07.15 2.826 dəfə oxundu
25 Bir malı ikiqat qiymətə satmaq olarmı? 11.04.18 126 dəfə oxundu
26 İslamda Qadın Haqları. 12.04.19 383 dəfə oxundu
27 Allahın hökmü ilə hökm etməyənlər kimlərdir? 21.01.16 801 dəfə oxundu
28 Quranda namaz vaxtları və təqvimi 18.06.15 1.838 dəfə oxundu
29 QIZ QAÇIRMAQ OLARMI? 18.04.18 272 dəfə oxundu
30 Şah İsmayıl Kimdir? 03.05.19 582 dəfə oxundu
31 Faiz və İslam iqtisadiyyatı 27.02.16 1.131 dəfə oxundu
32 Namaz necə qılınır? 21.06.16 4.091 dəfə oxundu
33 Bir insan başqasının qəlbindəkini bilərmi? 25.04.18 149 dəfə oxundu
34 Əhli beyt kəliməsi və İmamların məsumiyyəti, məsələsi. 29.11.17 111 dəfə oxundu
35 Məzhəb və Din (3), Kafirlərin öldürülməsi. 23.10.15 983 dəfə oxundu
36 Niqab və Başörtüsü 15.10.16 816 dəfə oxundu
37 İmsaq vaxtı nədir? 06.06.18 342 dəfə oxundu
38 Namaz vaxtları Təqvimi 23.12.17 1.166 dəfə oxundu
39 Ölüyə Quran oxumaq olarmı? 02.11.15 2.381 dəfə oxundu
40 Deizm: Ağlın yaratdığı Tanrı. 17.11.16 625 dəfə oxundu
41 Dua yazmaq və üstümüzdə daşımaq bizi şərdən qoruyarmı? 22.06.18 596 dəfə oxundu
42 Nəsimi və Hurufilik? 01.07.19 250 dəfə oxundu
43 Salamın əhəmiyyəti. 21.04.16 917 dəfə oxundu
44 Din və Din adamları, Allahın endirdiyi ilə hökmetmək: Hilal Tv. müsahibəsi. 17.01.17 402 dəfə oxundu
45 Bilərək tərk edilən namazın qəzası varmı? 03.02.18 226 dəfə oxundu
46 Müaviyə kimdi? 10.08.18 507 dəfə oxundu
47 Namaz və ya Salah. Qurandakı kəlimələrə edilən təxribat! 12.06.15 1.419 dəfə oxundu
48 Fələq surəsi 24.02.17 1.063 dəfə oxundu
49 Cahillərin Din Anlayışı. 26.12.18 110 dəfə oxundu
50 Teroru kimlər yaradır? 30.03.19 123 dəfə oxundu
51 Nikahın şərtləri nələrdir? 27.03.18 226 dəfə oxundu
52 İslamda haram ayların hikməti 05.04.17 382 dəfə oxundu
53 Ömər Kimdir? 06.11.18 571 dəfə oxundu
54 Kimlər zəkat verməlidirlər? 23.06.17 165 dəfə oxundu
55 Məzhəb və Din (4). Evlənmək və Boşanmaq 28.11.15 1.084 dəfə oxundu
56 Sözün və İnsanlığın dəyəri 28.06.19 101 dəfə oxundu
57 Kredit götürmək olarmı? 11.02.19 450 dəfə oxundu
58 Quran, qaynana-gəlin münasibətlərindən bəhs edərmi? 09.10.19 105 dəfə oxundu
59 İnsanın fitrəti; ruh, ağıl və nəfsin fünksiyaları 29.12.14 1.439 dəfə oxundu
60 Din adına aldananlar 28.09.17 179 dəfə oxundu
61 Ziyarətlərə, müqəddəs sayılan yerlərə getmək barədə nə deyə bilərsiz? 13.02.19 312 dəfə oxundu
62 Nikahla Kəbin arasında fərq varmı? 14.10.19 77 dəfə oxundu