Zəkatın veriləcək yerlərindən biri olan “fi səbilillah”dan qəsd edilən nədir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Zəkat Tarix: 26 Eylül 2016 Tövsiyə et Çap et
Sual: Tövbə surəsi 60-cı ayədə zəkat veriləcək səkkiz sinifdən biri olaraq sayılan “fi səbilillah” ilə qəsd edilən nədir?

Cavab: “Fi səbilillah” kəliməsi “Allah yolunda” mənasına gəlməkdədir və Quranda qırx beş ayədə; ümumiyyətlə, “Allah yolunda döyüşmək”, “ölmək”, “öldürmək”, “hicrət etmək”, “cihad etmək”, “infak etmək” mənalarında işlədilməkdədir.[1]

Fakihlərin əksəriyyəti, Allah yolunda ifadə edilən “fi səbilillah”ı cihad, cihadı da düşmənlə müharibə etmək olaraq başa düşmüşdür. Əslində cihadın ilk və ən əsas səfhəsi dəvətdir. “İlayi kəlimətullah”[2] vəzifəsinin yerinə yetirilməsində dəvət imkanının mövcud olması halında silahlı müharibəyə ehtiyac qalmayacaqdır. Bu münasibətlə müharibə özlüyündə məqsəd deyil, bir növ təbliğin səlamətini qaranti altına almaq və təbliğə mane olacaq maneələri ortadan qaldırma məqsədi güdən bir vasitə olmaqdadır.

“Allah yolunda” kəliməsinin ilk planda “Allah yolunda döyüşənlər” şəklində başa düşülməsi, ayənin ifadə tərzindən daha çox İslamın yayılma dövründəki ictimai-siyasi şərtlərlə və beynəlxalq əlaqələrlə əlaqədar olmalıdır. İslamın yayılması ilk dövrdən bu yana davamlı olaraq maddi cihad şəklində olmuş və əsrlərlə belə davam edərək “fi səbilillah” kəliməsi “cihad” kəliməsi ilə eyni görülmüşdür.[3]

“Fi səbilillah” kəliməsinin təkcə Mədəni surələrdə keçməsi isə bu fondun təşkilati bir quruluşa ehtiyac duyduğunu göstərməkdədir. İfadənin “Allah yolunda olanlar” deyil “Allah yolunda”- deyə keçməsi fərdlərdən çox, təşkilatları və təşkilatların fəaliyyət sahəsini ağla gətirməkdədir.[4]

Nəticə olaraq qənaətimizcə dövrümüzdə “fi səbilillah” fonu fərdi olaraq deyil, zəkatı toplama və paylama işini yerinə yetirən dövlətlər və təşkilatlar tərəfindən xərclənməlidir. Bu xərclənmə; İslamın yayılması, Allahın adının ucalması, Müsəlman uşaqların və gənclərin dinlərini öyrənməsi kimi məqsədlərdə istifadə edilməlidir. Lazım olarsa, bu məqsədə xidmət edəcəyindən əmin olunan müəssəsələrin tikilməsində də bu fondan istifadə edilməlidir.

Mənbə: Beytullah Aktaş, “Qurana görə zəkatın xərcəmə qələmləri” (Doktora tezi), İstanbul Üniversiteti SBE, Istanbul, 2013, s. 111-112.

[1] Bax: Bəqərə, 2/154; 190, 195, 218, 244, 246, 261, 262; Əli İmran, 3/13, 157, 167, 169; Nisə, 4/74-76, 84, 89,95, 100; Maidə, 5/54; Tövbə, 9/19-20; 34,41, 81; Həcc, 22/58.

[2] Allahın şanını ucaltmaq.

[3] Mürtəza Kösə, “Fi səbilillah” qavramının  zəkat yönündən təhlili,  AÜİFD, sayı 21, Ərzurum, 2004, s. 110.

[4] Bəşər, “Zəkatın  Məsərifi və Sosyal Güvənlik”, s. 182.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Zəkat pulu ilə kimisə dini bir jurnala abunə etmək olar? 14.07.09 1.459 dəfə oxundu
2 Miskin kimə deyilir? 05.02.11 2.320 dəfə oxundu
3 Nisab miqdarını təzədən nizamlamaq olar? 27.08.11 1.555 dəfə oxundu
4 3 mənzilin zəkatı nə cür hesablanır? 20.02.12 1.725 dəfə oxundu
5 Qazancı olmayan torpaq sahəsinin zəkatı olurmu? 02.07.15 1.005 dəfə oxundu
6 Zəkatın təhsil sahəsinə istiqamətləndirilməsi 14.07.09 1.454 dəfə oxundu
7 Evdar qadınlar zəkat verməlidir? 21.03.16 827 dəfə oxundu
8 Sahibkarların əlindəki çeklərə zəkat düşür? 29.08.11 1.381 dəfə oxundu
9 Kitab çapı və vebsayt yaratmaq üçün zəkat vermək olar? 23.02.12 1.584 dəfə oxundu
10 Zəkata tabe bir malın üstündən 1 il keçməsi şərtinin mənası nədir? 21.07.15 934 dəfə oxundu
11 Ev almaq üçün pul yığmaq və zəkat vermək məsələsi 14.07.09 2.568 dəfə oxundu
12 İnfaq nə deməkdir? 06.02.11 2.458 dəfə oxundu
13 100 qram qızılım, 22000 də borcum var. Zəkat verməliyəm? 29.08.11 1.891 dəfə oxundu
14 Qızılımın əvvəlki illərə aid zəkatını nə cür hesablamalıyam? 13.03.12 1.476 dəfə oxundu
15 Kiraya verilmiş dairənin zəkatı necə hesablanmalıdır? 25.07.15 964 dəfə oxundu
16 Zəkatı hansı formada vermək mümkündür? 14.07.09 1.844 dəfə oxundu
17 Sədəqə nə deməkdir? 03.05.11 2.719 dəfə oxundu
18 Zəkat vermək kimlərə vacibdir? 30.08.11 2.752 dəfə oxundu
19 Müəlləfeyi-qülub kimlərdir? 20.06.12 1.296 dəfə oxundu
20 Meyvə ağacları olan biri məhsulunun öşrünü necə verməlidir? 20.06.16 618 dəfə oxundu
21 Mən ümumi iftar yeməyi verilən bir yerə yardım etmək istəyirəm. 14.07.09 1.594 dəfə oxundu
22 Zəkat kimi kasıblara ərzaq yeşiyi paylamaq düzdür? 01.05.11 1.708 dəfə oxundu
23 Şirkət və firmaların zəkatı necə hesablanır? 30.08.11 1.443 dəfə oxundu
24 Bir qadının dul olmağı zəkat və fitrə almağı üçün kifayətdir? 06.08.12 1.649 dəfə oxundu
25 Qeyri-müsəlmanların kasıblarına zəkat verilə bilər? 04.07.16 670 dəfə oxundu
26 Borc verilən qızılın zəkatı nə vaxt verilməlidir? 01.09.11 1.396 dəfə oxundu
27 20000 manatın zəkatı nə qədərdir? 19.07.11 3.018 dəfə oxundu
28 Zəkatı hesabladıqda ehtimal olunan borcu çıxmaq olar? 30.08.11 1.641 dəfə oxundu
29 Bir maldan zəkat verilib verilməməli olduğunu necə müəyyən edirlər? 18.02.13 1.569 dəfə oxundu
30 Quranda fağır kəliməsindən qəsd edilənlər kimlərdir. 23.09.16 516 dəfə oxundu
31 Mehrdən zəkat vermək lazımdırmı? 14.07.09 1.667 dəfə oxundu
32 Taksi işlədənlər zəkatı nə cür verməlidirlər? 22.08.14 1.085 dəfə oxundu
33 25000 manatlıq buğdası və 75000 manat borcu olan əkinçi zəkat verməlidir? 19.08.11 1.780 dəfə oxundu
34 Keçən il zəkatı verilən puldan bu il də zəkat verilməlidir? 31.08.11 1.785 dəfə oxundu
35 Ticarət malından zəkat verilməyinin dəlili nədir? 21.02.13 1.347 dəfə oxundu
36 Zəkatın veriləcək yerlərindən biri olan “fi səbilillah”dan qəsd edilən nədir? 26.09.16 547 dəfə oxundu
37 Kirayədəki əmlakın zəkatı nə cür verilməlidir? 14.07.09 1.783 dəfə oxundu
38 Kirayədə yaşayanlar zəkat verməlidirlər? 07.04.10 1.710 dəfə oxundu
39 Zəkatın zəkat olduğunu demək lazımdır? 22.08.11 1.758 dəfə oxundu
40 Pul il ərzində artıb azalır. Zəkatını necə hesablayaq? 31.08.11 1.879 dəfə oxundu
41 Zəkat da namaz kimi bizdən əvvəlki ümmətlərə fərz edilmişdi? 30.03.13 1.315 dəfə oxundu
42 Borcun bağışlanması, zəkatın borclulara bağışlanması 14.07.09 1.627 dəfə oxundu
43 Özəl universitetdə oxuyan tələbəyə zəkat vermək olar? 16.04.10 1.605 dəfə oxundu
44 Birjada uduzub borca düşənə zəkat vermək düzdür? 24.08.11 1.467 dəfə oxundu
45 Nisab miqdarında pulu olan başsız arvada zəkat vermək olar? 31.08.11 1.485 dəfə oxundu
46 İştirak bankındakı pulun hansı hissəsinə zəkat düşür? 15.04.13 1.307 dəfə oxundu
47 Mən bir kooperativə daxil oldum. 80 qramdan çox qızılım var. Zəkat verməliyəm? 14.07.09 1.511 dəfə oxundu
48 Mənim borcum da var, alacağım da. Zəkatı necə verməliyəm? 16.04.10 1.798 dəfə oxundu
49 Zəkatımı ərzaq yeşiyi formasında verə bilərəm? 22.08.11 1.546 dəfə oxundu
50 İşləyən insanlara zəkat niyyəti ilə bəxşiş vermək olar? 31.08.11 1.461 dəfə oxundu
51 Sədəqə məsələsində əsas meyar nədir? Bunda bir hədd var? 26.04.13 1.594 dəfə oxundu
52 Mənim 93 qram qızılım var. Bunun zəkatını necə hesablamalıyam? 14.07.09 1.951 dəfə oxundu
53 Zəkat və fitrəni Ramazan ayında vermək məcburidir? 16.04.10 1.927 dəfə oxundu
54 Bir adam yeznəsinə zəkat və fitrə verə bilər? 23.08.11 1.666 dəfə oxundu
55 Təzəbinələr qızıllarının zəkatını nə vaxt verməlidirlər? 01.09.11 1.397 dəfə oxundu
56 Əgər zəkat fərdi bir ibadətdirsə, onu nəyə görə dövlət yığırdı? 01.06.13 1.364 dəfə oxundu
57 Torpağın və satılan evlərin zəkatı necə hesablanır? 14.07.09 1.814 dəfə oxundu
58 Dul qadınlar və xəstələr zəkat verməlidirlər? 16.04.10 2.616 dəfə oxundu
59 Bir ailədə təkcə kişinin zəkat verməyi bəsdir? 23.08.11 1.698 dəfə oxundu
60 Bizim işlətdiyimiz 2 maşınımız var. Onlara zəkat düşür? 01.09.11 1.722 dəfə oxundu
61 Zəkat alan şəxs və ya fond bunu tikinti işində işlədə bilər? 03.07.13 1.186 dəfə oxundu
62 Mən ərdə olan bacıma zəkat verə bilərəm? 14.07.09 1.777 dəfə oxundu
63 Bəqərənin 215-ci ayəsinə əsasən doğma qardaş-bacıya zəkat vermək olar? 23.08.14 1.185 dəfə oxundu
64 Bir evdə arvadın zəkat verməyi ərinin zəkat almağına mane olur? 26.08.11 1.470 dəfə oxundu
65 125 qram qızılın zəkatı 01.09.11 1.800 dəfə oxundu
66 Ata-ana, övlad və nəvəyə nəyə görə zəkat vermək olmaz? 31.07.13 1.496 dəfə oxundu
67 Müsəlman olmayanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 2.114 dəfə oxundu
68 Brilyant dəstindən zəkat vermək lazımdır? 30.06.10 1.734 dəfə oxundu
69 Zəkatın qırxda biri necə hesablanır? 26.08.11 3.346 dəfə oxundu
70 Nişanlımın təhsil haqqını ödəyirəm. Buna zəkat demək olar? 10.10.11 1.589 dəfə oxundu
71 Zəkat vaxtı ələ gələn pul da hesablanmalıdır? 04.08.13 1.732 dəfə oxundu
72 Oxuyan qardaşa və bacıya zəkat vermək olar? 14.07.09 1.679 dəfə oxundu
73 Zəkat verdiyimiz vaxt nəyə çox fikir verməliyik? 02.07.10 1.769 dəfə oxundu
74 Mən nişanlıyam. Nişanlım qızılından zəkat verməlidir? 26.08.11 1.618 dəfə oxundu
75 Sağmal inək saxlayan heyvandarlar zəkatı nə cür verməlidirlər? 30.10.11 1.548 dəfə oxundu
76 Namaz qılmayanlar dünyanı axirətdən üstün tuturlar? 13.12.13 2.650 dəfə oxundu
77 Əqli cəhətdən qüsurlu olanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 1.564 dəfə oxundu
78 Varlı uşaqlar zəkat verməlidirlər? 02.07.10 1.663 dəfə oxundu
79 Arvad ərinə zəkat verə bilər? 27.08.11 1.521 dəfə oxundu
80 Xəlifə Əbu Bəkr zəkat verməyənlərlə nə üçün döyüşdü? 17.02.12 1.634 dəfə oxundu
81 Zəkat vermək ancaq imkanı olana fərzdir, yoxsa hər kəsə? 11.03.15 1.230 dəfə oxundu