Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Ölümdən sonrakı həyat Tarix: 28 Mayıs 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Məlumdur ki, meyyit namazında namazı qıldıran molla üzünü camaata tutub: "Haqqınızı bu ölən şəxsə halal edirsiniz?", - deyə, soruşur. Bu vaxt: "Xeyr, mən haqqımı halal etmirəm" deməyin hökmü nədir?

Cavab: Əgər bunu deyən şəxsin ölən şəxsin boynunda haqqı varsa, bu söz qüvvədədir. Əgər heç bir haqqı yoxdursa, etibarsız bir sözdür, əhəmiyyəti yoxdur.

Bu halallaşmaq məsələsi də son vaxtlarda hədd-hüdud tanımır. Belə ki, bir nəfəri çaya qonaq edirsən, çayını içdikdən sonra deyir ki, haqqını halal et. Halbuki çaya qonaq edən onsuz da bunu ona halal edib; bəri başdan öz qərarını verib! Həmin şəxs çayını içdikdən sonra: “Bu çay sənə zəhər olsun!”, – deməyin heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Belə bir məntiq ola bilməz.

Halallaşmaq bu qədər sadə və bəsit bir məsələ deyil. Əgər belə olsaydı, hamı bir-birinin cibindən pul və ya telefon götürər, sonra da: “Haqqını halal et”, – deyərdi.

Mən özüm məndən halallıq istəyən şəxslərdən soruşuram ki, xeyr ola, aramızda mənim bilmədiyim bir məqam var? Varsa, de, mən də halal edib etməyəcəyimə düzgün qərar verim.

Bəzən görürsən ki, bəzi analar uşaqlarına belə deyirlər: “Sənə verdiyim süd haram olsun, burnundan gəlsin!”. Bu sözün heç bir mənası yoxdur. Çünki o ana südünü öz övladına Allah əmr etdiyi üçün onsuz da verməlidir. Üstəlik, övlada keçmişdə baş vermiş bir hadisəyə əsasən halallıq verib verməmək də cəfəngdir.

Əgər bir şəxsin digər bir şəxsə həqiqətən də, haqqı keçibsə, bunun da bir yol-yolağası var. Misal üçün, ölən şəxsin yaxınlarına müraciət edib deyə bilər ki, filankəs öldü, ancaq mənim onda filan haqqım var. Əgər bunu sübuta yetirə bilsə, haqqını ala bilər. Belə bir halda ölənin yaxınları onun mirasından həmin borcu ödəməlidirlər. Mirası yoxdursa, başqa bir iş görməyə ehtiyac yoxdur.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.323 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Axirətdə kim dünyada 1 gün, ya da daha az qaldığını güman edəcək? 29.08.14 1.431 dəfə oxundu
2 Əzrailin adı Quran və hədislərdə var? 14.03.12 2.800 dəfə oxundu
3 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 241 dəfə oxundu
4 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.045 dəfə oxundu
5 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 14.912 dəfə oxundu
6 Allah, istədiyi adamın canını vaxtından qabaq alırmı? 28.01.19 293 dəfə oxundu
7 Axirət günü ilə Qiyamət günü eyni gündür, yoxsa ayrı? 27.04.10 3.701 dəfə oxundu
8 İhdad 18.05.12 1.300 dəfə oxundu
9 Ölüm ilə yenidən diriliş arasındakı müddət nə qədər olacaq? 04.01.19 248 dəfə oxundu
10 Ölüm qorxusu 16.12.10 4.329 dəfə oxundu
11 İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var? 25.06.12 1.577 dəfə oxundu
12 Deyirlər ki, dünya axirətin tarlasıdır. Bunu necə izah etmək olar? 04.08.09 1.790 dəfə oxundu
13 Ayə olmağına baxmayaraq mollalar nə üçün ölüyə təlqin edirlər? 27.06.12 1.847 dəfə oxundu
14 İnsan ürəyindən keçən şeylərə görə cavabdehdir? 11.02.11 2.396 dəfə oxundu
15 İnsan öldükdə ruhla bədənin əlaqəsi yerli-dibli kəsilir? 27.08.12 2.606 dəfə oxundu
16 Tövbə edə bilmədən ölən insanın halı necə olacaq? 21.02.11 2.490 dəfə oxundu
17 Hal-hazırda Cənnət və Cəhənnəm var? 01.03.13 2.620 dəfə oxundu
18 Bir kişi ölən arvadının meyyitini yuya bilər? 03.03.11 2.640 dəfə oxundu
19 Axirətdə kimin nə deyəcəyi bu dünyada müəyyən olunub? 29.06.13 1.957 dəfə oxundu
20 Biz Cənnətdə Allahı görə biləcəyik? 10.03.10 3.789 dəfə oxundu
21 Cənnətdə hamı Allahı görəcək? 04.03.11 2.507 dəfə oxundu
22 Hud 106-108-ci ayələrə əsasən Cənnət və Cəhənnəmin bir axırı var? 21.12.13 1.699 dəfə oxundu
23 Balaca vaxtı ölənlər Cənnətdə də o cür qalacaqlar? 18.05.14 1.776 dəfə oxundu
24 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.808 dəfə oxundu
25 İnsan öləndən sonra bəzi əməlləri yazılmağa davam edir? 25.01.14 2.039 dəfə oxundu
26 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.982 dəfə oxundu
27 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.190 dəfə oxundu
28 Ölüm əsnasında insanın cənnətlik və ya cəhənnəmlik olduğu bilinirmi? 13.11.15 1.386 dəfə oxundu
29 Üç aylarda vəfat edənlər həqiqətən də, haqq-hesaba çəkilmirlər? 07.01.10 3.038 dəfə oxundu
30 Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır? 27.04.11 3.052 dəfə oxundu
31 Böyük günah törədən mütləq surətdə Cəhənnəmə vasil olacaq? 08.02.15 1.303 dəfə oxundu
32 Axirətdə günahkar möminlərin vəziyyəti necə olacaq? 22.01.10 2.912 dəfə oxundu
33 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.091 dəfə oxundu
34 Cənnətin altından çayların axdığını nə cür başa düşmək lazımdır? 25.05.15 1.304 dəfə oxundu
35 Bizim bu dünyada qayəmiz Cənnəti qazanmaqdır yoxsa Allah rizasını? 07.08.09 1.957 dəfə oxundu
36 Ana bətnində ölən körpələr Cənnətə daxil olacaqlar? 27.10.11 2.438 dəfə oxundu
37 Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir? 28.05.15 1.323 dəfə oxundu
38 Qiyamət günü Allah Təala kimlərə kömək edəcəkdir? 19.02.16 1.022 dəfə oxundu
39 Qurana əsasən insan öldüyü vaxt güclü ağrı hiss edir? 27.02.12 5.120 dəfə oxundu
40 Cənnətin içində birdən artıq cənnət varmı? 29.08.16 651 dəfə oxundu
41 Cənnət və Cəhənnəm əbədidir? 16.04.10 2.572 dəfə oxundu
42 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.887 dəfə oxundu
43 Qiyamət saatını görənlərin son andakı imanı qəbul ediləcəkmi? 15.05.17 749 dəfə oxundu