Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Ölümdən sonrakı həyat Tarix: 28 Mayıs 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Məlumdur ki, meyyit namazında namazı qıldıran molla üzünü camaata tutub: "Haqqınızı bu ölən şəxsə halal edirsiniz?", - deyə, soruşur. Bu vaxt: "Xeyr, mən haqqımı halal etmirəm" deməyin hökmü nədir?

Cavab: Əgər bunu deyən şəxsin ölən şəxsin boynunda haqqı varsa, bu söz qüvvədədir. Əgər heç bir haqqı yoxdursa, etibarsız bir sözdür, əhəmiyyəti yoxdur.

Bu halallaşmaq məsələsi də son vaxtlarda hədd-hüdud tanımır. Belə ki, bir nəfəri çaya qonaq edirsən, çayını içdikdən sonra deyir ki, haqqını halal et. Halbuki çaya qonaq edən onsuz da bunu ona halal edib; bəri başdan öz qərarını verib! Həmin şəxs çayını içdikdən sonra: “Bu çay sənə zəhər olsun!”, – deməyin heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Belə bir məntiq ola bilməz.

Halallaşmaq bu qədər sadə və bəsit bir məsələ deyil. Əgər belə olsaydı, hamı bir-birinin cibindən pul və ya telefon götürər, sonra da: “Haqqını halal et”, – deyərdi.

Mən özüm məndən halallıq istəyən şəxslərdən soruşuram ki, xeyr ola, aramızda mənim bilmədiyim bir məqam var? Varsa, de, mən də halal edib etməyəcəyimə düzgün qərar verim.

Bəzən görürsən ki, bəzi analar uşaqlarına belə deyirlər: “Sənə verdiyim süd haram olsun, burnundan gəlsin!”. Bu sözün heç bir mənası yoxdur. Çünki o ana südünü öz övladına Allah əmr etdiyi üçün onsuz da verməlidir. Üstəlik, övlada keçmişdə baş vermiş bir hadisəyə əsasən halallıq verib verməmək də cəfəngdir.

Əgər bir şəxsin digər bir şəxsə həqiqətən də, haqqı keçibsə, bunun da bir yol-yolağası var. Misal üçün, ölən şəxsin yaxınlarına müraciət edib deyə bilər ki, filankəs öldü, ancaq mənim onda filan haqqım var. Əgər bunu sübuta yetirə bilsə, haqqını ala bilər. Belə bir halda ölənin yaxınları onun mirasından həmin borcu ödəməlidirlər. Mirası yoxdursa, başqa bir iş görməyə ehtiyac yoxdur.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.319 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Cənnət və Cəhənnəm əbədidir? 16.04.10 2.564 dəfə oxundu
2 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.866 dəfə oxundu
3 Qiyamət saatını görənlərin son andakı imanı qəbul ediləcəkmi? 15.05.17 741 dəfə oxundu
4 Axirətdə kim dünyada 1 gün, ya da daha az qaldığını güman edəcək? 29.08.14 1.429 dəfə oxundu
5 Əzrailin adı Quran və hədislərdə var? 14.03.12 2.775 dəfə oxundu
6 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 235 dəfə oxundu
7 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.038 dəfə oxundu
8 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 14.581 dəfə oxundu
9 Allah, istədiyi adamın canını vaxtından qabaq alırmı? 28.01.19 265 dəfə oxundu
10 Axirət günü ilə Qiyamət günü eyni gündür, yoxsa ayrı? 27.04.10 3.670 dəfə oxundu
11 İhdad 18.05.12 1.295 dəfə oxundu
12 Ölüm ilə yenidən diriliş arasındakı müddət nə qədər olacaq? 04.01.19 220 dəfə oxundu
13 Ölüm qorxusu 16.12.10 4.265 dəfə oxundu
14 İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var? 25.06.12 1.573 dəfə oxundu
15 Deyirlər ki, dünya axirətin tarlasıdır. Bunu necə izah etmək olar? 04.08.09 1.780 dəfə oxundu
16 Ayə olmağına baxmayaraq mollalar nə üçün ölüyə təlqin edirlər? 27.06.12 1.846 dəfə oxundu
17 İnsan ürəyindən keçən şeylərə görə cavabdehdir? 11.02.11 2.385 dəfə oxundu
18 İnsan öldükdə ruhla bədənin əlaqəsi yerli-dibli kəsilir? 27.08.12 2.586 dəfə oxundu
19 Tövbə edə bilmədən ölən insanın halı necə olacaq? 21.02.11 2.475 dəfə oxundu
20 Hal-hazırda Cənnət və Cəhənnəm var? 01.03.13 2.582 dəfə oxundu
21 Bir kişi ölən arvadının meyyitini yuya bilər? 03.03.11 2.636 dəfə oxundu
22 Axirətdə kimin nə deyəcəyi bu dünyada müəyyən olunub? 29.06.13 1.944 dəfə oxundu
23 Biz Cənnətdə Allahı görə biləcəyik? 10.03.10 3.772 dəfə oxundu
24 Cənnətdə hamı Allahı görəcək? 04.03.11 2.495 dəfə oxundu
25 Hud 106-108-ci ayələrə əsasən Cənnət və Cəhənnəmin bir axırı var? 21.12.13 1.691 dəfə oxundu
26 Balaca vaxtı ölənlər Cənnətdə də o cür qalacaqlar? 18.05.14 1.754 dəfə oxundu
27 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.782 dəfə oxundu
28 İnsan öləndən sonra bəzi əməlləri yazılmağa davam edir? 25.01.14 2.023 dəfə oxundu
29 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.393 dəfə oxundu
30 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.185 dəfə oxundu
31 Ölüm əsnasında insanın cənnətlik və ya cəhənnəmlik olduğu bilinirmi? 13.11.15 1.374 dəfə oxundu
32 Üç aylarda vəfat edənlər həqiqətən də, haqq-hesaba çəkilmirlər? 07.01.10 3.024 dəfə oxundu
33 Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır? 27.04.11 3.035 dəfə oxundu
34 Böyük günah törədən mütləq surətdə Cəhənnəmə vasil olacaq? 08.02.15 1.299 dəfə oxundu
35 Axirətdə günahkar möminlərin vəziyyəti necə olacaq? 22.01.10 2.894 dəfə oxundu
36 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.085 dəfə oxundu
37 Cənnətin altından çayların axdığını nə cür başa düşmək lazımdır? 25.05.15 1.303 dəfə oxundu
38 Bizim bu dünyada qayəmiz Cənnəti qazanmaqdır yoxsa Allah rizasını? 07.08.09 1.952 dəfə oxundu
39 Ana bətnində ölən körpələr Cənnətə daxil olacaqlar? 27.10.11 2.406 dəfə oxundu
40 Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir? 28.05.15 1.319 dəfə oxundu
41 Qiyamət günü Allah Təala kimlərə kömək edəcəkdir? 19.02.16 1.005 dəfə oxundu
42 Qurana əsasən insan öldüyü vaxt güclü ağrı hiss edir? 27.02.12 4.959 dəfə oxundu
43 Cənnətin içində birdən artıq cənnət varmı? 29.08.16 647 dəfə oxundu