Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Ölümdən sonrakı həyat Tarix: 28 Mayıs 2015 Tövsiyə et Çap et
Sual: Məlumdur ki, meyyit namazında namazı qıldıran molla üzünü camaata tutub: "Haqqınızı bu ölən şəxsə halal edirsiniz?", - deyə, soruşur. Bu vaxt: "Xeyr, mən haqqımı halal etmirəm" deməyin hökmü nədir?

Cavab: Əgər bunu deyən şəxsin ölən şəxsin boynunda haqqı varsa, bu söz qüvvədədir. Əgər heç bir haqqı yoxdursa, etibarsız bir sözdür, əhəmiyyəti yoxdur.

Bu halallaşmaq məsələsi də son vaxtlarda hədd-hüdud tanımır. Belə ki, bir nəfəri çaya qonaq edirsən, çayını içdikdən sonra deyir ki, haqqını halal et. Halbuki çaya qonaq edən onsuz da bunu ona halal edib; bəri başdan öz qərarını verib! Həmin şəxs çayını içdikdən sonra: “Bu çay sənə zəhər olsun!”, – deməyin heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Belə bir məntiq ola bilməz.

Halallaşmaq bu qədər sadə və bəsit bir məsələ deyil. Əgər belə olsaydı, hamı bir-birinin cibindən pul və ya telefon götürər, sonra da: “Haqqını halal et”, – deyərdi.

Mən özüm məndən halallıq istəyən şəxslərdən soruşuram ki, xeyr ola, aramızda mənim bilmədiyim bir məqam var? Varsa, de, mən də halal edib etməyəcəyimə düzgün qərar verim.

Bəzən görürsən ki, bəzi analar uşaqlarına belə deyirlər: “Sənə verdiyim süd haram olsun, burnundan gəlsin!”. Bu sözün heç bir mənası yoxdur. Çünki o ana südünü öz övladına Allah əmr etdiyi üçün onsuz da verməlidir. Üstəlik, övlada keçmişdə baş vermiş bir hadisəyə əsasən halallıq verib verməmək də cəfəngdir.

Əgər bir şəxsin digər bir şəxsə həqiqətən də, haqqı keçibsə, bunun da bir yol-yolağası var. Misal üçün, ölən şəxsin yaxınlarına müraciət edib deyə bilər ki, filankəs öldü, ancaq mənim onda filan haqqım var. Əgər bunu sübuta yetirə bilsə, haqqını ala bilər. Belə bir halda ölənin yaxınları onun mirasından həmin borcu ödəməlidirlər. Mirası yoxdursa, başqa bir iş görməyə ehtiyac yoxdur.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.332 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Tövbə edə bilmədən ölən insanın halı necə olacaq? 21.02.11 2.500 dəfə oxundu
2 Hal-hazırda Cənnət və Cəhənnəm var? 01.03.13 2.641 dəfə oxundu
3 Bir kişi ölən arvadının meyyitini yuya bilər? 03.03.11 2.658 dəfə oxundu
4 Axirətdə kimin nə deyəcəyi bu dünyada müəyyən olunub? 29.06.13 1.972 dəfə oxundu
5 Biz Cənnətdə Allahı görə biləcəyik? 10.03.10 3.818 dəfə oxundu
6 Cənnətdə hamı Allahı görəcək? 04.03.11 2.523 dəfə oxundu
7 Hud 106-108-ci ayələrə əsasən Cənnət və Cəhənnəmin bir axırı var? 21.12.13 1.710 dəfə oxundu
8 Balaca vaxtı ölənlər Cənnətdə də o cür qalacaqlar? 18.05.14 1.793 dəfə oxundu
9 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.830 dəfə oxundu
10 İnsan öləndən sonra bəzi əməlləri yazılmağa davam edir? 25.01.14 2.055 dəfə oxundu
11 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 22.358 dəfə oxundu
12 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.199 dəfə oxundu
13 Ölüm əsnasında insanın cənnətlik və ya cəhənnəmlik olduğu bilinirmi? 13.11.15 1.411 dəfə oxundu
14 Üç aylarda vəfat edənlər həqiqətən də, haqq-hesaba çəkilmirlər? 07.01.10 3.048 dəfə oxundu
15 Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır? 27.04.11 3.076 dəfə oxundu
16 Böyük günah törədən mütləq surətdə Cəhənnəmə vasil olacaq? 08.02.15 1.306 dəfə oxundu
17 Axirətdə günahkar möminlərin vəziyyəti necə olacaq? 22.01.10 2.925 dəfə oxundu
18 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.094 dəfə oxundu
19 Cənnətin altından çayların axdığını nə cür başa düşmək lazımdır? 25.05.15 1.310 dəfə oxundu
20 Bizim bu dünyada qayəmiz Cənnəti qazanmaqdır yoxsa Allah rizasını? 07.08.09 1.962 dəfə oxundu
21 Ana bətnində ölən körpələr Cənnətə daxil olacaqlar? 27.10.11 2.457 dəfə oxundu
22 Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir? 28.05.15 1.332 dəfə oxundu
23 Qiyamət günü Allah Təala kimlərə kömək edəcəkdir? 19.02.16 1.032 dəfə oxundu
24 Qurana əsasən insan öldüyü vaxt güclü ağrı hiss edir? 27.02.12 5.330 dəfə oxundu
25 Cənnətin içində birdən artıq cənnət varmı? 29.08.16 655 dəfə oxundu
26 Cənnət və Cəhənnəm əbədidir? 16.04.10 2.589 dəfə oxundu
27 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.903 dəfə oxundu
28 Qiyamət saatını görənlərin son andakı imanı qəbul ediləcəkmi? 15.05.17 762 dəfə oxundu
29 Axirətdə kim dünyada 1 gün, ya da daha az qaldığını güman edəcək? 29.08.14 1.437 dəfə oxundu
30 Əzrailin adı Quran və hədislərdə var? 14.03.12 2.840 dəfə oxundu
31 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 245 dəfə oxundu
32 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.057 dəfə oxundu
33 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 15.256 dəfə oxundu
34 Allah, istədiyi adamın canını vaxtından qabaq alırmı? 28.01.19 327 dəfə oxundu
35 Axirət günü ilə Qiyamət günü eyni gündür, yoxsa ayrı? 27.04.10 3.735 dəfə oxundu
36 İhdad 18.05.12 1.301 dəfə oxundu
37 Ölüm ilə yenidən diriliş arasındakı müddət nə qədər olacaq? 04.01.19 286 dəfə oxundu
38 Ölüm qorxusu 16.12.10 4.374 dəfə oxundu
39 İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var? 25.06.12 1.577 dəfə oxundu
40 Deyirlər ki, dünya axirətin tarlasıdır. Bunu necə izah etmək olar? 04.08.09 1.794 dəfə oxundu
41 Ayə olmağına baxmayaraq mollalar nə üçün ölüyə təlqin edirlər? 27.06.12 1.848 dəfə oxundu
42 İnsan ürəyindən keçən şeylərə görə cavabdehdir? 11.02.11 2.405 dəfə oxundu
43 İnsan öldükdə ruhla bədənin əlaqəsi yerli-dibli kəsilir? 27.08.12 2.625 dəfə oxundu