Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 05 Aralık 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Maidə surəsinin 38-ci ayəsində deyilir ki, oğurluq edən kişi və qadının əllərini kəsin. Burada oğurluğa görə tətbiq olunan əlkəsmə cəzası həqiqidir, yoxsa məcazi?

Cavab: Bu cəza həqiqi bir cəzadır. Qurana əsasən bu cəza müəyyən şərtlər daxilində tətbiq olunmalıdır; yəni, oğrunun əli kəsilməlidir.

Bu cəzaya məcazi deyənlərin öz mal-mülkü oğurlansa, belə deməzlər. Əksinə, oğurluq edənlərin məhv edilməsini tələb edərlər.

Quranın bu əmrləri cəmiyyətə güclü dərəcədə təsir edir. Mən vaxtilə uzun bir müddət Osmanlı dövrü məhkəmə qeydləri üzərində işlədim. 21 il ərzində Osmanlı Dövlətinin dövründə baş verən kriminal hadisələrlə əlaqədar məhkəmə arxivlərində tədqiqat apardım. Nəticədə o dövrü çox yaxından tanımaq imkanı əldə etdim. Bir şeyi müşahidə etdim:

Oğurluğa görə verilən əlkəsmə cəzası çox nadirdir, əli kəsilənlərin sayı da çox deyil. Bunun səbəbi bu cəzanın cəmiyyət üzərində təsiri və insanları bu bəd əməldən uzaq tutmağıdır.

1453-cü ildən (İstanbulun fəthi) şəriətin ləğv edilməsinə (1924-cü il) qədərki dövrdə oğurluq halları da çox az baş verib. Hətta İstanbul məhkəmələrinə dair tarixi sənədlərdə bir nəfərin belə, əlinin kəsildiyi ilə əlaqədar məlumat xatırlamıram. Çünki bu cəza insanların oğurluq əməlinə cürət etmələrinə mane olurdu, onların qarşısını kəsirdi.

Qurana baxdıqda Yusif peyğəmbərin əhvalatını da görürük. O, doğma qardaşı Bünyamini öz yanında saxlamaq məqsədilə necə deyərlər, bir ssenari hazırlamışdı. O dövrdə oğurluq edən şəxsi həbs edirdilər. Tutub saxlayırdılar. Cəza bundan ibarət idi, hökm belə idi.

Bu misalla demək istəyirəm ki, mal-mülk çox vacib bir şeydir.

Hal-hazırda əlimdə plastik şüşədə su var. İndi suyu rahatlıqla əldə edirik. Su qıtlığı olduqda isə vəziyyət dəyişir. Bir şüşə su ən qiymətli mala və həyatımızı xilas edən bir amilə çevrilir.

Odur ki, əgər sizin mal-mülkünüz olmasa, yaşaya bilməzsiniz. Deməli, sizin malınıza olan qəsd əslində canınıza edilən qəsddir. Fərz edin ki, bir cəmiyyətdə mal-mülk təhlükəsizliyi yoxdur. Siz elə bir mühitdə yaşaya bilərsinizmi? Əlbəttə, yaşaya bilməzsiniz. Elə isə mal-mülkə edilən qəsd çox ağır bir hadisədir. Əgər Allah Təala belə bir hökm veribsə, təbii ki, bunun bir hikməti var.

Hərçənd oğruların bu cəzadan xilas ola bilmələri də mümkündür. Əgər tutulmadan oğurladığı şeyi gətirib təhvil versə, cəza ona tətbiq olunmur. Bir şeyi oğurladıqdan sonra bunu etiraf etsə və malı qaytarsa, ona bu halda da əlkəsmə cəzası verilmir. Ona cəza olaraq oğurladığı şey ikiqat ödətdirilir.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı keçidlərə də nəzər salın:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4824.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4130.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4128.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.031 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.542 dəfə oxundu
2 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.460 dəfə oxundu
3 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.022 dəfə oxundu
4 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 2.858 dəfə oxundu
5 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.658 dəfə oxundu
6 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 489 dəfə oxundu
7 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.594 dəfə oxundu
8 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.473 dəfə oxundu
9 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.115 dəfə oxundu
10 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.960 dəfə oxundu
11 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.163 dəfə oxundu
12 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 973 dəfə oxundu
13 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.211 dəfə oxundu
14 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.409 dəfə oxundu
15 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 573 dəfə oxundu
16 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.821 dəfə oxundu
17 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.544 dəfə oxundu
18 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 320 dəfə oxundu
19 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.064 dəfə oxundu
20 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 741 dəfə oxundu
21 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 348 dəfə oxundu
22 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.131 dəfə oxundu
23 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 4.012 dəfə oxundu
24 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 291 dəfə oxundu
25 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 2.863 dəfə oxundu
26 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.233 dəfə oxundu
27 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 294 dəfə oxundu
28 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 3.987 dəfə oxundu
29 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.141 dəfə oxundu
30 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.296 dəfə oxundu
31 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.480 dəfə oxundu
32 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.407 dəfə oxundu
33 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.151 dəfə oxundu
34 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.480 dəfə oxundu
35 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 552 dəfə oxundu
36 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.031 dəfə oxundu
37 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.805 dəfə oxundu
38 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.375 dəfə oxundu
39 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.335 dəfə oxundu
40 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.439 dəfə oxundu
41 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.265 dəfə oxundu
42 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 2.787 dəfə oxundu
43 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 2.641 dəfə oxundu
44 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.701 dəfə oxundu