Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 05 Aralık 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Maidə surəsinin 38-ci ayəsində deyilir ki, oğurluq edən kişi və qadının əllərini kəsin. Burada oğurluğa görə tətbiq olunan əlkəsmə cəzası həqiqidir, yoxsa məcazi?

Cavab: Bu cəza həqiqi bir cəzadır. Qurana əsasən bu cəza müəyyən şərtlər daxilində tətbiq olunmalıdır; yəni, oğrunun əli kəsilməlidir.

Bu cəzaya məcazi deyənlərin öz mal-mülkü oğurlansa, belə deməzlər. Əksinə, oğurluq edənlərin məhv edilməsini tələb edərlər.

Quranın bu əmrləri cəmiyyətə güclü dərəcədə təsir edir. Mən vaxtilə uzun bir müddət Osmanlı dövrü məhkəmə qeydləri üzərində işlədim. 21 il ərzində Osmanlı Dövlətinin dövründə baş verən kriminal hadisələrlə əlaqədar məhkəmə arxivlərində tədqiqat apardım. Nəticədə o dövrü çox yaxından tanımaq imkanı əldə etdim. Bir şeyi müşahidə etdim:

Oğurluğa görə verilən əlkəsmə cəzası çox nadirdir, əli kəsilənlərin sayı da çox deyil. Bunun səbəbi bu cəzanın cəmiyyət üzərində təsiri və insanları bu bəd əməldən uzaq tutmağıdır.

1453-cü ildən (İstanbulun fəthi) şəriətin ləğv edilməsinə (1924-cü il) qədərki dövrdə oğurluq halları da çox az baş verib. Hətta İstanbul məhkəmələrinə dair tarixi sənədlərdə bir nəfərin belə, əlinin kəsildiyi ilə əlaqədar məlumat xatırlamıram. Çünki bu cəza insanların oğurluq əməlinə cürət etmələrinə mane olurdu, onların qarşısını kəsirdi.

Qurana baxdıqda Yusif peyğəmbərin əhvalatını da görürük. O, doğma qardaşı Bünyamini öz yanında saxlamaq məqsədilə necə deyərlər, bir ssenari hazırlamışdı. O dövrdə oğurluq edən şəxsi həbs edirdilər. Tutub saxlayırdılar. Cəza bundan ibarət idi, hökm belə idi.

Bu misalla demək istəyirəm ki, mal-mülk çox vacib bir şeydir.

Hal-hazırda əlimdə plastik şüşədə su var. İndi suyu rahatlıqla əldə edirik. Su qıtlığı olduqda isə vəziyyət dəyişir. Bir şüşə su ən qiymətli mala və həyatımızı xilas edən bir amilə çevrilir.

Odur ki, əgər sizin mal-mülkünüz olmasa, yaşaya bilməzsiniz. Deməli, sizin malınıza olan qəsd əslində canınıza edilən qəsddir. Fərz edin ki, bir cəmiyyətdə mal-mülk təhlükəsizliyi yoxdur. Siz elə bir mühitdə yaşaya bilərsinizmi? Əlbəttə, yaşaya bilməzsiniz. Elə isə mal-mülkə edilən qəsd çox ağır bir hadisədir. Əgər Allah Təala belə bir hökm veribsə, təbii ki, bunun bir hikməti var.

Hərçənd oğruların bu cəzadan xilas ola bilmələri də mümkündür. Əgər tutulmadan oğurladığı şeyi gətirib təhvil versə, cəza ona tətbiq olunmur. Bir şeyi oğurladıqdan sonra bunu etiraf etsə və malı qaytarsa, ona bu halda da əlkəsmə cəzası verilmir. Ona cəza olaraq oğurladığı şey ikiqat ödətdirilir.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı keçidlərə də nəzər salın:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4824.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4130.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4128.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.099 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.650 dəfə oxundu
2 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.567 dəfə oxundu
3 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.215 dəfə oxundu
4 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.034 dəfə oxundu
5 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.290 dəfə oxundu
6 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.045 dəfə oxundu
7 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.336 dəfə oxundu
8 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.568 dəfə oxundu
9 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 677 dəfə oxundu
10 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.910 dəfə oxundu
11 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.611 dəfə oxundu
12 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 373 dəfə oxundu
13 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.145 dəfə oxundu
14 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 809 dəfə oxundu
15 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 422 dəfə oxundu
16 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.225 dəfə oxundu
17 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 4.302 dəfə oxundu
18 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 356 dəfə oxundu
19 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 2.965 dəfə oxundu
20 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.317 dəfə oxundu
21 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 377 dəfə oxundu
22 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.108 dəfə oxundu
23 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.203 dəfə oxundu
24 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.361 dəfə oxundu
25 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.561 dəfə oxundu
26 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.538 dəfə oxundu
27 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.220 dəfə oxundu
28 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.553 dəfə oxundu
29 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 614 dəfə oxundu
30 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.099 dəfə oxundu
31 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.872 dəfə oxundu
32 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.447 dəfə oxundu
33 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.422 dəfə oxundu
34 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.519 dəfə oxundu
35 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.356 dəfə oxundu
36 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 2.936 dəfə oxundu
37 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 2.857 dəfə oxundu
38 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.840 dəfə oxundu
39 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.625 dəfə oxundu
40 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.548 dəfə oxundu
41 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.100 dəfə oxundu
42 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 2.951 dəfə oxundu
43 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.767 dəfə oxundu
44 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 565 dəfə oxundu