Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 05 Aralık 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Maidə surəsinin 38-ci ayəsində deyilir ki, oğurluq edən kişi və qadının əllərini kəsin. Burada oğurluğa görə tətbiq olunan əlkəsmə cəzası həqiqidir, yoxsa məcazi?

Cavab: Bu cəza həqiqi bir cəzadır. Qurana əsasən bu cəza müəyyən şərtlər daxilində tətbiq olunmalıdır; yəni, oğrunun əli kəsilməlidir.

Bu cəzaya məcazi deyənlərin öz mal-mülkü oğurlansa, belə deməzlər. Əksinə, oğurluq edənlərin məhv edilməsini tələb edərlər.

Quranın bu əmrləri cəmiyyətə güclü dərəcədə təsir edir. Mən vaxtilə uzun bir müddət Osmanlı dövrü məhkəmə qeydləri üzərində işlədim. 21 il ərzində Osmanlı Dövlətinin dövründə baş verən kriminal hadisələrlə əlaqədar məhkəmə arxivlərində tədqiqat apardım. Nəticədə o dövrü çox yaxından tanımaq imkanı əldə etdim. Bir şeyi müşahidə etdim:

Oğurluğa görə verilən əlkəsmə cəzası çox nadirdir, əli kəsilənlərin sayı da çox deyil. Bunun səbəbi bu cəzanın cəmiyyət üzərində təsiri və insanları bu bəd əməldən uzaq tutmağıdır.

1453-cü ildən (İstanbulun fəthi) şəriətin ləğv edilməsinə (1924-cü il) qədərki dövrdə oğurluq halları da çox az baş verib. Hətta İstanbul məhkəmələrinə dair tarixi sənədlərdə bir nəfərin belə, əlinin kəsildiyi ilə əlaqədar məlumat xatırlamıram. Çünki bu cəza insanların oğurluq əməlinə cürət etmələrinə mane olurdu, onların qarşısını kəsirdi.

Qurana baxdıqda Yusif peyğəmbərin əhvalatını da görürük. O, doğma qardaşı Bünyamini öz yanında saxlamaq məqsədilə necə deyərlər, bir ssenari hazırlamışdı. O dövrdə oğurluq edən şəxsi həbs edirdilər. Tutub saxlayırdılar. Cəza bundan ibarət idi, hökm belə idi.

Bu misalla demək istəyirəm ki, mal-mülk çox vacib bir şeydir.

Hal-hazırda əlimdə plastik şüşədə su var. İndi suyu rahatlıqla əldə edirik. Su qıtlığı olduqda isə vəziyyət dəyişir. Bir şüşə su ən qiymətli mala və həyatımızı xilas edən bir amilə çevrilir.

Odur ki, əgər sizin mal-mülkünüz olmasa, yaşaya bilməzsiniz. Deməli, sizin malınıza olan qəsd əslində canınıza edilən qəsddir. Fərz edin ki, bir cəmiyyətdə mal-mülk təhlükəsizliyi yoxdur. Siz elə bir mühitdə yaşaya bilərsinizmi? Əlbəttə, yaşaya bilməzsiniz. Elə isə mal-mülkə edilən qəsd çox ağır bir hadisədir. Əgər Allah Təala belə bir hökm veribsə, təbii ki, bunun bir hikməti var.

Hərçənd oğruların bu cəzadan xilas ola bilmələri də mümkündür. Əgər tutulmadan oğurladığı şeyi gətirib təhvil versə, cəza ona tətbiq olunmur. Bir şeyi oğurladıqdan sonra bunu etiraf etsə və malı qaytarsa, ona bu halda da əlkəsmə cəzası verilmir. Ona cəza olaraq oğurladığı şey ikiqat ödətdirilir.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı keçidlərə də nəzər salın:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4824.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4130.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4128.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.168 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 3.086 dəfə oxundu
2 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.388 dəfə oxundu
3 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 450 dəfə oxundu
4 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.251 dəfə oxundu
5 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.262 dəfə oxundu
6 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.425 dəfə oxundu
7 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.643 dəfə oxundu
8 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.732 dəfə oxundu
9 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.292 dəfə oxundu
10 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.631 dəfə oxundu
11 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 695 dəfə oxundu
12 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.168 dəfə oxundu
13 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.941 dəfə oxundu
14 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.533 dəfə oxundu
15 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.512 dəfə oxundu
16 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.602 dəfə oxundu
17 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.462 dəfə oxundu
18 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 3.182 dəfə oxundu
19 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 3.170 dəfə oxundu
20 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.969 dəfə oxundu
21 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.728 dəfə oxundu
22 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.633 dəfə oxundu
23 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.199 dəfə oxundu
24 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 3.057 dəfə oxundu
25 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.874 dəfə oxundu
26 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 654 dəfə oxundu
27 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.716 dəfə oxundu
28 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.661 dəfə oxundu
29 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.328 dəfə oxundu
30 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.108 dəfə oxundu
31 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.443 dəfə oxundu
32 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.136 dəfə oxundu
33 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.516 dəfə oxundu
34 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.809 dəfə oxundu
35 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 805 dəfə oxundu
36 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.998 dəfə oxundu
37 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.704 dəfə oxundu
38 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 446 dəfə oxundu
39 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.221 dəfə oxundu
40 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 887 dəfə oxundu
41 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 495 dəfə oxundu
42 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.337 dəfə oxundu
43 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 4.799 dəfə oxundu
44 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 420 dəfə oxundu