Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 05 Aralık 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Maidə surəsinin 38-ci ayəsində deyilir ki, oğurluq edən kişi və qadının əllərini kəsin. Burada oğurluğa görə tətbiq olunan əlkəsmə cəzası həqiqidir, yoxsa məcazi?

Cavab: Bu cəza həqiqi bir cəzadır. Qurana əsasən bu cəza müəyyən şərtlər daxilində tətbiq olunmalıdır; yəni, oğrunun əli kəsilməlidir.

Bu cəzaya məcazi deyənlərin öz mal-mülkü oğurlansa, belə deməzlər. Əksinə, oğurluq edənlərin məhv edilməsini tələb edərlər.

Quranın bu əmrləri cəmiyyətə güclü dərəcədə təsir edir. Mən vaxtilə uzun bir müddət Osmanlı dövrü məhkəmə qeydləri üzərində işlədim. 21 il ərzində Osmanlı Dövlətinin dövründə baş verən kriminal hadisələrlə əlaqədar məhkəmə arxivlərində tədqiqat apardım. Nəticədə o dövrü çox yaxından tanımaq imkanı əldə etdim. Bir şeyi müşahidə etdim:

Oğurluğa görə verilən əlkəsmə cəzası çox nadirdir, əli kəsilənlərin sayı da çox deyil. Bunun səbəbi bu cəzanın cəmiyyət üzərində təsiri və insanları bu bəd əməldən uzaq tutmağıdır.

1453-cü ildən (İstanbulun fəthi) şəriətin ləğv edilməsinə (1924-cü il) qədərki dövrdə oğurluq halları da çox az baş verib. Hətta İstanbul məhkəmələrinə dair tarixi sənədlərdə bir nəfərin belə, əlinin kəsildiyi ilə əlaqədar məlumat xatırlamıram. Çünki bu cəza insanların oğurluq əməlinə cürət etmələrinə mane olurdu, onların qarşısını kəsirdi.

Qurana baxdıqda Yusif peyğəmbərin əhvalatını da görürük. O, doğma qardaşı Bünyamini öz yanında saxlamaq məqsədilə necə deyərlər, bir ssenari hazırlamışdı. O dövrdə oğurluq edən şəxsi həbs edirdilər. Tutub saxlayırdılar. Cəza bundan ibarət idi, hökm belə idi.

Bu misalla demək istəyirəm ki, mal-mülk çox vacib bir şeydir.

Hal-hazırda əlimdə plastik şüşədə su var. İndi suyu rahatlıqla əldə edirik. Su qıtlığı olduqda isə vəziyyət dəyişir. Bir şüşə su ən qiymətli mala və həyatımızı xilas edən bir amilə çevrilir.

Odur ki, əgər sizin mal-mülkünüz olmasa, yaşaya bilməzsiniz. Deməli, sizin malınıza olan qəsd əslində canınıza edilən qəsddir. Fərz edin ki, bir cəmiyyətdə mal-mülk təhlükəsizliyi yoxdur. Siz elə bir mühitdə yaşaya bilərsinizmi? Əlbəttə, yaşaya bilməzsiniz. Elə isə mal-mülkə edilən qəsd çox ağır bir hadisədir. Əgər Allah Təala belə bir hökm veribsə, təbii ki, bunun bir hikməti var.

Hərçənd oğruların bu cəzadan xilas ola bilmələri də mümkündür. Əgər tutulmadan oğurladığı şeyi gətirib təhvil versə, cəza ona tətbiq olunmur. Bir şeyi oğurladıqdan sonra bunu etiraf etsə və malı qaytarsa, ona bu halda da əlkəsmə cəzası verilmir. Ona cəza olaraq oğurladığı şey ikiqat ödətdirilir.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı keçidlərə də nəzər salın:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4824.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4130.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4128.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.065 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.520 dəfə oxundu
2 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 582 dəfə oxundu
3 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.065 dəfə oxundu
4 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.836 dəfə oxundu
5 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.415 dəfə oxundu
6 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.376 dəfə oxundu
7 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.488 dəfə oxundu
8 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.312 dəfə oxundu
9 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 2.868 dəfə oxundu
10 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 2.746 dəfə oxundu
11 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.756 dəfə oxundu
12 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.590 dəfə oxundu
13 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.508 dəfə oxundu
14 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.062 dəfə oxundu
15 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 2.903 dəfə oxundu
16 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.712 dəfə oxundu
17 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 527 dəfə oxundu
18 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.622 dəfə oxundu
19 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.511 dəfə oxundu
20 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.161 dəfə oxundu
21 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.993 dəfə oxundu
22 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.233 dəfə oxundu
23 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.008 dəfə oxundu
24 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.275 dəfə oxundu
25 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.487 dəfə oxundu
26 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 616 dəfə oxundu
27 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.860 dəfə oxundu
28 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.583 dəfə oxundu
29 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 347 dəfə oxundu
30 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.108 dəfə oxundu
31 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 770 dəfə oxundu
32 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 387 dəfə oxundu
33 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.182 dəfə oxundu
34 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 4.134 dəfə oxundu
35 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 319 dəfə oxundu
36 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 2.917 dəfə oxundu
37 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.281 dəfə oxundu
38 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 335 dəfə oxundu
39 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.050 dəfə oxundu
40 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.174 dəfə oxundu
41 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.336 dəfə oxundu
42 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.518 dəfə oxundu
43 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.470 dəfə oxundu
44 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.187 dəfə oxundu