Ramazan və bayram hilalları
Müsəlmanlar > Fitvalar > Oruc Tarix: 25 Temmuz 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müsəlmanların Ramazana və bayrama eyni gündə başlamadıqlarını görməkdəyik. Bunun səbəbi nədir?

Cavab: Bir çox mövzularda olduğu kimi bu mövzuda da ixtilafların ana səbəbi; müsəlmanların rəsulullahın söz və tətbiqatlarının Qurana əsaslandırdığı həqiqətini göz ardı etmələridir. Quran ölçünü (hesabı) əmr etməkdədir. Allah Təala belə buyurur:

الشمْسُ والْقمرُ بِحُسْبانٍ

“Günəş və ay ölçü (hesab) ilədir.” (Rahmən, 55/5.)

هُو الذِي جعل الشمْس ضِياء والْقمر نُورًا وقدرهُ منازِل لِتعْلمُواْ عدد السنِين والْحِساب ما خلق اللهُ ذلِك إِلا بِالْحق يُفصلُ الآياتِ لِقوْمٍ يعْلمُون

“Günəşi parlaq, ayı nurlu edən Odur. İllərin sayını və hesabı biləsiniz deyə ona mənzillər təyin etmişdir. Allah bunları yalnız haqq naminə yaratmışdır. O, ayələri bilən cəmiyyətlər üçün izah edir.” (Yunus, 10/5.)

والقمر قدرناه منازِل حتى عاد كالعرجونِ القدِيمِ

“Aya da, quru xurma sapına dönənə qədər mənzillər təyin etdik.” (Yasin, 36/39.)

Ziya, günəş şüası; nur da bir qaynaqdan gelen işıqdır. Ay isə işığını günəşdən alır.

Mənzil, enmə yeri və zamanı deməkdir. Günəş şüalarının və aydakı aydınlığın bizə gəlmə bucağını ifadə etməkdədir. Zaman hesabları da o bucaqlara görə təyin edilir.

Ay, “mənzillərlə” təyin edildiyi üçün qəməri təqvim o bucaqlara görə hesablanmalıdır.

[1]

Ay, şəkildə görüldüyü kimi dünya ilə günəş arasında olduğu üçün onun aydınlıq tərəfini görə bilmərik. Günəşə baxan tərəfinin bizə açdığı bucaq dəyişdikcə ayı; Hilal, ilk yarımay, dolunay, son yarımay və köhnə hilal şəklində görürük. Hesabı da ona görə təyin edirik.

Allah Təala, bilən bir qrupa şərh etdiyi üçün o qrup olmadan ayələrdəki vaxt hesabları yerinə yetirilə bilməz. Nəbimiz öz dövründə belə bir qrup olmadığı üçün belə demişdir:

“إنا أمة أمية لا نكتب ولا نحسب…” “إذا رأيتم الهلال فصوموا وإذا رأيتموه فأفطروا فإن غم عليكم فصوموا ثلاثين يوما.”

“Biz ümmi bir cəmiyyətik; yazı yazmarıq, hesabat aparmarıq[2]…Hilalı görəndə oruc tutun, təkrar görəndə də orucu buraxın, hava bulutlu isə ayı otuza tamamlayın.[3]

Artıq mütəxəsislərimiz olduğu üçün bir yeri mərkəz təyin edib hesablamalar aparmaq lazımdır. Oruca ikinci fecr ilə başlanıldığı üçün Məkkə mərkəzə alınmalıdır. Məkkədə ikinci fəcr doğana qədər dünyanın hər hansı bir yerində günəşin batmasından sonra batan hilalın görülməsiylə birlikdə yeni qəməri ayı başladılmalıdır.

Hesaba yönəlmək, qütb bölgəsində də yaşayan müsəlmanlar üçün bir məcburiyyətdir. Çünki orada bəzi zamanlarda günəş doğmamaqda, bəzən də batmamaqdadır. Günəşin batmadığı zamanlarda hilalı görmək mümkün deyildir.

Xülasə, ayələrdə insanlar müşahidəyə deyil, hesaba yönləndirilmişdir. Müsəlmanların Hesabı yerinə yetirəcək insanlar olmadığı yerdə Nəbimizin yeganə çarə olaraq tətbiq etdiyi üsulu yəni, hilalın çılpaq gözlə görülməsini yeganə yol sayıb əlaqəli ayələrə göz yumması qəbul edilməzdir.

 

 


[2] Müslim, Sıyâm, 1080 (15)

[3] Müslim, Sıyâm, 1081 (18-19)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.805 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İmtahana hazırlaşıram. Oruc tutmayıb qəzaya saxlaya bilərəm? 04.04.10 4.468 dəfə oxundu
2 Şam qoymaq orucu pozur? 07.04.10 7.806 dəfə oxundu
3 Qan və sidik analizi orucu pozur? 05.08.10 10.887 dəfə oxundu
4 Saqqız çeynəmək orucu pozur? 26.07.11 8.981 dəfə oxundu
5 Ətir və odekolon vurmaq orucu pozur? 07.08.11 16.695 dəfə oxundu
6 Orucluqda ağızda mixək qalmağının eybi var? 18.08.11 3.359 dəfə oxundu
7 Oruc vaxtı dəstəmazda ağız və buruna su verməsəm, olar? 15.08.12 5.065 dəfə oxundu
8 Qəsdən oruc tutmamaq Allaha üsyan hesab olunur? 22.07.13 2.927 dəfə oxundu
9 Kemoterapi müalicəsi götürən xəstələrin oruc tutması lazımdırmı? 14.07.15 1.260 dəfə oxundu
10 Dəstəmaz ya da qüsl alanda boğaza su getsə oruc batıl olar? 16.06.17 392 dəfə oxundu
11 Biz öz uşaqlarımıza neçə yaşlarından başlayaraq oruc tutdurmalıyıq? 04.04.10 13.810 dəfə oxundu
12 Ramazan ayından 1-2 gün qabaq oruc tutmaq lazımdır? 07.04.10 5.033 dəfə oxundu
13 Çimmək orucu pozur? 05.08.10 52.887 dəfə oxundu
14 Oruc tutduqda bəxt oyunu oynamaq olar? 27.07.11 3.994 dəfə oxundu
15 Susuz atılan dərmanlar orucu pozur? 08.08.11 4.523 dəfə oxundu
16 Ramazan ayında evlənmək olar? 19.08.11 4.901 dəfə oxundu
17 Ağır işdə işləyən bir nəfər orucu qəzaya saxlaya bilər? 19.08.12 2.158 dəfə oxundu
18 Qəsdən oruc tutmayan bir nəfər bunu nə cür kompensasiya edə bilər? 23.07.13 2.388 dəfə oxundu
19 Biz nə üçün oruc tuturuq? 10.06.16 2.241 dəfə oxundu
20 Diş çəkdirəndə iynə vurdurmaq orucu pozarmı? 20.06.17 583 dəfə oxundu
21 İftarı necə açmaq lazımdır? 04.04.10 22.652 dəfə oxundu
22 Söyüş söymək orucu pozur? 07.04.10 11.100 dəfə oxundu
23 Qadınlar evdə etikafa çəkilə bilərlər? 05.08.10 4.477 dəfə oxundu
24 Oruclu kişi arvadını öpə bilər? 29.07.11 10.903 dəfə oxundu
25 Orucu qəsdən pozmağın cəzası 61 gün qəzadır? 08.08.11 6.477 dəfə oxundu
26 Ginekoloji baxış orucu pozur? 20.08.11 6.030 dəfə oxundu
27 Etikafa çəkilən qadın aybaşı olsa, etikaf batil olur? 30.08.12 3.991 dəfə oxundu
28 Qüsl verməli olduğu halda verməyən şəxsin orucu məqbuldur? 24.07.13 6.459 dəfə oxundu
29 Qan vermək orucu pozur? 22.06.16 2.716 dəfə oxundu
30 Siqaret nəyə görə orucu batıl edir? 15.06.17 685 dəfə oxundu
31 Haram aylar və 3 ay hansı aylardır? 05.04.10 14.996 dəfə oxundu
32 Epilyasiya orucu pozur? 07.04.10 6.682 dəfə oxundu
33 Qarqara orucu pozur? 06.08.10 10.081 dəfə oxundu
34 Yuxuda ehtilam olanın orucu pozulur? 29.07.11 12.707 dəfə oxundu
35 Başqasının əvəzinə oruc tutmaq olar? 11.08.11 3.182 dəfə oxundu
36 Qaxda oruca başladım. İndi Bakıdayam. Hansı vaxta əsasən iftar edim? 20.08.11 3.736 dəfə oxundu
37 Müstəhəb oruc tutan şəxs ən gec nə vaxtadək niyyət etməlidir? 02.01.13 4.047 dəfə oxundu
38 Susuzluq ucbatından bitab olanlar orucu poza bilərlər? 25.07.13 2.351 dəfə oxundu
39 Ramazanda kimlər fidyə verməyə bilər? 24.06.16 1.147 dəfə oxundu
40 Orucu batil edən şeylər nələrdir? 01.06.17 2.023 dəfə oxundu
41 Oruc nədir? 05.04.10 4.182 dəfə oxundu
42 Xəstə və ya səfəri olduğuna görə oruc tuta bilməyənlər nə etməlidirlər? 10.07.14 2.587 dəfə oxundu
43 Dişləri təmizlətdirmək orucu pozur? 08.08.10 5.550 dəfə oxundu
44 Oruc tuta bilməyən xəstə, qoca və zəiflər nə etməlidirlər? 29.07.11 4.260 dəfə oxundu
45 Oruclu ola-ola nişanlımla əl-ələ tuta bilərəm? 11.08.11 5.322 dəfə oxundu
46 Bə’zən bayramda oruc tutmalı oluruq. Hökmü nədir? 25.08.11 5.616 dəfə oxundu
47 Qulağa dərman tökmək orucu batil edir? 06.07.13 1.847 dəfə oxundu
48 Bronxial astma və oxşar xəstəliklər üçün işlədilən aerozol orucu pozur? 26.07.13 2.095 dəfə oxundu
49 Oruc tutan hər bir şəxs öz fitrəsini özü verməlidir? 27.06.16 1.299 dəfə oxundu
50 Göz, qulaq və burun damcıları orucu pozarmı? 17.06.17 505 dəfə oxundu
51 Niyyət etmək nə deməkdir? 05.04.10 7.771 dəfə oxundu
52 Hamilə və əmzikli qadınlar Ramazan ayında oruc tutmalıdırlar? 01.07.14 3.316 dəfə oxundu
53 Siqaret çəkmək nə üçün orucu pozur? 09.08.10 6.308 dəfə oxundu
54 Çox isti və uzun günlərdə oruc tutmamaq olar? 30.07.11 3.458 dəfə oxundu
55 Oruclu olan bir qadın kişi dostu ilə öpüşə bilər? 11.08.11 6.902 dəfə oxundu
56 Bayram namazını tək qılmaq olar? 05.01.12 6.571 dəfə oxundu
57 Orucluqda nəzir qurbanı kəsmək olar? 07.07.13 6.552 dəfə oxundu
58 Həmişə hərəkətdə olan gəmidə işləyənlər oruclarını qəzaya saxlaya bilərlər? 27.07.13 1.609 dəfə oxundu
59 Söyüş söymək orucu pozur? 19.06.17 1.737 dəfə oxundu
60 Namaz qılmayan biri oruc tuta bilər? 09.06.17 1.376 dəfə oxundu
61 İmalə orucu pozur? 05.04.10 4.667 dəfə oxundu
62 Namaz qılmayan bir nəfər oruc tuta bilər? 01.05.10 12.146 dəfə oxundu
63 Göz yaşını udmaq orucu pozur? 09.08.10 6.364 dəfə oxundu
64 Diş sürtmək orucu batil edir? 31.07.11 14.415 dəfə oxundu
65 Vazelin və krem işlətmək orucu pozur? 11.08.11 8.209 dəfə oxundu
66 1-ci və 4-cü gün orucunda mütləq səhura durmaq lazımdır? 27.03.12 5.478 dəfə oxundu
67 Orucluqda elə hey yatmaq olar? 08.07.13 12.264 dəfə oxundu
68 Çimdiyimiz vaxt səhvən su udsaq, orucumuz batil olur? 28.07.13 3.825 dəfə oxundu
69 Adət/Heyz görən qadının orucu pozulurmu? 02.06.17 4.090 dəfə oxundu
70 Oruc tutan şəxs çimə bilər? 07.06.17 1.374 dəfə oxundu
71 Diş çəkdirdikdə həkim xəstəyə iynə vurur. Bu hal orucu pozur? 06.04.10 5.143 dəfə oxundu
72 Həddi-büluğ dövrü hansı dövrdür? 16.06.10 9.325 dəfə oxundu
73 Oruc tutmaq və ac qalmağın nə xeyri var? 20.08.10 7.011 dəfə oxundu
74 Diş pastasının dadı orucu pozmur? 31.07.11 18.677 dəfə oxundu
75 Oruc acların vəziyyətini başa düşmək üçün vacib olunub? 12.08.11 2.230 dəfə oxundu
76 Orucdan nəzir olar? 30.05.12 2.399 dəfə oxundu
77 Oruc vaxtı televizora baxmaq günahdır? 09.07.13 4.359 dəfə oxundu
78 İftara 10 dəqiqə qalmış aybaşı olan qadının orucu batil olur? 29.07.13 24.394 dəfə oxundu
79 Ramazanda kim fidyə verməlidir? 21.06.17 214 dəfə oxundu
80 Vitamin iynəsi orucu pozarmı? 28.05.18 345 dəfə oxundu
81 Ramazan və bayram hilalları 25.07.14 1.805 dəfə oxundu
82 Pomada orucu pozur? 06.04.10 12.470 dəfə oxundu
83 Ramazan ayının fəzilətləri nədən ibarətdir? 29.07.10 3.422 dəfə oxundu
84 Aşurə günü oruc tutmaq 15.12.10 9.224 dəfə oxundu
85 Burun damcısı orucu pozur? 31.07.11 7.095 dəfə oxundu
86 Ramazanda ova çıxmaq olar? 12.08.11 1.859 dəfə oxundu
87 Orucumu qəsdən pozdum. Nə etməliyəm? 24.07.12 3.554 dəfə oxundu
88 Arıqlamaq məqsədilə oruc tutmaq düzdür? 10.07.13 5.824 dəfə oxundu
89 Fəcr surəsindəki “10 gecə” ifadəsi ilə Zilhiccə ayının orucları nəzərdə tutulur? 30.07.13 1.863 dəfə oxundu
90 Oruc Nədir? Bu söz hardan götürülüb? Oruc tutmaq vacibdirmi? 26.05.17 573 dəfə oxundu
91 Orucu qəsdən pozmağın cəzası nədir? 06.06.17 523 dəfə oxundu
92 Şəvval orucu 29.06.09 3.689 dəfə oxundu
93 Oruca niyyət edilməyibsə, yemək-içmək olar? 06.04.10 5.590 dəfə oxundu
94 Saça rəng qoymaq orucu pozur? 03.08.10 14.273 dəfə oxundu
95 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.445 dəfə oxundu
96 Sübh namazını əzan oxunan kimi qılmaq olar? 12.01.11 7.929 dəfə oxundu
97 Ramazana nə üçün 11 ayın sultanı deyirlər? 14.08.11 2.250 dəfə oxundu
98 Anam bizə 30 dəqiqə gec iftar etdirir. Biz buna nə edək? 26.07.12 4.328 dəfə oxundu
99 2013-cü ildə Ramazan ayı nə vaxt başlayır? 07.07.13 1.932 dəfə oxundu
100 Siqaret orucu nəyə görə batil edir? 31.07.13 4.665 dəfə oxundu