Ramazan və bayram hilalları
Müsəlmanlar > Fitvalar > Oruc Tarix: 25 Temmuz 2014 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müsəlmanların Ramazana və bayrama eyni gündə başlamadıqlarını görməkdəyik. Bunun səbəbi nədir?

Cavab: Bir çox mövzularda olduğu kimi bu mövzuda da ixtilafların ana səbəbi; müsəlmanların rəsulullahın söz və tətbiqatlarının Qurana əsaslandırdığı həqiqətini göz ardı etmələridir. Quran ölçünü (hesabı) əmr etməkdədir. Allah Təala belə buyurur:

الشمْسُ والْقمرُ بِحُسْبانٍ

“Günəş və ay ölçü (hesab) ilədir.” (Rahmən, 55/5.)

هُو الذِي جعل الشمْس ضِياء والْقمر نُورًا وقدرهُ منازِل لِتعْلمُواْ عدد السنِين والْحِساب ما خلق اللهُ ذلِك إِلا بِالْحق يُفصلُ الآياتِ لِقوْمٍ يعْلمُون

“Günəşi parlaq, ayı nurlu edən Odur. İllərin sayını və hesabı biləsiniz deyə ona mənzillər təyin etmişdir. Allah bunları yalnız haqq naminə yaratmışdır. O, ayələri bilən cəmiyyətlər üçün izah edir.” (Yunus, 10/5.)

والقمر قدرناه منازِل حتى عاد كالعرجونِ القدِيمِ

“Aya da, quru xurma sapına dönənə qədər mənzillər təyin etdik.” (Yasin, 36/39.)

Ziya, günəş şüası; nur da bir qaynaqdan gelen işıqdır. Ay isə işığını günəşdən alır.

Mənzil, enmə yeri və zamanı deməkdir. Günəş şüalarının və aydakı aydınlığın bizə gəlmə bucağını ifadə etməkdədir. Zaman hesabları da o bucaqlara görə təyin edilir.

Ay, “mənzillərlə” təyin edildiyi üçün qəməri təqvim o bucaqlara görə hesablanmalıdır.

[1]

Ay, şəkildə görüldüyü kimi dünya ilə günəş arasında olduğu üçün onun aydınlıq tərəfini görə bilmərik. Günəşə baxan tərəfinin bizə açdığı bucaq dəyişdikcə ayı; Hilal, ilk yarımay, dolunay, son yarımay və köhnə hilal şəklində görürük. Hesabı da ona görə təyin edirik.

Allah Təala, bilən bir qrupa şərh etdiyi üçün o qrup olmadan ayələrdəki vaxt hesabları yerinə yetirilə bilməz. Nəbimiz öz dövründə belə bir qrup olmadığı üçün belə demişdir:

“إنا أمة أمية لا نكتب ولا نحسب…” “إذا رأيتم الهلال فصوموا وإذا رأيتموه فأفطروا فإن غم عليكم فصوموا ثلاثين يوما.”

“Biz ümmi bir cəmiyyətik; yazı yazmarıq, hesabat aparmarıq[2]…Hilalı görəndə oruc tutun, təkrar görəndə də orucu buraxın, hava bulutlu isə ayı otuza tamamlayın.[3]

Artıq mütəxəsislərimiz olduğu üçün bir yeri mərkəz təyin edib hesablamalar aparmaq lazımdır. Oruca ikinci fecr ilə başlanıldığı üçün Məkkə mərkəzə alınmalıdır. Məkkədə ikinci fəcr doğana qədər dünyanın hər hansı bir yerində günəşin batmasından sonra batan hilalın görülməsiylə birlikdə yeni qəməri ayı başladılmalıdır.

Hesaba yönəlmək, qütb bölgəsində də yaşayan müsəlmanlar üçün bir məcburiyyətdir. Çünki orada bəzi zamanlarda günəş doğmamaqda, bəzən də batmamaqdadır. Günəşin batmadığı zamanlarda hilalı görmək mümkün deyildir.

Xülasə, ayələrdə insanlar müşahidəyə deyil, hesaba yönləndirilmişdir. Müsəlmanların Hesabı yerinə yetirəcək insanlar olmadığı yerdə Nəbimizin yeganə çarə olaraq tətbiq etdiyi üsulu yəni, hilalın çılpaq gözlə görülməsini yeganə yol sayıb əlaqəli ayələrə göz yumması qəbul edilməzdir.

 

 


[2] Müslim, Sıyâm, 1080 (15)

[3] Müslim, Sıyâm, 1081 (18-19)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.789 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Qəsdən oruc tutmamaq Allaha üsyan hesab olunur? 22.07.13 2.891 dəfə oxundu
2 Kemoterapi müalicəsi götürən xəstələrin oruc tutması lazımdırmı? 14.07.15 1.249 dəfə oxundu
3 Dəstəmaz ya da qüsl alanda boğaza su getsə oruc batıl olar? 16.06.17 379 dəfə oxundu
4 İmtahana hazırlaşıram. Oruc tutmayıb qəzaya saxlaya bilərəm? 04.04.10 4.412 dəfə oxundu
5 Şam qoymaq orucu pozur? 07.04.10 7.618 dəfə oxundu
6 Qan və sidik analizi orucu pozur? 05.08.10 10.515 dəfə oxundu
7 Saqqız çeynəmək orucu pozur? 26.07.11 8.860 dəfə oxundu
8 Ətir və odekolon vurmaq orucu pozur? 07.08.11 16.411 dəfə oxundu
9 Orucluqda ağızda mixək qalmağının eybi var? 18.08.11 3.325 dəfə oxundu
10 Oruc vaxtı dəstəmazda ağız və buruna su verməsəm, olar? 15.08.12 4.992 dəfə oxundu
11 Qəsdən oruc tutmayan bir nəfər bunu nə cür kompensasiya edə bilər? 23.07.13 2.359 dəfə oxundu
12 Biz nə üçün oruc tuturuq? 10.06.16 2.197 dəfə oxundu
13 Diş çəkdirəndə iynə vurdurmaq orucu pozarmı? 20.06.17 540 dəfə oxundu
14 Biz öz uşaqlarımıza neçə yaşlarından başlayaraq oruc tutdurmalıyıq? 04.04.10 13.743 dəfə oxundu
15 Ramazan ayından 1-2 gün qabaq oruc tutmaq lazımdır? 07.04.10 4.990 dəfə oxundu
16 Çimmək orucu pozur? 05.08.10 51.654 dəfə oxundu
17 Oruc tutduqda bəxt oyunu oynamaq olar? 27.07.11 3.957 dəfə oxundu
18 Susuz atılan dərmanlar orucu pozur? 08.08.11 4.482 dəfə oxundu
19 Ramazan ayında evlənmək olar? 19.08.11 4.855 dəfə oxundu
20 Ağır işdə işləyən bir nəfər orucu qəzaya saxlaya bilər? 19.08.12 2.139 dəfə oxundu
21 Qüsl verməli olduğu halda verməyən şəxsin orucu məqbuldur? 24.07.13 6.313 dəfə oxundu
22 Qan vermək orucu pozur? 22.06.16 2.500 dəfə oxundu
23 Siqaret nəyə görə orucu batıl edir? 15.06.17 670 dəfə oxundu
24 İftarı necə açmaq lazımdır? 04.04.10 22.325 dəfə oxundu
25 Söyüş söymək orucu pozur? 07.04.10 10.854 dəfə oxundu
26 Qadınlar evdə etikafa çəkilə bilərlər? 05.08.10 4.429 dəfə oxundu
27 Oruclu kişi arvadını öpə bilər? 29.07.11 10.715 dəfə oxundu
28 Orucu qəsdən pozmağın cəzası 61 gün qəzadır? 08.08.11 6.176 dəfə oxundu
29 Ginekoloji baxış orucu pozur? 20.08.11 5.895 dəfə oxundu
30 Etikafa çəkilən qadın aybaşı olsa, etikaf batil olur? 30.08.12 3.948 dəfə oxundu
31 Susuzluq ucbatından bitab olanlar orucu poza bilərlər? 25.07.13 2.317 dəfə oxundu
32 Ramazanda kimlər fidyə verməyə bilər? 24.06.16 1.109 dəfə oxundu
33 Orucu batil edən şeylər nələrdir? 01.06.17 1.860 dəfə oxundu
34 Haram aylar və 3 ay hansı aylardır? 05.04.10 14.802 dəfə oxundu
35 Epilyasiya orucu pozur? 07.04.10 6.577 dəfə oxundu
36 Qarqara orucu pozur? 06.08.10 9.909 dəfə oxundu
37 Yuxuda ehtilam olanın orucu pozulur? 29.07.11 12.137 dəfə oxundu
38 Başqasının əvəzinə oruc tutmaq olar? 11.08.11 3.143 dəfə oxundu
39 Qaxda oruca başladım. İndi Bakıdayam. Hansı vaxta əsasən iftar edim? 20.08.11 3.705 dəfə oxundu
40 Müstəhəb oruc tutan şəxs ən gec nə vaxtadək niyyət etməlidir? 02.01.13 3.949 dəfə oxundu
41 Bronxial astma və oxşar xəstəliklər üçün işlədilən aerozol orucu pozur? 26.07.13 2.085 dəfə oxundu
42 Oruc tutan hər bir şəxs öz fitrəsini özü verməlidir? 27.06.16 1.258 dəfə oxundu
43 Göz, qulaq və burun damcıları orucu pozarmı? 17.06.17 469 dəfə oxundu
44 Oruc nədir? 05.04.10 4.163 dəfə oxundu
45 Xəstə və ya səfəri olduğuna görə oruc tuta bilməyənlər nə etməlidirlər? 10.07.14 2.554 dəfə oxundu
46 Dişləri təmizlətdirmək orucu pozur? 08.08.10 5.460 dəfə oxundu
47 Oruc tuta bilməyən xəstə, qoca və zəiflər nə etməlidirlər? 29.07.11 4.215 dəfə oxundu
48 Oruclu ola-ola nişanlımla əl-ələ tuta bilərəm? 11.08.11 5.234 dəfə oxundu
49 Bə’zən bayramda oruc tutmalı oluruq. Hökmü nədir? 25.08.11 5.174 dəfə oxundu
50 Qulağa dərman tökmək orucu batil edir? 06.07.13 1.826 dəfə oxundu
51 Həmişə hərəkətdə olan gəmidə işləyənlər oruclarını qəzaya saxlaya bilərlər? 27.07.13 1.603 dəfə oxundu
52 Söyüş söymək orucu pozur? 19.06.17 1.617 dəfə oxundu
53 Namaz qılmayan biri oruc tuta bilər? 09.06.17 1.301 dəfə oxundu
54 Niyyət etmək nə deməkdir? 05.04.10 7.701 dəfə oxundu
55 Hamilə və əmzikli qadınlar Ramazan ayında oruc tutmalıdırlar? 01.07.14 3.271 dəfə oxundu
56 Siqaret çəkmək nə üçün orucu pozur? 09.08.10 6.218 dəfə oxundu
57 Çox isti və uzun günlərdə oruc tutmamaq olar? 30.07.11 3.429 dəfə oxundu
58 Oruclu olan bir qadın kişi dostu ilə öpüşə bilər? 11.08.11 6.760 dəfə oxundu
59 Bayram namazını tək qılmaq olar? 05.01.12 6.277 dəfə oxundu
60 Orucluqda nəzir qurbanı kəsmək olar? 07.07.13 6.370 dəfə oxundu
61 Çimdiyimiz vaxt səhvən su udsaq, orucumuz batil olur? 28.07.13 3.776 dəfə oxundu
62 Adət/Heyz görən qadının orucu pozulurmu? 02.06.17 3.810 dəfə oxundu
63 Oruc tutan şəxs çimə bilər? 07.06.17 1.279 dəfə oxundu
64 İmalə orucu pozur? 05.04.10 4.592 dəfə oxundu
65 Namaz qılmayan bir nəfər oruc tuta bilər? 01.05.10 12.007 dəfə oxundu
66 Göz yaşını udmaq orucu pozur? 09.08.10 6.255 dəfə oxundu
67 Diş sürtmək orucu batil edir? 31.07.11 14.220 dəfə oxundu
68 Vazelin və krem işlətmək orucu pozur? 11.08.11 8.075 dəfə oxundu
69 1-ci və 4-cü gün orucunda mütləq səhura durmaq lazımdır? 27.03.12 5.418 dəfə oxundu
70 Orucluqda elə hey yatmaq olar? 08.07.13 12.180 dəfə oxundu
71 İftara 10 dəqiqə qalmış aybaşı olan qadının orucu batil olur? 29.07.13 23.247 dəfə oxundu
72 Ramazanda kim fidyə verməlidir? 21.06.17 194 dəfə oxundu
73 Vitamin iynəsi orucu pozarmı? 28.05.18 334 dəfə oxundu
74 Diş çəkdirdikdə həkim xəstəyə iynə vurur. Bu hal orucu pozur? 06.04.10 5.070 dəfə oxundu
75 Həddi-büluğ dövrü hansı dövrdür? 16.06.10 9.218 dəfə oxundu
76 Oruc tutmaq və ac qalmağın nə xeyri var? 20.08.10 6.944 dəfə oxundu
77 Diş pastasının dadı orucu pozmur? 31.07.11 18.346 dəfə oxundu
78 Oruc acların vəziyyətini başa düşmək üçün vacib olunub? 12.08.11 2.219 dəfə oxundu
79 Orucdan nəzir olar? 30.05.12 2.375 dəfə oxundu
80 Oruc vaxtı televizora baxmaq günahdır? 09.07.13 4.327 dəfə oxundu
81 Fəcr surəsindəki “10 gecə” ifadəsi ilə Zilhiccə ayının orucları nəzərdə tutulur? 30.07.13 1.857 dəfə oxundu
82 Oruc Nədir? Bu söz hardan götürülüb? Oruc tutmaq vacibdirmi? 26.05.17 546 dəfə oxundu
83 Orucu qəsdən pozmağın cəzası nədir? 06.06.17 488 dəfə oxundu
84 Ramazan və bayram hilalları 25.07.14 1.789 dəfə oxundu
85 Pomada orucu pozur? 06.04.10 12.260 dəfə oxundu
86 Ramazan ayının fəzilətləri nədən ibarətdir? 29.07.10 3.386 dəfə oxundu
87 Aşurə günü oruc tutmaq 15.12.10 9.203 dəfə oxundu
88 Burun damcısı orucu pozur? 31.07.11 7.059 dəfə oxundu
89 Ramazanda ova çıxmaq olar? 12.08.11 1.849 dəfə oxundu
90 Orucumu qəsdən pozdum. Nə etməliyəm? 24.07.12 3.484 dəfə oxundu
91 Arıqlamaq məqsədilə oruc tutmaq düzdür? 10.07.13 5.749 dəfə oxundu
92 Siqaret orucu nəyə görə batil edir? 31.07.13 4.609 dəfə oxundu
93 Niyə oruc tutmalıyıq? 30.05.17 565 dəfə oxundu
94 Orucu hansı hallarda tutmaya bilərəm? 05.06.17 697 dəfə oxundu
95 Şəvval orucu 29.06.09 3.541 dəfə oxundu
96 Oruca niyyət edilməyibsə, yemək-içmək olar? 06.04.10 5.549 dəfə oxundu
97 Saça rəng qoymaq orucu pozur? 03.08.10 13.875 dəfə oxundu
98 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 48.533 dəfə oxundu
99 Sübh namazını əzan oxunan kimi qılmaq olar? 12.01.11 7.834 dəfə oxundu
100 Ramazana nə üçün 11 ayın sultanı deyirlər? 14.08.11 2.243 dəfə oxundu