Teizm nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 18 Kasım 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Teizm sözünün mənası nədir? Bundan 2 gün qabaq bir dostumla söhbət edirdim. Mənə dedi ki, teist və müsəlmanam. Mən bu sözün mənasını bilmirdim. Utandığım üçün soruşmadım da. Təkcə müsəlman hissəsini başa düşdüm. Xahiş edirəm, aydınlıq gətirəsiniz bu məsələyə.

Cavab: Teizm Yunan dilində ilah (tanrı) mənasını daşıyan teos (Θεός) sözündən törəyib. Mənası ilahçılıq, tanrıçılıq deməkdir. Teizm bir tanrı təsəvvür və anlayışıdır. Bu anlayışa əsasən heç olmasa, 1 tanrı mövcuddur və bu tanrı kainatla mütəmadi olaraq əlaqədədir.

Qeyd edək ki, bəzən teizm və monoteizm anlayışları bir-biri ilə qarışdırılır və ya eyniləşdirilir. Lakin monoteizm tək tanrıçılıq deməkdir.

Burada mühüm bir məqam da var: “Mən teistəm” və “Mən monoteistəm” demək: “Mən müsəlmanam” deməklə eyni şey deyil. Çünki müsəlman olmaq İslam dininin ortaya qoyduğu iman əsaslarına inanmaq və bu dinin əmr etdiyi əməlləri yerinə yetirmək, eləcə də, qadağalarından uzaq durmaq deməkdir. Müsəlmanlıq İslam dininə mənsub olmaq, ona sadiq olmaq deməkdir. Teist və ya monoteist olmaq isə ümumi qənaətlərdir.

Bunlardan fərqli olan tanrı təsəvvürləri də var. Misal üçün, panteizm, panenteizm, deizm, politeizm, henoteizm, monolatrizm və sairə kimi. Bunların heç biri müsəlmanlığa bərabər bir anlayış deyildir.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.077 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.126 dəfə oxundu
2 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 578 dəfə oxundu
3 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 539 dəfə oxundu
4 Dinimizdə hansı hallarda yalan danışmağa icazə verilmişdir? 11.11.19 33 dəfə oxundu
5 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.193 dəfə oxundu
6 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.783 dəfə oxundu
7 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.743 dəfə oxundu
8 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 5.593 dəfə oxundu
9 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.430 dəfə oxundu
10 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.232 dəfə oxundu
11 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 886 dəfə oxundu
12 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 566 dəfə oxundu
13 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.151 dəfə oxundu
14 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.213 dəfə oxundu
15 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.662 dəfə oxundu
16 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.608 dəfə oxundu
17 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.893 dəfə oxundu
18 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.227 dəfə oxundu
19 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 668 dəfə oxundu
20 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 256 dəfə oxundu
21 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 770 dəfə oxundu
22 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 632 dəfə oxundu
23 Şirk və küfr 14.07.11 3.687 dəfə oxundu
24 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.860 dəfə oxundu
25 Zaman nədir? 11.11.13 2.148 dəfə oxundu
26 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.674 dəfə oxundu
27 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 635 dəfə oxundu
28 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 310 dəfə oxundu
29 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.884 dəfə oxundu
30 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.569 dəfə oxundu
31 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 7.123 dəfə oxundu
32 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 865 dəfə oxundu
33 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.611 dəfə oxundu
34 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 844 dəfə oxundu
35 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 658 dəfə oxundu
36 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 101 dəfə oxundu
37 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.710 dəfə oxundu
38 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.854 dəfə oxundu
39 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.756 dəfə oxundu
40 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 773 dəfə oxundu
41 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.077 dəfə oxundu
42 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.708 dəfə oxundu
43 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 775 dəfə oxundu
44 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 628 dəfə oxundu
45 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.618 dəfə oxundu
46 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.690 dəfə oxundu
47 Allah haradadır? 10.08.11 4.503 dəfə oxundu
48 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.444 dəfə oxundu
49 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.780 dəfə oxundu
50 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.393 dəfə oxundu
51 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 636 dəfə oxundu
52 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 215 dəfə oxundu
53 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.253 dəfə oxundu
54 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.324 dəfə oxundu
55 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.781 dəfə oxundu
56 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.793 dəfə oxundu
57 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.397 dəfə oxundu
58 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 930 dəfə oxundu
59 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 507 dəfə oxundu
60 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 169 dəfə oxundu
61 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 1.005 dəfə oxundu
62 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.929 dəfə oxundu
63 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.440 dəfə oxundu
64 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.196 dəfə oxundu
65 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.367 dəfə oxundu
66 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.186 dəfə oxundu
67 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 417 dəfə oxundu
68 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 170 dəfə oxundu
69 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.081 dəfə oxundu
70 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 16.657 dəfə oxundu
71 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.130 dəfə oxundu
72 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.807 dəfə oxundu
73 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.429 dəfə oxundu
74 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 987 dəfə oxundu
75 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 376 dəfə oxundu
76 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 332 dəfə oxundu
77 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.839 dəfə oxundu
78 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.927 dəfə oxundu
79 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.121 dəfə oxundu
80 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.891 dəfə oxundu
81 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.411 dəfə oxundu
82 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.980 dəfə oxundu
83 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 484 dəfə oxundu
84 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 93 dəfə oxundu
85 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.814 dəfə oxundu
86 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.886 dəfə oxundu
87 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.813 dəfə oxundu
88 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.361 dəfə oxundu
89 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.751 dəfə oxundu
90 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 946 dəfə oxundu
91 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 563 dəfə oxundu
92 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 62 dəfə oxundu
93 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.387 dəfə oxundu
94 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.263 dəfə oxundu
95 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.837 dəfə oxundu
96 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.522 dəfə oxundu
97 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.146 dəfə oxundu
98 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.027 dəfə oxundu
99 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.496 dəfə oxundu
100 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 177 dəfə oxundu