Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 26 Ekim 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Bəqərə surəsinin 261-ci ayəsində deyilir: “Allah öz istədiyinə qatbaqat verir”. Bunu nə cür başa düşməliyik?

Cavab: Məlumdur ki, həmin fel (şaə) heyf ki, problemə çevrilib. Hamı mənə deyir ki, bu feli təkcə sən düzgün başa düşürsən? Məgər təkcə mən düz anlasam, günah olar? Məgər mən onlar  (bu felə o cür məna verənlər) kimi olmalıyam?

Çox şükür ki, Əbu Mənsur əl-Maturidinin təfsir kitabı nəşr olundu. Həmin kitabda bu fellə əlaqədar olaraq üstünlük vermək yaxud da etmək mənaları verilib. Yəni, felin 2 mənası var.

Həqiqətən də, təfsirdə gözəl bir məna verilib. Bu mənanı verdikdə ayənin başa düşülməsində heç bir problem qalmır.

Odur ki, Bəqərə surəsinin 261-ci ayəsinin mənası belə olmalıdır: Allah istəyən (lazımi cidd-cəhdi göstərib çalışan) şəxs üçün qatbaqat artırır. Burada seçib üstünlük vermək ifadəsini də işlətmək olar. Lakin Allah bunun da qayda-qanununu qoymuşdur.

Bu ayədəki şaə felinə “Allah Öz istədiyinə” kimi bir məna verdikdə, əsl məna tamamilə itir. Bütün sistem alt-üst olur.

Qədim dövrdə bunu bilərək ediblər. Onlar qəza-qədər inancını sabit hala gətirmək üçün başqa çıxış yolu tapa bilməyiblər. Bu halda da həmin felin mənasını dəyişdiriblər.

Bu, həqiqətən də, çox ciddi bir əməliyyatdır və dövlətin əli ilə aparılıb. Belə ki, müsəlmanlar Sasanilərlə Bizanslıların ikiqütblü formada və müsəlmanların bürokratlarının olmamasından sui-istifadə etməklə birləşərək (və bürokratiyanı ələ keçirməklə) müsəlmanları necə əzdiklərini öyrənməsələr, eləcə də, o vaxt baş verənləri yaxşı-yaxşı nəzərdən keçirməsələr, dünyaya İslam naminə deyiləsi bir sözləri qalmaz. Onlar bunu etməsələr, boş-boş arada qalarlar.

Fikir verin, hazırkı dövrdə də eyni oyun davam edir. Onlar zahirən bir-birinə zidd olan qütblər kimi görünürlər. Əslində isə birləşib müsəlmanları əzirlər. Biz müsəlmanlar bunun fərqinə varmağa məcburuq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı keçidə də baxın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/471.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.386 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.040 dəfə oxundu
2 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.504 dəfə oxundu
3 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.510 dəfə oxundu
4 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.757 dəfə oxundu
5 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.754 dəfə oxundu
6 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.965 dəfə oxundu
7 Təbbət surəsi 11.07.11 3.613 dəfə oxundu
8 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.043 dəfə oxundu
9 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.854 dəfə oxundu
10 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.391 dəfə oxundu
11 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.897 dəfə oxundu
12 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 449 dəfə oxundu
13 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 20.775 dəfə oxundu
14 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.374 dəfə oxundu
15 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.785 dəfə oxundu
16 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.721 dəfə oxundu
17 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.141 dəfə oxundu
18 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.949 dəfə oxundu
19 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.387 dəfə oxundu
20 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.741 dəfə oxundu
21 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 5.634 dəfə oxundu
22 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.476 dəfə oxundu
23 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.529 dəfə oxundu
24 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 245 dəfə oxundu
25 Adəm və İblis 05.07.09 2.496 dəfə oxundu
26 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.263 dəfə oxundu
27 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.432 dəfə oxundu
28 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.137 dəfə oxundu
29 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.697 dəfə oxundu
30 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.701 dəfə oxundu
31 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.095 dəfə oxundu
32 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.534 dəfə oxundu
33 Qureyş surəsi 28.07.12 2.635 dəfə oxundu
34 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.775 dəfə oxundu
35 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.353 dəfə oxundu
36 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 238 dəfə oxundu
37 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.107 dəfə oxundu
38 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.683 dəfə oxundu
39 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.731 dəfə oxundu
40 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.784 dəfə oxundu
41 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.987 dəfə oxundu
42 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.500 dəfə oxundu
43 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.210 dəfə oxundu
44 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.784 dəfə oxundu
45 Nas surəsi 29.07.12 5.145 dəfə oxundu
46 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 207 dəfə oxundu
47 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.649 dəfə oxundu
48 Təhrif nədir? 13.11.17 127 dəfə oxundu
49 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.286 dəfə oxundu
50 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.341 dəfə oxundu
51 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.329 dəfə oxundu
52 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.633 dəfə oxundu
53 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.245 dəfə oxundu
54 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.807 dəfə oxundu
55 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.902 dəfə oxundu
56 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.845 dəfə oxundu
57 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.870 dəfə oxundu
58 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.575 dəfə oxundu
59 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.161 dəfə oxundu
60 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 147 dəfə oxundu
61 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 15.577 dəfə oxundu
62 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.576 dəfə oxundu
63 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.018 dəfə oxundu
64 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.138 dəfə oxundu
65 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.842 dəfə oxundu
66 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.947 dəfə oxundu
67 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.655 dəfə oxundu
68 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.212 dəfə oxundu
69 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.163 dəfə oxundu
70 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.487 dəfə oxundu
71 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.104 dəfə oxundu
72 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 263 dəfə oxundu
73 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.689 dəfə oxundu
74 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.879 dəfə oxundu
75 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.001 dəfə oxundu
76 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.266 dəfə oxundu
77 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 5.032 dəfə oxundu
78 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.312 dəfə oxundu
79 Quranın ecazı 21.11.11 9.118 dəfə oxundu
80 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.598 dəfə oxundu
81 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.026 dəfə oxundu
82 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.434 dəfə oxundu
83 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 723 dəfə oxundu
84 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 218 dəfə oxundu
85 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.242 dəfə oxundu
86 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.214 dəfə oxundu
87 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.460 dəfə oxundu
88 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.193 dəfə oxundu
89 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.667 dəfə oxundu
90 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.771 dəfə oxundu
91 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.904 dəfə oxundu
92 Amənərrəsulu 03.03.12 2.178 dəfə oxundu
93 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.774 dəfə oxundu
94 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.360 dəfə oxundu
95 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.558 dəfə oxundu
96 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 186 dəfə oxundu
97 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.640 dəfə oxundu
98 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.092 dəfə oxundu
99 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.071 dəfə oxundu
100 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.704 dəfə oxundu