Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 26 Ekim 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Bəqərə surəsinin 261-ci ayəsində deyilir: “Allah öz istədiyinə qatbaqat verir”. Bunu nə cür başa düşməliyik?

Cavab: Məlumdur ki, həmin fel (şaə) heyf ki, problemə çevrilib. Hamı mənə deyir ki, bu feli təkcə sən düzgün başa düşürsən? Məgər təkcə mən düz anlasam, günah olar? Məgər mən onlar  (bu felə o cür məna verənlər) kimi olmalıyam?

Çox şükür ki, Əbu Mənsur əl-Maturidinin təfsir kitabı nəşr olundu. Həmin kitabda bu fellə əlaqədar olaraq üstünlük vermək yaxud da etmək mənaları verilib. Yəni, felin 2 mənası var.

Həqiqətən də, təfsirdə gözəl bir məna verilib. Bu mənanı verdikdə ayənin başa düşülməsində heç bir problem qalmır.

Odur ki, Bəqərə surəsinin 261-ci ayəsinin mənası belə olmalıdır: Allah istəyən (lazımi cidd-cəhdi göstərib çalışan) şəxs üçün qatbaqat artırır. Burada seçib üstünlük vermək ifadəsini də işlətmək olar. Lakin Allah bunun da qayda-qanununu qoymuşdur.

Bu ayədəki şaə felinə “Allah Öz istədiyinə” kimi bir məna verdikdə, əsl məna tamamilə itir. Bütün sistem alt-üst olur.

Qədim dövrdə bunu bilərək ediblər. Onlar qəza-qədər inancını sabit hala gətirmək üçün başqa çıxış yolu tapa bilməyiblər. Bu halda da həmin felin mənasını dəyişdiriblər.

Bu, həqiqətən də, çox ciddi bir əməliyyatdır və dövlətin əli ilə aparılıb. Belə ki, müsəlmanlar Sasanilərlə Bizanslıların ikiqütblü formada və müsəlmanların bürokratlarının olmamasından sui-istifadə etməklə birləşərək (və bürokratiyanı ələ keçirməklə) müsəlmanları necə əzdiklərini öyrənməsələr, eləcə də, o vaxt baş verənləri yaxşı-yaxşı nəzərdən keçirməsələr, dünyaya İslam naminə deyiləsi bir sözləri qalmaz. Onlar bunu etməsələr, boş-boş arada qalarlar.

Fikir verin, hazırkı dövrdə də eyni oyun davam edir. Onlar zahirən bir-birinə zidd olan qütblər kimi görünürlər. Əslində isə birləşib müsəlmanları əzirlər. Biz müsəlmanlar bunun fərqinə varmağa məcburuq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı keçidə də baxın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/471.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.373 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.652 dəfə oxundu
2 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.707 dəfə oxundu
3 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.922 dəfə oxundu
4 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.237 dəfə oxundu
5 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.793 dəfə oxundu
6 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.220 dəfə oxundu
7 Quranın ecazı 21.11.11 9.108 dəfə oxundu
8 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.591 dəfə oxundu
9 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.979 dəfə oxundu
10 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.428 dəfə oxundu
11 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 710 dəfə oxundu
12 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 197 dəfə oxundu
13 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.173 dəfə oxundu
14 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.182 dəfə oxundu
15 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.298 dəfə oxundu
16 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.122 dəfə oxundu
17 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.640 dəfə oxundu
18 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.727 dəfə oxundu
19 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.887 dəfə oxundu
20 Amənərrəsulu 03.03.12 2.095 dəfə oxundu
21 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.761 dəfə oxundu
22 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.359 dəfə oxundu
23 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.447 dəfə oxundu
24 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 154 dəfə oxundu
25 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.377 dəfə oxundu
26 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.031 dəfə oxundu
27 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.036 dəfə oxundu
28 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.701 dəfə oxundu
29 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.128 dəfə oxundu
30 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.232 dəfə oxundu
31 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.688 dəfə oxundu
32 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.637 dəfə oxundu
33 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.319 dəfə oxundu
34 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.373 dəfə oxundu
35 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.268 dəfə oxundu
36 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 51 dəfə oxundu
37 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.919 dəfə oxundu
38 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.166 dəfə oxundu
39 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.573 dəfə oxundu
40 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.576 dəfə oxundu
41 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.082 dəfə oxundu
42 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.840 dəfə oxundu
43 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.229 dəfə oxundu
44 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.191 dəfə oxundu
45 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.846 dəfə oxundu
46 Zaman nədir? 11.11.13 2.060 dəfə oxundu
47 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 513 dəfə oxundu
48 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 25 dəfə oxundu
49 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.010 dəfə oxundu
50 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.690 dəfə oxundu
51 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.695 dəfə oxundu
52 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.261 dəfə oxundu
53 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.961 dəfə oxundu
54 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.207 dəfə oxundu
55 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.761 dəfə oxundu
56 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.130 dəfə oxundu
57 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.491 dəfə oxundu
58 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.548 dəfə oxundu
59 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 896 dəfə oxundu
60 Quranın zikr olması 05.07.09 3.203 dəfə oxundu
61 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.432 dəfə oxundu
62 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.522 dəfə oxundu
63 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.041 dəfə oxundu
64 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.155 dəfə oxundu
65 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.212 dəfə oxundu
66 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.684 dəfə oxundu
67 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.532 dəfə oxundu
68 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.762 dəfə oxundu
69 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 4.023 dəfə oxundu
70 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 348 dəfə oxundu
71 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 5.483 dəfə oxundu
72 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.171 dəfə oxundu
73 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.226 dəfə oxundu
74 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.238 dəfə oxundu
75 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.884 dəfə oxundu
76 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.300 dəfə oxundu
77 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.788 dəfə oxundu
78 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 4.631 dəfə oxundu
79 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.884 dəfə oxundu
80 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.344 dəfə oxundu
81 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 260 dəfə oxundu
82 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.233 dəfə oxundu
83 Şəfaət 08.04.10 3.127 dəfə oxundu
84 Nəsx və izahı 26.05.10 3.891 dəfə oxundu
85 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.769 dəfə oxundu
86 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.083 dəfə oxundu
87 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.648 dəfə oxundu
88 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.432 dəfə oxundu
89 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.586 dəfə oxundu
90 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.642 dəfə oxundu
91 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.554 dəfə oxundu
92 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 266 dəfə oxundu
93 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.361 dəfə oxundu
94 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.211 dəfə oxundu
95 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.496 dəfə oxundu
96 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.471 dəfə oxundu
97 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.748 dəfə oxundu
98 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.749 dəfə oxundu
99 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.794 dəfə oxundu
100 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.717 dəfə oxundu