Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 26 Ekim 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Bəqərə surəsinin 261-ci ayəsində deyilir: “Allah öz istədiyinə qatbaqat verir”. Bunu nə cür başa düşməliyik?

Cavab: Məlumdur ki, həmin fel (şaə) heyf ki, problemə çevrilib. Hamı mənə deyir ki, bu feli təkcə sən düzgün başa düşürsən? Məgər təkcə mən düz anlasam, günah olar? Məgər mən onlar  (bu felə o cür məna verənlər) kimi olmalıyam?

Çox şükür ki, Əbu Mənsur əl-Maturidinin təfsir kitabı nəşr olundu. Həmin kitabda bu fellə əlaqədar olaraq üstünlük vermək yaxud da etmək mənaları verilib. Yəni, felin 2 mənası var.

Həqiqətən də, təfsirdə gözəl bir məna verilib. Bu mənanı verdikdə ayənin başa düşülməsində heç bir problem qalmır.

Odur ki, Bəqərə surəsinin 261-ci ayəsinin mənası belə olmalıdır: Allah istəyən (lazımi cidd-cəhdi göstərib çalışan) şəxs üçün qatbaqat artırır. Burada seçib üstünlük vermək ifadəsini də işlətmək olar. Lakin Allah bunun da qayda-qanununu qoymuşdur.

Bu ayədəki şaə felinə “Allah Öz istədiyinə” kimi bir məna verdikdə, əsl məna tamamilə itir. Bütün sistem alt-üst olur.

Qədim dövrdə bunu bilərək ediblər. Onlar qəza-qədər inancını sabit hala gətirmək üçün başqa çıxış yolu tapa bilməyiblər. Bu halda da həmin felin mənasını dəyişdiriblər.

Bu, həqiqətən də, çox ciddi bir əməliyyatdır və dövlətin əli ilə aparılıb. Belə ki, müsəlmanlar Sasanilərlə Bizanslıların ikiqütblü formada və müsəlmanların bürokratlarının olmamasından sui-istifadə etməklə birləşərək (və bürokratiyanı ələ keçirməklə) müsəlmanları necə əzdiklərini öyrənməsələr, eləcə də, o vaxt baş verənləri yaxşı-yaxşı nəzərdən keçirməsələr, dünyaya İslam naminə deyiləsi bir sözləri qalmaz. Onlar bunu etməsələr, boş-boş arada qalarlar.

Fikir verin, hazırkı dövrdə də eyni oyun davam edir. Onlar zahirən bir-birinə zidd olan qütblər kimi görünürlər. Əslində isə birləşib müsəlmanları əzirlər. Biz müsəlmanlar bunun fərqinə varmağa məcburuq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı keçidə də baxın:

http://www.muselmanlar.com/dusunce-sahesi/471.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.371 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.076 dəfə oxundu
2 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.664 dəfə oxundu
3 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.618 dəfə oxundu
4 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.762 dəfə oxundu
5 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.145 dəfə oxundu
6 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.185 dəfə oxundu
7 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.166 dəfə oxundu
8 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.769 dəfə oxundu
9 Nas surəsi 29.07.12 4.871 dəfə oxundu
10 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 168 dəfə oxundu
11 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.608 dəfə oxundu
12 Təhrif nədir? 13.11.17 99 dəfə oxundu
13 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.218 dəfə oxundu
14 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.316 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.305 dəfə oxundu
16 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.509 dəfə oxundu
17 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.173 dəfə oxundu
18 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.780 dəfə oxundu
19 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.873 dəfə oxundu
20 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.827 dəfə oxundu
21 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.853 dəfə oxundu
22 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.548 dəfə oxundu
23 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.152 dəfə oxundu
24 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 135 dəfə oxundu
25 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 14.279 dəfə oxundu
26 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.520 dəfə oxundu
27 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.933 dəfə oxundu
28 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.975 dəfə oxundu
29 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.830 dəfə oxundu
30 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.918 dəfə oxundu
31 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.643 dəfə oxundu
32 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.178 dəfə oxundu
33 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.084 dəfə oxundu
34 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.467 dəfə oxundu
35 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.075 dəfə oxundu
36 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 229 dəfə oxundu
37 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.642 dəfə oxundu
38 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.670 dəfə oxundu
39 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.894 dəfə oxundu
40 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.233 dəfə oxundu
41 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.706 dəfə oxundu
42 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.176 dəfə oxundu
43 Quranın ecazı 21.11.11 9.106 dəfə oxundu
44 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.587 dəfə oxundu
45 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.967 dəfə oxundu
46 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.423 dəfə oxundu
47 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 709 dəfə oxundu
48 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 185 dəfə oxundu
49 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.151 dəfə oxundu
50 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.171 dəfə oxundu
51 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.248 dəfə oxundu
52 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.082 dəfə oxundu
53 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.639 dəfə oxundu
54 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.711 dəfə oxundu
55 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.882 dəfə oxundu
56 Amənərrəsulu 03.03.12 2.076 dəfə oxundu
57 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.758 dəfə oxundu
58 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.354 dəfə oxundu
59 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.422 dəfə oxundu
60 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 118 dəfə oxundu
61 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.271 dəfə oxundu
62 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.023 dəfə oxundu
63 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.022 dəfə oxundu
64 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.701 dəfə oxundu
65 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.086 dəfə oxundu
66 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.217 dəfə oxundu
67 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.687 dəfə oxundu
68 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.634 dəfə oxundu
69 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.290 dəfə oxundu
70 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.371 dəfə oxundu
71 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.189 dəfə oxundu
72 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.890 dəfə oxundu
73 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.158 dəfə oxundu
74 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.565 dəfə oxundu
75 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.576 dəfə oxundu
76 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.078 dəfə oxundu
77 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.836 dəfə oxundu
78 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.223 dəfə oxundu
79 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.178 dəfə oxundu
80 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.833 dəfə oxundu
81 Zaman nədir? 11.11.13 2.046 dəfə oxundu
82 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 505 dəfə oxundu
83 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.006 dəfə oxundu
84 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.574 dəfə oxundu
85 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.669 dəfə oxundu
86 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.237 dəfə oxundu
87 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.953 dəfə oxundu
88 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.191 dəfə oxundu
89 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.759 dəfə oxundu
90 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.121 dəfə oxundu
91 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.489 dəfə oxundu
92 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.547 dəfə oxundu
93 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 882 dəfə oxundu
94 Quranın zikr olması 05.07.09 3.198 dəfə oxundu
95 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.430 dəfə oxundu
96 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.521 dəfə oxundu
97 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.038 dəfə oxundu
98 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.148 dəfə oxundu
99 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.207 dəfə oxundu
100 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.663 dəfə oxundu