İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər?
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 08 Ağustos 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Məlumdur ki, əqidə-iman məsələlərində heç kəsi nəyə isə məcbur etmək olmaz. Bəs ibadət? Kimə isə zorla ibadət etdirmək olar?

Cavab: Din sahəsində heç bir formada məcburiyyət ola bilməz. Əlbəttə ki, insanlara zorla bəzi işləri gördürmək olar; biz buna gündəlik həyatda da tez-tez şahid oluruq. Bütün bunlar insanlararası münasibətlərdən asılıdır. Əksinə, Allahla insanın münasibətləri baxımından deyil.

İnsanlara təzyiq göstərmək və güc tətbiq etmək yoluyla nəsə etdirmək mümkündür. Hətta Əmmar ibn Yasirə belə, zorla Allaha inanmadığını dedirtmişdilər.

İbadətdə isə məcburiyyət yoxdur. Ola bilməz. Eynilə iman-əqidə məsələsində olduğu kimi, burada da məcbur etmə-zorlamadan söhbət gedə bilməz.

Bunun səbəbini belə izah etmək olar: İman nə qədər qəlbdədirsə, ibadət də qəlbdən gələn bir şeydir. Bunların arasında sıx bir əlaqə var. İbadətdə niyyət lazımdır. Bir insan bir ibadəti imanının bir təzahürü olaraq yerinə yetirmirsə, bunun mənası yoxdur.

Quranda münafiqlərlə əlaqədar olaraq deyilir:

“Münafiqlər həqiqətən də, Allahı aldatmağa çalışırlar. Halbuki (Allah) onları aldadır. Onlar namaza durarkən könülsüz qalxar, özlərini camaata göstərər və Allahı olduqca az yad edərlər.” (Nisa, 4/142)

Münafiqlər peyğəmbərimizin (s. a. v.) dövründə müharibəyə də gediblər. Lakin əslində niyyətləri bu olmayıb. Belə insanlar özlərini insanlara göstərmək üçün namaz qılırlar. Tək qaldıqda isə namaz qılmaq ağıllarına belə gəlmir.

Nəticə olaraq, iman və ibadət məsələlərində məcburiyyət ola bilməz.

Bu məsələyə dair ətraflı məlumat almaq üçün aşağıdakı keçidlərə də nəzər yetirin:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/5108.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4160.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4732.html

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.406 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 983 dəfə oxundu
2 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.903 dəfə oxundu
3 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.439 dəfə oxundu
4 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.164 dəfə oxundu
5 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.363 dəfə oxundu
6 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 926 dəfə oxundu
7 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 506 dəfə oxundu
8 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 166 dəfə oxundu
9 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.067 dəfə oxundu
10 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 16.429 dəfə oxundu
11 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.126 dəfə oxundu
12 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.800 dəfə oxundu
13 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.424 dəfə oxundu
14 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.182 dəfə oxundu
15 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 408 dəfə oxundu
16 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 156 dəfə oxundu
17 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.816 dəfə oxundu
18 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.867 dəfə oxundu
19 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.113 dəfə oxundu
20 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.853 dəfə oxundu
21 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.405 dəfə oxundu
22 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 985 dəfə oxundu
23 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 371 dəfə oxundu
24 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 322 dəfə oxundu
25 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.805 dəfə oxundu
26 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.883 dəfə oxundu
27 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.631 dəfə oxundu
28 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.360 dəfə oxundu
29 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.739 dəfə oxundu
30 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.924 dəfə oxundu
31 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 479 dəfə oxundu
32 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 93 dəfə oxundu
33 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.377 dəfə oxundu
34 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.252 dəfə oxundu
35 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.829 dəfə oxundu
36 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.506 dəfə oxundu
37 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.127 dəfə oxundu
38 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 944 dəfə oxundu
39 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 555 dəfə oxundu
40 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 58 dəfə oxundu
41 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.131 dəfə oxundu
42 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.580 dəfə oxundu
43 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.596 dəfə oxundu
44 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.789 dəfə oxundu
45 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 777 dəfə oxundu
46 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.025 dəfə oxundu
47 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.362 dəfə oxundu
48 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 162 dəfə oxundu
49 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 2.044 dəfə oxundu
50 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.382 dəfə oxundu
51 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.171 dəfə oxundu
52 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.789 dəfə oxundu
53 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.034 dəfə oxundu
54 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.479 dəfə oxundu
55 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 405 dəfə oxundu
56 Hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 240 dəfə oxundu
57 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.630 dəfə oxundu
58 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.173 dəfə oxundu
59 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.327 dəfə oxundu
60 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.084 dəfə oxundu
61 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.333 dəfə oxundu
62 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.254 dəfə oxundu
63 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 288 dəfə oxundu
64 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 187 dəfə oxundu
65 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.568 dəfə oxundu
66 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.736 dəfə oxundu
67 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.998 dəfə oxundu
68 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.406 dəfə oxundu
69 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.484 dəfə oxundu
70 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 698 dəfə oxundu
71 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 459 dəfə oxundu
72 “Sənin yanına gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 19.07.19 181 dəfə oxundu
73 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.131 dəfə oxundu
74 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
75 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.700 dəfə oxundu
76 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 5.019 dəfə oxundu
77 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.429 dəfə oxundu
78 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.120 dəfə oxundu
79 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 575 dəfə oxundu
80 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 538 dəfə oxundu
81 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.142 dəfə oxundu
82 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.208 dəfə oxundu
83 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.662 dəfə oxundu
84 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.603 dəfə oxundu
85 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.857 dəfə oxundu
86 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.229 dəfə oxundu
87 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 873 dəfə oxundu
88 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 559 dəfə oxundu
89 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 766 dəfə oxundu
90 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 620 dəfə oxundu
91 Şirk və küfr 14.07.11 3.657 dəfə oxundu
92 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.857 dəfə oxundu
93 Zaman nədir? 11.11.13 2.134 dəfə oxundu
94 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.218 dəfə oxundu
95 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 665 dəfə oxundu
96 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 245 dəfə oxundu
97 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.849 dəfə oxundu
98 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.564 dəfə oxundu
99 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 7.034 dəfə oxundu
100 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 863 dəfə oxundu