İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər?
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 08 Ağustos 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Məlumdur ki, əqidə-iman məsələlərində heç kəsi nəyə isə məcbur etmək olmaz. Bəs ibadət? Kimə isə zorla ibadət etdirmək olar?

Cavab: Din sahəsində heç bir formada məcburiyyət ola bilməz. Əlbəttə ki, insanlara zorla bəzi işləri gördürmək olar; biz buna gündəlik həyatda da tez-tez şahid oluruq. Bütün bunlar insanlararası münasibətlərdən asılıdır. Əksinə, Allahla insanın münasibətləri baxımından deyil.

İnsanlara təzyiq göstərmək və güc tətbiq etmək yoluyla nəsə etdirmək mümkündür. Hətta Əmmar ibn Yasirə belə, zorla Allaha inanmadığını dedirtmişdilər.

İbadətdə isə məcburiyyət yoxdur. Ola bilməz. Eynilə iman-əqidə məsələsində olduğu kimi, burada da məcbur etmə-zorlamadan söhbət gedə bilməz.

Bunun səbəbini belə izah etmək olar: İman nə qədər qəlbdədirsə, ibadət də qəlbdən gələn bir şeydir. Bunların arasında sıx bir əlaqə var. İbadətdə niyyət lazımdır. Bir insan bir ibadəti imanının bir təzahürü olaraq yerinə yetirmirsə, bunun mənası yoxdur.

Quranda münafiqlərlə əlaqədar olaraq deyilir:

“Münafiqlər həqiqətən də, Allahı aldatmağa çalışırlar. Halbuki (Allah) onları aldadır. Onlar namaza durarkən könülsüz qalxar, özlərini camaata göstərər və Allahı olduqca az yad edərlər.” (Nisa, 4/142)

Münafiqlər peyğəmbərimizin (s. a. v.) dövründə müharibəyə də gediblər. Lakin əslində niyyətləri bu olmayıb. Belə insanlar özlərini insanlara göstərmək üçün namaz qılırlar. Tək qaldıqda isə namaz qılmaq ağıllarına belə gəlmir.

Nəticə olaraq, iman və ibadət məsələlərində məcburiyyət ola bilməz.

Bu məsələyə dair ətraflı məlumat almaq üçün aşağıdakı keçidlərə də nəzər yetirin:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/5108.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4160.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/4732.html

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.403 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.788 dəfə oxundu
2 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.776 dəfə oxundu
3 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.104 dəfə oxundu
4 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.813 dəfə oxundu
5 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.398 dəfə oxundu
6 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 982 dəfə oxundu
7 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 361 dəfə oxundu
8 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 303 dəfə oxundu
9 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.784 dəfə oxundu
10 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.881 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.286 dəfə oxundu
12 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.356 dəfə oxundu
13 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.731 dəfə oxundu
14 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.845 dəfə oxundu
15 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 478 dəfə oxundu
16 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 90 dəfə oxundu
17 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.369 dəfə oxundu
18 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.207 dəfə oxundu
19 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.826 dəfə oxundu
20 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.479 dəfə oxundu
21 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.106 dəfə oxundu
22 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 937 dəfə oxundu
23 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 541 dəfə oxundu
24 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 52 dəfə oxundu
25 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.126 dəfə oxundu
26 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.540 dəfə oxundu
27 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.593 dəfə oxundu
28 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.754 dəfə oxundu
29 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 763 dəfə oxundu
30 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.022 dəfə oxundu
31 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.162 dəfə oxundu
32 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 122 dəfə oxundu
33 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.979 dəfə oxundu
34 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.263 dəfə oxundu
35 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.162 dəfə oxundu
36 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.776 dəfə oxundu
37 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.033 dəfə oxundu
38 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.393 dəfə oxundu
39 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 391 dəfə oxundu
40 Etiqadda hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 134 dəfə oxundu
41 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.607 dəfə oxundu
42 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.165 dəfə oxundu
43 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.305 dəfə oxundu
44 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.081 dəfə oxundu
45 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.310 dəfə oxundu
46 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.186 dəfə oxundu
47 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 282 dəfə oxundu
48 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 69 dəfə oxundu
49 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.556 dəfə oxundu
50 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.716 dəfə oxundu
51 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.989 dəfə oxundu
52 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.403 dəfə oxundu
53 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.477 dəfə oxundu
54 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 685 dəfə oxundu
55 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 452 dəfə oxundu
56 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.072 dəfə oxundu
57 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
58 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.604 dəfə oxundu
59 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 4.116 dəfə oxundu
60 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.417 dəfə oxundu
61 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.104 dəfə oxundu
62 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 571 dəfə oxundu
63 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 537 dəfə oxundu
64 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.136 dəfə oxundu
65 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.205 dəfə oxundu
66 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.657 dəfə oxundu
67 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.547 dəfə oxundu
68 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.819 dəfə oxundu
69 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.226 dəfə oxundu
70 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 834 dəfə oxundu
71 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 551 dəfə oxundu
72 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 758 dəfə oxundu
73 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 608 dəfə oxundu
74 Şirk və küfr 14.07.11 3.606 dəfə oxundu
75 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.854 dəfə oxundu
76 Zaman nədir? 11.11.13 2.117 dəfə oxundu
77 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.210 dəfə oxundu
78 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 660 dəfə oxundu
79 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 235 dəfə oxundu
80 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.809 dəfə oxundu
81 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.548 dəfə oxundu
82 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.895 dəfə oxundu
83 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 857 dəfə oxundu
84 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.601 dəfə oxundu
85 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.564 dəfə oxundu
86 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 623 dəfə oxundu
87 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 275 dəfə oxundu
88 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.683 dəfə oxundu
89 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.848 dəfə oxundu
90 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.422 dəfə oxundu
91 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 764 dəfə oxundu
92 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.040 dəfə oxundu
93 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 836 dəfə oxundu
94 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 641 dəfə oxundu
95 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 92 dəfə oxundu
96 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.578 dəfə oxundu
97 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.586 dəfə oxundu
98 Allah haradadır? 10.08.11 4.357 dəfə oxundu
99 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.368 dəfə oxundu
100 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.759 dəfə oxundu