Müselmanlar
2013-cü ildə Ramazan ayı nə vaxt başlayır?

2013-cü ildə Ramazan ayı nə vaxt başlayır?

Sual: Ramazanın başlanması və bitməsi hesabla təyin edilir, yoxsa hilalın görülməsilə? Bu halda 2013-cü ildə Ramazan ayı hansı günə təsadüf edir/nə vaxt başlayır?

Cavab: Dini günlər hesabla müəyyən edilir. Allah Təala belə buyurur:

“Ay və Günəş, bir hesaba bağlıdır.” (Rəhman, 55/5)

“Günəşi ziya, Ayı nur edən Odur. İllərin sayını və hesabı biləsiniz deyə ziyaya enmə yerləri təyin etmişdir. Allah bunları, doğrunu göstərən şəkildə yaratmış və ayələrinə bilən bir cəmiyyət üçün təfsilatlı/izahat vermişdir. (Yunus, 10/5)

Ziya Günəş şüası; nur da insanı narahat etməyən işıqdır. Günəşin özünü görə bilmərik; bizim Günəş dediyimiz ondan gələn şüalardır.

Ayı da görə bilmərik. Bizim üçün Ay ona enən Günəş şüalarının bizə əks olunan qismidir. Əks olunmadakı daralma və genişlənməyə əsasən ona; hilal, yarım ay və dolunay deyirik. Bununla əlaqədar ayələrdən biri budur:

“Aya (ziyanın) enmə yerləri üçün ölçü qoyduq; nəticədə quru xurma budağı kimi olur.” (Yasin 36/39)

 “Qəməri ayın ilk günü günəşin batmasından sonra batışı müşahidə olunan hilalı təqib edən/izləyən gündür.”

O ay Ramazan isə onu oruclu keçirmək lazımdır. Allah Təala belə buyurur:

“…Sizdən kim Ramazana yetişərsə, onu oruclu keçirsin…” (Bəqərə 2/185)

Yuxarıdakı ayələrə əsasən qəməri aylar hesabla müəyyən olunmalıdır. Ancaq Nəbimiz Muhəmməd (s.a.v.) yanında bu hesablamanı yerinə yetirə biləcək heç kim olmadığı üçün belə demişdi:

“Biz ümmi bir cəmiyyətik: yazı yazmağı, hesablamanı bilmirik.”

Sonra 10 barmağını üç dəfə açıb üçüncüsündə baş barmağını qatlayaraq “ay: belə, belə və belədir” demiş (29 günə işarə vurmuşdur), arxasından, “ay: belə, belə və belədir”, demiş, 30 günü nəzərdə tutmuşdu. (Müslim, Siyam, 1080)

Beləliklə o, işarə diliylə qəməri ayın 29 gündən az, 30 dan çox olmayacağını bildirmişdir. Rəsulullahın (s.a.v.) bir sözü də belədir:

“Hilalı görəndə oruc tutun, təkrar görəndə orucu buraxın, hava buludlu olarsa, ayı otuza tamamlayın.” (Müslim, Siyam, 1081)

Hesablamada mütəxəssis olmadığı vaxt tək çıxış yolu hilalı gözlə müşahidə etmək idi. Nəbimiz Muhəmməd (s.a.v.) də bu cür demiş və bu cür hərəkət etmişdir. Artıq mütəxəssislərimiz olduğu üçün bir yeri əsas mərkəz kimi götürüb Quranın əmr etdiyi hesabı tətbiq etmək lazımdır.

Oruca ikinci fəcrin doğmasıyla başladığımız üçün Ümmül-Qura ((“ Ümmül-Qura”- Ərəb dilində “şəhərlərin anası” deməkdir.)) olan Məkkəni mərkəz təyin etməliyik. Məkkədə ikinci fəcr doğana qədər Dünyanın hər hansı bir yerində Günəşin batmasından sonra batmaqda olan hilalın görülməsilə bərabər yeni qəməri ayı başladılmalıdır.

Hesabla əməl etmək qütb bölgəsində yaşayan müsəlmanlar üçün də bir məcburiyyətdir. Çünki orada bəzi vaxtlarda Günəş doğmur, bəzən də batmır. Günəşin batmadığı vaxtlarda hilalı görmək mümkün deyildir.

Quran-Sünnə bütövlüyü bizim hesablamanı əsas götürməyimizi vacib edir. Belə olduğu təqdirdə hər yerdə eyni gündə oruca başlamaq və eyni gündə bayram etmək imkanını əldə edərik.

Astronom Professor Adnan Ökten Bəyin təsbitlərinə əsasən Ayın insan gözü ilə görülə bilməsi üçün müəyyən edilən Günəşdən 8° uzaq olma və üfüqdən də 5° yüksəklikdə olma şərti 8 iyul 2013 tarixi Cənubi Amerikanın qərb sahillərində ortaya çıxacağı üçün 09 iyul 2013 çərşənbə axşamı Ramazanın ilk günüdür.

Bayram hilalı 7 avqustda Afrikanın cənubunda görüləcəkdir. Madaqaskarda yaşayanlar axşam Günəşin batmasından sonra batan hilalı görə biləcəkləri üçün 8 avqust Cümə axşamı günü Ramazan Bayramıdır.

Heç bir ayədə hilalın müşahidə edilməsi əmr edilməmiş və insanlar hesaba yönləndirilmişdir. Hesablama apara bilən insanların olmadığı dövrdə Peyğəmbərimizin tək çıxış yolu olaraq tətbiq etdiyi hilalın çılpaq gözlə görülməsi məsələsini tək əmr kimi başa düşmək qəbuledilməzdir.

MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır (ilahiyyat elmləri doktoru, professor), “2013 Yılı Ramazan ve Bayram Hilalı Tesbiti”, Kitap ve Hikmet Jurnalı, 1-ci il, nömrə 2, 2013 iyul-sentyabr 2013 s. 14-16.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Bizi izləyin