Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar?
Müsəlmanlar > Faiz və kredit > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 16 Mayıs 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Banklarla iş görmək – onlarla işləmək məsələsinə dair məsləhətiniz nədir? Hansı banklarla işləmək olar? Hansıları ilə olmaz? Ümumiyyətlə bankların göstərdikləri xidmətlərdən itifadə etmək dini cəhətdən nə dərəcədə düzgündür?

Cavab: Hər şeydən əvvəl qeyd edim ki, banklarla işləmək və ya onlarla iş görmək ayrı bir məsələdir. Banklar əsasən 2 fərqli iş görürlər: 1) Kredit əməliyyatları; 2) Bank xidmətləri.

Mən bundan əvvəlki dərsdə bankların faizli əməliyyatlarından danışdım. Bu, tamamilə fərqli bir məsələdir.

Bankların göstərdiyi xidmətlərə ehtiyacı olmayan heç bir iqtisadi sistem yoxdur. Odur ki, hansı bank olursa olsun, onun bank xidmətlərindən istifadə etmək olar. Bunda dini cəhətdən bir qəbahət yoxdur. Əgər bir nəfər bəzi pis hərəkətlərə yol verirsə, onu cəmiyyətdən kənarlaşdırıb atmaq olmaz. Təbii ki, yaxşı işlərində onun yanında olmaq olar. Banklar da belədir. Əsas olan pis və səhv işlərdə əməkdaşlıq etməməkdir.

Çek, həvalə-pul transferi, əmanət, EFT və sairə kimi əməliyyatlar bank xidmətlərindən bəziləridir. Banklar bu xidmətlərin müqabilində faiz almırlar; xidmət haqqı-komissiya məbləği alırlar. Buna görə də bu xidmətlərdən istifadə məsələsində bir eyib yoxdur.

İslam tarixinə nəzər saldıqda görürük ki, bank xidmətləri sahəsində xeyli inkişaf etmiş məqamlar var. Belə ki, mən bundan bir müddət əvvəl müasir bank xidmətləri ilə İslam hüququndakı bank işi məsələlərini müqayisə etdim və ikincinin birinciyə nəzərən çox mütərəqqi məqamlar ehtiva etdiyinə şahid oldum. Bizim iqtisadi terminlərimiz olan qərz Qərb dünyasında kredit, həvalə aval, əqd isə akt olub. Yəni,bu terminlər  bizdən onlara bu formada keçib. Qərb dünyasında işlədilən iqtisadi terminlərin etimologiyasına baxsanız, özünüz də buna şahid olarsınız.

Nəticə olaraq, bir daha deyim ki, bank xidmətlərinə hər bir iqtisadi sistemdə ehtiyac vardır və bunlar olmadan işlərinizi görə bilməzsiniz.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.561 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.822 dəfə oxundu
2 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.564 dəfə oxundu
3 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.549 dəfə oxundu
4 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.356 dəfə oxundu
5 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 2.056 dəfə oxundu
6 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.680 dəfə oxundu
7 İpoteka ilə ev almaq olarmı? 08.04.19 283 dəfə oxundu
8 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.570 dəfə oxundu
9 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.980 dəfə oxundu
10 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.703 dəfə oxundu
11 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.674 dəfə oxundu
12 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.846 dəfə oxundu
13 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.430 dəfə oxundu
14 İnternet klub 26.06.09 2.638 dəfə oxundu
15 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.564 dəfə oxundu
16 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.478 dəfə oxundu
17 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.517 dəfə oxundu
18 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.866 dəfə oxundu
19 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.176 dəfə oxundu
20 Çayxana və kafe 26.06.09 3.086 dəfə oxundu
21 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.336 dəfə oxundu
22 Ətriyyat al-veri 24.01.11 2.002 dəfə oxundu
23 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.885 dəfə oxundu
24 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.281 dəfə oxundu
25 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.254 dəfə oxundu
26 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.491 dəfə oxundu
27 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.090 dəfə oxundu
28 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.297 dəfə oxundu
29 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.203 dəfə oxundu
30 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.408 dəfə oxundu
31 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.335 dəfə oxundu
32 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.715 dəfə oxundu
33 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.259 dəfə oxundu
34 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.505 dəfə oxundu
35 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.525 dəfə oxundu
36 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.739 dəfə oxundu
37 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.561 dəfə oxundu
38 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.564 dəfə oxundu
39 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.192 dəfə oxundu
40 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.040 dəfə oxundu
41 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.740 dəfə oxundu
42 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.247 dəfə oxundu
43 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.816 dəfə oxundu
44 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.232 dəfə oxundu
45 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.957 dəfə oxundu
46 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.021 dəfə oxundu
47 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.515 dəfə oxundu
48 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.251 dəfə oxundu
49 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.309 dəfə oxundu
50 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.572 dəfə oxundu
51 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.179 dəfə oxundu
52 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.903 dəfə oxundu
53 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 4.034 dəfə oxundu
54 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.483 dəfə oxundu
55 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.787 dəfə oxundu
56 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 848 dəfə oxundu
57 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.130 dəfə oxundu
58 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.665 dəfə oxundu
59 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.875 dəfə oxundu
60 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.686 dəfə oxundu
61 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.045 dəfə oxundu
62 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.881 dəfə oxundu
63 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.752 dəfə oxundu
64 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.660 dəfə oxundu
65 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.719 dəfə oxundu
66 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.720 dəfə oxundu
67 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.554 dəfə oxundu
68 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.448 dəfə oxundu
69 Komissiya haqqı 29.06.09 1.803 dəfə oxundu
70 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 2.114 dəfə oxundu
71 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.434 dəfə oxundu
72 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.982 dəfə oxundu
73 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.830 dəfə oxundu
74 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.316 dəfə oxundu
75 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 835 dəfə oxundu
76 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.895 dəfə oxundu
77 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.468 dəfə oxundu
78 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.166 dəfə oxundu
79 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.816 dəfə oxundu
80 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.111 dəfə oxundu
81 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.382 dəfə oxundu
82 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudurmu? 19.10.16 825 dəfə oxundu
83 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 7.306 dəfə oxundu
84 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.875 dəfə oxundu
85 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.668 dəfə oxundu
86 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.611 dəfə oxundu
87 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.631 dəfə oxundu
88 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.322 dəfə oxundu
89 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 130 dəfə oxundu
90 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.120 dəfə oxundu
91 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.993 dəfə oxundu
92 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.758 dəfə oxundu
93 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.411 dəfə oxundu
94 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 2.010 dəfə oxundu
95 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.480 dəfə oxundu
96 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 130 dəfə oxundu
97 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.886 dəfə oxundu
98 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 2.014 dəfə oxundu
99 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.337 dəfə oxundu
100 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.652 dəfə oxundu