Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar?
Müsəlmanlar > Faiz və kredit > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 16 Mayıs 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Banklarla iş görmək – onlarla işləmək məsələsinə dair məsləhətiniz nədir? Hansı banklarla işləmək olar? Hansıları ilə olmaz? Ümumiyyətlə bankların göstərdikləri xidmətlərdən itifadə etmək dini cəhətdən nə dərəcədə düzgündür?

Cavab: Hər şeydən əvvəl qeyd edim ki, banklarla işləmək və ya onlarla iş görmək ayrı bir məsələdir. Banklar əsasən 2 fərqli iş görürlər: 1) Kredit əməliyyatları; 2) Bank xidmətləri.

Mən bundan əvvəlki dərsdə bankların faizli əməliyyatlarından danışdım. Bu, tamamilə fərqli bir məsələdir.

Bankların göstərdiyi xidmətlərə ehtiyacı olmayan heç bir iqtisadi sistem yoxdur. Odur ki, hansı bank olursa olsun, onun bank xidmətlərindən istifadə etmək olar. Bunda dini cəhətdən bir qəbahət yoxdur. Əgər bir nəfər bəzi pis hərəkətlərə yol verirsə, onu cəmiyyətdən kənarlaşdırıb atmaq olmaz. Təbii ki, yaxşı işlərində onun yanında olmaq olar. Banklar da belədir. Əsas olan pis və səhv işlərdə əməkdaşlıq etməməkdir.

Çek, həvalə-pul transferi, əmanət, EFT və sairə kimi əməliyyatlar bank xidmətlərindən bəziləridir. Banklar bu xidmətlərin müqabilində faiz almırlar; xidmət haqqı-komissiya məbləği alırlar. Buna görə də bu xidmətlərdən istifadə məsələsində bir eyib yoxdur.

İslam tarixinə nəzər saldıqda görürük ki, bank xidmətləri sahəsində xeyli inkişaf etmiş məqamlar var. Belə ki, mən bundan bir müddət əvvəl müasir bank xidmətləri ilə İslam hüququndakı bank işi məsələlərini müqayisə etdim və ikincinin birinciyə nəzərən çox mütərəqqi məqamlar ehtiva etdiyinə şahid oldum. Bizim iqtisadi terminlərimiz olan qərz Qərb dünyasında kredit, həvalə aval, əqd isə akt olub. Yəni,bu terminlər  bizdən onlara bu formada keçib. Qərb dünyasında işlədilən iqtisadi terminlərin etimologiyasına baxsanız, özünüz də buna şahid olarsınız.

Nəticə olaraq, bir daha deyim ki, bank xidmətlərinə hər bir iqtisadi sistemdə ehtiyac vardır və bunlar olmadan işlərinizi görə bilməzsiniz.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.548 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.697 dəfə oxundu
2 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.250 dəfə oxundu
3 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.501 dəfə oxundu
4 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.517 dəfə oxundu
5 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.728 dəfə oxundu
6 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.548 dəfə oxundu
7 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.477 dəfə oxundu
8 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.186 dəfə oxundu
9 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.037 dəfə oxundu
10 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.739 dəfə oxundu
11 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.179 dəfə oxundu
12 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.810 dəfə oxundu
13 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.218 dəfə oxundu
14 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.923 dəfə oxundu
15 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.019 dəfə oxundu
16 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.514 dəfə oxundu
17 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.226 dəfə oxundu
18 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.306 dəfə oxundu
19 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.565 dəfə oxundu
20 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.168 dəfə oxundu
21 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.898 dəfə oxundu
22 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 4.011 dəfə oxundu
23 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.479 dəfə oxundu
24 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.526 dəfə oxundu
25 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 803 dəfə oxundu
26 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.124 dəfə oxundu
27 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.660 dəfə oxundu
28 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.858 dəfə oxundu
29 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.636 dəfə oxundu
30 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.045 dəfə oxundu
31 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.879 dəfə oxundu
32 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.745 dəfə oxundu
33 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.658 dəfə oxundu
34 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.708 dəfə oxundu
35 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.714 dəfə oxundu
36 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.548 dəfə oxundu
37 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.437 dəfə oxundu
38 Komissiya haqqı 29.06.09 1.792 dəfə oxundu
39 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 2.085 dəfə oxundu
40 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.417 dəfə oxundu
41 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.978 dəfə oxundu
42 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.820 dəfə oxundu
43 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.311 dəfə oxundu
44 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 830 dəfə oxundu
45 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.890 dəfə oxundu
46 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.468 dəfə oxundu
47 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.157 dəfə oxundu
48 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.812 dəfə oxundu
49 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.057 dəfə oxundu
50 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.380 dəfə oxundu
51 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 775 dəfə oxundu
52 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 7.188 dəfə oxundu
53 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.820 dəfə oxundu
54 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.666 dəfə oxundu
55 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.600 dəfə oxundu
56 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.619 dəfə oxundu
57 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.319 dəfə oxundu
58 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 104 dəfə oxundu
59 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.117 dəfə oxundu
60 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.985 dəfə oxundu
61 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.751 dəfə oxundu
62 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.341 dəfə oxundu
63 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 2.001 dəfə oxundu
64 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.474 dəfə oxundu
65 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 127 dəfə oxundu
66 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.881 dəfə oxundu
67 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.994 dəfə oxundu
68 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.323 dəfə oxundu
69 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.645 dəfə oxundu
70 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.167 dəfə oxundu
71 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.144 dəfə oxundu
72 Dövlətin iqtisad üçün Avropa şirkətlərindən məsləhətçi alması doğrudurmu? 26.10.18 48 dəfə oxundu
73 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.814 dəfə oxundu
74 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.564 dəfə oxundu
75 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.545 dəfə oxundu
76 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.341 dəfə oxundu
77 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 2.020 dəfə oxundu
78 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.645 dəfə oxundu
79 İpoteka ilə ev almaq olarmı? 08.04.19 239 dəfə oxundu
80 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.560 dəfə oxundu
81 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.967 dəfə oxundu
82 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.691 dəfə oxundu
83 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.666 dəfə oxundu
84 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.832 dəfə oxundu
85 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.427 dəfə oxundu
86 İnternet klub 26.06.09 2.618 dəfə oxundu
87 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.562 dəfə oxundu
88 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.470 dəfə oxundu
89 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.516 dəfə oxundu
90 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.848 dəfə oxundu
91 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.176 dəfə oxundu
92 Çayxana və kafe 26.06.09 3.058 dəfə oxundu
93 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.315 dəfə oxundu
94 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.994 dəfə oxundu
95 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.871 dəfə oxundu
96 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.279 dəfə oxundu
97 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.253 dəfə oxundu
98 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.480 dəfə oxundu
99 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.074 dəfə oxundu
100 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.267 dəfə oxundu