Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar?
Müsəlmanlar > Faiz və kredit > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 16 Mayıs 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Banklarla iş görmək – onlarla işləmək məsələsinə dair məsləhətiniz nədir? Hansı banklarla işləmək olar? Hansıları ilə olmaz? Ümumiyyətlə bankların göstərdikləri xidmətlərdən itifadə etmək dini cəhətdən nə dərəcədə düzgündür?

Cavab: Hər şeydən əvvəl qeyd edim ki, banklarla işləmək və ya onlarla iş görmək ayrı bir məsələdir. Banklar əsasən 2 fərqli iş görürlər: 1) Kredit əməliyyatları; 2) Bank xidmətləri.

Mən bundan əvvəlki dərsdə bankların faizli əməliyyatlarından danışdım. Bu, tamamilə fərqli bir məsələdir.

Bankların göstərdiyi xidmətlərə ehtiyacı olmayan heç bir iqtisadi sistem yoxdur. Odur ki, hansı bank olursa olsun, onun bank xidmətlərindən istifadə etmək olar. Bunda dini cəhətdən bir qəbahət yoxdur. Əgər bir nəfər bəzi pis hərəkətlərə yol verirsə, onu cəmiyyətdən kənarlaşdırıb atmaq olmaz. Təbii ki, yaxşı işlərində onun yanında olmaq olar. Banklar da belədir. Əsas olan pis və səhv işlərdə əməkdaşlıq etməməkdir.

Çek, həvalə-pul transferi, əmanət, EFT və sairə kimi əməliyyatlar bank xidmətlərindən bəziləridir. Banklar bu xidmətlərin müqabilində faiz almırlar; xidmət haqqı-komissiya məbləği alırlar. Buna görə də bu xidmətlərdən istifadə məsələsində bir eyib yoxdur.

İslam tarixinə nəzər saldıqda görürük ki, bank xidmətləri sahəsində xeyli inkişaf etmiş məqamlar var. Belə ki, mən bundan bir müddət əvvəl müasir bank xidmətləri ilə İslam hüququndakı bank işi məsələlərini müqayisə etdim və ikincinin birinciyə nəzərən çox mütərəqqi məqamlar ehtiva etdiyinə şahid oldum. Bizim iqtisadi terminlərimiz olan qərz Qərb dünyasında kredit, həvalə aval, əqd isə akt olub. Yəni,bu terminlər  bizdən onlara bu formada keçib. Qərb dünyasında işlədilən iqtisadi terminlərin etimologiyasına baxsanız, özünüz də buna şahid olarsınız.

Nəticə olaraq, bir daha deyim ki, bank xidmətlərinə hər bir iqtisadi sistemdə ehtiyac vardır və bunlar olmadan işlərinizi görə bilməzsiniz.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.544 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 6.982 dəfə oxundu
2 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.759 dəfə oxundu
3 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.663 dəfə oxundu
4 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.588 dəfə oxundu
5 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.612 dəfə oxundu
6 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.312 dəfə oxundu
7 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 92 dəfə oxundu
8 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.113 dəfə oxundu
9 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.947 dəfə oxundu
10 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.740 dəfə oxundu
11 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.240 dəfə oxundu
12 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.992 dəfə oxundu
13 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.469 dəfə oxundu
14 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 109 dəfə oxundu
15 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.879 dəfə oxundu
16 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.986 dəfə oxundu
17 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.298 dəfə oxundu
18 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.639 dəfə oxundu
19 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.113 dəfə oxundu
20 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.142 dəfə oxundu
21 Dövlətin iqtisad üçün Avropa şirkətlərindən məsləhətçi alması doğrudurmu? 26.10.18 44 dəfə oxundu
22 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.813 dəfə oxundu
23 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.563 dəfə oxundu
24 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.544 dəfə oxundu
25 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.334 dəfə oxundu
26 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.974 dəfə oxundu
27 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.628 dəfə oxundu
28 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.555 dəfə oxundu
29 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.963 dəfə oxundu
30 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.684 dəfə oxundu
31 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.661 dəfə oxundu
32 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.815 dəfə oxundu
33 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.419 dəfə oxundu
34 İnternet klub 26.06.09 2.611 dəfə oxundu
35 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.560 dəfə oxundu
36 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.467 dəfə oxundu
37 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.513 dəfə oxundu
38 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.839 dəfə oxundu
39 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.171 dəfə oxundu
40 Çayxana və kafe 26.06.09 3.041 dəfə oxundu
41 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.302 dəfə oxundu
42 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.983 dəfə oxundu
43 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.863 dəfə oxundu
44 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.265 dəfə oxundu
45 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.251 dəfə oxundu
46 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.459 dəfə oxundu
47 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.059 dəfə oxundu
48 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.215 dəfə oxundu
49 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.164 dəfə oxundu
50 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.408 dəfə oxundu
51 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.323 dəfə oxundu
52 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.667 dəfə oxundu
53 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.246 dəfə oxundu
54 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.492 dəfə oxundu
55 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.508 dəfə oxundu
56 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.715 dəfə oxundu
57 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.544 dəfə oxundu
58 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.422 dəfə oxundu
59 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.180 dəfə oxundu
60 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.031 dəfə oxundu
61 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.733 dəfə oxundu
62 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.125 dəfə oxundu
63 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.797 dəfə oxundu
64 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.209 dəfə oxundu
65 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.899 dəfə oxundu
66 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.015 dəfə oxundu
67 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.512 dəfə oxundu
68 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.189 dəfə oxundu
69 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.306 dəfə oxundu
70 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.563 dəfə oxundu
71 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.154 dəfə oxundu
72 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.895 dəfə oxundu
73 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.963 dəfə oxundu
74 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.475 dəfə oxundu
75 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.286 dəfə oxundu
76 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 759 dəfə oxundu
77 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.119 dəfə oxundu
78 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.657 dəfə oxundu
79 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.842 dəfə oxundu
80 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.571 dəfə oxundu
81 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.041 dəfə oxundu
82 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.875 dəfə oxundu
83 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.739 dəfə oxundu
84 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.654 dəfə oxundu
85 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.692 dəfə oxundu
86 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.710 dəfə oxundu
87 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.546 dəfə oxundu
88 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.432 dəfə oxundu
89 Komissiya haqqı 29.06.09 1.782 dəfə oxundu
90 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 2.035 dəfə oxundu
91 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.396 dəfə oxundu
92 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.977 dəfə oxundu
93 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.800 dəfə oxundu
94 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.308 dəfə oxundu
95 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 826 dəfə oxundu
96 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.889 dəfə oxundu
97 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.466 dəfə oxundu
98 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.152 dəfə oxundu
99 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.806 dəfə oxundu
100 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.012 dəfə oxundu