Allahın gözüylə görmək nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Allah-Tanrı-Rəbb > Fitvalar > Təsəvvüf-təriqət Tarix: 01 Mayıs 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Təriqət çevrələrində “ O abid və zahid qulumu sevdiyim vaxt onun görən gözü, eşidən qulağı, danışan dili, tutan əli, gəzən ayağı oluram; mənimlə görür, mənimlə eşidir, mənimlə danışır, mənimlə tutar, mənimlə gəzər” deyə hədisi qüdsi rəvayət edilir, şeyxlərin hər elədiyi şeyin Allahın təsdiqindən keçdiyini deyirlər. Bu hədis Buxaridə keçir. Bunu necə başa düşmək lazımdır?

Cavab: Bu, fərasətdir. Fərasət, “hərtərəfli baxaraq bir görüş, təxmin və mühakiməylə doğrunu tapmaq deməkdir.1 Muhəmməd (s.a.v.) “Möminin fərasətindən çəkinin, çünki o Allahın nuruyla görür.”  ((Tirmizi, Hicr surəsinin təfsiri, 6-cı ayə.)) buyurmuşdur.

Hədisi bu ayələrlə bərabər düşünəndə mövzunu yaxşı başa düşmək olur.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إَن تَتَّقُواْ اللّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَاناً وَيُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

“Ey inananlar, əgər Allahdan çəkinsəniz O sizə doğrunu əyridən ayıra biləcək bir güc verir, günahlarınızı örtər və sizi bağışlayar.” (Ənfal 8/29)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِن رَّحْمَتِهِ وَيَجْعَل لَّكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

“Ey inananlar, Allahdan çəkinin və elçisinə inanın ki, sizə rəhmətindən iki pay versin, sizə işığında gedəcəyiniz bir nur yaratsın və sizi bağışlasın.” (Hədid 57/28)

Bəhs etdiyiniz hədisi qüdsi belədir:

Allah Təala buyurdu ki: “Qulumun, fərz qıldığım şeylərlə mənə yaxınlaşmasından yaxşısı yoxdur. Qulum mənə nafilələrlə də yaxınlaşmağa davam edər. Elə olur ki, artıq onu sevərəm. Onu sevdimsə eşitdiyi qulağı, gördüyü gözü, tutduğu əli və gəzdiyi ayağı olaram. Məndən istədiyini mütləq verərəm. Mənə sığındığı vaxt onu şüphəsiz qoruyaram.” (Buxari, Riqaq, 38)

Bu hədisi qüdsi yuxarıdakı ayələrin bir izahıdır. Hər mömin bu səviyyəyə çata bilər. Bu səviyyəyə çatanın fərasəti artar. Ancaq heç kimsə Allaha elçisindən daha çox yaxınlaşa bilməz. Quranda elçilərin qeybi bilə bilməyəcəyini açıq ifadə edilmişdir. Onlarda elmi lədunni və ya elmi batın deyə bir şey də yoxdur.

Allahın əmr və qadağanlarına tabe olan biri, əmrlərin gözəlliyini və qadağan olunan şeylərin pisliyini dərk edər. Elədikklərini şüurlu olaraq edər, iffətli və şərəfli olur. Hər şeyə halallar və haramlar çərçivəsindən baxacağı üçün asanlıqla pis vəziyyətə düşməz. Elə əsas fərasət də budur. Bu insan elə hala gəlir ki, Allahın əmrinə tərs şeylərdən qulağını və gözünü çəkir. Allahın istədiyi şeylərdən yapışır və Allahın istədiyi tərəfə gedir. “Möminin fərasətindən çəkinin, çünki o Allahın nuruyla görür.” hədisi şərifini belə başa düşməlidir.

Günahkar müsəlmanlar bunları görəcək vəziyyətdə deyillər. Günahdan zövq almaları, Allahın əmirlərini yerinə gətirməməkdən sıxılmamaları bundandır.

Fərasəti də gözümüzdə böyütməmək lazımdır. Bir insanın daha fəzilətli olması görüşünün daha doğru olduğu mənasına gəlməz. Səhabənin ən fəzilətlisi Əbu Bəkirdir (r.a.). Muhəmməd (s.a.v.) bir mövzuda Əbu Bəkirin görüşünü seçmiş, daha sonra bunun səhv olduğu ortaya çıxmışdır.

Çünki Peygəmbərimiz də Əbu Bəkir də insandır və fəzilətli olmaları səhv etmələrinə mane deyildir. Elmi və fəziləti nə olursa olsun hər kəsin səhv edə biləcəyi fikri, hər görüşün tənqid edilə biləcəyinin yolunu açmışdır.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Tərcümə edən Asim, Qamus tərcüməsi. Kəlimə ərəbcə firasət deyə səsləndirilir. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.483 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təriqətlərdə üstünlük təşkil edən əqidə və anlayışlar 26.07.09 2.689 dəfə oxundu
2 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.454 dəfə oxundu
3 İslamda Üveysilik var? 05.04.12 1.503 dəfə oxundu
4 Bəlqisin taxtının Yəməndən Qüdsə gəririlməsi kəramət deyilmi? 01.03.10 1.841 dəfə oxundu
5 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.120 dəfə oxundu
6 Bəqərə surəsinin 200-cü ayəsi təriqətlərin ucadan zikrinə sübutdur? 28.05.12 1.473 dəfə oxundu
7 Dinin geyim-kecimdən ibarət olduğunu güman etmək 28.07.09 1.690 dəfə oxundu
8 Din 31.03.10 2.995 dəfə oxundu
9 Tayyi-məkan var? Şeyxlər insanın ürəyindən keçənləri bilə bilərlər? 02.03.13 1.375 dəfə oxundu
10 Qurana müvafiq rəftar etmək 28.07.09 1.498 dəfə oxundu
11 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.863 dəfə oxundu
12 Allahın gözüylə görmək nə deməkdir? 01.05.13 1.483 dəfə oxundu
13 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.865 dəfə oxundu
14 Şəfaət inancı 08.02.11 2.974 dəfə oxundu
15 “Vəhdəti-vücud” nə deməkdir? 28.12.13 1.911 dəfə oxundu
16 Vəkil sözünü insanlar haqqında işlətmək düzdür? 21.05.14 1.028 dəfə oxundu
17 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.086 dəfə oxundu
18 Təriqətlərdəki cəzbə halı nə deməkdir? 26.03.11 1.751 dəfə oxundu
19 Təriqətlərdəki insani-kamil məfhumunun izahı 07.03.11 1.535 dəfə oxundu
20 Təriqətlərin rabitə inancı dini cəhətdən düzgündür? 12.02.10 1.605 dəfə oxundu
21 Siz təsəvvüf əhlinə kafir deyirsiniz? 08.03.11 1.811 dəfə oxundu
22 Təriqətlərdə mövcud olan tövbə almaq nə deməkdir? 12.02.10 2.178 dəfə oxundu
23 18 min aləm söhbəti düzdür? 17.03.11 4.439 dəfə oxundu
24 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.845 dəfə oxundu
25 Şəfa tapmaq üçün silsilə ilə dua və ibadət etmək olar? 12.04.11 3.832 dəfə oxundu
26 Səid Nursinin sözləri ilham ola bilməzmi? 11.02.10 1.824 dəfə oxundu
27 Təriqətçilər hansı məqsədlə rabitə ilə məşğul olurlar? 14.04.11 1.576 dəfə oxundu
28 Ənvaru-l Aşiqin necə bir kitabdır? 14.08.14 1.033 dəfə oxundu
29 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.639 dəfə oxundu
30 Feyz nə deməkdir? Şeyxlər feyz paylaya bilərlər? 12.03.10 1.839 dəfə oxundu
31 Rəvasi nə deməkdir? 21.06.11 1.654 dəfə oxundu
32 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.203 dəfə oxundu
33 Nəfsin mərtəbələri nədən ibarətdir? 10.05.10 2.667 dəfə oxundu
34 Təriqət dərsinə getmək lazımdır? 08.07.11 1.647 dəfə oxundu
35 Qurani-Kərimdə təriqətlə əlaqədar hər hansı bir ayə var? 26.07.09 2.283 dəfə oxundu
36 Vəhy və ilhamın arasında fərq var? Vəhy hamıya gələ bilər? 14.05.10 2.065 dəfə oxundu
37 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.939 dəfə oxundu
38 Allah dostları məsələsi 26.07.09 1.887 dəfə oxundu
39 Nəfsimizi tərbiyə etmək üçün halal şeyləri özümüzə haram etməyimiz düzgündür? 18.06.10 1.851 dəfə oxundu
40 Dini məsələlərdə bir alimə tabe olmaq səhvdir? 09.02.12 2.160 dəfə oxundu