Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Hədis > İman-əqidə-ibadət Tarix: 18 Nisan 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Muhəmməd peyğəmbərin hədislərini İslam dini ilə əlaqədar etiqadi məsələlərdə əsas götürmək olar?

Cavab: Hədislər təbii ki, qeyd etdiyiniz məsələlərdə dəlil ola bilər. Çünki hədislər Allahın elçisi (s. a. v.) tərəfindən Qurandan çıxarılan/əldə edilən hökmlərdir.

Bu məsələdə problemli olan cəhət budur: Bizim cəmiyyətlərimizdə hakim olan dini ənənə tərəfindən Kitab1 və Sünnət arasındakı əlaqə necə deyərlər, ləğv edilmişdir! Sanki bu mənbələr bir-birindən ayrı, müstəqil mənbələr imiş kimi qəbul olunmuşdur. Məhz bu vaxt da: “Görəsən, Sünnət2 etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər?”, – kimi suallar ortaya çıxmışdır. Halbuki dini məsələlərə Kitab-Sünnət bütövlüyü çərçivəsində baxdıqda hədislərin nə qədər böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini görmək olur. Bütövlük pozulduqda isə böyük problemlər yaranır. Buna bir misal verək: Tutalım ki, siz bir nəfərin üstündə olan bir pencəyi çox bəyənmisiniz. Ona deyirsiniz ki, bu pencəyi çox bəyəndim, onun bir qolu və cibini kəsib mənə ver. Nəticə hamıya məlumdur: gülünc və məntiqsiz bir istək!

Bütün bunlarla demək istəyirəm ki, hər şey öz yerində gözəldir. Bir şeyin bir hissəsini pozub xarab etdiyiniz vaxt formasını itirib çirkin hala gəlir. Kitab və Sünnət bütövlüyü də belədir. Aradakı tamlıq pozulduğu vaxt Sünnətin bir mənası qalmır. Amma qorunduğu vaxt etiqadi məsələlər də, fiqhi məsələlər də öz həllini tapır. Çünki belə etdikdə sükan Kitabın “əlində” olur.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri)

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Quran nəzərdə tutulur. []
  2. Burada peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədisləri nəzərdə tutulur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.358 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 2.016 dəfə oxundu
2 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.308 dəfə oxundu
3 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.165 dəfə oxundu
4 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.781 dəfə oxundu
5 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.034 dəfə oxundu
6 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.462 dəfə oxundu
7 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 399 dəfə oxundu
8 Hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 214 dəfə oxundu
9 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.613 dəfə oxundu
10 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.170 dəfə oxundu
11 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.310 dəfə oxundu
12 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.084 dəfə oxundu
13 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.321 dəfə oxundu
14 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.238 dəfə oxundu
15 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 284 dəfə oxundu
16 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 175 dəfə oxundu
17 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.563 dəfə oxundu
18 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.723 dəfə oxundu
19 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.994 dəfə oxundu
20 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.405 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.483 dəfə oxundu
22 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 696 dəfə oxundu
23 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 456 dəfə oxundu
24 “Sənin yanına gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 19.07.19 55 dəfə oxundu
25 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.102 dəfə oxundu
26 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
27 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.659 dəfə oxundu
28 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 4.276 dəfə oxundu
29 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.426 dəfə oxundu
30 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.111 dəfə oxundu
31 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 575 dəfə oxundu
32 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 538 dəfə oxundu
33 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.140 dəfə oxundu
34 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.206 dəfə oxundu
35 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.661 dəfə oxundu
36 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.596 dəfə oxundu
37 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.830 dəfə oxundu
38 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.226 dəfə oxundu
39 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 858 dəfə oxundu
40 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 559 dəfə oxundu
41 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 764 dəfə oxundu
42 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 612 dəfə oxundu
43 Şirk və küfr 14.07.11 3.631 dəfə oxundu
44 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.855 dəfə oxundu
45 Zaman nədir? 11.11.13 2.124 dəfə oxundu
46 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.213 dəfə oxundu
47 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 661 dəfə oxundu
48 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 241 dəfə oxundu
49 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.824 dəfə oxundu
50 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.553 dəfə oxundu
51 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.971 dəfə oxundu
52 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 861 dəfə oxundu
53 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.604 dəfə oxundu
54 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.602 dəfə oxundu
55 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 629 dəfə oxundu
56 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 282 dəfə oxundu
57 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.690 dəfə oxundu
58 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.853 dəfə oxundu
59 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.543 dəfə oxundu
60 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 766 dəfə oxundu
61 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.051 dəfə oxundu
62 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 837 dəfə oxundu
63 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 650 dəfə oxundu
64 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 94 dəfə oxundu
65 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.593 dəfə oxundu
66 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.611 dəfə oxundu
67 Allah haradadır? 10.08.11 4.402 dəfə oxundu
68 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.392 dəfə oxundu
69 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.767 dəfə oxundu
70 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.696 dəfə oxundu
71 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 764 dəfə oxundu
72 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 600 dəfə oxundu
73 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.218 dəfə oxundu
74 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.317 dəfə oxundu
75 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.735 dəfə oxundu
76 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.765 dəfə oxundu
77 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.394 dəfə oxundu
78 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.385 dəfə oxundu
79 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 576 dəfə oxundu
80 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 203 dəfə oxundu
81 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 969 dəfə oxundu
82 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.887 dəfə oxundu
83 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.431 dəfə oxundu
84 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.131 dəfə oxundu
85 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.362 dəfə oxundu
86 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 924 dəfə oxundu
87 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 506 dəfə oxundu
88 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 164 dəfə oxundu
89 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.060 dəfə oxundu
90 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 16.165 dəfə oxundu
91 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.122 dəfə oxundu
92 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.799 dəfə oxundu
93 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.421 dəfə oxundu
94 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.179 dəfə oxundu
95 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 407 dəfə oxundu
96 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 145 dəfə oxundu
97 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.804 dəfə oxundu
98 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.833 dəfə oxundu
99 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.110 dəfə oxundu
100 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.826 dəfə oxundu