Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Hədis > İman-əqidə-ibadət Tarix: 18 Nisan 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Muhəmməd peyğəmbərin hədislərini İslam dini ilə əlaqədar etiqadi məsələlərdə əsas götürmək olar?

Cavab: Hədislər təbii ki, qeyd etdiyiniz məsələlərdə dəlil ola bilər. Çünki hədislər Allahın elçisi (s. a. v.) tərəfindən Qurandan çıxarılan/əldə edilən hökmlərdir.

Bu məsələdə problemli olan cəhət budur: Bizim cəmiyyətlərimizdə hakim olan dini ənənə tərəfindən Kitab1 və Sünnət arasındakı əlaqə necə deyərlər, ləğv edilmişdir! Sanki bu mənbələr bir-birindən ayrı, müstəqil mənbələr imiş kimi qəbul olunmuşdur. Məhz bu vaxt da: “Görəsən, Sünnət2 etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər?”, – kimi suallar ortaya çıxmışdır. Halbuki dini məsələlərə Kitab-Sünnət bütövlüyü çərçivəsində baxdıqda hədislərin nə qədər böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini görmək olur. Bütövlük pozulduqda isə böyük problemlər yaranır. Buna bir misal verək: Tutalım ki, siz bir nəfərin üstündə olan bir pencəyi çox bəyənmisiniz. Ona deyirsiniz ki, bu pencəyi çox bəyəndim, onun bir qolu və cibini kəsib mənə ver. Nəticə hamıya məlumdur: gülünc və məntiqsiz bir istək!

Bütün bunlarla demək istəyirəm ki, hər şey öz yerində gözəldir. Bir şeyin bir hissəsini pozub xarab etdiyiniz vaxt formasını itirib çirkin hala gəlir. Kitab və Sünnət bütövlüyü də belədir. Aradakı tamlıq pozulduğu vaxt Sünnətin bir mənası qalmır. Amma qorunduğu vaxt etiqadi məsələlər də, fiqhi məsələlər də öz həllini tapır. Çünki belə etdikdə sükan Kitabın “əlində” olur.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri)

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Quran nəzərdə tutulur. []
  2. Burada peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədisləri nəzərdə tutulur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.356 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.578 dəfə oxundu
2 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.583 dəfə oxundu
3 Allah haradadır? 10.08.11 4.356 dəfə oxundu
4 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.367 dəfə oxundu
5 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.754 dəfə oxundu
6 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.692 dəfə oxundu
7 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 756 dəfə oxundu
8 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 584 dəfə oxundu
9 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.213 dəfə oxundu
10 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.314 dəfə oxundu
11 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.721 dəfə oxundu
12 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.753 dəfə oxundu
13 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.392 dəfə oxundu
14 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.379 dəfə oxundu
15 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 574 dəfə oxundu
16 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 195 dəfə oxundu
17 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 958 dəfə oxundu
18 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.865 dəfə oxundu
19 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.430 dəfə oxundu
20 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.101 dəfə oxundu
21 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.358 dəfə oxundu
22 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 924 dəfə oxundu
23 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 504 dəfə oxundu
24 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 163 dəfə oxundu
25 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.045 dəfə oxundu
26 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 15.898 dəfə oxundu
27 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.121 dəfə oxundu
28 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.797 dəfə oxundu
29 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.419 dəfə oxundu
30 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.178 dəfə oxundu
31 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 395 dəfə oxundu
32 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 133 dəfə oxundu
33 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.788 dəfə oxundu
34 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.774 dəfə oxundu
35 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.104 dəfə oxundu
36 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.812 dəfə oxundu
37 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.397 dəfə oxundu
38 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 982 dəfə oxundu
39 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 361 dəfə oxundu
40 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 303 dəfə oxundu
41 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.782 dəfə oxundu
42 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.881 dəfə oxundu
43 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.283 dəfə oxundu
44 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.356 dəfə oxundu
45 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.730 dəfə oxundu
46 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.844 dəfə oxundu
47 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 478 dəfə oxundu
48 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 90 dəfə oxundu
49 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.369 dəfə oxundu
50 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.207 dəfə oxundu
51 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.825 dəfə oxundu
52 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.478 dəfə oxundu
53 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.106 dəfə oxundu
54 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 936 dəfə oxundu
55 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 540 dəfə oxundu
56 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 51 dəfə oxundu
57 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.126 dəfə oxundu
58 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.540 dəfə oxundu
59 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.593 dəfə oxundu
60 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.751 dəfə oxundu
61 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 763 dəfə oxundu
62 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.022 dəfə oxundu
63 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.150 dəfə oxundu
64 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 116 dəfə oxundu
65 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.979 dəfə oxundu
66 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.257 dəfə oxundu
67 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.162 dəfə oxundu
68 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.776 dəfə oxundu
69 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.033 dəfə oxundu
70 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.391 dəfə oxundu
71 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 391 dəfə oxundu
72 Etiqadda hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 131 dəfə oxundu
73 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.607 dəfə oxundu
74 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.165 dəfə oxundu
75 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.305 dəfə oxundu
76 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.081 dəfə oxundu
77 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.309 dəfə oxundu
78 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.184 dəfə oxundu
79 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 282 dəfə oxundu
80 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 47 dəfə oxundu
81 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.555 dəfə oxundu
82 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.716 dəfə oxundu
83 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.989 dəfə oxundu
84 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.403 dəfə oxundu
85 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.477 dəfə oxundu
86 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 685 dəfə oxundu
87 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 452 dəfə oxundu
88 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.071 dəfə oxundu
89 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
90 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.602 dəfə oxundu
91 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 4.107 dəfə oxundu
92 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.417 dəfə oxundu
93 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.104 dəfə oxundu
94 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 571 dəfə oxundu
95 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 537 dəfə oxundu
96 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.136 dəfə oxundu
97 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.205 dəfə oxundu
98 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.657 dəfə oxundu
99 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.547 dəfə oxundu
100 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.819 dəfə oxundu