Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 16 Nisan 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Allahın kitabı olduğunu necə sübut etmək olar?

Cavab: Quranın Allahın kitabı olmağı ilə əlaqədar olaraq rəsulların – Allahın elçilərinin tutduqları bir mövqe var. Biz də ona əsaslana bilərik.

Burada bir məsələni qeyd edim: Bəzi şəxslər deyirlər ki, Quranla bağlı bir arxeoloji tədqiqat aparılmayıb. Belə deyənlər guya lazımi qazıntı işlərini görüb Quranın ilk səhifələrini tapacaqlar! Tutalım ki, belə bir iş gördülər və səhifələri üzə çıxartdılar. O vaxt da o səhifələrdə yazılanların uydurma-qondarma olub olmadığı barədə mübahisə edəcəklər… Demək istəyirəm ki, bu, hamını qane edə bilməz. Halbuki hər bir insan Quranı: “Əşhədu…”, – deyə biləcək qədər dərk etməlidir. Elə isə rəsulların bu məsələdəki tutumu bundan ibarətdir:

Quranın bir adı da Zikrdir. Hicr surəsinin 9-cu ayəsində belə deyilir:

“O Zikri biz nazil etdik. Onu Biz qoruyub saxlayacağıq.”

Zikrin mənası insanın zehnində hazır saxladığı və istifadə üçün əlverişli olan düzgün biliklərdir. Yəni, hikmətin başqa bir versiyası. Deməli, Zikrin mənbəyi təkcə Allahın kitabı olan Quran deyil; Allahın kaintada yaratdığı ayələr də Zikr üçün mənbə təşkil edir. Biz İbrahim peyğəmbərlə (ə. s.) əlaqədar mövzunu müzakirə etdiyimiz vaxt dedik ki, İbrahim peyğəmbər qarşısındakı o müşrik qövmdən: “Heç təzəkkür etmirsinizmi?”, – deyə, soruşub. İbrahim bunu edərkən nəbi, yəni, peyğəmbər deyildi; ona hələ bir kitab nazil edilməmişdi. Qarşısındakı insanlar da Allahın kitabını oxumamışdılar. Elə isə təzəkkür-zikrlə bağlı sual nə üçün verilmişdi. Çünki onlar Allahın kainatda yaratdığı ayələrə (əlamətlər, nişanələr, hökmlər) əsaslanan düzgün biliklərə malik idilər. Bunun mənası belədir: “Siz sizdə olan düzgün məlumatları istifadə etsəniz, mənim dediklərimi dərk edərsiniz.”

Buradan belə bir nəticə çıxır: Hər bir insanın kainatdakı ayələrdən əldə etdiyi düzgün bilikləri var və onun düzgün bilikləri izafi biliklər deyil. Çünki doğruluq ümumbəşəri və cahanşümuldur.

Allahın nəbilərinə verdiyi bir tapşırıq var. Misal üçün, Muhəmməd peyğəmbərə (s. a. v.). Ona belə buyurmuşdur:

“Sən təzkir et! Sən sadəcə olaraq təzkir edənsən.” (Ğaşiyə, 88/21)

Bunun mənası budur: Qarşındakının zehnindəki o zikri hərəkətə sal. Yəni, sən elə bir şey de ki, o şəxsin Allahın yaratdığı ayələrdən əxz etdiyi düzgün bilik canlanıb fəaliyyətə başlasın. O, onsuz da həmin biliklərin mənbəyindən xəbərdardır. Beləcə, iki tərəfin arasında əlaqə yaratdıqda: “Bəli, bu, Allahın kitabıdır”, – deyə bilsin. Sənin vəzifən budur.

Nəticə olaraq, Quranın Allahın kitabı olduğunu sübut etmək ondakı məlumatların cahanşümul olduğunu göstərməklə mümkündür. Yəni, təbiətlə tamamilə üst-üstə düşdüyünü göstərməklə.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
224 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Adəm və İblis 05.07.09 2.537 dəfə oxundu
2 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.313 dəfə oxundu
3 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.449 dəfə oxundu
4 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.157 dəfə oxundu
5 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 6.007 dəfə oxundu
6 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.703 dəfə oxundu
7 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.121 dəfə oxundu
8 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.623 dəfə oxundu
9 Qureyş surəsi 28.07.12 2.759 dəfə oxundu
10 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.804 dəfə oxundu
11 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.374 dəfə oxundu
12 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 249 dəfə oxundu
13 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.128 dəfə oxundu
14 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.700 dəfə oxundu
15 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.770 dəfə oxundu
16 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.802 dəfə oxundu
17 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 5.620 dəfə oxundu
18 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.699 dəfə oxundu
19 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.234 dəfə oxundu
20 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.791 dəfə oxundu
21 Nas surəsi 29.07.12 5.355 dəfə oxundu
22 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 224 dəfə oxundu
23 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.674 dəfə oxundu
24 Təhrif nədir? 13.11.17 141 dəfə oxundu
25 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.345 dəfə oxundu
26 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.348 dəfə oxundu
27 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.341 dəfə oxundu
28 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.694 dəfə oxundu
29 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.296 dəfə oxundu
30 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.822 dəfə oxundu
31 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.915 dəfə oxundu
32 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.855 dəfə oxundu
33 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.889 dəfə oxundu
34 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.585 dəfə oxundu
35 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.170 dəfə oxundu
36 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 153 dəfə oxundu
37 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 16.113 dəfə oxundu
38 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.604 dəfə oxundu
39 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.056 dəfə oxundu
40 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.240 dəfə oxundu
41 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.857 dəfə oxundu
42 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.963 dəfə oxundu
43 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.671 dəfə oxundu
44 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.222 dəfə oxundu
45 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.210 dəfə oxundu
46 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.495 dəfə oxundu
47 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.106 dəfə oxundu
48 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 317 dəfə oxundu
49 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.716 dəfə oxundu
50 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 3.060 dəfə oxundu
51 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.068 dəfə oxundu
52 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.278 dəfə oxundu
53 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 5.242 dəfə oxundu
54 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.371 dəfə oxundu
55 Quranın ecazı 21.11.11 9.127 dəfə oxundu
56 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.608 dəfə oxundu
57 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.062 dəfə oxundu
58 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.440 dəfə oxundu
59 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 732 dəfə oxundu
60 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 234 dəfə oxundu
61 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.323 dəfə oxundu
62 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.244 dəfə oxundu
63 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.613 dəfə oxundu
64 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.253 dəfə oxundu
65 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.676 dəfə oxundu
66 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.807 dəfə oxundu
67 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.915 dəfə oxundu
68 Amənərrəsulu 03.03.12 2.230 dəfə oxundu
69 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.782 dəfə oxundu
70 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.366 dəfə oxundu
71 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.636 dəfə oxundu
72 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 195 dəfə oxundu
73 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.781 dəfə oxundu
74 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.130 dəfə oxundu
75 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.091 dəfə oxundu
76 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.708 dəfə oxundu
77 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.501 dəfə oxundu
78 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.278 dəfə oxundu
79 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.715 dəfə oxundu
80 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.653 dəfə oxundu
81 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.410 dəfə oxundu
82 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.393 dəfə oxundu
83 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.814 dəfə oxundu
84 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 91 dəfə oxundu
85 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.120 dəfə oxundu
86 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.219 dəfə oxundu
87 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.630 dəfə oxundu
88 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.581 dəfə oxundu
89 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.113 dəfə oxundu
90 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.872 dəfə oxundu
91 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.252 dəfə oxundu
92 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.240 dəfə oxundu
93 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.927 dəfə oxundu
94 Zaman nədir? 11.11.13 2.134 dəfə oxundu
95 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 557 dəfə oxundu
96 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 130 dəfə oxundu
97 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.041 dəfə oxundu
98 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.393 dəfə oxundu
99 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.868 dəfə oxundu
100 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.332 dəfə oxundu