Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 16 Nisan 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Allahın kitabı olduğunu necə sübut etmək olar?

Cavab: Quranın Allahın kitabı olmağı ilə əlaqədar olaraq rəsulların – Allahın elçilərinin tutduqları bir mövqe var. Biz də ona əsaslana bilərik.

Burada bir məsələni qeyd edim: Bəzi şəxslər deyirlər ki, Quranla bağlı bir arxeoloji tədqiqat aparılmayıb. Belə deyənlər guya lazımi qazıntı işlərini görüb Quranın ilk səhifələrini tapacaqlar! Tutalım ki, belə bir iş gördülər və səhifələri üzə çıxartdılar. O vaxt da o səhifələrdə yazılanların uydurma-qondarma olub olmadığı barədə mübahisə edəcəklər… Demək istəyirəm ki, bu, hamını qane edə bilməz. Halbuki hər bir insan Quranı: “Əşhədu…”, – deyə biləcək qədər dərk etməlidir. Elə isə rəsulların bu məsələdəki tutumu bundan ibarətdir:

Quranın bir adı da Zikrdir. Hicr surəsinin 9-cu ayəsində belə deyilir:

“O Zikri biz nazil etdik. Onu Biz qoruyub saxlayacağıq.”

Zikrin mənası insanın zehnində hazır saxladığı və istifadə üçün əlverişli olan düzgün biliklərdir. Yəni, hikmətin başqa bir versiyası. Deməli, Zikrin mənbəyi təkcə Allahın kitabı olan Quran deyil; Allahın kaintada yaratdığı ayələr də Zikr üçün mənbə təşkil edir. Biz İbrahim peyğəmbərlə (ə. s.) əlaqədar mövzunu müzakirə etdiyimiz vaxt dedik ki, İbrahim peyğəmbər qarşısındakı o müşrik qövmdən: “Heç təzəkkür etmirsinizmi?”, – deyə, soruşub. İbrahim bunu edərkən nəbi, yəni, peyğəmbər deyildi; ona hələ bir kitab nazil edilməmişdi. Qarşısındakı insanlar da Allahın kitabını oxumamışdılar. Elə isə təzəkkür-zikrlə bağlı sual nə üçün verilmişdi. Çünki onlar Allahın kainatda yaratdığı ayələrə (əlamətlər, nişanələr, hökmlər) əsaslanan düzgün biliklərə malik idilər. Bunun mənası belədir: “Siz sizdə olan düzgün məlumatları istifadə etsəniz, mənim dediklərimi dərk edərsiniz.”

Buradan belə bir nəticə çıxır: Hər bir insanın kainatdakı ayələrdən əldə etdiyi düzgün bilikləri var və onun düzgün bilikləri izafi biliklər deyil. Çünki doğruluq ümumbəşəri və cahanşümuldur.

Allahın nəbilərinə verdiyi bir tapşırıq var. Misal üçün, Muhəmməd peyğəmbərə (s. a. v.). Ona belə buyurmuşdur:

“Sən təzkir et! Sən sadəcə olaraq təzkir edənsən.” (Ğaşiyə, 88/21)

Bunun mənası budur: Qarşındakının zehnindəki o zikri hərəkətə sal. Yəni, sən elə bir şey de ki, o şəxsin Allahın yaratdığı ayələrdən əxz etdiyi düzgün bilik canlanıb fəaliyyətə başlasın. O, onsuz da həmin biliklərin mənbəyindən xəbərdardır. Beləcə, iki tərəfin arasında əlaqə yaratdıqda: “Bəli, bu, Allahın kitabıdır”, – deyə bilsin. Sənin vəzifən budur.

Nəticə olaraq, Quranın Allahın kitabı olduğunu sübut etmək ondakı məlumatların cahanşümul olduğunu göstərməklə mümkündür. Yəni, təbiətlə tamamilə üst-üstə düşdüyünü göstərməklə.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
217 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.410 dəfə oxundu
2 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.206 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.433 dəfə oxundu
4 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.300 dəfə oxundu
5 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.916 dəfə oxundu
6 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.365 dəfə oxundu
7 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.809 dəfə oxundu
8 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 5.146 dəfə oxundu
9 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.911 dəfə oxundu
10 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.356 dəfə oxundu
11 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 274 dəfə oxundu
12 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.278 dəfə oxundu
13 Şəfaət 08.04.10 3.204 dəfə oxundu
14 Nəsx və izahı 26.05.10 3.969 dəfə oxundu
15 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.813 dəfə oxundu
16 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.252 dəfə oxundu
17 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.668 dəfə oxundu
18 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.444 dəfə oxundu
19 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.593 dəfə oxundu
20 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.689 dəfə oxundu
21 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.569 dəfə oxundu
22 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 276 dəfə oxundu
23 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.401 dəfə oxundu
24 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.276 dəfə oxundu
25 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.971 dəfə oxundu
26 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.556 dəfə oxundu
27 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.759 dəfə oxundu
28 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.757 dəfə oxundu
29 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.809 dəfə oxundu
30 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.748 dəfə oxundu
31 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.180 dəfə oxundu
32 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.765 dəfə oxundu
33 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.983 dəfə oxundu
34 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 695 dəfə oxundu
35 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.173 dəfə oxundu
36 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.706 dəfə oxundu
37 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.284 dəfə oxundu
38 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 956 dəfə oxundu
39 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.650 dəfə oxundu
40 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.775 dəfə oxundu
41 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.664 dəfə oxundu
42 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.769 dəfə oxundu
43 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.914 dəfə oxundu
44 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.124 dəfə oxundu
45 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.868 dəfə oxundu
46 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 491 dəfə oxundu
47 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.047 dəfə oxundu
48 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.594 dəfə oxundu
49 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.536 dəfə oxundu
50 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.770 dəfə oxundu
51 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.808 dəfə oxundu
52 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.992 dəfə oxundu
53 Təbbət surəsi 11.07.11 3.796 dəfə oxundu
54 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.053 dəfə oxundu
55 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.925 dəfə oxundu
56 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.395 dəfə oxundu
57 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.908 dəfə oxundu
58 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 457 dəfə oxundu
59 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.985 dəfə oxundu
60 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.387 dəfə oxundu
61 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.965 dəfə oxundu
62 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.728 dəfə oxundu
63 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.201 dəfə oxundu
64 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 6.034 dəfə oxundu
65 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.397 dəfə oxundu
66 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.838 dəfə oxundu
67 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 6.108 dəfə oxundu
68 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.476 dəfə oxundu
69 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.540 dəfə oxundu
70 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 265 dəfə oxundu
71 Adəm və İblis 05.07.09 2.521 dəfə oxundu
72 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.295 dəfə oxundu
73 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.447 dəfə oxundu
74 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.152 dəfə oxundu
75 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.931 dəfə oxundu
76 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.702 dəfə oxundu
77 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.117 dəfə oxundu
78 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.588 dəfə oxundu
79 Qureyş surəsi 28.07.12 2.721 dəfə oxundu
80 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.788 dəfə oxundu
81 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.371 dəfə oxundu
82 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 248 dəfə oxundu
83 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.119 dəfə oxundu
84 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.690 dəfə oxundu
85 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.752 dəfə oxundu
86 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.798 dəfə oxundu
87 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 5.422 dəfə oxundu
88 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.648 dəfə oxundu
89 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.225 dəfə oxundu
90 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.789 dəfə oxundu
91 Nas surəsi 29.07.12 5.287 dəfə oxundu
92 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 217 dəfə oxundu
93 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.667 dəfə oxundu
94 Təhrif nədir? 13.11.17 139 dəfə oxundu
95 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.322 dəfə oxundu
96 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.347 dəfə oxundu
97 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.340 dəfə oxundu
98 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.677 dəfə oxundu
99 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.274 dəfə oxundu
100 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.816 dəfə oxundu