Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 16 Nisan 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranın Allahın kitabı olduğunu necə sübut etmək olar?

Cavab: Quranın Allahın kitabı olmağı ilə əlaqədar olaraq rəsulların – Allahın elçilərinin tutduqları bir mövqe var. Biz də ona əsaslana bilərik.

Burada bir məsələni qeyd edim: Bəzi şəxslər deyirlər ki, Quranla bağlı bir arxeoloji tədqiqat aparılmayıb. Belə deyənlər guya lazımi qazıntı işlərini görüb Quranın ilk səhifələrini tapacaqlar! Tutalım ki, belə bir iş gördülər və səhifələri üzə çıxartdılar. O vaxt da o səhifələrdə yazılanların uydurma-qondarma olub olmadığı barədə mübahisə edəcəklər… Demək istəyirəm ki, bu, hamını qane edə bilməz. Halbuki hər bir insan Quranı: “Əşhədu…”, – deyə biləcək qədər dərk etməlidir. Elə isə rəsulların bu məsələdəki tutumu bundan ibarətdir:

Quranın bir adı da Zikrdir. Hicr surəsinin 9-cu ayəsində belə deyilir:

“O Zikri biz nazil etdik. Onu Biz qoruyub saxlayacağıq.”

Zikrin mənası insanın zehnində hazır saxladığı və istifadə üçün əlverişli olan düzgün biliklərdir. Yəni, hikmətin başqa bir versiyası. Deməli, Zikrin mənbəyi təkcə Allahın kitabı olan Quran deyil; Allahın kaintada yaratdığı ayələr də Zikr üçün mənbə təşkil edir. Biz İbrahim peyğəmbərlə (ə. s.) əlaqədar mövzunu müzakirə etdiyimiz vaxt dedik ki, İbrahim peyğəmbər qarşısındakı o müşrik qövmdən: “Heç təzəkkür etmirsinizmi?”, – deyə, soruşub. İbrahim bunu edərkən nəbi, yəni, peyğəmbər deyildi; ona hələ bir kitab nazil edilməmişdi. Qarşısındakı insanlar da Allahın kitabını oxumamışdılar. Elə isə təzəkkür-zikrlə bağlı sual nə üçün verilmişdi. Çünki onlar Allahın kainatda yaratdığı ayələrə (əlamətlər, nişanələr, hökmlər) əsaslanan düzgün biliklərə malik idilər. Bunun mənası belədir: “Siz sizdə olan düzgün məlumatları istifadə etsəniz, mənim dediklərimi dərk edərsiniz.”

Buradan belə bir nəticə çıxır: Hər bir insanın kainatdakı ayələrdən əldə etdiyi düzgün bilikləri var və onun düzgün bilikləri izafi biliklər deyil. Çünki doğruluq ümumbəşəri və cahanşümuldur.

Allahın nəbilərinə verdiyi bir tapşırıq var. Misal üçün, Muhəmməd peyğəmbərə (s. a. v.). Ona belə buyurmuşdur:

“Sən təzkir et! Sən sadəcə olaraq təzkir edənsən.” (Ğaşiyə, 88/21)

Bunun mənası budur: Qarşındakının zehnindəki o zikri hərəkətə sal. Yəni, sən elə bir şey de ki, o şəxsin Allahın yaratdığı ayələrdən əxz etdiyi düzgün bilik canlanıb fəaliyyətə başlasın. O, onsuz da həmin biliklərin mənbəyindən xəbərdardır. Beləcə, iki tərəfin arasında əlaqə yaratdıqda: “Bəli, bu, Allahın kitabıdır”, – deyə bilsin. Sənin vəzifən budur.

Nəticə olaraq, Quranın Allahın kitabı olduğunu sübut etmək ondakı məlumatların cahanşümul olduğunu göstərməklə mümkündür. Yəni, təbiətlə tamamilə üst-üstə düşdüyünü göstərməklə.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
214 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.166 dəfə oxundu
2 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.593 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.173 dəfə oxundu
4 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 938 dəfə oxundu
5 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.619 dəfə oxundu
6 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.769 dəfə oxundu
7 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.664 dəfə oxundu
8 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.749 dəfə oxundu
9 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.896 dəfə oxundu
10 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.115 dəfə oxundu
11 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.864 dəfə oxundu
12 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 486 dəfə oxundu
13 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.044 dəfə oxundu
14 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.536 dəfə oxundu
15 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.514 dəfə oxundu
16 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.759 dəfə oxundu
17 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.778 dəfə oxundu
18 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.977 dəfə oxundu
19 Təbbət surəsi 11.07.11 3.692 dəfə oxundu
20 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.046 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.882 dəfə oxundu
22 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.393 dəfə oxundu
23 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.900 dəfə oxundu
24 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 456 dəfə oxundu
25 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.249 dəfə oxundu
26 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.377 dəfə oxundu
27 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.823 dəfə oxundu
28 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.727 dəfə oxundu
29 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.180 dəfə oxundu
30 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.981 dəfə oxundu
31 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.391 dəfə oxundu
32 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.781 dəfə oxundu
33 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 5.820 dəfə oxundu
34 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.476 dəfə oxundu
35 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.531 dəfə oxundu
36 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 251 dəfə oxundu
37 Adəm və İblis 05.07.09 2.510 dəfə oxundu
38 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.274 dəfə oxundu
39 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.436 dəfə oxundu
40 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.138 dəfə oxundu
41 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.789 dəfə oxundu
42 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.701 dəfə oxundu
43 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.102 dəfə oxundu
44 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.550 dəfə oxundu
45 Qureyş surəsi 28.07.12 2.678 dəfə oxundu
46 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.775 dəfə oxundu
47 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.357 dəfə oxundu
48 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 240 dəfə oxundu
49 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.111 dəfə oxundu
50 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.683 dəfə oxundu
51 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.740 dəfə oxundu
52 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.795 dəfə oxundu
53 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 5.077 dəfə oxundu
54 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.549 dəfə oxundu
55 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.222 dəfə oxundu
56 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.787 dəfə oxundu
57 Nas surəsi 29.07.12 5.205 dəfə oxundu
58 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 214 dəfə oxundu
59 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.657 dəfə oxundu
60 Təhrif nədir? 13.11.17 129 dəfə oxundu
61 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.297 dəfə oxundu
62 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.345 dəfə oxundu
63 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.335 dəfə oxundu
64 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.652 dəfə oxundu
65 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.255 dəfə oxundu
66 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.808 dəfə oxundu
67 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.906 dəfə oxundu
68 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.846 dəfə oxundu
69 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.872 dəfə oxundu
70 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.576 dəfə oxundu
71 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.162 dəfə oxundu
72 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 147 dəfə oxundu
73 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 15.689 dəfə oxundu
74 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.578 dəfə oxundu
75 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.038 dəfə oxundu
76 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.169 dəfə oxundu
77 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.848 dəfə oxundu
78 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.952 dəfə oxundu
79 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.655 dəfə oxundu
80 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.215 dəfə oxundu
81 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.179 dəfə oxundu
82 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.488 dəfə oxundu
83 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.104 dəfə oxundu
84 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 289 dəfə oxundu
85 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.694 dəfə oxundu
86 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.897 dəfə oxundu
87 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.013 dəfə oxundu
88 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.270 dəfə oxundu
89 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 5.093 dəfə oxundu
90 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.336 dəfə oxundu
91 Quranın ecazı 21.11.11 9.119 dəfə oxundu
92 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.605 dəfə oxundu
93 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.036 dəfə oxundu
94 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.438 dəfə oxundu
95 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 726 dəfə oxundu
96 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 219 dəfə oxundu
97 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.265 dəfə oxundu
98 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.219 dəfə oxundu
99 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.494 dəfə oxundu
100 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.205 dəfə oxundu