Mövzu hədislərlə bağlı mənbələr hansılardır?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Hədis Tarix: 17 Mart 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mövzu (uydurma-qondarma) hədislərlə əlaqədar hansı kitablar var? Bu sahədəki mənbələr hansıdır?

Cavab: Hədis alimlər müxtəlif metodlarla hədis kimi uydurulan rəvayətləri bir yerə cəm edən müxtəlif Mövzuat (الموضوعات) kitabları yazıblar. Məhz bu əsərlərin sayəsində hədis elmində mütəxəssis olmayan şəxslər də mövzu hədisləri asanlıqla tanıya bilirlər. Həmin əsərlərdən (əksəriyyəti Ərəb dilindədir) bəziləri bunlardır:

əl-Məqdisi (ö. 507/1113): Təzkiratu-l-mövzuat

əl-Cüzəkani (ö. 543/1148): əl-Əbatil və-l-mənakir və-s-sihah və-l-məşahir

Əbu-l-Fərəc ibnu-l-Cövzi (ö. 597/1200): Kitabu-l-mövzuat minə-l-əhadisil-mərfuat

Cəlaləddin əs-Süyuti (ö. 911/1505): əl-Ləali-l-məsnua fi-l-əhadisi-l-mövzua

İbn Ərrak (ö. 963/1556): Tənzihu-ş-şəriəti-l-mərfua ani-l-əxbariş-şəniati-l-mövzua

əl-Fəttəni (ö. 986/1578): Təzkiratu-l-mövzuat fi-l-əhadisi-l-mərfuat

Əli əl-Qari (ö. 1014/1605): əl-Əsraru-l-mərfua fi-l-əxbari-l-mövzua: əl-Mövzuatu-l-kübra

əş-Şövkani (ö. 1250/1832): əl-Fəvaidu-l-məcmua fi-l-əhadisi-l-mövzua

əl-Ləknəvi (ö. 1304/1886): əl-Asaru-l-mərfua fi-l-əxbari-l-mövzua

Bu məsələ ilə əlaqədar Türk dilində mənbələrdən bəziləri isə aşağıdakılardır:

M. Yaşar Kandemir: Mevzû Hadisler: Menşe’i, Tanıma Yolları, Tenkidi

Harun Ünal: Uydurma Hadisler (Mirac Yayınları), 6 cild; Mevzûât (Mevzû Hadisler) (Basiret Yayınları)

Sadık Cihan: Uydurma Hadislerin Doğuşu ve Sosyo-Politik Olaylarla İlgisi

Ali el-Kârî: Uydurma Olduğunda İttifak Edilen Hadisler, Tercüme: Halil İbrahim Kutlay

İbn Kayyim el-Cevziyye: Uydurma Hadisleri Tanıma Yolları (el-Menarü’l-Münif fi’s-Sahih ve’d-Daîf), Tercüme: Hanifi Akın

Abdülfettah Ebû Gudde: Sened ve Metin Yönüyle Mevzu Hadisler, Tercüme: Enbiya Yıldırım.

QEYD: Bu əsərlərin əksəriyyəti BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin elmi kitabxanasında mövcuddur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.191 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.255 dəfə oxundu
2 “Ev tikmək üçün xərclənən pulda xeyir yoxdur” hədisi səhihdir? 23.01.11 2.119 dəfə oxundu
3 “Möminin başından dərd-bəla kəm olmaz” kimi bir hədis var? 11.07.11 1.526 dəfə oxundu
4 “Alimin yuxusu cahilin ibadətindən xeyirlidir” hədisi mötəbərdir? 21.07.12 1.602 dəfə oxundu
5 Bir məsələ Quranda keçirsə, əlavə olaraq hədisə baxılarmı? 02.01.18 101 dəfə oxundu
6 “Ən yaxşı müsəlman xanımı ilə yaxşı dolanandır”. Bu hədis necə izah edilir? 16.02.10 1.757 dəfə oxundu
7 Üzüqoylu yatmaq 19.06.10 9.787 dəfə oxundu
8 “Məni sevən bəlaya düçar olar” formasında bir hədis var? 06.09.11 1.623 dəfə oxundu
9 “Sünnəmi əhya edənə yüz şəhid savabı var” hədisi mötəbərdir? 10.12.12 1.260 dəfə oxundu
10 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 282 dəfə oxundu
11 Muhəmməd peyğəmbərin neçə hədisi var? 29.10.11 2.660 dəfə oxundu
12 Əsrlə şam arasında yatmaq təhlükəlidir? 24.01.11 5.754 dəfə oxundu
13 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.914 dəfə oxundu
14 “Üç işdən ötrü Ərəbləri sevin” deyə bir hədis var? 10.12.12 1.488 dəfə oxundu
15 Hədislərin hikmət olduğunun dəlili nədir? 16.07.18 115 dəfə oxundu
16 Peyğəmbərlərin hamısı çobanlıq ediblər? 17.03.10 2.523 dəfə oxundu
17 Əl-Buxarinin özü tərəfindən yazılan orijinal nüsxə indiyədək durur? 10.02.11 4.240 dəfə oxundu
18 Cəbrayılın 10 dəfə də yer üzünə enəcəyini deyən hədis var? 12.01.12 2.057 dəfə oxundu
19 “Alimlər peyğəmbərlərin varisləridir” hədisi səhihdir? 31.01.13 1.683 dəfə oxundu
20 Peyğəmbəri hamıdan çox sevmək lazım olduğuna dair bir hədis var? 25.03.10 1.996 dəfə oxundu
21 Şəvval orucu 29.06.09 3.525 dəfə oxundu
22 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.045 dəfə oxundu
23 İnsanlar nəyə görə hədis uydurublar? 13.03.13 1.319 dəfə oxundu
24 Hədislərə əsasən insanların ən xeyirlisi kimdir? 06.04.10 1.693 dəfə oxundu
25 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.143 dəfə oxundu
26 “«Hədisi burax, Qurana bax»” deyənlər olacaq.” Bu mötəbər bir hədisdir? 14.02.12 1.639 dəfə oxundu
27 Mövzu hədislərlə bağlı mənbələr hansılardır? 17.03.13 1.191 dəfə oxundu
28 Sələbə əhvalatı həqiqətən də olub, yoxsa əfsanədir? 03.05.10 1.659 dəfə oxundu
29 Əşəreyi-mübəşşərə hədisini necə başa düşmək lazımdır? 22.02.11 1.480 dəfə oxundu
30 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.215 dəfə oxundu
31 “Mən gözəl əxlaqı tamamlamaq üçün göndərilmişəm” hədisi mötəbərdir? 11.04.13 1.552 dəfə oxundu
32 Sədəqə vermək ömrü uzadır? 03.05.10 2.435 dəfə oxundu
33 “Qiyamət günü Cənnətə 1-ci daxil olan mən olacağam” hədisi səhihdir? 06.08.14 1.094 dəfə oxundu
34 “Zöhrün ilk 4 müstəhəbini qılmayan şəfaətimə nail olmaz” hədisi mötəbərdir? 06.03.12 2.126 dəfə oxundu
35 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.356 dəfə oxundu
36 Lovğaya qarşı lovğalıq etmək lazımdır? 20.06.11 2.959 dəfə oxundu
37 Əbu Hənifənin fikrincə Kütubi-sittədə Qurana zidd hədis var? 06.03.11 2.833 dəfə oxundu
38 “Ümmətimin ömrü 1500 ili keçməyəcək” hədisi mötəbərdir? 07.03.12 1.668 dəfə oxundu
39 Qüdsi hədislər də hikmət məfhumuna daxildir? 19.04.13 1.233 dəfə oxundu
40 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.180 dəfə oxundu
41 “Namaz möminin meracıdır” sözü hədisdir? 11.07.10 2.288 dəfə oxundu
42 Deyilənə görə hər əsrə bir alim gəlir. Bu düzdür? 08.03.11 1.461 dəfə oxundu
43 “1 saatlıq təfəkkür 1 illik əlavə ibadətdən yaxşıdır” hədisi var? 30.03.12 1.433 dəfə oxundu
44 Zəif hədislə əməl etmək olarmı? 11.05.13 1.346 dəfə oxundu
45 Zəmanənin imamına beyət etmək 03.03.10 2.938 dəfə oxundu
46 “Vətən sevgisi imandandır” sözü hədisdir? 01.11.14 1.423 dəfə oxundu
47 Hədislər olmasa, Quranı başa düşmək olmaz? 13.03.11 2.450 dəfə oxundu
48 Əcluninin “Kəşfu-l-xəfa” əsəri mötəbər bir mənbədir? 09.05.12 1.245 dəfə oxundu
49 “Müflis mömin” hədisinin bəndə haqq-hüququ baxımından izahı 22.05.13 1.432 dəfə oxundu
50 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz qılmaq 03.04.11 2.155 dəfə oxundu
51 “Atıcılığı öyrəndikdən sonra buraxan bizdən deyil” sözü hədisdir? 29.11.10 2.009 dəfə oxundu
52 Məscidə getməyənlərin evi yandırılmalıdır? 15.03.11 2.796 dəfə oxundu
53 Ən-Nəsai mötəbər bir hədis alimidir? 10.05.12 1.185 dəfə oxundu
54 Nasiruddin əl-Albani mötəbər bir hədis alimidir? 27.05.13 1.404 dəfə oxundu
55 Rəvayətlərə əsasən Rəsulullahı nümunə götürmək mümkündür? 12.08.14 1.025 dəfə oxundu
56 “Mən 2 qurbanlığın oğluyam” kəlamı hədisdir? 20.11.10 1.706 dəfə oxundu
57 “Cənnət anaların ayaqlarının altındadır” mövzu hədisdir? 31.03.11 2.411 dəfə oxundu
58 “2 günü eyni olan aldanıb” sözü hədisdir? 11.05.12 1.528 dəfə oxundu
59 İxlas surəsini 11 dəfə oxuyub ölünün ruhuna tapşırmaqla əlaqədar bir hədis var? 04.06.13 1.609 dəfə oxundu
60 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.852 dəfə oxundu
61 Toy gecəsi bəy gəlinin ayağını yumalıdır? 20.11.10 7.501 dəfə oxundu
62 Axır zəmanədə az ibadət edən xilas olacaq? 05.04.11 1.488 dəfə oxundu
63 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 14.511 dəfə oxundu
64 Biz dini məsələlərdə kimə tabe olmalıyıq? 23.12.13 1.208 dəfə oxundu
65 Muhəmməd peyğəmbər Cənnətdə Məryəm ana ilə evlənəcək? 25.02.10 4.573 dəfə oxundu
66 Alimliyin meyarı çoxlu hədis bilməkdir? 15.05.14 961 dəfə oxundu
67 “Yerə göyə sığmaram, mömin bəndəmin qəlbinə sığaram” sözü hədisdir? 16.06.11 1.509 dəfə oxundu
68 Qeyri-müsəlman ölkədə faiz almaqla əlaqədar hədis var? 21.05.12 1.398 dəfə oxundu
69 Çəlik istifadə etmək sünnədir? 27.01.14 1.229 dəfə oxundu
70 Dünya möminlərə zindan, kafirlərə də cənnətdir? 17.05.11 1.713 dəfə oxundu
71 İnsanın ev, paltar, çörək və sudan başqa bir şeyə haqqı var? 22.01.11 1.682 dəfə oxundu
72 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.083 dəfə oxundu
73 Allah xoşlamadığı idarəçilərə yaltaq köməkçilər verir? 06.06.12 1.693 dəfə oxundu
74 Bir hədisin səhih sayılma meyarı nədir? 13.04.17 409 dəfə oxundu