Mövzu hədislərlə bağlı mənbələr hansılardır?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Hədis Tarix: 17 Mart 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mövzu (uydurma-qondarma) hədislərlə əlaqədar hansı kitablar var? Bu sahədəki mənbələr hansıdır?

Cavab: Hədis alimlər müxtəlif metodlarla hədis kimi uydurulan rəvayətləri bir yerə cəm edən müxtəlif Mövzuat (الموضوعات) kitabları yazıblar. Məhz bu əsərlərin sayəsində hədis elmində mütəxəssis olmayan şəxslər də mövzu hədisləri asanlıqla tanıya bilirlər. Həmin əsərlərdən (əksəriyyəti Ərəb dilindədir) bəziləri bunlardır:

əl-Məqdisi (ö. 507/1113): Təzkiratu-l-mövzuat

əl-Cüzəkani (ö. 543/1148): əl-Əbatil və-l-mənakir və-s-sihah və-l-məşahir

Əbu-l-Fərəc ibnu-l-Cövzi (ö. 597/1200): Kitabu-l-mövzuat minə-l-əhadisil-mərfuat

Cəlaləddin əs-Süyuti (ö. 911/1505): əl-Ləali-l-məsnua fi-l-əhadisi-l-mövzua

İbn Ərrak (ö. 963/1556): Tənzihu-ş-şəriəti-l-mərfua ani-l-əxbariş-şəniati-l-mövzua

əl-Fəttəni (ö. 986/1578): Təzkiratu-l-mövzuat fi-l-əhadisi-l-mərfuat

Əli əl-Qari (ö. 1014/1605): əl-Əsraru-l-mərfua fi-l-əxbari-l-mövzua: əl-Mövzuatu-l-kübra

əş-Şövkani (ö. 1250/1832): əl-Fəvaidu-l-məcmua fi-l-əhadisi-l-mövzua

əl-Ləknəvi (ö. 1304/1886): əl-Asaru-l-mərfua fi-l-əxbari-l-mövzua

Bu məsələ ilə əlaqədar Türk dilində mənbələrdən bəziləri isə aşağıdakılardır:

M. Yaşar Kandemir: Mevzû Hadisler: Menşe’i, Tanıma Yolları, Tenkidi

Harun Ünal: Uydurma Hadisler (Mirac Yayınları), 6 cild; Mevzûât (Mevzû Hadisler) (Basiret Yayınları)

Sadık Cihan: Uydurma Hadislerin Doğuşu ve Sosyo-Politik Olaylarla İlgisi

Ali el-Kârî: Uydurma Olduğunda İttifak Edilen Hadisler, Tercüme: Halil İbrahim Kutlay

İbn Kayyim el-Cevziyye: Uydurma Hadisleri Tanıma Yolları (el-Menarü’l-Münif fi’s-Sahih ve’d-Daîf), Tercüme: Hanifi Akın

Abdülfettah Ebû Gudde: Sened ve Metin Yönüyle Mevzu Hadisler, Tercüme: Enbiya Yıldırım.

QEYD: Bu əsərlərin əksəriyyəti BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin elmi kitabxanasında mövcuddur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.192 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Sələbə əhvalatı həqiqətən də olub, yoxsa əfsanədir? 03.05.10 1.664 dəfə oxundu
2 Əşəreyi-mübəşşərə hədisini necə başa düşmək lazımdır? 22.02.11 1.484 dəfə oxundu
3 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.222 dəfə oxundu
4 “Mən gözəl əxlaqı tamamlamaq üçün göndərilmişəm” hədisi mötəbərdir? 11.04.13 1.554 dəfə oxundu
5 Sədəqə vermək ömrü uzadır? 03.05.10 2.447 dəfə oxundu
6 “Qiyamət günü Cənnətə 1-ci daxil olan mən olacağam” hədisi səhihdir? 06.08.14 1.100 dəfə oxundu
7 “Zöhrün ilk 4 müstəhəbini qılmayan şəfaətimə nail olmaz” hədisi mötəbərdir? 06.03.12 2.137 dəfə oxundu
8 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.360 dəfə oxundu
9 Lovğaya qarşı lovğalıq etmək lazımdır? 20.06.11 2.976 dəfə oxundu
10 Əbu Hənifənin fikrincə Kütubi-sittədə Qurana zidd hədis var? 06.03.11 2.862 dəfə oxundu
11 “Ümmətimin ömrü 1500 ili keçməyəcək” hədisi mötəbərdir? 07.03.12 1.695 dəfə oxundu
12 Qüdsi hədislər də hikmət məfhumuna daxildir? 19.04.13 1.237 dəfə oxundu
13 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.196 dəfə oxundu
14 “Namaz möminin meracıdır” sözü hədisdir? 11.07.10 2.309 dəfə oxundu
15 Deyilənə görə hər əsrə bir alim gəlir. Bu düzdür? 08.03.11 1.462 dəfə oxundu
16 “1 saatlıq təfəkkür 1 illik əlavə ibadətdən yaxşıdır” hədisi var? 30.03.12 1.437 dəfə oxundu
17 Zəif hədislə əməl etmək olarmı? 11.05.13 1.351 dəfə oxundu
18 Zəmanənin imamına beyət etmək 03.03.10 2.951 dəfə oxundu
19 “Vətən sevgisi imandandır” sözü hədisdir? 01.11.14 1.441 dəfə oxundu
20 Hədislər olmasa, Quranı başa düşmək olmaz? 13.03.11 2.462 dəfə oxundu
21 Əcluninin “Kəşfu-l-xəfa” əsəri mötəbər bir mənbədir? 09.05.12 1.248 dəfə oxundu
22 “Müflis mömin” hədisinin bəndə haqq-hüququ baxımından izahı 22.05.13 1.435 dəfə oxundu
23 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz qılmaq 03.04.11 2.166 dəfə oxundu
24 “Atıcılığı öyrəndikdən sonra buraxan bizdən deyil” sözü hədisdir? 29.11.10 2.013 dəfə oxundu
25 Məscidə getməyənlərin evi yandırılmalıdır? 15.03.11 2.831 dəfə oxundu
26 Ən-Nəsai mötəbər bir hədis alimidir? 10.05.12 1.187 dəfə oxundu
27 Nasiruddin əl-Albani mötəbər bir hədis alimidir? 27.05.13 1.414 dəfə oxundu
28 Rəvayətlərə əsasən Rəsulullahı nümunə götürmək mümkündür? 12.08.14 1.028 dəfə oxundu
29 “Mən 2 qurbanlığın oğluyam” kəlamı hədisdir? 20.11.10 1.724 dəfə oxundu
30 “Cənnət anaların ayaqlarının altındadır” mövzu hədisdir? 31.03.11 2.428 dəfə oxundu
31 “2 günü eyni olan aldanıb” sözü hədisdir? 11.05.12 1.531 dəfə oxundu
32 İxlas surəsini 11 dəfə oxuyub ölünün ruhuna tapşırmaqla əlaqədar bir hədis var? 04.06.13 1.615 dəfə oxundu
33 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.863 dəfə oxundu
34 Toy gecəsi bəy gəlinin ayağını yumalıdır? 20.11.10 7.646 dəfə oxundu
35 Axır zəmanədə az ibadət edən xilas olacaq? 05.04.11 1.490 dəfə oxundu
36 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 15.268 dəfə oxundu
37 Biz dini məsələlərdə kimə tabe olmalıyıq? 23.12.13 1.210 dəfə oxundu
38 Muhəmməd peyğəmbər Cənnətdə Məryəm ana ilə evlənəcək? 25.02.10 4.588 dəfə oxundu
39 Alimliyin meyarı çoxlu hədis bilməkdir? 15.05.14 961 dəfə oxundu
40 “Yerə göyə sığmaram, mömin bəndəmin qəlbinə sığaram” sözü hədisdir? 16.06.11 1.512 dəfə oxundu
41 Qeyri-müsəlman ölkədə faiz almaqla əlaqədar hədis var? 21.05.12 1.401 dəfə oxundu
42 Çəlik istifadə etmək sünnədir? 27.01.14 1.233 dəfə oxundu
43 Dünya möminlərə zindan, kafirlərə də cənnətdir? 17.05.11 1.714 dəfə oxundu
44 İnsanın ev, paltar, çörək və sudan başqa bir şeyə haqqı var? 22.01.11 1.683 dəfə oxundu
45 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.094 dəfə oxundu
46 Allah xoşlamadığı idarəçilərə yaltaq köməkçilər verir? 06.06.12 1.709 dəfə oxundu
47 Bir hədisin səhih sayılma meyarı nədir? 13.04.17 440 dəfə oxundu
48 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.297 dəfə oxundu
49 “Ev tikmək üçün xərclənən pulda xeyir yoxdur” hədisi səhihdir? 23.01.11 2.127 dəfə oxundu
50 “Möminin başından dərd-bəla kəm olmaz” kimi bir hədis var? 11.07.11 1.532 dəfə oxundu
51 “Alimin yuxusu cahilin ibadətindən xeyirlidir” hədisi mötəbərdir? 21.07.12 1.603 dəfə oxundu
52 Bir məsələ Quranda keçirsə, əlavə olaraq hədisə baxılarmı? 02.01.18 102 dəfə oxundu
53 “Ən yaxşı müsəlman xanımı ilə yaxşı dolanandır”. Bu hədis necə izah edilir? 16.02.10 1.766 dəfə oxundu
54 Üzüqoylu yatmaq 19.06.10 9.953 dəfə oxundu
55 “Məni sevən bəlaya düçar olar” formasında bir hədis var? 06.09.11 1.625 dəfə oxundu
56 “Sünnəmi əhya edənə yüz şəhid savabı var” hədisi mötəbərdir? 10.12.12 1.260 dəfə oxundu
57 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 318 dəfə oxundu
58 Muhəmməd peyğəmbərin neçə hədisi var? 29.10.11 2.692 dəfə oxundu
59 Əsrlə şam arasında yatmaq təhlükəlidir? 24.01.11 5.828 dəfə oxundu
60 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.933 dəfə oxundu
61 “Üç işdən ötrü Ərəbləri sevin” deyə bir hədis var? 10.12.12 1.504 dəfə oxundu
62 Hədislərin hikmət olduğunun dəlili nədir? 16.07.18 120 dəfə oxundu
63 Peyğəmbərlərin hamısı çobanlıq ediblər? 17.03.10 2.541 dəfə oxundu
64 Əl-Buxarinin özü tərəfindən yazılan orijinal nüsxə indiyədək durur? 10.02.11 4.286 dəfə oxundu
65 Cəbrayılın 10 dəfə də yer üzünə enəcəyini deyən hədis var? 12.01.12 2.086 dəfə oxundu
66 “Alimlər peyğəmbərlərin varisləridir” hədisi səhihdir? 31.01.13 1.701 dəfə oxundu
67 Qüdsi hədislərə baxışımız necə olmalıdır? 05.08.19 79 dəfə oxundu
68 Peyğəmbəri hamıdan çox sevmək lazım olduğuna dair bir hədis var? 25.03.10 2.005 dəfə oxundu
69 Şəvval orucu 29.06.09 3.696 dəfə oxundu
70 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.059 dəfə oxundu
71 İnsanlar nəyə görə hədis uydurublar? 13.03.13 1.336 dəfə oxundu
72 Hədislərə əsasən insanların ən xeyirlisi kimdir? 06.04.10 1.711 dəfə oxundu
73 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.160 dəfə oxundu
74 “«Hədisi burax, Qurana bax»” deyənlər olacaq.” Bu mötəbər bir hədisdir? 14.02.12 1.647 dəfə oxundu
75 Mövzu hədislərlə bağlı mənbələr hansılardır? 17.03.13 1.192 dəfə oxundu