İnsanlar nəyə görə hədis uydurublar?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Hədis Tarix: 13 Mart 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mövzu hədislərin uydurulmağının başlıca səbəbləri nədən ibarətdir? İnsanlar nə üçün belə bir ehtiyac hiss ediblər?

Cavab: Bunun müxtəlif səbəbləri var və onları aşağıdakı kimi ümumiləşdirmək mümkündür:

1) Siyasi firqə və qrupların öz məqsədləri üçün hədis uydurması: Məsələn, Qədir-xum və imamətlə əlaqədar hədislər, Əməvi və Abbasi xəlifələrinin lehinə və əleyhinə olan hədislər, Mehdi inancına dair rəvayətlər kimi.

2) Fiqhi və kəlami məzhəblərə mənsub olanların məzhəbpərəstlik və təəssübkeşliklə hədis uydurması: Qəza-qədər, Quranın məxluq olub olmaması məsələsi, Hənəfi, Şafei və yaxud digər məzhəbləri mədh və ya tənqid edən bir çox hədis rəvayəti kimi.

3) Millətçilik hissi ilə hədis uydurulması: Məsələn, Ərəb, Türk və Farsların lehində və əleyhində olan rəvayətlər kimi.

4) İslama düşmən olanların qəsdən hədis uydurmaları.

5) İslam dininə xidmət etmək istəyi ilə hədis uydurmaq: Məsələn, insanları Quran oxumağa həvəsləndirmək məqsədilə müxtəlif surələrin fəzilətlərinə dair rəvayətlər. Eləcə də, zahidlik və ibadətə təşviq məqsədi ilə uydurulan rəvayətlər kimi.

6) Şəxsə mənfəət üçün hədis uydurmaq: Misal üçün, dünya malı əldə etmək üçün nüfuz və iqtidar sahibi olan bəzi hakimlərə yaxın olmaq, onlara yaltaqlanmaq və bəxşiş əldə etmək üçün uydurulan rəvayətlər.

Bu məsələyə dair ətraflı məlumat üçün a.ağıdakı mənbəyə müraciət edə bilərsiniz:

M. Yaşar Kandemir, “Mövzu hədislər: Mənşəyi, tanıma yolları, tənqidi”, (Türk dilində) İstanbul, 2009.1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Qeyd edək ki, bu əsər BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin kitabxanasında mövcuddur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.329 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Sələbə əhvalatı həqiqətən də olub, yoxsa əfsanədir? 03.05.10 1.662 dəfə oxundu
2 Əşəreyi-mübəşşərə hədisini necə başa düşmək lazımdır? 22.02.11 1.481 dəfə oxundu
3 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.220 dəfə oxundu
4 “Mən gözəl əxlaqı tamamlamaq üçün göndərilmişəm” hədisi mötəbərdir? 11.04.13 1.554 dəfə oxundu
5 Sədəqə vermək ömrü uzadır? 03.05.10 2.441 dəfə oxundu
6 “Qiyamət günü Cənnətə 1-ci daxil olan mən olacağam” hədisi səhihdir? 06.08.14 1.096 dəfə oxundu
7 “Zöhrün ilk 4 müstəhəbini qılmayan şəfaətimə nail olmaz” hədisi mötəbərdir? 06.03.12 2.133 dəfə oxundu
8 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.358 dəfə oxundu
9 Lovğaya qarşı lovğalıq etmək lazımdır? 20.06.11 2.969 dəfə oxundu
10 Əbu Hənifənin fikrincə Kütubi-sittədə Qurana zidd hədis var? 06.03.11 2.845 dəfə oxundu
11 “Ümmətimin ömrü 1500 ili keçməyəcək” hədisi mötəbərdir? 07.03.12 1.681 dəfə oxundu
12 Qüdsi hədislər də hikmət məfhumuna daxildir? 19.04.13 1.233 dəfə oxundu
13 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.189 dəfə oxundu
14 “Namaz möminin meracıdır” sözü hədisdir? 11.07.10 2.304 dəfə oxundu
15 Deyilənə görə hər əsrə bir alim gəlir. Bu düzdür? 08.03.11 1.461 dəfə oxundu
16 “1 saatlıq təfəkkür 1 illik əlavə ibadətdən yaxşıdır” hədisi var? 30.03.12 1.434 dəfə oxundu
17 Zəif hədislə əməl etmək olarmı? 11.05.13 1.350 dəfə oxundu
18 Zəmanənin imamına beyət etmək 03.03.10 2.941 dəfə oxundu
19 “Vətən sevgisi imandandır” sözü hədisdir? 01.11.14 1.433 dəfə oxundu
20 Hədislər olmasa, Quranı başa düşmək olmaz? 13.03.11 2.457 dəfə oxundu
21 Əcluninin “Kəşfu-l-xəfa” əsəri mötəbər bir mənbədir? 09.05.12 1.247 dəfə oxundu
22 “Müflis mömin” hədisinin bəndə haqq-hüququ baxımından izahı 22.05.13 1.434 dəfə oxundu
23 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz qılmaq 03.04.11 2.157 dəfə oxundu
24 “Atıcılığı öyrəndikdən sonra buraxan bizdən deyil” sözü hədisdir? 29.11.10 2.013 dəfə oxundu
25 Məscidə getməyənlərin evi yandırılmalıdır? 15.03.11 2.812 dəfə oxundu
26 Ən-Nəsai mötəbər bir hədis alimidir? 10.05.12 1.187 dəfə oxundu
27 Nasiruddin əl-Albani mötəbər bir hədis alimidir? 27.05.13 1.413 dəfə oxundu
28 Rəvayətlərə əsasən Rəsulullahı nümunə götürmək mümkündür? 12.08.14 1.025 dəfə oxundu
29 “Mən 2 qurbanlığın oğluyam” kəlamı hədisdir? 20.11.10 1.713 dəfə oxundu
30 “Cənnət anaların ayaqlarının altındadır” mövzu hədisdir? 31.03.11 2.420 dəfə oxundu
31 “2 günü eyni olan aldanıb” sözü hədisdir? 11.05.12 1.530 dəfə oxundu
32 İxlas surəsini 11 dəfə oxuyub ölünün ruhuna tapşırmaqla əlaqədar bir hədis var? 04.06.13 1.613 dəfə oxundu
33 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.856 dəfə oxundu
34 Toy gecəsi bəy gəlinin ayağını yumalıdır? 20.11.10 7.564 dəfə oxundu
35 Axır zəmanədə az ibadət edən xilas olacaq? 05.04.11 1.488 dəfə oxundu
36 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 14.916 dəfə oxundu
37 Biz dini məsələlərdə kimə tabe olmalıyıq? 23.12.13 1.209 dəfə oxundu
38 Muhəmməd peyğəmbər Cənnətdə Məryəm ana ilə evlənəcək? 25.02.10 4.576 dəfə oxundu
39 Alimliyin meyarı çoxlu hədis bilməkdir? 15.05.14 961 dəfə oxundu
40 “Yerə göyə sığmaram, mömin bəndəmin qəlbinə sığaram” sözü hədisdir? 16.06.11 1.509 dəfə oxundu
41 Qeyri-müsəlman ölkədə faiz almaqla əlaqədar hədis var? 21.05.12 1.400 dəfə oxundu
42 Çəlik istifadə etmək sünnədir? 27.01.14 1.232 dəfə oxundu
43 Dünya möminlərə zindan, kafirlərə də cənnətdir? 17.05.11 1.714 dəfə oxundu
44 İnsanın ev, paltar, çörək və sudan başqa bir şeyə haqqı var? 22.01.11 1.682 dəfə oxundu
45 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.091 dəfə oxundu
46 Allah xoşlamadığı idarəçilərə yaltaq köməkçilər verir? 06.06.12 1.702 dəfə oxundu
47 Bir hədisin səhih sayılma meyarı nədir? 13.04.17 427 dəfə oxundu
48 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.274 dəfə oxundu
49 “Ev tikmək üçün xərclənən pulda xeyir yoxdur” hədisi səhihdir? 23.01.11 2.123 dəfə oxundu
50 “Möminin başından dərd-bəla kəm olmaz” kimi bir hədis var? 11.07.11 1.529 dəfə oxundu
51 “Alimin yuxusu cahilin ibadətindən xeyirlidir” hədisi mötəbərdir? 21.07.12 1.602 dəfə oxundu
52 Bir məsələ Quranda keçirsə, əlavə olaraq hədisə baxılarmı? 02.01.18 101 dəfə oxundu
53 “Ən yaxşı müsəlman xanımı ilə yaxşı dolanandır”. Bu hədis necə izah edilir? 16.02.10 1.761 dəfə oxundu
54 Üzüqoylu yatmaq 19.06.10 9.858 dəfə oxundu
55 “Məni sevən bəlaya düçar olar” formasında bir hədis var? 06.09.11 1.623 dəfə oxundu
56 “Sünnəmi əhya edənə yüz şəhid savabı var” hədisi mötəbərdir? 10.12.12 1.260 dəfə oxundu
57 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 307 dəfə oxundu
58 Muhəmməd peyğəmbərin neçə hədisi var? 29.10.11 2.676 dəfə oxundu
59 Əsrlə şam arasında yatmaq təhlükəlidir? 24.01.11 5.793 dəfə oxundu
60 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.921 dəfə oxundu
61 “Üç işdən ötrü Ərəbləri sevin” deyə bir hədis var? 10.12.12 1.494 dəfə oxundu
62 Hədislərin hikmət olduğunun dəlili nədir? 16.07.18 117 dəfə oxundu
63 Peyğəmbərlərin hamısı çobanlıq ediblər? 17.03.10 2.527 dəfə oxundu
64 Əl-Buxarinin özü tərəfindən yazılan orijinal nüsxə indiyədək durur? 10.02.11 4.260 dəfə oxundu
65 Cəbrayılın 10 dəfə də yer üzünə enəcəyini deyən hədis var? 12.01.12 2.072 dəfə oxundu
66 “Alimlər peyğəmbərlərin varisləridir” hədisi səhihdir? 31.01.13 1.693 dəfə oxundu
67 Peyğəmbəri hamıdan çox sevmək lazım olduğuna dair bir hədis var? 25.03.10 2.001 dəfə oxundu
68 Şəvval orucu 29.06.09 3.689 dəfə oxundu
69 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.053 dəfə oxundu
70 İnsanlar nəyə görə hədis uydurublar? 13.03.13 1.329 dəfə oxundu
71 Hədislərə əsasən insanların ən xeyirlisi kimdir? 06.04.10 1.702 dəfə oxundu
72 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.148 dəfə oxundu
73 “«Hədisi burax, Qurana bax»” deyənlər olacaq.” Bu mötəbər bir hədisdir? 14.02.12 1.644 dəfə oxundu
74 Mövzu hədislərlə bağlı mənbələr hansılardır? 17.03.13 1.192 dəfə oxundu