İnsanlar nəyə görə hədis uydurublar?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Hədis Tarix: 13 Mart 2013 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mövzu hədislərin uydurulmağının başlıca səbəbləri nədən ibarətdir? İnsanlar nə üçün belə bir ehtiyac hiss ediblər?

Cavab: Bunun müxtəlif səbəbləri var və onları aşağıdakı kimi ümumiləşdirmək mümkündür:

1) Siyasi firqə və qrupların öz məqsədləri üçün hədis uydurması: Məsələn, Qədir-xum və imamətlə əlaqədar hədislər, Əməvi və Abbasi xəlifələrinin lehinə və əleyhinə olan hədislər, Mehdi inancına dair rəvayətlər kimi.

2) Fiqhi və kəlami məzhəblərə mənsub olanların məzhəbpərəstlik və təəssübkeşliklə hədis uydurması: Qəza-qədər, Quranın məxluq olub olmaması məsələsi, Hənəfi, Şafei və yaxud digər məzhəbləri mədh və ya tənqid edən bir çox hədis rəvayəti kimi.

3) Millətçilik hissi ilə hədis uydurulması: Məsələn, Ərəb, Türk və Farsların lehində və əleyhində olan rəvayətlər kimi.

4) İslama düşmən olanların qəsdən hədis uydurmaları.

5) İslam dininə xidmət etmək istəyi ilə hədis uydurmaq: Məsələn, insanları Quran oxumağa həvəsləndirmək məqsədilə müxtəlif surələrin fəzilətlərinə dair rəvayətlər. Eləcə də, zahidlik və ibadətə təşviq məqsədi ilə uydurulan rəvayətlər kimi.

6) Şəxsə mənfəət üçün hədis uydurmaq: Misal üçün, dünya malı əldə etmək üçün nüfuz və iqtidar sahibi olan bəzi hakimlərə yaxın olmaq, onlara yaltaqlanmaq və bəxşiş əldə etmək üçün uydurulan rəvayətlər.

Bu məsələyə dair ətraflı məlumat üçün a.ağıdakı mənbəyə müraciət edə bilərsiniz:

M. Yaşar Kandemir, “Mövzu hədislər: Mənşəyi, tanıma yolları, tənqidi”, (Türk dilində) İstanbul, 2009.1

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Qeyd edək ki, bu əsər BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin kitabxanasında mövcuddur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.336 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.196 dəfə oxundu
2 “Namaz möminin meracıdır” sözü hədisdir? 11.07.10 2.307 dəfə oxundu
3 Deyilənə görə hər əsrə bir alim gəlir. Bu düzdür? 08.03.11 1.462 dəfə oxundu
4 “1 saatlıq təfəkkür 1 illik əlavə ibadətdən yaxşıdır” hədisi var? 30.03.12 1.437 dəfə oxundu
5 Zəif hədislə əməl etmək olarmı? 11.05.13 1.351 dəfə oxundu
6 Zəmanənin imamına beyət etmək 03.03.10 2.951 dəfə oxundu
7 “Vətən sevgisi imandandır” sözü hədisdir? 01.11.14 1.440 dəfə oxundu
8 Hədislər olmasa, Quranı başa düşmək olmaz? 13.03.11 2.461 dəfə oxundu
9 Əcluninin “Kəşfu-l-xəfa” əsəri mötəbər bir mənbədir? 09.05.12 1.248 dəfə oxundu
10 “Müflis mömin” hədisinin bəndə haqq-hüququ baxımından izahı 22.05.13 1.434 dəfə oxundu
11 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz qılmaq 03.04.11 2.166 dəfə oxundu
12 “Atıcılığı öyrəndikdən sonra buraxan bizdən deyil” sözü hədisdir? 29.11.10 2.013 dəfə oxundu
13 Məscidə getməyənlərin evi yandırılmalıdır? 15.03.11 2.830 dəfə oxundu
14 Ən-Nəsai mötəbər bir hədis alimidir? 10.05.12 1.187 dəfə oxundu
15 Nasiruddin əl-Albani mötəbər bir hədis alimidir? 27.05.13 1.414 dəfə oxundu
16 Rəvayətlərə əsasən Rəsulullahı nümunə götürmək mümkündür? 12.08.14 1.027 dəfə oxundu
17 “Mən 2 qurbanlığın oğluyam” kəlamı hədisdir? 20.11.10 1.724 dəfə oxundu
18 “Cənnət anaların ayaqlarının altındadır” mövzu hədisdir? 31.03.11 2.427 dəfə oxundu
19 “2 günü eyni olan aldanıb” sözü hədisdir? 11.05.12 1.530 dəfə oxundu
20 İxlas surəsini 11 dəfə oxuyub ölünün ruhuna tapşırmaqla əlaqədar bir hədis var? 04.06.13 1.614 dəfə oxundu
21 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.862 dəfə oxundu
22 Toy gecəsi bəy gəlinin ayağını yumalıdır? 20.11.10 7.641 dəfə oxundu
23 Axır zəmanədə az ibadət edən xilas olacaq? 05.04.11 1.489 dəfə oxundu
24 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 15.237 dəfə oxundu
25 Biz dini məsələlərdə kimə tabe olmalıyıq? 23.12.13 1.210 dəfə oxundu
26 Muhəmməd peyğəmbər Cənnətdə Məryəm ana ilə evlənəcək? 25.02.10 4.587 dəfə oxundu
27 Alimliyin meyarı çoxlu hədis bilməkdir? 15.05.14 961 dəfə oxundu
28 “Yerə göyə sığmaram, mömin bəndəmin qəlbinə sığaram” sözü hədisdir? 16.06.11 1.512 dəfə oxundu
29 Qeyri-müsəlman ölkədə faiz almaqla əlaqədar hədis var? 21.05.12 1.401 dəfə oxundu
30 Çəlik istifadə etmək sünnədir? 27.01.14 1.233 dəfə oxundu
31 Dünya möminlərə zindan, kafirlərə də cənnətdir? 17.05.11 1.714 dəfə oxundu
32 İnsanın ev, paltar, çörək və sudan başqa bir şeyə haqqı var? 22.01.11 1.683 dəfə oxundu
33 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.094 dəfə oxundu
34 Allah xoşlamadığı idarəçilərə yaltaq köməkçilər verir? 06.06.12 1.709 dəfə oxundu
35 Bir hədisin səhih sayılma meyarı nədir? 13.04.17 440 dəfə oxundu
36 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.296 dəfə oxundu
37 “Ev tikmək üçün xərclənən pulda xeyir yoxdur” hədisi səhihdir? 23.01.11 2.127 dəfə oxundu
38 “Möminin başından dərd-bəla kəm olmaz” kimi bir hədis var? 11.07.11 1.532 dəfə oxundu
39 “Alimin yuxusu cahilin ibadətindən xeyirlidir” hədisi mötəbərdir? 21.07.12 1.603 dəfə oxundu
40 Bir məsələ Quranda keçirsə, əlavə olaraq hədisə baxılarmı? 02.01.18 102 dəfə oxundu
41 “Ən yaxşı müsəlman xanımı ilə yaxşı dolanandır”. Bu hədis necə izah edilir? 16.02.10 1.765 dəfə oxundu
42 Üzüqoylu yatmaq 19.06.10 9.947 dəfə oxundu
43 “Məni sevən bəlaya düçar olar” formasında bir hədis var? 06.09.11 1.625 dəfə oxundu
44 “Sünnəmi əhya edənə yüz şəhid savabı var” hədisi mötəbərdir? 10.12.12 1.260 dəfə oxundu
45 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 317 dəfə oxundu
46 Muhəmməd peyğəmbərin neçə hədisi var? 29.10.11 2.688 dəfə oxundu
47 Əsrlə şam arasında yatmaq təhlükəlidir? 24.01.11 5.826 dəfə oxundu
48 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.926 dəfə oxundu
49 “Üç işdən ötrü Ərəbləri sevin” deyə bir hədis var? 10.12.12 1.504 dəfə oxundu
50 Hədislərin hikmət olduğunun dəlili nədir? 16.07.18 120 dəfə oxundu
51 Peyğəmbərlərin hamısı çobanlıq ediblər? 17.03.10 2.540 dəfə oxundu
52 Əl-Buxarinin özü tərəfindən yazılan orijinal nüsxə indiyədək durur? 10.02.11 4.275 dəfə oxundu
53 Cəbrayılın 10 dəfə də yer üzünə enəcəyini deyən hədis var? 12.01.12 2.086 dəfə oxundu
54 “Alimlər peyğəmbərlərin varisləridir” hədisi səhihdir? 31.01.13 1.700 dəfə oxundu
55 Qüdsi hədislərə baxışımız necə olmalıdır? 05.08.19 75 dəfə oxundu
56 Peyğəmbəri hamıdan çox sevmək lazım olduğuna dair bir hədis var? 25.03.10 2.005 dəfə oxundu
57 Şəvval orucu 29.06.09 3.696 dəfə oxundu
58 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.059 dəfə oxundu
59 İnsanlar nəyə görə hədis uydurublar? 13.03.13 1.336 dəfə oxundu
60 Hədislərə əsasən insanların ən xeyirlisi kimdir? 06.04.10 1.711 dəfə oxundu
61 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.160 dəfə oxundu
62 “«Hədisi burax, Qurana bax»” deyənlər olacaq.” Bu mötəbər bir hədisdir? 14.02.12 1.647 dəfə oxundu
63 Mövzu hədislərlə bağlı mənbələr hansılardır? 17.03.13 1.192 dəfə oxundu
64 Sələbə əhvalatı həqiqətən də olub, yoxsa əfsanədir? 03.05.10 1.664 dəfə oxundu
65 Əşəreyi-mübəşşərə hədisini necə başa düşmək lazımdır? 22.02.11 1.484 dəfə oxundu
66 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.222 dəfə oxundu
67 “Mən gözəl əxlaqı tamamlamaq üçün göndərilmişəm” hədisi mötəbərdir? 11.04.13 1.554 dəfə oxundu
68 Sədəqə vermək ömrü uzadır? 03.05.10 2.447 dəfə oxundu
69 “Qiyamət günü Cənnətə 1-ci daxil olan mən olacağam” hədisi səhihdir? 06.08.14 1.100 dəfə oxundu
70 “Zöhrün ilk 4 müstəhəbini qılmayan şəfaətimə nail olmaz” hədisi mötəbərdir? 06.03.12 2.137 dəfə oxundu
71 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.360 dəfə oxundu
72 Lovğaya qarşı lovğalıq etmək lazımdır? 20.06.11 2.976 dəfə oxundu
73 Əbu Hənifənin fikrincə Kütubi-sittədə Qurana zidd hədis var? 06.03.11 2.860 dəfə oxundu
74 “Ümmətimin ömrü 1500 ili keçməyəcək” hədisi mötəbərdir? 07.03.12 1.692 dəfə oxundu
75 Qüdsi hədislər də hikmət məfhumuna daxildir? 19.04.13 1.237 dəfə oxundu