Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 05 Temmuz 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim (İstanbul Universiteti İlahiyyat fakültəsinin professoru Abdulaziz Bayındır nəzərdə tutulur) Quran dərslərində iki məsələni xüsusi olaraq vurğulayır: Birincisi Quranın hamı tərəfindən başa düşülən bir kitab olması, hamı üçün qaynaq kimi kifayət etməsi, bəyan edici və izah edən olması məsələsi, ikincisi isə Qurandan hər kəsin hökm çıxara bilməməsi məsələsi. Bəs bu iki məsələ arasında tarazlıq necə qurulmalıdır? Əgər Quranı yaşayıb həyata keçirmək üçün oxuyan bir insana elə Quran özü kifayət edirsə (mən burada peyğəmbərin (s. a. v.) gözəl nümunə olmasını məsələnin xaricində saxlayıram), həmin insan nəyə görə Qurandan hökm çıxarmayacaq? Məgər hökm çıxarıla bilməyən bir Quran onun üçün həyat kitabı ola bilərmi?

Cavab: Quran oxuyan hər kəs onu başa düşər. Lakin bu məsələ hər bir insanın bilik səviyyəsi, mədəni qabiliyyəti və tutumu ilə məhduddur. Belə ki, bir əkinçi və ya çoban da Quranı anlaya bilər, bir həkim, fizik və ya mühəndis də. Ancaq bunların başa düşdükləri bir-birindən fərli olacaqdır.

Quranı başa düşmək başqa məsələ, ondan hansısa hökm çıxarmaq başqa bir məsələdir. Hər bir müsəlman Quranı başa düşməlidir. Bu onun öhdəliyidir. Amma Qurandan hökm çıxarmalı deyil; çünki bu onun öhdəliyi deyil. Qurandan hansısa hökm çıxarmaq alimlərin işidir.

Allah belə buyurur:

“Bu, bilən bir qövm üçün ayələri Ərəb dilində oxunuş olaraq izah edilmiş bir kitabdır” (Fussilət, 41/3).

Qövm sözü kişilər dəstəsi deməkdir. Lakin bu söz Quranda kişi və qadınlardan ibarət olan cəmiyyət mənasında işlədilib (Baxın: Rağib Əl-İsfahani, Müfrədat adlı lüğət, قوم bəndi). Quranın Ərəb dilində olması bu insanların arasında Ərəb dilini yaxşı bilənlərin olmasını vacib edir. Ali-İmran surəsinin 7-ci ayəsində də bildirildiyi kimi bunlar sıravi mütəxəssislər deyil, “ər-rasixunə fil-ilm”, yəni, elmdə dərinləşmiş, möhkəm bir yer tutmuş və bəzi qəti nəticələrə varmış kəslərdir. Quranın içərisində olan izahlara məhz belə bir heyət çata bilər. Bu, torpağın içində olan qiymətli maddələri çıxartmaq kimi bir şeydir.

Quranı izah edib açıqlamaqda Quranın özünün göstərdiyi metodlar var. Bu metod bir mütəxəssis heyəti tərəfindən tətbiq olunmalıdır. Bu heyəti təşkil edənlər Quranın izahlarını anlaya bilərlər.

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.038 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranın zikr olması 05.07.09 3.246 dəfə oxundu
2 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.460 dəfə oxundu
3 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.543 dəfə oxundu
4 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.091 dəfə oxundu
5 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.195 dəfə oxundu
6 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.247 dəfə oxundu
7 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.851 dəfə oxundu
8 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.539 dəfə oxundu
9 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.798 dəfə oxundu
10 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 5.061 dəfə oxundu
11 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 370 dəfə oxundu
12 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.527 dəfə oxundu
13 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.209 dəfə oxundu
14 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.445 dəfə oxundu
15 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.303 dəfə oxundu
16 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.918 dəfə oxundu
17 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.373 dəfə oxundu
18 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.815 dəfə oxundu
19 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 5.213 dəfə oxundu
20 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.915 dəfə oxundu
21 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.356 dəfə oxundu
22 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 275 dəfə oxundu
23 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.291 dəfə oxundu
24 Şəfaət 08.04.10 3.211 dəfə oxundu
25 Nəsx və izahı 26.05.10 3.978 dəfə oxundu
26 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.814 dəfə oxundu
27 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.272 dəfə oxundu
28 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.669 dəfə oxundu
29 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.445 dəfə oxundu
30 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.593 dəfə oxundu
31 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.692 dəfə oxundu
32 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.569 dəfə oxundu
33 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 279 dəfə oxundu
34 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.405 dəfə oxundu
35 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.283 dəfə oxundu
36 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 7.002 dəfə oxundu
37 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.570 dəfə oxundu
38 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.760 dəfə oxundu
39 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.759 dəfə oxundu
40 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.810 dəfə oxundu
41 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.751 dəfə oxundu
42 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.185 dəfə oxundu
43 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.767 dəfə oxundu
44 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.990 dəfə oxundu
45 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 700 dəfə oxundu
46 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.176 dəfə oxundu
47 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.784 dəfə oxundu
48 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.336 dəfə oxundu
49 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 958 dəfə oxundu
50 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.660 dəfə oxundu
51 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.775 dəfə oxundu
52 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.672 dəfə oxundu
53 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.775 dəfə oxundu
54 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.936 dəfə oxundu
55 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.132 dəfə oxundu
56 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.872 dəfə oxundu
57 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 492 dəfə oxundu
58 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.052 dəfə oxundu
59 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.619 dəfə oxundu
60 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.552 dəfə oxundu
61 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.783 dəfə oxundu
62 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.819 dəfə oxundu
63 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.999 dəfə oxundu
64 Təbbət surəsi 11.07.11 3.894 dəfə oxundu
65 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.056 dəfə oxundu
66 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.941 dəfə oxundu
67 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.396 dəfə oxundu
68 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.914 dəfə oxundu
69 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 459 dəfə oxundu
70 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 22.208 dəfə oxundu
71 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.396 dəfə oxundu
72 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.991 dəfə oxundu
73 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.732 dəfə oxundu
74 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.210 dəfə oxundu
75 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 6.068 dəfə oxundu
76 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.401 dəfə oxundu
77 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.880 dəfə oxundu
78 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 6.207 dəfə oxundu
79 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.476 dəfə oxundu
80 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.545 dəfə oxundu
81 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 272 dəfə oxundu
82 Adəm və İblis 05.07.09 2.536 dəfə oxundu
83 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.305 dəfə oxundu
84 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.447 dəfə oxundu
85 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.155 dəfə oxundu
86 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.973 dəfə oxundu
87 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.703 dəfə oxundu
88 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.119 dəfə oxundu
89 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.604 dəfə oxundu
90 Qureyş surəsi 28.07.12 2.741 dəfə oxundu
91 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.799 dəfə oxundu
92 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.373 dəfə oxundu
93 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 249 dəfə oxundu
94 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.124 dəfə oxundu
95 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.695 dəfə oxundu
96 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.766 dəfə oxundu
97 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.799 dəfə oxundu
98 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 5.561 dəfə oxundu
99 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.677 dəfə oxundu
100 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.227 dəfə oxundu