Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 05 Temmuz 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim (İstanbul Universiteti İlahiyyat fakültəsinin professoru Abdulaziz Bayındır nəzərdə tutulur) Quran dərslərində iki məsələni xüsusi olaraq vurğulayır: Birincisi Quranın hamı tərəfindən başa düşülən bir kitab olması, hamı üçün qaynaq kimi kifayət etməsi, bəyan edici və izah edən olması məsələsi, ikincisi isə Qurandan hər kəsin hökm çıxara bilməməsi məsələsi. Bəs bu iki məsələ arasında tarazlıq necə qurulmalıdır? Əgər Quranı yaşayıb həyata keçirmək üçün oxuyan bir insana elə Quran özü kifayət edirsə (mən burada peyğəmbərin (s. a. v.) gözəl nümunə olmasını məsələnin xaricində saxlayıram), həmin insan nəyə görə Qurandan hökm çıxarmayacaq? Məgər hökm çıxarıla bilməyən bir Quran onun üçün həyat kitabı ola bilərmi?

Cavab: Quran oxuyan hər kəs onu başa düşər. Lakin bu məsələ hər bir insanın bilik səviyyəsi, mədəni qabiliyyəti və tutumu ilə məhduddur. Belə ki, bir əkinçi və ya çoban da Quranı anlaya bilər, bir həkim, fizik və ya mühəndis də. Ancaq bunların başa düşdükləri bir-birindən fərli olacaqdır.

Quranı başa düşmək başqa məsələ, ondan hansısa hökm çıxarmaq başqa bir məsələdir. Hər bir müsəlman Quranı başa düşməlidir. Bu onun öhdəliyidir. Amma Qurandan hökm çıxarmalı deyil; çünki bu onun öhdəliyi deyil. Qurandan hansısa hökm çıxarmaq alimlərin işidir.

Allah belə buyurur:

“Bu, bilən bir qövm üçün ayələri Ərəb dilində oxunuş olaraq izah edilmiş bir kitabdır” (Fussilət, 41/3).

Qövm sözü kişilər dəstəsi deməkdir. Lakin bu söz Quranda kişi və qadınlardan ibarət olan cəmiyyət mənasında işlədilib (Baxın: Rağib Əl-İsfahani, Müfrədat adlı lüğət, قوم bəndi). Quranın Ərəb dilində olması bu insanların arasında Ərəb dilini yaxşı bilənlərin olmasını vacib edir. Ali-İmran surəsinin 7-ci ayəsində də bildirildiyi kimi bunlar sıravi mütəxəssislər deyil, “ər-rasixunə fil-ilm”, yəni, elmdə dərinləşmiş, möhkəm bir yer tutmuş və bəzi qəti nəticələrə varmış kəslərdir. Quranın içərisində olan izahlara məhz belə bir heyət çata bilər. Bu, torpağın içində olan qiymətli maddələri çıxartmaq kimi bir şeydir.

Quranı izah edib açıqlamaqda Quranın özünün göstərdiyi metodlar var. Bu metod bir mütəxəssis heyəti tərəfindən tətbiq olunmalıdır. Bu heyəti təşkil edənlər Quranın izahlarını anlaya bilərlər.

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.028 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.267 dəfə oxundu
2 Şəfaət 08.04.10 3.198 dəfə oxundu
3 Nəsx və izahı 26.05.10 3.960 dəfə oxundu
4 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.812 dəfə oxundu
5 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.228 dəfə oxundu
6 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.668 dəfə oxundu
7 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.444 dəfə oxundu
8 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.593 dəfə oxundu
9 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.684 dəfə oxundu
10 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.569 dəfə oxundu
11 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 275 dəfə oxundu
12 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.397 dəfə oxundu
13 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.265 dəfə oxundu
14 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.920 dəfə oxundu
15 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.546 dəfə oxundu
16 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.756 dəfə oxundu
17 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.757 dəfə oxundu
18 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.807 dəfə oxundu
19 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.747 dəfə oxundu
20 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.167 dəfə oxundu
21 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.760 dəfə oxundu
22 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.980 dəfə oxundu
23 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 687 dəfə oxundu
24 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.170 dəfə oxundu
25 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.635 dəfə oxundu
26 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.228 dəfə oxundu
27 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 947 dəfə oxundu
28 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.640 dəfə oxundu
29 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.771 dəfə oxundu
30 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.664 dəfə oxundu
31 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.756 dəfə oxundu
32 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.903 dəfə oxundu
33 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.117 dəfə oxundu
34 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.868 dəfə oxundu
35 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 490 dəfə oxundu
36 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.046 dəfə oxundu
37 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.555 dəfə oxundu
38 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.521 dəfə oxundu
39 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.764 dəfə oxundu
40 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.799 dəfə oxundu
41 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.980 dəfə oxundu
42 Təbbət surəsi 11.07.11 3.739 dəfə oxundu
43 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.051 dəfə oxundu
44 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.908 dəfə oxundu
45 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.395 dəfə oxundu
46 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.905 dəfə oxundu
47 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 457 dəfə oxundu
48 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.774 dəfə oxundu
49 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.381 dəfə oxundu
50 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.942 dəfə oxundu
51 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.727 dəfə oxundu
52 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.190 dəfə oxundu
53 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 6.007 dəfə oxundu
54 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.393 dəfə oxundu
55 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.807 dəfə oxundu
56 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 6.015 dəfə oxundu
57 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.476 dəfə oxundu
58 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.534 dəfə oxundu
59 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 258 dəfə oxundu
60 Adəm və İblis 05.07.09 2.514 dəfə oxundu
61 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.284 dəfə oxundu
62 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.443 dəfə oxundu
63 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.150 dəfə oxundu
64 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.886 dəfə oxundu
65 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.702 dəfə oxundu
66 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.106 dəfə oxundu
67 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.561 dəfə oxundu
68 Qureyş surəsi 28.07.12 2.695 dəfə oxundu
69 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.779 dəfə oxundu
70 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.365 dəfə oxundu
71 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 244 dəfə oxundu
72 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.116 dəfə oxundu
73 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.687 dəfə oxundu
74 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.745 dəfə oxundu
75 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.795 dəfə oxundu
76 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 5.149 dəfə oxundu
77 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.598 dəfə oxundu
78 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.223 dəfə oxundu
79 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.788 dəfə oxundu
80 Nas surəsi 29.07.12 5.252 dəfə oxundu
81 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 216 dəfə oxundu
82 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.662 dəfə oxundu
83 Təhrif nədir? 13.11.17 136 dəfə oxundu
84 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.310 dəfə oxundu
85 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.347 dəfə oxundu
86 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.339 dəfə oxundu
87 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.666 dəfə oxundu
88 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.264 dəfə oxundu
89 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.813 dəfə oxundu
90 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.908 dəfə oxundu
91 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.848 dəfə oxundu
92 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.875 dəfə oxundu
93 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.578 dəfə oxundu
94 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.166 dəfə oxundu
95 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 147 dəfə oxundu
96 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 15.816 dəfə oxundu
97 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.587 dəfə oxundu
98 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.040 dəfə oxundu
99 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.188 dəfə oxundu
100 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.853 dəfə oxundu