Kirayə ilə faizin fərqi nədir?
Müsəlmanlar > Faiz və kredit > Fitvalar Tarix: 31 Aralık 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mənzil və yaxud başqa bir daşınmaz əmlakı kirayəyə vermək dini cəhətdən düzdür? Tutalım ki, kiminsə evini 1 illik müddətə kirayəyə götürdünüz.Müddət başa çatdıqda ona həm evi təhvil verirsiniz, həm də kirayə haqqını. Borc pul alanda da belə olur: Həm əsl məbləği, həm də üstünün faizini veririrk. Faiz deyilən bu hissə dində haram qəbul olunur. Belə olan halda, kirayə gəliri ilə faizin fərqi nədədir?

Cavab: Kirayə və faiz bir-birindən fərqlənir. Bu fərqli cəhətləri aşğıdakı kimi ifadə etmək olar:

A) Faiz

1. Faiz pul və oxşar standart malların müəyyən müddətə borc verilib qaytarılan məbləğin misli və bir qədər artığı ilə verilməsindən irəli gəlir.

2. Faizdə borc verilən mal istehlak olunur, yəni, işlədilir. Qaytarıldıqda məhz həmin mal deyil, onun misli (eynisi) olan standartlara uyğun bir oxşarı qaytarılır.

3. Faizdə borc alınan şeyin bütün riski borcu alan şəxsin öhdəsinə düşür. Pul itsə və ya oğurlansa da, borclu şəxs o məbləği və artığını qaytarmalıdır. Yəni, bu, faiz məsələsində bir məcburiyyətdir.

B) Kirayə

1. Kirayə sadəcə olaraq mənfəətindən istifadə olunan və eyni qaydada qaytarıla bilən mallarda olur. Yəni, istehlak olunan mallarda kirayədən söhbət gedə bilməz.

2. Kirayə məsələsində bir malın borc verilib artığı ilə qaytarılması yoxdur.

3. Kirayəyə verilən mal ilə təhvil alınan mal bir-birindən fərqlənir. Buna görə də verilənin artıqlamasıyla alınmağından söhbət gedə bilməz.

4. İstehlak edilən mallar kirayəyə verilmir. Yəni, pul, buğda, arpa və sairə kimi istehlak olunan və misli qaytarılan şeylər kirayəyə verilə bilməz.

Odur ki, istər ev, istərsə də torpaq olsun, mənfəətindən istifadə edilən və olduğu kimi qaytarılan mallar qəbilindən olduqlarına görə və kirayələmə ərzində (kirayənişinin qəsd və təqsiri istisna olmaqla) bütün problem, xəsarət, yanma, itmə, zəlzələ və sairə kimi fəlakətlərin nəticəsində tamamilə yox olmaq kimi bütün risklər kirayənişinə deyil, malın yiyəsinə aid olduğu üçün bu cür malları kirayəyə vermək olar.

Suala cavab verdi: Servet Bayındır (İstanbul Universitetinin dosenti, Türkiyə).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.687 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Xaricdə mal-mülkə yiyələnmək üçün faiz almaq olar? 12.03.11 1.654 dəfə oxundu
2 Banklardan kredit götürmək pulu pulla almaq demək deyilmi? 03.04.12 3.130 dəfə oxundu
3 Borcu qaytardıqda hədiyyə vermək faiz hesab olunur? 07.05.13 1.333 dəfə oxundu
4 Bankdan faizlə kredit götürüb kasıb-kusuba vermək olar? 24.05.15 1.024 dəfə oxundu
5 Bitcoin kimi əsli olmayan pullara sərmayə yatdırmaq olarmı? 05.01.18 151 dəfə oxundu
6 Həftəlik və ya aylıq qızıl günü keçirmək olar? 30.09.11 1.947 dəfə oxundu
7 Bankdan kredit götürüb ev almaq olar? 27.03.10 6.413 dəfə oxundu
8 Faizli bankların POS maşınını işlətmək olar? 24.04.11 1.687 dəfə oxundu
9 Faiz alan da verən də eyni nisbətdə günaha batır? 09.04.12 2.112 dəfə oxundu
10 Kommunal xidmət haqqı gecikdirildikdə alınan əlavə məbləğ faizdir? 15.05.13 1.305 dəfə oxundu
11 Faiz sisteminə qarşı hansı tədbirləri ala bilərik? 13.05.16 839 dəfə oxundu
12 Dövlətin iqtisad üçün Avropa şirkətlərindən məsləhətçi alması doğrudurmu? 26.10.18 48 dəfə oxundu
13 Faizlə mal almaqla lizinqlə mal almaq arasındakı fərq nədir? 04.11.15 834 dəfə oxundu
14 Faiz və İslam iqtisadiyyatı 27.02.16 1.112 dəfə oxundu
15 Çek xırdalatmaq düzdür? 29.04.11 1.437 dəfə oxundu
16 Çeklə mal alan alıcıya vaxt fərqi qoymaq olar? 19.04.12 1.419 dəfə oxundu
17 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.548 dəfə oxundu
18 Evimi alan adam, kreditdən istifadə edirsə bunun mənə vəbalı varmı? 20.07.16 507 dəfə oxundu
19 Kredit götürmək olarmı? 11.02.19 393 dəfə oxundu
20 Daşınmaz əmlakımızı bankomatiklərə kirayə verə bilərikmi? 14.11.15 626 dəfə oxundu
21 Bank və kredit kartlarında yığılan pul xallarını işlətmək düzgündür? 08.11.14 1.250 dəfə oxundu
22 Qurana əsasən təkcə ifrat həddə çatan faiz haramdır? 05.05.11 1.829 dəfə oxundu
23 Faizdən tövbə edən şəxsin o vaxtadək aldığı faizlər necə olacaq? 18.12.14 1.066 dəfə oxundu
24 Hazırkı dövrdə mənzil almaq üçün kredit götürmək olar? 17.05.13 1.553 dəfə oxundu
25 Bankların aldığı faiz, inflyasiya nisbəti deyilmi? 25.07.16 510 dəfə oxundu
26 Faizin qadağan olmasının səbəbləri 11.12.09 2.204 dəfə oxundu
27 Dövlət bankından faizlə pul götürmək olar? 10.11.14 1.432 dəfə oxundu
28 Başqa bir nəfərə kredit götürməyin hökmü nədir? 12.10.11 1.660 dəfə oxundu
29 Qeyri-müsəlman ölkədə faiz almaqla əlaqədar hədis var? 21.05.12 1.400 dəfə oxundu
30 Daşınmaz əmlakdan götürülən qazanc faizdir? 24.05.13 1.247 dəfə oxundu
31 Ticarətdə nəğd pul çətinliyindən ötrü bankdan kredit çəkilə bilərmi? 10.08.16 507 dəfə oxundu
32 Bank hesablarımızda özümüz istəmədən yığılan pullar faizdir, yoxsa yox? 11.12.09 2.326 dəfə oxundu
33 İndiki dövrdə faizə girmədən ev-eşik yiyəsi olmaq mümkündür? 19.08.14 1.265 dəfə oxundu
34 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.477 dəfə oxundu
35 Bir nəfər faizdə saxladığı pulla atasının kredit borcunu qaytara bilər? 26.06.12 1.496 dəfə oxundu
36 Möhtaclara kömək məqsədilə pulu faizə vermək olar? 25.05.13 1.308 dəfə oxundu
37 Darul-hərb (küfr diyarı) sayılan bir ölkədə faiz almaq caizdirmi? 12.08.16 480 dəfə oxundu
38 Faiz pulu haqqında sual-cavab 11.12.09 4.665 dəfə oxundu
39 Nisyə satılan mallara əlavə edilən miqdar faizdir? 23.11.14 1.208 dəfə oxundu
40 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.645 dəfə oxundu
41 Bankların kredit kartına verdiyi bonus xallar halaldır? 12.09.12 1.817 dəfə oxundu
42 Hədiyyə xalları (bonus) işlətmək düzdür? 28.06.13 1.223 dəfə oxundu
43 Bankların “faizsiz” dedikləri kreditləri almaq caizdirmi? 19.09.16 543 dəfə oxundu
44 Ticarətlə məşğul olmaq, nağd pul və kredit məsələləri 11.12.09 2.666 dəfə oxundu
45 Dövlət istiqrazları və xəzinə zayomlarını almaq olar? 12.11.14 1.028 dəfə oxundu
46 Faiz verməyə məcbur qalanlar da yeyənlər kimi günaha batırlar? 11.01.12 1.795 dəfə oxundu
47 İşləyə bilməyən əlil pulunu faizdə qiymətləndirə bilər? 04.12.12 1.434 dəfə oxundu
48 İştirak bankları cüzi faizlə dəstək krediti verə bilərmi? 30.06.13 1.149 dəfə oxundu
49 Bank hesablarında istəmədən əmələ gələn faiz, kasıblara verilə bilərmi? 21.09.16 457 dəfə oxundu
50 Atalıq haqqı, atanın borcları, kredit və faiz 11.12.09 2.141 dəfə oxundu
51 İştirak bankından qazanc payı ilə pul götürmək faizdir? 01.12.14 966 dəfə oxundu
52 Kreditsiz sahibkarlıqla məşğul ola bilmirəm. Mən nə edim? 16.01.12 1.719 dəfə oxundu
53 Daşınmaz əmlakdan götürülən icarə haqqı da faizdir? 29.12.12 1.509 dəfə oxundu
54 Kredit kartını POS maşına oxutdurub nağd pul götürmək olar? 01.07.13 1.237 dəfə oxundu
55 Faizli kreditin halal yolları varmı? 09.01.17 621 dəfə oxundu
56 Maaşın banka köçməsi və həvəsləndirmə məqsədi daşıyan hədiyyələr 11.12.09 1.664 dəfə oxundu
57 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.323 dəfə oxundu
58 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.858 dəfə oxundu
59 Kirayə ilə faizin fərqi nədir? 31.12.12 1.687 dəfə oxundu
60 Fix-card ödənişlərindəki artıqlıq da faizdir? 02.07.13 1.147 dəfə oxundu
61 İştirak banklarından ev və ya maşın krediti almaq doğrudurmu? 13.02.17 317 dəfə oxundu
62 Bank vasitəsilə mənzil almaq, mortgeyc və lizing sistemləri 12.12.09 3.490 dəfə oxundu
63 Faizi leqallaşdıranlara qarşı nə cür rəftar etmək lazımdır? 17.12.14 996 dəfə oxundu
64 Banka pul qoyub faizini nəzir versək, olar? 18.01.12 1.921 dəfə oxundu
65 İnternet vasitəsilə qızıl alıb satmaq düzgündür? 10.02.13 1.381 dəfə oxundu
66 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.526 dəfə oxundu
67 Ölkəmizdə olan iqtisadi böhranın səbəbi nədir? 13.03.17 309 dəfə oxundu
68 Banklardan kredit götürmək hansı hallarda halaldır? 20.02.10 6.575 dəfə oxundu
69 İnflyasiya nisbətində faiz həm alana, həm də verənə halaldır? 30.05.13 1.328 dəfə oxundu
70 Borcunu öz vaxtında qaytarmayan varlı 23.01.12 1.605 dəfə oxundu
71 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.319 dəfə oxundu
72 Qızılı xırdaladıb borc verənin borcunu qızılın məzənnəsinə əsasən vermək lazımdır? 06.09.13 1.481 dəfə oxundu
73 Bankdan sənədləşmənin xərcini geri götürüb xərcləməkdə bir qəbahət varmı? 19.05.17 346 dəfə oxundu
74 Bankların POS cihazlarından tutduğu komissiya haqqı 20.01.10 6.970 dəfə oxundu
75 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.315 dəfə oxundu
76 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.820 dəfə oxundu
77 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.474 dəfə oxundu
78 Faiz, pulun kirası olaraq dəyərləndirilə bilərmi? 11.11.15 738 dəfə oxundu
79 Bank vasitəsiylə pul köçürmək olarmı? 24.07.17 195 dəfə oxundu
80 Bəzi banklar %0 faizli kredit verirlər. Bu cür kredit götürmək günahdır? 13.03.10 4.811 dəfə oxundu
81 Kredit kartının borcunu vaxtında köçürməməyin hökmü 03.02.11 1.929 dəfə oxundu
82 Camaata kömək üçün pulu faizlə banka qoymaq olar? 20.02.12 3.492 dəfə oxundu
83 Daşınmaz əmlakımızı banklara kirayəyə verə bilərik? 22.03.13 1.324 dəfə oxundu
84 Avropada bank krediti ilə mənzil almaq olar? 05.02.15 931 dəfə oxundu
85 Faturalarda gecikmə səbəbiylə ödənən miqdar faiz sayılırmı? 02.08.17 58 dəfə oxundu
86 Bir nəfər başqasının adına kredit götürsə, günah kimə yazılır? 11.03.10 2.575 dəfə oxundu
87 Həcc üçün kredit 13.03.10 1.893 dəfə oxundu
88 Faiz pulu ilə qaynayan qazandan xörək yemək düzdür? 04.03.11 1.862 dəfə oxundu
89 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.832 dəfə oxundu
90 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.328 dəfə oxundu
91 Bankın yediyi pulu təzədən onlardan almaq üçün faizə pul yatdırsam olarmı? 07.03.16 603 dəfə oxundu
92 Ev və maşın kimi məcburi ehtiyaclardan ötrü kredit almaq olarmı? 04.12.17 327 dəfə oxundu
93 Borcu qaytardıqda könüllü formada bir qədər artıq qaytarmaq olar? 11.05.14 1.148 dəfə oxundu
94 Bir adamın faizli qazancından arvadı və uşaqları məsuliyyət daşıyırmı? 02.11.15 728 dəfə oxundu
95 İslama əsasən dövlət banklara faiz qadağası qoya bilər? 02.12.14 1.074 dəfə oxundu
96 Lizinq üçün mütləq iştirak banklarına müraciət etmək lazımdır? 06.03.12 1.720 dəfə oxundu
97 Xaricdə bankdan kredit götürüb məscid tikdirməyin hökmü 06.05.13 1.191 dəfə oxundu
98 Faizin iqtisadiyyatdan qaldırılması üçün bir keçid dövrü lazımdırmı? 02.04.15 1.073 dəfə oxundu
99 Nəyə görə ac olana donuz əti yemək olar amma xəstə üçün kredit almaq olmaz? 25.12.17 313 dəfə oxundu
100 Manat borc verib dollar ya da qızıl almaq olar? 20.10.14 1.264 dəfə oxundu