İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var?
Müsəlmanlar > Cənazə-meyyit > Fitvalar > Ölümdən sonrakı həyat Tarix: 25 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizim rayonda (İsparta, Türkiyə) bir nəfər öləndə: “Altı üstü və 3 savm (oruc), 2 and”, - deyir və camaata 35 lirə pul paylayırlar. Həmin 3 savm və 2 andı mərhumun ölməmişdən qabaq tuta bilmədiyi və tutmadığı oruc və andlarının kəffarəsi üçün yerinə yetirirlər. Bu məsələ İslama nə dərəcədə müvafiqdir?

Cavab: Fiqh elmində (İslam hüququ) bu məsələ “isqatu-s-səlat (namaz borcunu aradan qaldırmaq) və “isqatu-s-savm (oruc borcunu aradan qaldırmaq)” kimi bilinir. Lakin mövcud olan bütün dəlil-sübutlar belə bir şeyin qeyri-mümkün olduğunu göstərir. Allah belə deyir:

وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِي إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ

“Sizlərdən birinə ölüm gəlib: “Ey Rəbbim! Mənə bir az möhlət ver ki, sədəqə verib əməlisalehlərdən olum!”– deməmişdən əvvəl sizə verdiyim ruzidən xərcləyin.

Allah əcəli çatmışlara əsla möhlət verməz. Allah sizin nələr etdiyinizdən xəbərdardır.” (Münafiqun, 63/10-11)

Ölən şəxsin özündən sonra qoyduğu mal-mülk varislərinə məxsus olur. O öldükdən sonra həmin mallar varislərə keçdiyinə görə ondan ölənin adından nəsə xərcləməkdən söhbət gedə bilməz.

عَلِمَتْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ وَأَخَّرَتْ

“Hər insan nəyi etmiş, nəyi sonraya saxlayıbsa, onu biləcəkdir.” (İnfitar, 82/5)

Bir dəfə əshabələrdən biri Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) yanına gəlib belə soruşdu:

– Hansı sədəqə daha yaxşıdır?

Peyğəmbər bu suala cavab olaraq belə dedi:

“Bu, sənin sağlam, olduqca xəsis olduğun, kasıblıqdan qorxan və varlı olmağı arzuladığın bir vaxtda verdiyin sədəqədir. (Odur ki) Bu işi can boğaza yetişib: “Filankəsə bu qədər, filan adama da bu qədər”, – deyənə qədər gecikdirmə. Diqqət yetir, o mal onsuz da o filankəsin olubdur.”1

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3390.html

Yeri gəlmişkən, Türkiyə diyanət vəqfi tərəfindən nəşr olunan İslam ensiklopediyasında bu məsələ ilə əlaqədar olaraq məlumatlar var:

“Bu isqat namaz, oruc, qurban, nəzir və kəffarə kimi ibadət və borcları ifadə etmir; ölən bir nəfəri həmin borclardan xilas etmək üçün kasıblara fidyə verməyi bildirir. Həzrəti peyğəmbər, əshabələr, tabein və ətbəi-tabein dövrlərində bu mənada bir isqat olmayıb.

İbadətlər və bu xüsusiyyətə malik olan kəffarələr Allahın haqqı hesab edilir. Ona görə də onlara bir qayda olaraq isqat tətbiq etmək olmaz. Dini öhdəliklərin yerinə yetirilməsi məsələsində şəxsin niyyəti və ibadətin Allah rizası üçün olmağı ibadətin əsasını təşkil edir. İbadətin yerinə yetirilmə forması isə onun fiziki tərəfini təşkil edir. Odur ki, ibadətlər ancaq Allahın müəyyən etdiyi səbəblərdən asılı olaraq və Onun əmr etdiyi kimi yerinə yetirilsə, həyata keçirilmiş hesab olunur.”2

Nəticə olaraq, sualınızda qeyd etdiyiniz mənada isqat mümkün deyil. İslamda belə bir şey yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Vəsaya, 7. Baxın: Buxari, Zəkat, 10; Müslim,  Zəkat, 92 (1032). []
  2. Baxın: Ali Bardakoğlu, “Iskat”, qeyd edilən mənbə, 19-cu cild, s. 137-143. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.573 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Axirətdə günahkar möminlərin vəziyyəti necə olacaq? 22.01.10 2.893 dəfə oxundu
2 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.083 dəfə oxundu
3 Cənnətin altından çayların axdığını nə cür başa düşmək lazımdır? 25.05.15 1.303 dəfə oxundu
4 Bizim bu dünyada qayəmiz Cənnəti qazanmaqdır yoxsa Allah rizasını? 07.08.09 1.952 dəfə oxundu
5 Ana bətnində ölən körpələr Cənnətə daxil olacaqlar? 27.10.11 2.406 dəfə oxundu
6 Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir? 28.05.15 1.319 dəfə oxundu
7 Qiyamət günü Allah Təala kimlərə kömək edəcəkdir? 19.02.16 1.005 dəfə oxundu
8 Qurana əsasən insan öldüyü vaxt güclü ağrı hiss edir? 27.02.12 4.954 dəfə oxundu
9 Cənnətin içində birdən artıq cənnət varmı? 29.08.16 647 dəfə oxundu
10 Cənnət və Cəhənnəm əbədidir? 16.04.10 2.564 dəfə oxundu
11 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.865 dəfə oxundu
12 Qiyamət saatını görənlərin son andakı imanı qəbul ediləcəkmi? 15.05.17 741 dəfə oxundu
13 Axirətdə kim dünyada 1 gün, ya da daha az qaldığını güman edəcək? 29.08.14 1.429 dəfə oxundu
14 Əzrailin adı Quran və hədislərdə var? 14.03.12 2.775 dəfə oxundu
15 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 235 dəfə oxundu
16 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.038 dəfə oxundu
17 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 14.556 dəfə oxundu
18 Allah, istədiyi adamın canını vaxtından qabaq alırmı? 28.01.19 263 dəfə oxundu
19 Axirət günü ilə Qiyamət günü eyni gündür, yoxsa ayrı? 27.04.10 3.670 dəfə oxundu
20 İhdad 18.05.12 1.295 dəfə oxundu
21 Ölüm ilə yenidən diriliş arasındakı müddət nə qədər olacaq? 04.01.19 203 dəfə oxundu
22 Ölüm qorxusu 16.12.10 4.265 dəfə oxundu
23 İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var? 25.06.12 1.573 dəfə oxundu
24 Deyirlər ki, dünya axirətin tarlasıdır. Bunu necə izah etmək olar? 04.08.09 1.780 dəfə oxundu
25 Ayə olmağına baxmayaraq mollalar nə üçün ölüyə təlqin edirlər? 27.06.12 1.846 dəfə oxundu
26 İnsan ürəyindən keçən şeylərə görə cavabdehdir? 11.02.11 2.385 dəfə oxundu
27 İnsan öldükdə ruhla bədənin əlaqəsi yerli-dibli kəsilir? 27.08.12 2.586 dəfə oxundu
28 Tövbə edə bilmədən ölən insanın halı necə olacaq? 21.02.11 2.475 dəfə oxundu
29 Hal-hazırda Cənnət və Cəhənnəm var? 01.03.13 2.581 dəfə oxundu
30 Bir kişi ölən arvadının meyyitini yuya bilər? 03.03.11 2.636 dəfə oxundu
31 Axirətdə kimin nə deyəcəyi bu dünyada müəyyən olunub? 29.06.13 1.943 dəfə oxundu
32 Biz Cənnətdə Allahı görə biləcəyik? 10.03.10 3.772 dəfə oxundu
33 Cənnətdə hamı Allahı görəcək? 04.03.11 2.495 dəfə oxundu
34 Hud 106-108-ci ayələrə əsasən Cənnət və Cəhənnəmin bir axırı var? 21.12.13 1.691 dəfə oxundu
35 Balaca vaxtı ölənlər Cənnətdə də o cür qalacaqlar? 18.05.14 1.754 dəfə oxundu
36 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.778 dəfə oxundu
37 İnsan öləndən sonra bəzi əməlləri yazılmağa davam edir? 25.01.14 2.023 dəfə oxundu
38 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 21.313 dəfə oxundu
39 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.185 dəfə oxundu
40 Ölüm əsnasında insanın cənnətlik və ya cəhənnəmlik olduğu bilinirmi? 13.11.15 1.374 dəfə oxundu
41 Üç aylarda vəfat edənlər həqiqətən də, haqq-hesaba çəkilmirlər? 07.01.10 3.024 dəfə oxundu
42 Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır? 27.04.11 3.035 dəfə oxundu
43 Böyük günah törədən mütləq surətdə Cəhənnəmə vasil olacaq? 08.02.15 1.299 dəfə oxundu