Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.387 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 1.843 dəfə oxundu
2 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.412 dəfə oxundu
3 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.232 dəfə oxundu
4 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.593 dəfə oxundu
5 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.211 dəfə oxundu
6 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 1.555 dəfə oxundu
7 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 1.927 dəfə oxundu
8 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.605 dəfə oxundu
9 Nas surəsi 29.07.12 4.313 dəfə oxundu
10 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quranın Allahın kitabıdir? 16.04.13 1.494 dəfə oxundu
11 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.281 dəfə oxundu
12 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 2.757 dəfə oxundu
13 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.108 dəfə oxundu
14 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.091 dəfə oxundu
15 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.129 dəfə oxundu
16 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 1.769 dəfə oxundu
17 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.603 dəfə oxundu
18 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.668 dəfə oxundu
19 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.597 dəfə oxundu
20 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.642 dəfə oxundu
21 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.319 dəfə oxundu
22 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 851 dəfə oxundu
23 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 10.687 dəfə oxundu
24 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.229 dəfə oxundu
25 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.541 dəfə oxundu
26 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.317 dəfə oxundu
27 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.669 dəfə oxundu
28 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.713 dəfə oxundu
29 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.442 dəfə oxundu
30 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 1.880 dəfə oxundu
31 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 18.560 dəfə oxundu
32 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.267 dəfə oxundu
33 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 882 dəfə oxundu
34 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.399 dəfə oxundu
35 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.176 dəfə oxundu
36 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.554 dəfə oxundu
37 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.004 dəfə oxundu
38 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 3.565 dəfə oxundu
39 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 1.828 dəfə oxundu
40 Quranın ecazı 21.11.11 8.885 dəfə oxundu
41 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.405 dəfə oxundu
42 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.660 dəfə oxundu
43 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.246 dəfə oxundu
44 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 536 dəfə oxundu
45 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 2.660 dəfə oxundu
46 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 2.762 dəfə oxundu
47 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 2.703 dəfə oxundu
48 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 2.550 dəfə oxundu
49 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.458 dəfə oxundu
50 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.322 dəfə oxundu
51 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.663 dəfə oxundu
52 Amənərrəsulu 03.03.12 1.604 dəfə oxundu
53 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.546 dəfə oxundu
54 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.173 dəfə oxundu
55 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.741 dəfə oxundu
56 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 7.291 dəfə oxundu
57 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 1.785 dəfə oxundu
58 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 1.793 dəfə oxundu
59 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.524 dəfə oxundu
60 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 3.433 dəfə oxundu
61 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 1.995 dəfə oxundu
62 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.494 dəfə oxundu
63 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.451 dəfə oxundu
64 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 1.936 dəfə oxundu
65 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.212 dəfə oxundu
66 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 550 dəfə oxundu
67 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.551 dəfə oxundu
68 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 911 dəfə oxundu
69 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.280 dəfə oxundu
70 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.416 dəfə oxundu
71 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 1.874 dəfə oxundu
72 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.636 dəfə oxundu
73 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 1.981 dəfə oxundu
74 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 1.938 dəfə oxundu
75 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.485 dəfə oxundu
76 Zaman nədir? 11.11.13 1.736 dəfə oxundu
77 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 276 dəfə oxundu
78 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 1.814 dəfə oxundu
79 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 4.417 dəfə oxundu
80 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.268 dəfə oxundu
81 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 1.910 dəfə oxundu
82 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.736 dəfə oxundu
83 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 1.894 dəfə oxundu
84 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.551 dəfə oxundu
85 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 1.861 dəfə oxundu
86 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.323 dəfə oxundu
87 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.347 dəfə oxundu
88 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 484 dəfə oxundu
89 Quranın zikr olması 05.07.09 2.950 dəfə oxundu
90 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.239 dəfə oxundu
91 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.313 dəfə oxundu
92 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 3.792 dəfə oxundu
93 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 1.910 dəfə oxundu
94 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.003 dəfə oxundu
95 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.176 dəfə oxundu
96 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.369 dəfə oxundu
97 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.531 dəfə oxundu
98 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 2.526 dəfə oxundu
99 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 3.896 dəfə oxundu
100 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 1.946 dəfə oxundu