Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.572 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 12.028 dəfə oxundu
2 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.441 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.801 dəfə oxundu
4 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.639 dəfə oxundu
5 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.817 dəfə oxundu
6 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.883 dəfə oxundu
7 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.602 dəfə oxundu
8 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.100 dəfə oxundu
9 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 18.959 dəfə oxundu
10 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.443 dəfə oxundu
11 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.050 dəfə oxundu
12 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.575 dəfə oxundu
13 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.441 dəfə oxundu
14 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.784 dəfə oxundu
15 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.186 dəfə oxundu
16 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.133 dəfə oxundu
17 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.067 dəfə oxundu
18 Quranın ecazı 21.11.11 9.082 dəfə oxundu
19 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.562 dəfə oxundu
20 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.866 dəfə oxundu
21 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.409 dəfə oxundu
22 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 693 dəfə oxundu
23 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 2.944 dəfə oxundu
24 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.045 dəfə oxundu
25 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 2.996 dəfə oxundu
26 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 2.871 dəfə oxundu
27 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.615 dəfə oxundu
28 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.606 dəfə oxundu
29 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.833 dəfə oxundu
30 Amənərrəsulu 03.03.12 1.904 dəfə oxundu
31 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.725 dəfə oxundu
32 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.348 dəfə oxundu
33 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.223 dəfə oxundu
34 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 8.418 dəfə oxundu
35 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 1.956 dəfə oxundu
36 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 1.977 dəfə oxundu
37 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.696 dəfə oxundu
38 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 3.779 dəfə oxundu
39 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.167 dəfə oxundu
40 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.663 dəfə oxundu
41 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.615 dəfə oxundu
42 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.180 dəfə oxundu
43 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.357 dəfə oxundu
44 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 1.540 dəfə oxundu
45 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.786 dəfə oxundu
46 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.120 dəfə oxundu
47 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.481 dəfə oxundu
48 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.569 dəfə oxundu
49 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.055 dəfə oxundu
50 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.814 dəfə oxundu
51 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.197 dəfə oxundu
52 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.126 dəfə oxundu
53 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.738 dəfə oxundu
54 Zaman nədir? 11.11.13 1.966 dəfə oxundu
55 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 463 dəfə oxundu
56 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 1.977 dəfə oxundu
57 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 4.888 dəfə oxundu
58 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.509 dəfə oxundu
59 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.141 dəfə oxundu
60 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.910 dəfə oxundu
61 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.100 dəfə oxundu
62 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.721 dəfə oxundu
63 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.053 dəfə oxundu
64 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.473 dəfə oxundu
65 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.515 dəfə oxundu
66 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 750 dəfə oxundu
67 Quranın zikr olması 05.07.09 3.145 dəfə oxundu
68 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.397 dəfə oxundu
69 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.495 dəfə oxundu
70 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 3.991 dəfə oxundu
71 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.106 dəfə oxundu
72 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.172 dəfə oxundu
73 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.475 dəfə oxundu
74 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.515 dəfə oxundu
75 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.741 dəfə oxundu
76 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 3.159 dəfə oxundu
77 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 302 dəfə oxundu
78 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 4.623 dəfə oxundu
79 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.123 dəfə oxundu
80 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 2.962 dəfə oxundu
81 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.112 dəfə oxundu
82 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.854 dəfə oxundu
83 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.209 dəfə oxundu
84 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.768 dəfə oxundu
85 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 3.811 dəfə oxundu
86 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.805 dəfə oxundu
87 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.327 dəfə oxundu
88 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 241 dəfə oxundu
89 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.157 dəfə oxundu
90 Şəfaət 08.04.10 3.064 dəfə oxundu
91 Nəsx və izahı 26.05.10 3.794 dəfə oxundu
92 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.708 dəfə oxundu
93 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 1.984 dəfə oxundu
94 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.629 dəfə oxundu
95 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.420 dəfə oxundu
96 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.572 dəfə oxundu
97 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.539 dəfə oxundu
98 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.535 dəfə oxundu
99 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 248 dəfə oxundu
100 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.302 dəfə oxundu