Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.579 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Adəm və İblis 05.07.09 2.412 dəfə oxundu
2 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.108 dəfə oxundu
3 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.360 dəfə oxundu
4 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.080 dəfə oxundu
5 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 4.700 dəfə oxundu
6 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.682 dəfə oxundu
7 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.005 dəfə oxundu
8 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.310 dəfə oxundu
9 Qureyş surəsi 28.07.12 2.277 dəfə oxundu
10 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.695 dəfə oxundu
11 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.274 dəfə oxundu
12 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 205 dəfə oxundu
13 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.049 dəfə oxundu
14 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.644 dəfə oxundu
15 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.523 dəfə oxundu
16 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.752 dəfə oxundu
17 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.767 dəfə oxundu
18 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 1.982 dəfə oxundu
19 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.133 dəfə oxundu
20 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.762 dəfə oxundu
21 Nas surəsi 29.07.12 4.766 dəfə oxundu
22 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 153 dəfə oxundu
23 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.545 dəfə oxundu
24 Təhrif nədir? 13.11.17 76 dəfə oxundu
25 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.116 dəfə oxundu
26 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.301 dəfə oxundu
27 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.282 dəfə oxundu
28 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.428 dəfə oxundu
29 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.085 dəfə oxundu
30 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.767 dəfə oxundu
31 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.841 dəfə oxundu
32 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.807 dəfə oxundu
33 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.833 dəfə oxundu
34 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.513 dəfə oxundu
35 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.120 dəfə oxundu
36 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 12.762 dəfə oxundu
37 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.468 dəfə oxundu
38 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.836 dəfə oxundu
39 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.757 dəfə oxundu
40 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.823 dəfə oxundu
41 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.897 dəfə oxundu
42 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.615 dəfə oxundu
43 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.112 dəfə oxundu
44 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.006 dəfə oxundu
45 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.449 dəfə oxundu
46 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.057 dəfə oxundu
47 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.601 dəfə oxundu
48 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.507 dəfə oxundu
49 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.829 dəfə oxundu
50 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.207 dəfə oxundu
51 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.324 dəfə oxundu
52 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.105 dəfə oxundu
53 Quranın ecazı 21.11.11 9.091 dəfə oxundu
54 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.569 dəfə oxundu
55 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.904 dəfə oxundu
56 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.415 dəfə oxundu
57 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 702 dəfə oxundu
58 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.041 dəfə oxundu
59 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.110 dəfə oxundu
60 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.092 dəfə oxundu
61 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 2.974 dəfə oxundu
62 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.627 dəfə oxundu
63 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.641 dəfə oxundu
64 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.855 dəfə oxundu
65 Amənərrəsulu 03.03.12 1.962 dəfə oxundu
66 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.734 dəfə oxundu
67 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.349 dəfə oxundu
68 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.290 dəfə oxundu
69 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 8.710 dəfə oxundu
70 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 1.988 dəfə oxundu
71 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 1.996 dəfə oxundu
72 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.698 dəfə oxundu
73 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 3.879 dəfə oxundu
74 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.186 dəfə oxundu
75 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.676 dəfə oxundu
76 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.626 dəfə oxundu
77 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.225 dəfə oxundu
78 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.360 dəfə oxundu
79 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 1.761 dəfə oxundu
80 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.813 dəfə oxundu
81 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.136 dəfə oxundu
82 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.507 dəfə oxundu
83 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.573 dəfə oxundu
84 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.063 dəfə oxundu
85 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.821 dəfə oxundu
86 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.209 dəfə oxundu
87 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.151 dəfə oxundu
88 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.774 dəfə oxundu
89 Zaman nədir? 11.11.13 2.003 dəfə oxundu
90 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 485 dəfə oxundu
91 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 1.988 dəfə oxundu
92 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.039 dəfə oxundu
93 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.564 dəfə oxundu
94 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.172 dəfə oxundu
95 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.925 dəfə oxundu
96 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.130 dəfə oxundu
97 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.741 dəfə oxundu
98 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.080 dəfə oxundu
99 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.479 dəfə oxundu
100 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.532 dəfə oxundu