Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.348 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 2.822 dəfə oxundu
2 Şəfaət 08.04.10 2.765 dəfə oxundu
3 Nəsx və izahı 26.05.10 3.504 dəfə oxundu
4 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.462 dəfə oxundu
5 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 1.759 dəfə oxundu
6 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.447 dəfə oxundu
7 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.192 dəfə oxundu
8 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.348 dəfə oxundu
9 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.317 dəfə oxundu
10 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.332 dəfə oxundu
11 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.036 dəfə oxundu
12 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 2.833 dəfə oxundu
13 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 4.466 dəfə oxundu
14 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.074 dəfə oxundu
15 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.501 dəfə oxundu
16 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.532 dəfə oxundu
17 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.542 dəfə oxundu
18 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.525 dəfə oxundu
19 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 1.748 dəfə oxundu
20 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.421 dəfə oxundu
21 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.636 dəfə oxundu
22 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 1.872 dəfə oxundu
23 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 3.638 dəfə oxundu
24 Bəqərə surəsi 19.04.10 4.090 dəfə oxundu
25 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 575 dəfə oxundu
26 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.137 dəfə oxundu
27 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.525 dəfə oxundu
28 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.459 dəfə oxundu
29 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.250 dəfə oxundu
30 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.407 dəfə oxundu
31 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 1.634 dəfə oxundu
32 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.554 dəfə oxundu
33 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.787 dəfə oxundu
34 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 884 dəfə oxundu
35 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.086 dəfə oxundu
36 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.289 dəfə oxundu
37 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.036 dəfə oxundu
38 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.642 dəfə oxundu
39 Təbbət surəsi 11.07.11 2.492 dəfə oxundu
40 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 1.756 dəfə oxundu
41 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.098 dəfə oxundu
42 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.190 dəfə oxundu
43 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.635 dəfə oxundu
44 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 12.946 dəfə oxundu
45 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.048 dəfə oxundu
46 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 1.925 dəfə oxundu
47 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.436 dəfə oxundu
48 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 2.582 dəfə oxundu
49 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 4.822 dəfə oxundu
50 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.061 dəfə oxundu
51 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.065 dəfə oxundu
52 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 3.006 dəfə oxundu
53 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.253 dəfə oxundu
54 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.286 dəfə oxundu
55 Adəm və İblis 05.07.09 2.192 dəfə oxundu
56 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 2.715 dəfə oxundu
57 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.036 dəfə oxundu
58 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 1.847 dəfə oxundu
59 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 3.525 dəfə oxundu
60 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.487 dəfə oxundu
61 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 1.758 dəfə oxundu
62 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 1.981 dəfə oxundu
63 Qureyş surəsi 28.07.12 1.873 dəfə oxundu
64 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.432 dəfə oxundu
65 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 994 dəfə oxundu
66 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 1.804 dəfə oxundu
67 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.376 dəfə oxundu
68 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.157 dəfə oxundu
69 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.568 dəfə oxundu
70 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 3.155 dəfə oxundu
71 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 1.501 dəfə oxundu
72 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 1.892 dəfə oxundu
73 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.573 dəfə oxundu
74 Nas surəsi 29.07.12 4.212 dəfə oxundu
75 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quranın Allahın kitabıdir? 16.04.13 1.454 dəfə oxundu
76 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.244 dəfə oxundu
77 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 2.708 dəfə oxundu
78 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.076 dəfə oxundu
79 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.040 dəfə oxundu
80 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.079 dəfə oxundu
81 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 1.734 dəfə oxundu
82 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.571 dəfə oxundu
83 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.633 dəfə oxundu
84 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.570 dəfə oxundu
85 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.602 dəfə oxundu
86 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.273 dəfə oxundu
87 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 826 dəfə oxundu
88 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 10.459 dəfə oxundu
89 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.182 dəfə oxundu
90 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.487 dəfə oxundu
91 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.270 dəfə oxundu
92 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.639 dəfə oxundu
93 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.675 dəfə oxundu
94 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.417 dəfə oxundu
95 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 1.833 dəfə oxundu
96 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 18.499 dəfə oxundu
97 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.243 dəfə oxundu
98 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 858 dəfə oxundu
99 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.367 dəfə oxundu
100 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.136 dəfə oxundu