Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.585 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.871 dəfə oxundu
2 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.158 dəfə oxundu
3 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.553 dəfə oxundu
4 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.575 dəfə oxundu
5 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.077 dəfə oxundu
6 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.831 dəfə oxundu
7 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.222 dəfə oxundu
8 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.174 dəfə oxundu
9 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.821 dəfə oxundu
10 Zaman nədir? 11.11.13 2.041 dəfə oxundu
11 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 500 dəfə oxundu
12 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.003 dəfə oxundu
13 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.510 dəfə oxundu
14 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.655 dəfə oxundu
15 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.226 dəfə oxundu
16 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.948 dəfə oxundu
17 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.184 dəfə oxundu
18 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.755 dəfə oxundu
19 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.118 dəfə oxundu
20 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.487 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.544 dəfə oxundu
22 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 874 dəfə oxundu
23 Quranın zikr olması 05.07.09 3.193 dəfə oxundu
24 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.428 dəfə oxundu
25 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.516 dəfə oxundu
26 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.031 dəfə oxundu
27 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.139 dəfə oxundu
28 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.205 dəfə oxundu
29 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.640 dəfə oxundu
30 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.526 dəfə oxundu
31 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.758 dəfə oxundu
32 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 3.852 dəfə oxundu
33 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 333 dəfə oxundu
34 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 5.281 dəfə oxundu
35 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.160 dəfə oxundu
36 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.134 dəfə oxundu
37 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.212 dəfə oxundu
38 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.874 dəfə oxundu
39 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.278 dəfə oxundu
40 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.785 dəfə oxundu
41 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 4.444 dəfə oxundu
42 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.868 dəfə oxundu
43 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.341 dəfə oxundu
44 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 256 dəfə oxundu
45 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.225 dəfə oxundu
46 Şəfaət 08.04.10 3.102 dəfə oxundu
47 Nəsx və izahı 26.05.10 3.870 dəfə oxundu
48 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.763 dəfə oxundu
49 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.045 dəfə oxundu
50 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.644 dəfə oxundu
51 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.428 dəfə oxundu
52 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.585 dəfə oxundu
53 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.625 dəfə oxundu
54 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.551 dəfə oxundu
55 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 263 dəfə oxundu
56 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.343 dəfə oxundu
57 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.185 dəfə oxundu
58 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.263 dəfə oxundu
59 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.446 dəfə oxundu
60 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.742 dəfə oxundu
61 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.748 dəfə oxundu
62 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.787 dəfə oxundu
63 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.714 dəfə oxundu
64 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.052 dəfə oxundu
65 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.677 dəfə oxundu
66 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.931 dəfə oxundu
67 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 556 dəfə oxundu
68 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.137 dəfə oxundu
69 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 4.956 dəfə oxundu
70 Bəqərə surəsi 19.04.10 4.807 dəfə oxundu
71 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 874 dəfə oxundu
72 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.488 dəfə oxundu
73 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.742 dəfə oxundu
74 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.653 dəfə oxundu
75 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.647 dəfə oxundu
76 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.804 dəfə oxundu
77 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.010 dəfə oxundu
78 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.801 dəfə oxundu
79 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 451 dəfə oxundu
80 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.027 dəfə oxundu
81 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.295 dəfə oxundu
82 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.429 dəfə oxundu
83 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.662 dəfə oxundu
84 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.590 dəfə oxundu
85 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.897 dəfə oxundu
86 Təbbət surəsi 11.07.11 3.257 dəfə oxundu
87 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.018 dəfə oxundu
88 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.716 dəfə oxundu
89 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.354 dəfə oxundu
90 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.880 dəfə oxundu
91 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 435 dəfə oxundu
92 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 18.694 dəfə oxundu
93 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.340 dəfə oxundu
94 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.580 dəfə oxundu
95 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.686 dəfə oxundu
96 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.074 dəfə oxundu
97 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.697 dəfə oxundu
98 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.362 dəfə oxundu
99 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.455 dəfə oxundu
100 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 4.767 dəfə oxundu