Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.532 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 2.945 dəfə oxundu
2 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.257 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.228 dəfə oxundu
4 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.307 dəfə oxundu
5 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 1.958 dəfə oxundu
6 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.723 dəfə oxundu
7 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.798 dəfə oxundu
8 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.747 dəfə oxundu
9 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.796 dəfə oxundu
10 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.452 dəfə oxundu
11 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.087 dəfə oxundu
12 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 11.595 dəfə oxundu
13 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.385 dəfə oxundu
14 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.743 dəfə oxundu
15 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 3.527 dəfə oxundu
16 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.781 dəfə oxundu
17 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.846 dəfə oxundu
18 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.564 dəfə oxundu
19 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.050 dəfə oxundu
20 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 18.876 dəfə oxundu
21 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.407 dəfə oxundu
22 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.024 dəfə oxundu
23 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.530 dəfə oxundu
24 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.347 dəfə oxundu
25 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.722 dəfə oxundu
26 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.143 dəfə oxundu
27 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 3.910 dəfə oxundu
28 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.005 dəfə oxundu
29 Quranın ecazı 21.11.11 9.055 dəfə oxundu
30 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.524 dəfə oxundu
31 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.822 dəfə oxundu
32 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.380 dəfə oxundu
33 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 671 dəfə oxundu
34 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 2.854 dəfə oxundu
35 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 2.971 dəfə oxundu
36 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 2.901 dəfə oxundu
37 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 2.767 dəfə oxundu
38 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.581 dəfə oxundu
39 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.550 dəfə oxundu
40 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.796 dəfə oxundu
41 Amənərrəsulu 03.03.12 1.800 dəfə oxundu
42 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.683 dəfə oxundu
43 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.317 dəfə oxundu
44 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.114 dəfə oxundu
45 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 8.028 dəfə oxundu
46 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 1.908 dəfə oxundu
47 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 1.937 dəfə oxundu
48 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.665 dəfə oxundu
49 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 3.684 dəfə oxundu
50 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.132 dəfə oxundu
51 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.631 dəfə oxundu
52 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.582 dəfə oxundu
53 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.103 dəfə oxundu
54 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.336 dəfə oxundu
55 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 1.252 dəfə oxundu
56 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.728 dəfə oxundu
57 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.070 dəfə oxundu
58 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.435 dəfə oxundu
59 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.535 dəfə oxundu
60 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.018 dəfə oxundu
61 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.778 dəfə oxundu
62 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.166 dəfə oxundu
63 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.087 dəfə oxundu
64 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.655 dəfə oxundu
65 Zaman nədir? 11.11.13 1.912 dəfə oxundu
66 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 425 dəfə oxundu
67 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 1.954 dəfə oxundu
68 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 4.718 dəfə oxundu
69 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.441 dəfə oxundu
70 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.075 dəfə oxundu
71 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 1.882 dəfə oxundu
72 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.058 dəfə oxundu
73 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.691 dəfə oxundu
74 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.019 dəfə oxundu
75 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.447 dəfə oxundu
76 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.484 dəfə oxundu
77 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 691 dəfə oxundu
78 Quranın zikr olması 05.07.09 3.114 dəfə oxundu
79 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.373 dəfə oxundu
80 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.466 dəfə oxundu
81 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 3.951 dəfə oxundu
82 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.071 dəfə oxundu
83 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.143 dəfə oxundu
84 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.391 dəfə oxundu
85 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.489 dəfə oxundu
86 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.697 dəfə oxundu
87 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 2.918 dəfə oxundu
88 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 267 dəfə oxundu
89 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 4.353 dəfə oxundu
90 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.093 dəfə oxundu
91 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 2.901 dəfə oxundu
92 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.057 dəfə oxundu
93 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.817 dəfə oxundu
94 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.162 dəfə oxundu
95 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.741 dəfə oxundu
96 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 3.615 dəfə oxundu
97 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.766 dəfə oxundu
98 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.301 dəfə oxundu
99 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 213 dəfə oxundu
100 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.101 dəfə oxundu