Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.590 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.037 dəfə oxundu
2 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.438 dəfə oxundu
3 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.488 dəfə oxundu
4 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.727 dəfə oxundu
5 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.721 dəfə oxundu
6 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.950 dəfə oxundu
7 Təbbət surəsi 11.07.11 3.481 dəfə oxundu
8 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.038 dəfə oxundu
9 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.814 dəfə oxundu
10 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.379 dəfə oxundu
11 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.892 dəfə oxundu
12 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 448 dəfə oxundu
13 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 20.188 dəfə oxundu
14 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.367 dəfə oxundu
15 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.732 dəfə oxundu
16 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.712 dəfə oxundu
17 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.118 dəfə oxundu
18 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.879 dəfə oxundu
19 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.381 dəfə oxundu
20 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.671 dəfə oxundu
21 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 5.380 dəfə oxundu
22 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.473 dəfə oxundu
23 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.522 dəfə oxundu
24 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 232 dəfə oxundu
25 Adəm və İblis 05.07.09 2.491 dəfə oxundu
26 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.245 dəfə oxundu
27 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.425 dəfə oxundu
28 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.132 dəfə oxundu
29 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.598 dəfə oxundu
30 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.701 dəfə oxundu
31 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.082 dəfə oxundu
32 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.499 dəfə oxundu
33 Qureyş surəsi 28.07.12 2.601 dəfə oxundu
34 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.759 dəfə oxundu
35 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.339 dəfə oxundu
36 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 233 dəfə oxundu
37 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.102 dəfə oxundu
38 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.674 dəfə oxundu
39 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.696 dəfə oxundu
40 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.773 dəfə oxundu
41 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.824 dəfə oxundu
42 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.413 dəfə oxundu
43 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.202 dəfə oxundu
44 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.774 dəfə oxundu
45 Nas surəsi 29.07.12 5.028 dəfə oxundu
46 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 188 dəfə oxundu
47 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.639 dəfə oxundu
48 Təhrif nədir? 13.11.17 120 dəfə oxundu
49 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.272 dəfə oxundu
50 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.332 dəfə oxundu
51 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.327 dəfə oxundu
52 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.600 dəfə oxundu
53 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.226 dəfə oxundu
54 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.792 dəfə oxundu
55 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.894 dəfə oxundu
56 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.843 dəfə oxundu
57 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.868 dəfə oxundu
58 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.568 dəfə oxundu
59 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.159 dəfə oxundu
60 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 145 dəfə oxundu
61 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 15.270 dəfə oxundu
62 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.559 dəfə oxundu
63 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.994 dəfə oxundu
64 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.094 dəfə oxundu
65 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.842 dəfə oxundu
66 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.937 dəfə oxundu
67 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.654 dəfə oxundu
68 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.205 dəfə oxundu
69 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.144 dəfə oxundu
70 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.482 dəfə oxundu
71 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.095 dəfə oxundu
72 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 254 dəfə oxundu
73 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.682 dəfə oxundu
74 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.802 dəfə oxundu
75 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.983 dəfə oxundu
76 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.257 dəfə oxundu
77 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.934 dəfə oxundu
78 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.279 dəfə oxundu
79 Quranın ecazı 21.11.11 9.112 dəfə oxundu
80 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.594 dəfə oxundu
81 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.003 dəfə oxundu
82 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.431 dəfə oxundu
83 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 722 dəfə oxundu
84 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 209 dəfə oxundu
85 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.222 dəfə oxundu
86 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.197 dəfə oxundu
87 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.395 dəfə oxundu
88 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.168 dəfə oxundu
89 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.665 dəfə oxundu
90 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.756 dəfə oxundu
91 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.897 dəfə oxundu
92 Amənərrəsulu 03.03.12 2.142 dəfə oxundu
93 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.767 dəfə oxundu
94 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.359 dəfə oxundu
95 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.533 dəfə oxundu
96 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 175 dəfə oxundu
97 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.567 dəfə oxundu
98 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.064 dəfə oxundu
99 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.065 dəfə oxundu
100 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.703 dəfə oxundu