Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.593 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.386 dəfə oxundu
2 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.250 dəfə oxundu
3 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.834 dəfə oxundu
4 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.530 dəfə oxundu
5 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.756 dəfə oxundu
6 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.757 dəfə oxundu
7 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.805 dəfə oxundu
8 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.738 dəfə oxundu
9 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.147 dəfə oxundu
10 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.748 dəfə oxundu
11 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.970 dəfə oxundu
12 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 670 dəfə oxundu
13 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.162 dəfə oxundu
14 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.514 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.077 dəfə oxundu
16 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 932 dəfə oxundu
17 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.595 dəfə oxundu
18 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.768 dəfə oxundu
19 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.662 dəfə oxundu
20 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.740 dəfə oxundu
21 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.882 dəfə oxundu
22 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.109 dəfə oxundu
23 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.858 dəfə oxundu
24 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 486 dəfə oxundu
25 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.040 dəfə oxundu
26 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.504 dəfə oxundu
27 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.510 dəfə oxundu
28 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.757 dəfə oxundu
29 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.754 dəfə oxundu
30 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.965 dəfə oxundu
31 Təbbət surəsi 11.07.11 3.613 dəfə oxundu
32 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.043 dəfə oxundu
33 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.854 dəfə oxundu
34 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.391 dəfə oxundu
35 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.897 dəfə oxundu
36 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 449 dəfə oxundu
37 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 20.775 dəfə oxundu
38 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.374 dəfə oxundu
39 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.785 dəfə oxundu
40 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.721 dəfə oxundu
41 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.141 dəfə oxundu
42 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.949 dəfə oxundu
43 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.387 dəfə oxundu
44 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.741 dəfə oxundu
45 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 5.634 dəfə oxundu
46 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.476 dəfə oxundu
47 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.529 dəfə oxundu
48 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 245 dəfə oxundu
49 Adəm və İblis 05.07.09 2.496 dəfə oxundu
50 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.263 dəfə oxundu
51 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.432 dəfə oxundu
52 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.137 dəfə oxundu
53 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.697 dəfə oxundu
54 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.701 dəfə oxundu
55 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.095 dəfə oxundu
56 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.534 dəfə oxundu
57 Qureyş surəsi 28.07.12 2.635 dəfə oxundu
58 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.775 dəfə oxundu
59 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.353 dəfə oxundu
60 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 238 dəfə oxundu
61 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.107 dəfə oxundu
62 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.683 dəfə oxundu
63 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.731 dəfə oxundu
64 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.784 dəfə oxundu
65 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.987 dəfə oxundu
66 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.499 dəfə oxundu
67 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.210 dəfə oxundu
68 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.784 dəfə oxundu
69 Nas surəsi 29.07.12 5.145 dəfə oxundu
70 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 207 dəfə oxundu
71 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.649 dəfə oxundu
72 Təhrif nədir? 13.11.17 127 dəfə oxundu
73 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.286 dəfə oxundu
74 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.341 dəfə oxundu
75 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.329 dəfə oxundu
76 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.633 dəfə oxundu
77 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.245 dəfə oxundu
78 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.807 dəfə oxundu
79 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.902 dəfə oxundu
80 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.845 dəfə oxundu
81 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.870 dəfə oxundu
82 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.575 dəfə oxundu
83 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.161 dəfə oxundu
84 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 147 dəfə oxundu
85 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 15.577 dəfə oxundu
86 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.576 dəfə oxundu
87 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.018 dəfə oxundu
88 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.138 dəfə oxundu
89 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.842 dəfə oxundu
90 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.947 dəfə oxundu
91 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.655 dəfə oxundu
92 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.212 dəfə oxundu
93 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.163 dəfə oxundu
94 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.487 dəfə oxundu
95 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.104 dəfə oxundu
96 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 263 dəfə oxundu
97 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.689 dəfə oxundu
98 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.879 dəfə oxundu
99 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.001 dəfə oxundu
100 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.266 dəfə oxundu