Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.586 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 19.080 dəfə oxundu
2 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.346 dəfə oxundu
3 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.624 dəfə oxundu
4 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.691 dəfə oxundu
5 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.088 dəfə oxundu
6 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.755 dəfə oxundu
7 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.367 dəfə oxundu
8 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.534 dəfə oxundu
9 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 4.904 dəfə oxundu
10 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.470 dəfə oxundu
11 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.503 dəfə oxundu
12 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 215 dəfə oxundu
13 Adəm və İblis 05.07.09 2.453 dəfə oxundu
14 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.204 dəfə oxundu
15 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.402 dəfə oxundu
16 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.113 dəfə oxundu
17 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.352 dəfə oxundu
18 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.698 dəfə oxundu
19 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.047 dəfə oxundu
20 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.414 dəfə oxundu
21 Qureyş surəsi 28.07.12 2.491 dəfə oxundu
22 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.734 dəfə oxundu
23 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.309 dəfə oxundu
24 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 229 dəfə oxundu
25 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.083 dəfə oxundu
26 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.668 dəfə oxundu
27 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.629 dəfə oxundu
28 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.765 dəfə oxundu
29 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.240 dəfə oxundu
30 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.232 dəfə oxundu
31 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.174 dəfə oxundu
32 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.769 dəfə oxundu
33 Nas surəsi 29.07.12 4.887 dəfə oxundu
34 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 170 dəfə oxundu
35 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.618 dəfə oxundu
36 Təhrif nədir? 13.11.17 105 dəfə oxundu
37 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.224 dəfə oxundu
38 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.322 dəfə oxundu
39 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.309 dəfə oxundu
40 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.519 dəfə oxundu
41 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.185 dəfə oxundu
42 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.782 dəfə oxundu
43 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.882 dəfə oxundu
44 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.829 dəfə oxundu
45 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.859 dəfə oxundu
46 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.555 dəfə oxundu
47 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.152 dəfə oxundu
48 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 139 dəfə oxundu
49 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 14.474 dəfə oxundu
50 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.528 dəfə oxundu
51 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.942 dəfə oxundu
52 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.002 dəfə oxundu
53 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.836 dəfə oxundu
54 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.921 dəfə oxundu
55 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.644 dəfə oxundu
56 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.184 dəfə oxundu
57 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.091 dəfə oxundu
58 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.470 dəfə oxundu
59 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.080 dəfə oxundu
60 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 232 dəfə oxundu
61 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.647 dəfə oxundu
62 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.684 dəfə oxundu
63 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.905 dəfə oxundu
64 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.236 dəfə oxundu
65 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.745 dəfə oxundu
66 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.189 dəfə oxundu
67 Quranın ecazı 21.11.11 9.106 dəfə oxundu
68 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.588 dəfə oxundu
69 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.974 dəfə oxundu
70 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.423 dəfə oxundu
71 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 710 dəfə oxundu
72 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 190 dəfə oxundu
73 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.163 dəfə oxundu
74 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.177 dəfə oxundu
75 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.272 dəfə oxundu
76 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.099 dəfə oxundu
77 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.640 dəfə oxundu
78 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.714 dəfə oxundu
79 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.885 dəfə oxundu
80 Amənərrəsulu 03.03.12 2.084 dəfə oxundu
81 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.758 dəfə oxundu
82 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.359 dəfə oxundu
83 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.436 dəfə oxundu
84 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 152 dəfə oxundu
85 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.336 dəfə oxundu
86 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.029 dəfə oxundu
87 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.027 dəfə oxundu
88 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.701 dəfə oxundu
89 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.104 dəfə oxundu
90 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.226 dəfə oxundu
91 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.688 dəfə oxundu
92 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.634 dəfə oxundu
93 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.301 dəfə oxundu
94 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.371 dəfə oxundu
95 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.223 dəfə oxundu
96 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.907 dəfə oxundu
97 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.163 dəfə oxundu
98 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.567 dəfə oxundu
99 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.576 dəfə oxundu
100 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.078 dəfə oxundu