Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 08 Haziran 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Hal-hazırda Qurana tarixdə qalan bir kitab kimi yanaşanlara necə münasibət bəsləyirsiniz?

Cavab: Qurani-Kərimə bu cür yanaşanlar müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Misal üçün, onlardan biri belə bir şey yazıb: “Vəhy: Allahın insan sözü”. Bu nə deməkdir? O, bir xeyli yazdıqdan sonra belə bir şeyi qeyd edir:

“Hazırkı dövrdə təfsir yazmağa ehtiyac yoxdur; Quranın 50-60 səhifəlik bir xülasəsini çıxartmaq və oturub Allah kimi (əstağfirullah!) kitab yazmaq lazımdır.”

Qeyd edək ki, Qurana bu cür yanaşmanın mənbəyi budur:

Məlumdur ki, Qərb dünyasının insanları Quranın Allahın kitabı olduğuna inanmırlar. Həzrəti Muhəmmədi (s. a. v.) də Allahın peyğəmbəri hesab etmirlər. Burada bir sual yaranır: “Quran deyilən bir kitab var. Bəs buna nə demək olar?” Onlar bu suala cavab olaraq deyirlər ki, VII əsrdə Muhəmməd adlı bir nəfər Məkkədə üzə çıxıb və bu cür bir kitab yazıb. Onu yazarkən öz məlumat, müşahidə və təcrübələrinə əsaslanıb. Məkkə və Mədinə bölgələrindəki sakinlərin məlumat bazasının sərhədlərindən kənara çıxmayıb. Deməli, orada nə görübsə, onu yazıb. Bir az yəhudilərdən, bir qədər xristianlardan, bir az Məkkə mədəniyyətindən istifadə edib. Bir az da öz biliklərini işə salmış, bir şey yazıb yaratmışdır. Bu kitab (Quran) Məkkə və Mədinədəki bəzi problemlərin həlli ola bilər. Amma Suriyadakı problemləri həll edə bilməz.

Bəli, Quranı “tarixin bir dövründə qalmış” bir kitab kimi görənlər bu cür düşünür və belə iddialarla çıxış edirlər. Bütün bunlar onların öz ifadələridir. Həm müsəlman olduqlarını deyirlər, həm də belə fikirlər irəli sürürlər.

Mən onların özlərini nə üçün müsəlman adlandırdıqlarını həqiqətən də, başa düşə bilmirəm. Əgər bunu məcazi mənada deyirlərsə, yenə də özləri bilən işdir.

Qısa desək, onların əsas fikri budur: Quran VII əsrlə əlaqədar bir kitabdır. Bu gün də onun bəzi prinsiplərindən istifadə etmək olar. Tarixin hər hansı bir dövründə bir şəxs tərəfindən qələmə alınan hansısa bir kitabdan istifadə edildiyi kimi. Deməli, Quranın dövrü o dövr idi, artıq hər şey başa çatıb (o zəmanə arxada qalıb). Bu kitab Məkkə və Mədinə bölgələri ilə əlaqədardır.

Onlardan: “Bəs, Muhəmməd peyğəmbərə Allahdan vəhy gəldimi?”-deyə, soruşduqda cavabları: “Bəli, gəldi” cümləsi olur. Elə isə nə cür gəldi? Deyirlər ki, vəhyi ona mələk filan gətirmədi, öz ətrafına baxdı, ürəyinə daman şeyləri yazdı. Vəhy budur.

Görürsünüzmü? Roman yazan yazıçı da eyni işi görür.

Halbuki, bunlar işin içinə bir az da dini şeyləri qatmaq istəyirlər.

Ali-İmran surəsinin 78-ci ayəsində bu cür hərəkət edənlərlə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah qatındandır!”– deyirlər. Halbuki o, Allah qatından deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan danışırlar.”

Bir sözlə, onlar söz yığını yaradırlar. Beləcə, Allahın kitabını tarixin dərinliklərinə “dəfn edirlər”. Bizim (Süleymaniyyə Fondu) apardığımız tədqiqatlara da bığ altından gülürlər. Ancaq bir müddətdən sonra bütün ümid və arzuları puça çıxacaq.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı qısa yazları da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/477.html

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3335.html

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.588 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.032 dəfə oxundu
2 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.387 dəfə oxundu
3 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.468 dəfə oxundu
4 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.702 dəfə oxundu
5 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.662 dəfə oxundu
6 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.933 dəfə oxundu
7 Təbbət surəsi 11.07.11 3.371 dəfə oxundu
8 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.031 dəfə oxundu
9 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.776 dəfə oxundu
10 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.376 dəfə oxundu
11 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.889 dəfə oxundu
12 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 440 dəfə oxundu
13 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 19.560 dəfə oxundu
14 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.354 dəfə oxundu
15 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.665 dəfə oxundu
16 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.700 dəfə oxundu
17 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.099 dəfə oxundu
18 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.816 dəfə oxundu
19 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.372 dəfə oxundu
20 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.590 dəfə oxundu
21 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 5.092 dəfə oxundu
22 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.473 dəfə oxundu
23 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.508 dəfə oxundu
24 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 222 dəfə oxundu
25 Adəm və İblis 05.07.09 2.475 dəfə oxundu
26 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.220 dəfə oxundu
27 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.420 dəfə oxundu
28 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.117 dəfə oxundu
29 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.476 dəfə oxundu
30 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.699 dəfə oxundu
31 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.059 dəfə oxundu
32 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.451 dəfə oxundu
33 Qureyş surəsi 28.07.12 2.531 dəfə oxundu
34 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.747 dəfə oxundu
35 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.321 dəfə oxundu
36 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 232 dəfə oxundu
37 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.092 dəfə oxundu
38 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.671 dəfə oxundu
39 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.657 dəfə oxundu
40 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.766 dəfə oxundu
41 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.558 dəfə oxundu
42 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.304 dəfə oxundu
43 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.183 dəfə oxundu
44 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.770 dəfə oxundu
45 Nas surəsi 29.07.12 4.948 dəfə oxundu
46 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 178 dəfə oxundu
47 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.629 dəfə oxundu
48 Təhrif nədir? 13.11.17 117 dəfə oxundu
49 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.244 dəfə oxundu
50 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.327 dəfə oxundu
51 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.318 dəfə oxundu
52 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.553 dəfə oxundu
53 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.205 dəfə oxundu
54 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.783 dəfə oxundu
55 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.888 dəfə oxundu
56 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.834 dəfə oxundu
57 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.862 dəfə oxundu
58 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.561 dəfə oxundu
59 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.153 dəfə oxundu
60 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 140 dəfə oxundu
61 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 14.840 dəfə oxundu
62 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.549 dəfə oxundu
63 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.962 dəfə oxundu
64 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.028 dəfə oxundu
65 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.840 dəfə oxundu
66 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.924 dəfə oxundu
67 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.649 dəfə oxundu
68 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.189 dəfə oxundu
69 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.109 dəfə oxundu
70 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.473 dəfə oxundu
71 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.089 dəfə oxundu
72 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 242 dəfə oxundu
73 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.658 dəfə oxundu
74 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.723 dəfə oxundu
75 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.940 dəfə oxundu
76 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.240 dəfə oxundu
77 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.826 dəfə oxundu
78 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.243 dəfə oxundu
79 Quranın ecazı 21.11.11 9.109 dəfə oxundu
80 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.591 dəfə oxundu
81 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.983 dəfə oxundu
82 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.429 dəfə oxundu
83 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 710 dəfə oxundu
84 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 203 dəfə oxundu
85 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.195 dəfə oxundu
86 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.189 dəfə oxundu
87 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.327 dəfə oxundu
88 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.131 dəfə oxundu
89 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.640 dəfə oxundu
90 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.733 dəfə oxundu
91 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.889 dəfə oxundu
92 Amənərrəsulu 03.03.12 2.102 dəfə oxundu
93 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.761 dəfə oxundu
94 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.359 dəfə oxundu
95 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.464 dəfə oxundu
96 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 159 dəfə oxundu
97 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.442 dəfə oxundu
98 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.039 dəfə oxundu
99 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.049 dəfə oxundu
100 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.701 dəfə oxundu