Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq
Müsəlmanlar > Fitvalar > Miras-vəsiyyət Tarix: 31 Ocak 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mən öz evimi Quran tədris mərkəzinə bağışlamaq istəyirəm. Yəni, elə bir müqaviləyə qol çəkmək istəyirəm ki, mən və ərim öldükdən sonra evimiz həmin mərkəzin olsun. Belə bir şey mümkündür? İslamda bu haqda nə deyilir?

Cavab: Bir mal və ya mülkü ölümdən asılı olaraq bir yerə bağışlamaq varis(lər)dən mal qaçırtmaq, yəni, onları həmin maldan məhrum etmək deməkdir. Bunun savabı deyil, əksinə, günahı olur. Çünki insan öldükdən sonra mal-mülkü onun varislərinə keçir. Ona görə də sizin bu cür hərəkət etməyiniz düz deyil. Əgər bağışlayacaqsınızsa, sağlığınızda bağışlayın.

Allah Təala belə buyurur:

“Sizlərdən birinə ölüm gəlib: “Ey Rəbbim! Mənə bir az möhlət ver ki, sədəqə verib əməlisalehlərdən olum!”– deməmişdən əvvəl sizə verdiyim ruzidən xərcləyin.

Allah əcəli çatmışlara əsla möhlət verməz. Allah sizin nələr etdiyinizdən xəbərdardır.” (Münafiqun, 63/10-11)

Bir dəfə əshabələrdən biri Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) yanına gəlib belə soruşdu:

– Hansı sədəqə daha yaxşıdır?

Peyğəmbər bu suala cavab olaraq belə dedi:

“Bu, sənin sağlam, olduqca xəsis olduğun, kasıblıqdan qorxan və varlı olmağı arzuladığın bir vaxtda verdiyin sədəqədir. (Odur ki) Bu işi can boğaza yetişib: “Filankəsə bu qədər, filan adama da bu qədər”, – deyənə qədər gecikdirmə. Diqqət yetir, o mal onsuz da o filankəsin olubdur.”1

Öldükdən sonrakı dövr üçün edilən vəsiyyət isə artıq o malın varisə keçdiyi vaxtda qüvvəyə minsin deyə, edilir. Vəsiyyət edənin o malla bütün əlaqəsi kəsilir. Çünki o insan artıq ölür. Bu səbəbdən də belə bir vəsiyyətdən savab gözləmək əbəsdir.

Əgər siz sağ olduğunuz bir vaxtda Allah yolunda xeyirxahlıq etsəniz, siz öldükdən sonra da o əməlinizə görə savab gələcəkdir; çünki bu, sədəqeyi-cariyədir. Başqa sözlə desək, öləndən sonra xeyir və ehsanı davam edənlər ölməmişdən qabaq arxada nəsə qoyub gedənlərdir. Allah belə insanlarla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Ölüləri Biz dirildəcəyik. Gördükləri işləri də, qoyub getdiklərini də yazırıq”. (Yasin, 36/12)

Peyğəmbərimizin belə bir hədisi də var:

“İnsan öldüyü vaxt onun əməli kəsilir. Ancaq 3 şey istisnadır:

1) Ondan qalan sədəqeyi-cariyə, yəni, uzun müddət qalan bir xeyirli əməl əsəri;

2) Fayda əldə edilən elm;

3) Onun özünə xeyir-dua edən yaxşı övlad.”2

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Vəsaya, 7. Baxın: Buxari, Zəkat, 10; Müslim,  Zəkat, 92 (1032). []
  2. Müslim, Vəsiyyət, 14 (1631). Əlavə olaraq baxın: Əbu Davud, Vəsaya, 14; Tirmizi, Əhkam, 36; Nəsai, Vəsaya, 8. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.555 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Rəddi-miras dini cəhətdən düzgündür? 25.01.10 1.518 dəfə oxundu
2 Bağışlanan şeylər vərəsəlikdə nəzərə alınır? 28.12.10 1.644 dəfə oxundu
3 Ölünün ayın-oyununu yaxın qohumları işlədə bilərlər? 06.02.12 1.331 dəfə oxundu
4 Varislər ölünün borclarını qaytarmalıdırlar? 17.01.14 1.170 dəfə oxundu
5 İki arvadı olan kişinin mirası necə paylanır? 25.01.10 1.499 dəfə oxundu
6 Yetim uşağa qalan mirasdan anası da istifadə edə bilər? 14.11.11 1.535 dəfə oxundu
7 Qumardan gələn pul varislərə halaldır? 25.02.12 1.726 dəfə oxundu
8 Bir uşaq yetkinlik çağına çatmadan rəşid ola bilərmi? 26.03.15 987 dəfə oxundu
9 Kişi öldü. Arvadı, iki oğlu və iki qızı qaldı. Onun mirası necə bölüşdürülməlidir? 18.03.10 1.558 dəfə oxundu
10 Evdən çıxıb gedən uşağa miras düşür? 23.04.11 1.823 dəfə oxundu
11 Mirası təkcə böyüklər alıb balacalara bir az versələr, olar? 05.03.12 1.216 dəfə oxundu
12 Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi? 11.04.15 1.102 dəfə oxundu
13 Dindən dönənlər mirasdan məhrum edilə bilərmi? 30.01.16 578 dəfə oxundu
14 Ata öldü. 3 oğlu, 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 07.06.11 1.512 dəfə oxundu
15 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.647 dəfə oxundu
16 Miras paylamada din fərqinin əhəmiyyəti varmı? 24.04.15 854 dəfə oxundu
17 Qadınlar öz ərlərinin mal-mülkünə hansı nisbətdə varis olurlar? 29.03.10 1.599 dəfə oxundu
18 Kişi öldü. Miras 2 oğul, 2 qız və ölən oğlanın uşaqlarına necə verilməlidir? 16.07.11 1.592 dəfə oxundu
19 Mirasda böyük qardaş kiçikdən çox pay tələb edə bilər? 27.03.12 1.404 dəfə oxundu
20 Ölən bir kişinin 2 arvadı varsa, mirası necə bölüşdürülməlidir? 10.05.15 931 dəfə oxundu
21 Ölüm pulundan ölənin ata-anasına da pay düşür? 06.04.10 1.844 dəfə oxundu
22 Nisa surəsinin 7-ci ayəsinə əsasən kişi və qadın mirasda bərabərdir? 10.09.11 1.645 dəfə oxundu
23 Kişi öldü. Arvadı, 1 oğlu, 2 qızı qaldı. Mirası necə bölüşdürmək lazımdır? 14.04.12 1.679 dəfə oxundu
24 Müsəlman bir şəxs miras qoyub getmək üçün cidd-cəhd etməlidir? 21.05.15 910 dəfə oxundu
25 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və iki qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 15.04.10 1.525 dəfə oxundu
26 Kişi öldü. Arvadı, 4 oğlu, 3 qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülür? 27.09.11 1.477 dəfə oxundu
27 Dayım rəhmətə getdi. Uşaqları var. Anam onun mirasından nəsə ala bilər? 09.05.12 1.585 dəfə oxundu
28 Müsəlman bir ailənin uşağı dindən çıxsa, vərəsədən məhrum olur? 26.05.15 979 dəfə oxundu
29 Qardaşlar öz bacılarını varislik hüququndan məhrum edə bilərlər? 21.04.10 3.472 dəfə oxundu
30 Heç uşağı olmadan ölən kişinin vərəsəsi kimə qalır? 19.10.11 1.490 dəfə oxundu
31 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 2 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 19.06.12 1.432 dəfə oxundu
32 Qurani-Kərimin mirasla əlaqədar hökmləri əmrdir, yoxsa tövsiyə? 25.06.15 922 dəfə oxundu
33 Borcu ola-ola ölən bir nəfərin borcunu ailə üzvləri ödəməyə məcburdur? 10.05.10 1.766 dəfə oxundu
34 Özündən sonra ata-anası, arvadı və qızı qalan kişinin mirası nə cür bölünür? 10.11.11 2.842 dəfə oxundu
35 Bir nəfər öz şikəst uşağına çox mal-mülk miras qoya bilər? 08.07.12 1.325 dəfə oxundu
36 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.01.17 442 dəfə oxundu
37 Ölənin uşaqları varsa, qardaş-bacıları mirasdan nəsə ala bilərlər? 11.05.10 1.577 dəfə oxundu
38 Bir arvad öldü. Əri, 1 qardaşı, 1 bacısı qaldı. Onun mirasını nə cür bölək? 14.12.11 1.356 dəfə oxundu
39 Valideynlər mirasın bölünməyinə mane ola bilərlər? 31.07.12 1.295 dəfə oxundu
40 Kişi öldü. Arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 09.02.10 1.693 dəfə oxundu
41 Mirasda əkin yerləri və torpaq sahələrini necə bölüşdürmək lazımdır? 24.05.10 1.577 dəfə oxundu
42 Bir nəfər mirasını uşaqlarından təkcə birinə vəsiyyət edə bilər? 28.12.11 1.425 dəfə oxundu
43 Kişi öldü. Arvadı və 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 03.09.12 1.528 dəfə oxundu
44 Kişi öldü. Üç oğlu, bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.02.10 2.217 dəfə oxundu
45 Kişi öldü. Arvadı, 5 oğlu, 2 qızı qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 25.05.10 1.509 dəfə oxundu
46 Varislərdən biri dinin miras sistemini rədd etsə, nə olar? 29.12.11 1.341 dəfə oxundu
47 Kişi öldü. Anası, 1 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür pay olunmalıdır? 19.10.12 1.497 dəfə oxundu
48 Miras məsələsində uşaqlara fərq qoymağın hökmü nədir? 25.01.10 1.788 dəfə oxundu
49 Kişi öldü. Arvadı, 1 qızı və 2 oğlu qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 07.06.10 1.872 dəfə oxundu
50 Kişi öldü. Arvadı və 3 uşağı qaldı. Onun vərəsəsi necə pay olunmalıdır? 10.01.12 1.378 dəfə oxundu
51 Kişi öldü. Mirası arvadı, qızı və ölən oğlunun uşaqlarına necə verilməlidir? 08.12.12 1.254 dəfə oxundu
52 Ölən adamın mirası necə bölüşdürülür? 25.01.10 1.733 dəfə oxundu
53 Övladlığa götürülən uşağa miras düşür? 29.06.10 1.851 dəfə oxundu
54 Pul aldığım adam öldü. Onun borcunu kimə qaytarım? 16.01.12 1.534 dəfə oxundu
55 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür bölüşdürülür? 19.06.13 1.184 dəfə oxundu
56 Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar? 25.01.10 1.614 dəfə oxundu
57 Kişi öldü. Anası, atası, arvadı və üç qızı onun mirasını necə bölüşə bilərlər? 06.07.10 1.479 dəfə oxundu
58 2 oğlu, 1 qızı olan kişinin mirası nə cür pay olunur? 18.01.12 1.590 dəfə oxundu
59 Ananın atadan qalan mirası bölüşdürməməyə ixtiyarı çatır? 20.06.13 1.187 dəfə oxundu
60 Haram pula varis olmaq olar? 25.01.10 1.650 dəfə oxundu
61 Ana öldü. Əri, 1 oğlu və 4 qızı qaldı. Miras necə paylanmalıdır? 04.12.10 1.640 dəfə oxundu
62 Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq 31.01.12 1.555 dəfə oxundu
63 Mirasda haqsızlığa qarşı nə cür rəftar etməliyik? Öhdəliyimiz nədir? 25.06.13 1.176 dəfə oxundu