Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq
Müsəlmanlar > Fitvalar > Miras-vəsiyyət Tarix: 31 Ocak 2012 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mən öz evimi Quran tədris mərkəzinə bağışlamaq istəyirəm. Yəni, elə bir müqaviləyə qol çəkmək istəyirəm ki, mən və ərim öldükdən sonra evimiz həmin mərkəzin olsun. Belə bir şey mümkündür? İslamda bu haqda nə deyilir?

Cavab: Bir mal və ya mülkü ölümdən asılı olaraq bir yerə bağışlamaq varis(lər)dən mal qaçırtmaq, yəni, onları həmin maldan məhrum etmək deməkdir. Bunun savabı deyil, əksinə, günahı olur. Çünki insan öldükdən sonra mal-mülkü onun varislərinə keçir. Ona görə də sizin bu cür hərəkət etməyiniz düz deyil. Əgər bağışlayacaqsınızsa, sağlığınızda bağışlayın.

Allah Təala belə buyurur:

“Sizlərdən birinə ölüm gəlib: “Ey Rəbbim! Mənə bir az möhlət ver ki, sədəqə verib əməlisalehlərdən olum!”– deməmişdən əvvəl sizə verdiyim ruzidən xərcləyin.

Allah əcəli çatmışlara əsla möhlət verməz. Allah sizin nələr etdiyinizdən xəbərdardır.” (Münafiqun, 63/10-11)

Bir dəfə əshabələrdən biri Muhəmməd peyğəmbərin (s. a. v.) yanına gəlib belə soruşdu:

– Hansı sədəqə daha yaxşıdır?

Peyğəmbər bu suala cavab olaraq belə dedi:

“Bu, sənin sağlam, olduqca xəsis olduğun, kasıblıqdan qorxan və varlı olmağı arzuladığın bir vaxtda verdiyin sədəqədir. (Odur ki) Bu işi can boğaza yetişib: “Filankəsə bu qədər, filan adama da bu qədər”, – deyənə qədər gecikdirmə. Diqqət yetir, o mal onsuz da o filankəsin olubdur.”1

Öldükdən sonrakı dövr üçün edilən vəsiyyət isə artıq o malın varisə keçdiyi vaxtda qüvvəyə minsin deyə, edilir. Vəsiyyət edənin o malla bütün əlaqəsi kəsilir. Çünki o insan artıq ölür. Bu səbəbdən də belə bir vəsiyyətdən savab gözləmək əbəsdir.

Əgər siz sağ olduğunuz bir vaxtda Allah yolunda xeyirxahlıq etsəniz, siz öldükdən sonra da o əməlinizə görə savab gələcəkdir; çünki bu, sədəqeyi-cariyədir. Başqa sözlə desək, öləndən sonra xeyir və ehsanı davam edənlər ölməmişdən qabaq arxada nəsə qoyub gedənlərdir. Allah belə insanlarla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Ölüləri Biz dirildəcəyik. Gördükləri işləri də, qoyub getdiklərini də yazırıq”. (Yasin, 36/12)

Peyğəmbərimizin belə bir hədisi də var:

“İnsan öldüyü vaxt onun əməli kəsilir. Ancaq 3 şey istisnadır:

1) Ondan qalan sədəqeyi-cariyə, yəni, uzun müddət qalan bir xeyirli əməl əsəri;

2) Fayda əldə edilən elm;

3) Onun özünə xeyir-dua edən yaxşı övlad.”2

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Vəsaya, 7. Baxın: Buxari, Zəkat, 10; Müslim,  Zəkat, 92 (1032). []
  2. Müslim, Vəsiyyət, 14 (1631). Əlavə olaraq baxın: Əbu Davud, Vəsaya, 14; Tirmizi, Əhkam, 36; Nəsai, Vəsaya, 8. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.557 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Borcu ola-ola ölən bir nəfərin borcunu ailə üzvləri ödəməyə məcburdur? 10.05.10 1.769 dəfə oxundu
2 Özündən sonra ata-anası, arvadı və qızı qalan kişinin mirası nə cür bölünür? 10.11.11 2.908 dəfə oxundu
3 Bir nəfər öz şikəst uşağına çox mal-mülk miras qoya bilər? 08.07.12 1.328 dəfə oxundu
4 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.01.17 446 dəfə oxundu
5 Ölənin uşaqları varsa, qardaş-bacıları mirasdan nəsə ala bilərlər? 11.05.10 1.584 dəfə oxundu
6 Bir arvad öldü. Əri, 1 qardaşı, 1 bacısı qaldı. Onun mirasını nə cür bölək? 14.12.11 1.360 dəfə oxundu
7 Valideynlər mirasın bölünməyinə mane ola bilərlər? 31.07.12 1.295 dəfə oxundu
8 Kişi öldü. Arvadı, bir oğlu və bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 09.02.10 1.701 dəfə oxundu
9 Mirasda əkin yerləri və torpaq sahələrini necə bölüşdürmək lazımdır? 24.05.10 1.577 dəfə oxundu
10 Bir nəfər mirasını uşaqlarından təkcə birinə vəsiyyət edə bilər? 28.12.11 1.425 dəfə oxundu
11 Kişi öldü. Arvadı və 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 03.09.12 1.529 dəfə oxundu
12 Kişi öldü. Üç oğlu, bir qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 25.02.10 2.222 dəfə oxundu
13 Kişi öldü. Arvadı, 5 oğlu, 2 qızı qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 25.05.10 1.512 dəfə oxundu
14 Varislərdən biri dinin miras sistemini rədd etsə, nə olar? 29.12.11 1.344 dəfə oxundu
15 Kişi öldü. Anası, 1 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür pay olunmalıdır? 19.10.12 1.498 dəfə oxundu
16 Miras məsələsində uşaqlara fərq qoymağın hökmü nədir? 25.01.10 1.791 dəfə oxundu
17 Kişi öldü. Arvadı, 1 qızı və 2 oğlu qaldı. Onun mirasını necə pay etmək lazımdır? 07.06.10 1.875 dəfə oxundu
18 Kişi öldü. Arvadı və 3 uşağı qaldı. Onun vərəsəsi necə pay olunmalıdır? 10.01.12 1.382 dəfə oxundu
19 Kişi öldü. Mirası arvadı, qızı və ölən oğlunun uşaqlarına necə verilməlidir? 08.12.12 1.257 dəfə oxundu
20 Ölən adamın mirası necə bölüşdürülür? 25.01.10 1.742 dəfə oxundu
21 Övladlığa götürülən uşağa miras düşür? 29.06.10 1.852 dəfə oxundu
22 Pul aldığım adam öldü. Onun borcunu kimə qaytarım? 16.01.12 1.538 dəfə oxundu
23 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 3 qızı qaldı. Mirası nə cür bölüşdürülür? 19.06.13 1.189 dəfə oxundu
24 Kişilər nəyə görə qadınlardan çox miras alırlar? 25.01.10 1.617 dəfə oxundu
25 Kişi öldü. Anası, atası, arvadı və üç qızı onun mirasını necə bölüşə bilərlər? 06.07.10 1.483 dəfə oxundu
26 2 oğlu, 1 qızı olan kişinin mirası nə cür pay olunur? 18.01.12 1.592 dəfə oxundu
27 Ananın atadan qalan mirası bölüşdürməməyə ixtiyarı çatır? 20.06.13 1.193 dəfə oxundu
28 Haram pula varis olmaq olar? 25.01.10 1.650 dəfə oxundu
29 Ana öldü. Əri, 1 oğlu və 4 qızı qaldı. Miras necə paylanmalıdır? 04.12.10 1.644 dəfə oxundu
30 Ölümdən sonrakı dövr üçün xeyirxahlıq 31.01.12 1.557 dəfə oxundu
31 Mirasda haqsızlığa qarşı nə cür rəftar etməliyik? Öhdəliyimiz nədir? 25.06.13 1.178 dəfə oxundu
32 Rəddi-miras dini cəhətdən düzgündür? 25.01.10 1.520 dəfə oxundu
33 Bağışlanan şeylər vərəsəlikdə nəzərə alınır? 28.12.10 1.644 dəfə oxundu
34 Ölünün ayın-oyununu yaxın qohumları işlədə bilərlər? 06.02.12 1.334 dəfə oxundu
35 Varislər ölünün borclarını qaytarmalıdırlar? 17.01.14 1.172 dəfə oxundu
36 İki arvadı olan kişinin mirası necə paylanır? 25.01.10 1.505 dəfə oxundu
37 Yetim uşağa qalan mirasdan anası da istifadə edə bilər? 14.11.11 1.540 dəfə oxundu
38 Qumardan gələn pul varislərə halaldır? 25.02.12 1.742 dəfə oxundu
39 Bir uşaq yetkinlik çağına çatmadan rəşid ola bilərmi? 26.03.15 990 dəfə oxundu
40 Kişi öldü. Arvadı, iki oğlu və iki qızı qaldı. Onun mirası necə bölüşdürülməlidir? 18.03.10 1.562 dəfə oxundu
41 Evdən çıxıb gedən uşağa miras düşür? 23.04.11 1.826 dəfə oxundu
42 Mirası təkcə böyüklər alıb balacalara bir az versələr, olar? 05.03.12 1.217 dəfə oxundu
43 Valideyn uşaqlarından hər hansı biri lehinə miras vəsiyyət edə bilərmi? 11.04.15 1.108 dəfə oxundu
44 Dindən dönənlər mirasdan məhrum edilə bilərmi? 30.01.16 578 dəfə oxundu
45 Ata öldü. 3 oğlu, 4 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 07.06.11 1.518 dəfə oxundu
46 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.650 dəfə oxundu
47 Miras paylamada din fərqinin əhəmiyyəti varmı? 24.04.15 854 dəfə oxundu
48 Qadınlar öz ərlərinin mal-mülkünə hansı nisbətdə varis olurlar? 29.03.10 1.601 dəfə oxundu
49 Kişi öldü. Miras 2 oğul, 2 qız və ölən oğlanın uşaqlarına necə verilməlidir? 16.07.11 1.592 dəfə oxundu
50 Mirasda böyük qardaş kiçikdən çox pay tələb edə bilər? 27.03.12 1.405 dəfə oxundu
51 Ölən bir kişinin 2 arvadı varsa, mirası necə bölüşdürülməlidir? 10.05.15 933 dəfə oxundu
52 Ölüm pulundan ölənin ata-anasına da pay düşür? 06.04.10 1.850 dəfə oxundu
53 Nisa surəsinin 7-ci ayəsinə əsasən kişi və qadın mirasda bərabərdir? 10.09.11 1.648 dəfə oxundu
54 Kişi öldü. Arvadı, 1 oğlu, 2 qızı qaldı. Mirası necə bölüşdürmək lazımdır? 14.04.12 1.688 dəfə oxundu
55 Müsəlman bir şəxs miras qoyub getmək üçün cidd-cəhd etməlidir? 21.05.15 911 dəfə oxundu
56 Kişi öldü. Anası, arvadı, bir oğlu və iki qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülməlidir? 15.04.10 1.529 dəfə oxundu
57 Kişi öldü. Arvadı, 4 oğlu, 3 qızı qaldı. Miras necə bölüşdürülür? 27.09.11 1.481 dəfə oxundu
58 Dayım rəhmətə getdi. Uşaqları var. Anam onun mirasından nəsə ala bilər? 09.05.12 1.589 dəfə oxundu
59 Müsəlman bir ailənin uşağı dindən çıxsa, vərəsədən məhrum olur? 26.05.15 979 dəfə oxundu
60 Qardaşlar öz bacılarını varislik hüququndan məhrum edə bilərlər? 21.04.10 3.520 dəfə oxundu
61 Heç uşağı olmadan ölən kişinin vərəsəsi kimə qalır? 19.10.11 1.492 dəfə oxundu
62 Kişi öldü. Arvadı, 3 oğlu, 2 qızı qaldı. Miras nə cür bölüşdürülməlidir? 19.06.12 1.437 dəfə oxundu
63 Qurani-Kərimin mirasla əlaqədar hökmləri əmrdir, yoxsa tövsiyə? 25.06.15 926 dəfə oxundu