Tilavət səcdəsi üçün dəstəmazlı olmaq lazımdır?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz Tarix: 12 Eylül 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Mən tilavət səcdəsi etmək istəyirəm. Mütləq dəstəmaz almalıyam? Bununla əlaqədar hədis var? Varsa, nə deyilir?

Cavab: Alimlərin böyük əksəriyyəti tilavət səcdəsini namazın bir hissəsi kimi qəbul ediblər. Onlar bu səbəbdən namaz üçün lazım olan dəstəmaz almaq, qibləyə üz tutmaq və övrət yerlərini örtmək kimi şərtləri tlavət səcdəsi üçün də irəli sürüblər.

Məşhur alim Şövkani bununla əlaqədar olaraq belə demişdir:

“Tilavət səcdəsi ilə əlaqədar hədislərdə səcdə edənin dəstəmazlı olmalı olduğuna dair heç bir işarə yoxdur. Səcdə ayəsi oxunduğu vaxt hamı Muhəmməd peyğəmbərlə (s. a. v.) birlikdə səcdə edirdi. Peyğəmbər onların heç birinə: “Dəstəmaz alın”, – deyə tapşırıq verməyib. Belə bir hədis rəvayəti yoxdur. Hamısının eyni zamanda dəstəmazlı olmağı da uzaq bir ehtimaldır. Eyni qaydada onunla birlikdə (Məkkəli) müşriklər də səcdə edirdilər.1 Halbuki onlar murdardırlar; yəni, dəstəmazları səhih deyil. Yenə Buxaridən gələn bir rəvayətə əsasən xəlifə Ömərin oğlu Abdulla dəstəmazsız olaraq tilavət səcdəsi edirdi.”

İbn Həcərin Fəthu-l-bari adlı kitabında2 bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı məlumatlar var:

“Tilavət səcdəsinin dəstəmazsız edilməsinin caizliyi məsələsində Abdulla ibn Ömərə Şəbidən başqa heç kim tabe olmayıb”. Bu xəbəri İbn Əbu Şeybə səhih bir isnadla təxric edib. Onun Əbu Abdurrahman əs-Süləmidən təxric etdiyinə əsasən “Abdullah ibn Ömər səcdə ayəsini oxuyur, dəstəmazı olmadığı halda qibləyə də dönmədən yeriyə-yeriyə və işarə yolu ilə səcdə edirdi.”3

Yuxarıda deyilənlər Quranın Maidə surəsinin 6-cı ayəsinə müvafiqdir. O ayədə Allah Təala dəstəmazı namaz qılmaq üçün şərt qoyur. Tilavət səcdəsi isə namazın bir hissəsi kimi görünsə də, həqiqi mənada namaz deyil. Başqa sözlə desək, dəstəmazsız qaydada yerinə yetirilməsinin bir eybi yoxdur.

QEYD: Buxarinin: “Abdulla ibn Ömər dəstəmazsız tilavət səcdəsi edirdi” formasındakı rəvayəti Buxari külliyatının bəzi nəşrlərində, misal üçün, əl-Əsili rəvayətində: “Abdulla ibn Ömər dəstəmazlı qaydada tilavət səcdəsi edirdi” kimi qeyd olunub. Lakin ibn Həcərin dediyinə görə düzgün variant dəstəmazsız ifadəsidir. Həqiqətən də, rəvayət nəşrlərin çoxunda belədir.4

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Sücudu-l-Quran, 4. []
  2. 5-ci cild, s. 252-253. Hədis nömrəsi 1071. []
  3. Şövkani, Neylu-l-əvtar, 3-cü cild, s. 119, babu-t-təkbir li-s-sucud və ma yəqulu fihi; Seyyid Sabiq, Fiqhu-s-sünnə, 12-ci nəşr, Beyrut, 1996, 1-ci cild, s. 166. []
  4. Baxın: Fəthu-l-bari, eyni yer. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.966 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Əsgərlikdə namazı necə qılmaq olar? 01.10.11 4.043 dəfə oxundu
2 Namaz qılan müsəlmanın alnında səcdə izi olmalıdır? 12.12.15 2.068 dəfə oxundu
3 Azan çəkildiyi vaxt özümüzü mütləq yığışdırmalıyıq? 06.07.10 4.679 dəfə oxundu
4 Orucun qəzası var. Namazın qəzası niyə yoxdur? 15.05.10 8.805 dəfə oxundu
5 Namazı hansı hallarda yeriyə-yeriyə və minik üstündə qılmaq olar? 26.01.11 3.102 dəfə oxundu
6 Hənəfi bir nəfər Şafei bir pişnamaza iqtida edə bilər? 24.04.11 2.454 dəfə oxundu
7 Təyyarə ilə səyahət səfər hesab olunur? 07.09.11 1.901 dəfə oxundu
8 Bir qadın müstəhəb ibadət üçün ərindən icazə almalıdır? 25.01.12 2.453 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər uşaqların da namaz qıldıra biləcəyini deyib? 10.05.13 1.797 dəfə oxundu
10 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 1.039 dəfə oxundu
11 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 919 dəfə oxundu
12 Qadınlar namazı kişilərdən fərqli qılırlar? 06.08.09 14.664 dəfə oxundu
13 Gün çıxandan sonra sübh namazını qılmaq olar? 29.03.10 77.164 dəfə oxundu
14 Namazda uşaq qabağımızdan keçsə, namazı pozmalıyıq? 07.07.10 7.775 dəfə oxundu
15 İbadəti vaxtında yerinə yetirməklə əlaqədar əmr qəza namazını da əhatə edir? 21.06.10 3.358 dəfə oxundu
16 Namaz qılmayana qız vermək olmaz? 23.03.10 6.568 dəfə oxundu
17 Səhv fikirləri olan pişnamazın arxasında namaz qılmaq düzdür? 03.05.11 1.887 dəfə oxundu
18 Vitr namazının vaxtı 09.09.11 4.211 dəfə oxundu
19 Müəkkəd sünnət nədir? Sünnət namazlar qılınmasa, nə olar? 06.03.12 2.941 dəfə oxundu
20 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.815 dəfə oxundu
21 Namazda huşu necə olmalıdır? 17.08.16 1.000 dəfə oxundu
22 Rəsulullah (ə.s.), “namaz qılmayan uşağı döyün” demişmi? 02.04.18 530 dəfə oxundu
23 Münafiqin və ya zalımın arxasında namaz qılmaq olar? 07.11.14 1.714 dəfə oxundu
24 Bəzən sübh namazına dura bilmirəm. Bunu necə həll edim? 29.03.10 17.293 dəfə oxundu
25 Qadınlar niyə iqamə demirlər? 30.11.10 10.081 dəfə oxundu
26 Reanimasiyada qılına bilməyən namazı qəza etmək lazımdır? 18.12.10 3.636 dəfə oxundu
27 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.871 dəfə oxundu
28 Hər ay qılınan xüsusi bir hacət namazı var? 09.05.11 6.336 dəfə oxundu
29 Tilavət səcdəsi üçün dəstəmazlı olmaq lazımdır? 12.09.11 1.966 dəfə oxundu
30 “Zöhrün ilk 4 müstəhəbini qılmayan şəfaətimə nail olmaz” hədisi mötəbərdir? 06.03.12 2.137 dəfə oxundu
31 Hansı hallarda maşında namaz qılmaq olar? 03.06.13 4.000 dəfə oxundu
32 Heçbir bəhanə olmadan namazların birləşdirilməsi caizdirmi? 19.08.16 2.077 dəfə oxundu
33 “Namazı tam doğru qılın!” ayəsi bizə nəyi çatdırır? 20.04.18 1.305 dəfə oxundu
34 Quranda namazların səsli ya da səssiz oxunması barədə ayə var? 30.12.14 4.589 dəfə oxundu
35 Namazda yubkanın altından pijama kimi bir şey geyinmək vacibdir? 09.04.10 5.545 dəfə oxundu
36 Quranda namaz vaxtları 10.09.14 18.480 dəfə oxundu
37 Malikilər əli açıq namaz qılırlar. Bunun səbəbi nədir? 15.01.11 4.699 dəfə oxundu
38 Tuman-köynəklə namaz qılmaq günahdır? 02.02.11 6.768 dəfə oxundu
39 Namazda təhiyyat verdikdə peyğəmbərə üz tuturuq? 08.05.11 2.003 dəfə oxundu
40 Bir qadın məhrəmi olan kişilərə pişnamazlıq edə bilər? 23.09.11 2.952 dəfə oxundu
41 Güzgünün qabağında namaz qılmaq olar? 01.06.14 4.783 dəfə oxundu
42 Namaz qılmayanlar dünyanı axirətdən üstün tuturlar? 13.12.13 2.645 dəfə oxundu
43 Qadınlar corabsız namaz qıla bilərmi? 30.09.16 2.845 dəfə oxundu
44 Rəsulullaha namaz qılmağı Cəbrayıl öyrədib? 27.04.18 549 dəfə oxundu
45 Camaat namazında cərgələr və qabaq səfdən arxa cərgəyə çəkilmək 14.01.10 2.103 dəfə oxundu
46 Qatarda namaz qılmaq olar? Olarsa, necə qılmaq lazımdır? 09.04.10 4.719 dəfə oxundu
47 Kanikulda evlərinə gedən tələbə səfəri sayılır? 13.12.10 2.288 dəfə oxundu
48 Namazda başa çalma və ya araqçın qoymaq vacibdir? 17.01.11 3.869 dəfə oxundu
49 Xüşu və xüşulu olmaq nə deməkdir? 04.02.11 5.619 dəfə oxundu
50 Keçirdiyimiz sübh namazını məkruh vaxtda qıla bilərik? 26.05.11 4.432 dəfə oxundu
51 Vacib namazdan sonra müstəhəb namaz üçün yeri niyə dəyişirlər? 24.09.11 2.423 dəfə oxundu
52 Vacib namazı üzrsüz yerə tək qılmaq olar? 02.05.12 1.981 dəfə oxundu
53 Namaz bir uşağa neçə yaşda vacib olur? 03.01.14 6.907 dəfə oxundu
54 Qəza namazı yoxdursa, vaxtında qılmadığımız namazlar necə olacaq? 14.10.16 5.438 dəfə oxundu
55 Bilərək tərk edilən namazın qəzası varmı? 03.02.18 212 dəfə oxundu
56 Qaranlıqda namaz qılmaq məkruhdur? 16.01.10 8.020 dəfə oxundu
57 Namaz qılmaq üçün namaz surələrini mütləq əzbərləmək lazımdır? 12.04.10 30.442 dəfə oxundu
58 Namazı əzan oxunan kimi qılmaq lazımdır? 21.12.10 16.080 dəfə oxundu
59 Təsbeh namazının hökmü 17.01.11 4.207 dəfə oxundu
60 Namazda xüşulu olmaq üçün nə etmək lazımdır? 04.02.11 3.991 dəfə oxundu
61 Müstəhəb namazlar neçə rükətdir? 30.05.11 3.691 dəfə oxundu
62 Gecə işləyib gündüz yatan və namazı əldən verən şəxs nə etməlidir? 20.10.11 2.585 dəfə oxundu
63 Bir kişi evdə arvad-uşağına pişnamazlıq edə bilər? 02.05.12 2.273 dəfə oxundu
64 Namazda Fatihədən sonra həmişə eyni surəni oxumaq olar? 08.02.14 2.906 dəfə oxundu
65 Məsciddə əzan oxunmadan fərz namazını qıla bilərik? 26.10.16 664 dəfə oxundu
66 Namazı pozan hallar nələrdir? 08.02.19 685 dəfə oxundu
67 Namazda İbrahim peyğəmbərə niyə dua edirik? 22.01.10 4.192 dəfə oxundu
68 Namazı ayaq üstə qıla bilməyən stulda oturub qıla bilər? 17.04.10 7.879 dəfə oxundu
69 Səfərdə olan bir nəfər oturaqlara pişnamaz ola bilər? 09.01.11 1.948 dəfə oxundu
70 Vitr namazının hökmü 17.01.11 6.704 dəfə oxundu
71 Bərat gecəsinə məxsus bir namaz var? 13.02.11 2.768 dəfə oxundu
72 Namaz mütləq məsciddə qılınmalıdır? 30.05.11 2.659 dəfə oxundu
73 Yataq otağında namaz qılmaq olar? 02.11.11 11.952 dəfə oxundu
74 Namaz nəyə görə bəzi müsəlmanları şirk günahından qorumur? 17.05.12 2.720 dəfə oxundu
75 Nisə surəsinin 101 və 102-ci ayələrinə əsasən namazların əsli iki rükətdir? 15.02.16 1.038 dəfə oxundu
76 Quranda dəstəmazın və namazın şərtləri nələrdir? 02.11.16 2.896 dəfə oxundu
77 Qadınların bayram namazında iştirak etməkləri vacibdirmi? 03.06.19 143 dəfə oxundu
78 Kor bir adam namazda başqalarına imamlıq edə bilər? 06.02.10 2.384 dəfə oxundu
79 Fərz namazlarının 3 və 4-cü rükətlərində niyə zəmmi surə oxunmur? 02.01.16 1.427 dəfə oxundu
80 Cəm namazında camaat pişnamazı mütləq görməlidir? 12.01.11 1.997 dəfə oxundu
81 Namazları cəm edib qılmaq mümkündür? 17.01.11 4.364 dəfə oxundu
82 Aybaşı qurtarandan sonra ləkələr namaz qılmağa mane olur? 18.02.11 70.112 dəfə oxundu
83 Namazda bir rükətdə nəyə görə 1 rüku, 2 səcdə var? 03.06.11 3.861 dəfə oxundu
84 Namazda oxunan Quran surələrini mələk Cəbrayıl öyrədib? 07.12.11 12.603 dəfə oxundu
85 Təhəccüd namazı 29.05.12 6.461 dəfə oxundu
86 Xaricdə yaşayanlar vətənə gəldikdə səfəri hesab olunurlar? 21.01.15 1.304 dəfə oxundu
87 Səfəri olan biri 2-ci rükətin axırında muqim imamdan ayrıla bilərmi 07.11.16 700 dəfə oxundu
88 Namaza həvəs qalmadı, mən nə edim? 09.09.19 132 dəfə oxundu
89 İş yerində namaz qılmağa icazə verilmirsə, nə etmək lazımdır? 06.02.10 5.903 dəfə oxundu
90 Toy gecəsi iki rükət namaz qılmaq vacibdir? 27.04.10 13.063 dəfə oxundu
91 Qurban namazı var? 14.11.10 2.824 dəfə oxundu
92 Operasiya olunan şəxs namazı bir müddət təxirə sala bilər? 21.01.11 2.779 dəfə oxundu
93 Namaz qılmayan bir nəfəri evə buraxmaq günahdır? 22.02.11 2.524 dəfə oxundu
94 Namazdan sonra qiblənin səhv olduğunu başa düşsək, nə edək? 03.06.11 3.793 dəfə oxundu
95 Namazda gülmək həm namazı, həm də dəstəmazı pozur? 20.12.11 10.985 dəfə oxundu
96 Namazda təhiyyat duasını Quran surələri ilə əvəz etmək olar? 12.06.12 2.048 dəfə oxundu
97 Namazda əlin vəziyyəti (!) 07.02.15 5.929 dəfə oxundu
98 Qorxu halında axşam namazı qısaltılaraq necə qılınır? 11.11.16 1.022 dəfə oxundu
99 İçki olan bir otaqda namaz qılmaq olar? 07.02.10 7.286 dəfə oxundu
100 Namazdan sonra cəm halda təsbeh çevirmək bidətdir? 28.04.10 6.826 dəfə oxundu