Şirk və küfr
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət > Tədqiqatlar Tarix: 14 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et

ŞİRK VƏ KÜFR1

Şirk Al­la­ha xas olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­ri baş­qa var­lıq­la­ra da şa­mil edə­rək on­la­ra tanrıya məxsus olan xü­su­siy­yət ver­mək de­mək­dir. Bu möv­zu yu­xa­rı­da qeyd edil­miş­di. Aşa­ğı­da da­ha ge­niş iza­hat­lar ve­ri­lə­cək­dir.

Küfr ka­fir­lik de­mək­dir. Sö­zün kö­kü “kufr” və “ku­fur” olub, “örtmək və gör­mə­məz­lik et­mək” mə­na­sı­na gə­lir. Edi­lən yax­şı­lıq­la­rı san­ki gör­mə­yən kə­sə ərəb di­lin­də ka­fir, Azərbaycan (tərc.) di­lin­də isə nan­kor de­yi­lir. Al­la­hın var­lı­ğı açıq hə­qi­qət ol­du­ğu hal­da əksər in­san­lar onu nə­zə­rə al­ma­dan hə­yat­la­rı­nı da­vam et­di­rir­lər. Al­la­hı nəzərə alanla­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­lah­la olan əla­qə­lə­ri­ni va­si­tə­çi­lə­rin kö­mə­yi ilə da­vam et­dir­dik­lə­ri­nə gö­rə Onu bu çər­çi­və daxilində nəzərə alırlar.

Ka­fir və müş­rik söz­lə­ri ey­ni şe­yin iki fərq­li üzü­nü gös­tə­rir. Yə­ni hər ka­fir müş­rik və hər müş­rik ka­fir­dir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَاْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (1) رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفًا مُطَهَّرَةً (2) فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (3)

“Əhli-kitabdan və müşriklərdən kafir olanlar onlara həqiqətləri izah edən biri gələnə qə­dər ay­rı­lan de­yil­dir­lər. O, Al­lahın tərtəmiz sə­hi­fə­lə­rini on­la­ra oxu­yan elçisidir. Həmin sə­hi­fə­lər­də qəti və doğ­rü hökmlər var­dır” (“Bəy­yi­nə” su­rə­si, 98/2-3)

A­yə­də qeyd edi­lən “الْمُشْرِكِينَ = müş­rik­lər” sö­zü ərəb dili qaydasına görə “mərifə”dir. Müəy­yən müş­rik tə­bə­qə­si, yə­ni əh­li-ki­tab­dan baş­qa qa­lan müş­rik­lə­ri bil­di­rir. Bu heç də əh­li ki­ta­bın müş­rik ol­ma­dı­ğı­nı gös­tər­mir. Çün­ki on­la­rın ara­sın­da ka­fir­ olanların müş­rik ol­du­ğu­nu gös­tə­rən ayə­lər var­dır.

Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِتَّخَذُوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا اُمِرُوا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اِلَهًا وَاحِدًا لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (31)

“Alim­lə­ri­ni və din adamlarını, Mər­yəm oğ­lu Mə­si­hi öz­lə­ri­nə tan­rı­lar (rəbb­lər) qə­bul et­di­lər. Hal­bu­ki on­la­ra an­caq bir olan Al­la­ha qul olmaları əmr olun­muş­du. On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Al­lah onların şirkindən uzaq­dır!” (“Töv­bə” su­rə­si, 9/31)

Hər cə­miy­yə­tin keç­mi­şin­də bir pey­ğəm­bər var­. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِنَّا اَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَاِنْ مِنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24)

“Ey Muhəmməd! Sə­ni o haqqı (Qu­ran­ı) müj­də ve­rən və xəbərdar edən ola­raq gön­dər­dik. Hər üm­mətin keçmişində bir xə­bər­dar edənmnütləq vardır!” (“Fa­tir” su­rə­si, 35/24). Mək­kə cə­miy­yə­ti­nin keç­mi­şin­də İb­ra­him və İs­mayıl pey­ğəm­bər­lər var­dı. Qureyş­li­lər İb­ra­hi­min nəs­lin­dən ol­duq­la­rı­na gö­rə öyü­nür2 , ondan qalan həcc və um­rə iba­dət­lə­ri­ni mü­tə­ma­di şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­rir­di­lər. La­kin əl­lə­rin­də ona aid ila­hi ki­tab yox idi. Buna görə də on­lar əh­li ki­tab sa­yıl­mır­dı­lar. Yə­hu­di­lə­rin keç­mi­şin­də Mu­sa əley­his­sə­lam­la bir­lik­də bir çox pey­ğəm­bər­lər gəl­miş və on­lar­dan qa­lan Töv­rat var idi. Xris­tian­la­rın keç­mi­şin­də isə İsa pey­ğəm­bər və əl­lə­rin­də İn­cil var­dı. Bu sə­bəb­dən on­lar əh­li-ki­tab sa­yı­lıb­lar.

Töv­rat və İn­cilin ori­ji­nallığı qoruna bilməmişdir. La­kin əsas möv­zu­lar­da Qu­ran­la or­taq hökm­lə­ri var­dır. Buna görə də Qu­ran on­la­rı bu əsas mə­qam­la­ra də­vət edir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

قُلْ يَااَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيًْا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ (64)

“Söy­lə: “Ey ki­tab əh­li! Si­zə görə də bizə görə də doğru olan bu sözdə birləşək: “Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul olmayaq. Ona heş bir şeyi şə­rik qoş­ma­yaq. Heç birimiz Al­la­h ilə öz arasına bir-bi­ri­mi­zi qoyaraq rəbblər qə­bul et­mə­yək!” Əgər on­lar ye­nə də üz dön­də­rər­lər­sə, o za­man de­yin: “Şa­hid olun ki, biz, hə­qi­qə­tən, biz təslim təs­lim olan­la­rıq!” (“Ali-İm­ran” su­rə­si, 3/64).

Mək­kə­li müş­rik­lə­rin və di­gər­lə­ri­nin əlin­də be­lə bir mətn ol­ma­dı­ğı­na gö­rə on­la­ra ağıl­la­rı ilə dü­şü­nüb, əl­də et­dik­lə­ri bil­gi­lər­dən is­ti­fa­də et­mək məs­lə­hət gö­rül­müş­dür. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْاَيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ (126)

“Bu, Rəb­bi­nin doğ­ru yo­lu­dur. Biz ayə­lə­ri­mi­zi dü­şü­nüb an­la­yan bir ca­maat üçün ar­tıq mü­fəs­səl izah et­dik.” (“Ənam” su­rə­si, 6/126)

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (115)

“Hər kəs özü­nə doğ­ru yol aş­kar olan­dan son­ra elçidən üz dön­də­rib inananlardan qey­ri­si­nin yo­lu­na uyar­sa, onun is­tə­di­yi yo­la yö­nəl­dər və cə­hən­nə­mə va­rid edə­rik. Ora ne­cə də pis yer­dir.” (“Ni­sa” su­rə­si, 4/115)

Bəzi yə­hu­di və xris­tian­la­rın Töv­rat və İn­cil ki­mi ila­hi ki­tab­la­ra ma­lik ol­ma­la­rı on­la­rın müş­rik ol­ma­la­rı­na ma­ne ol­a bilmə­miş­dir. Əsas olan ila­hi ki­ta­ba sa­hib ol­maq de­yil, ona ta­be ol­maqdır. Əlin­də Qu­ran olan, hət­ta onu əz­bər­lə­yən və onun elmi ilə məşğul olan bir çox mü­səl­man­la­rın şirkə düşdüyünü görürük.

Al­la­ha tam gü­vən­mək və Ona qeyd-şərt­siz təslim olmaq ima­nın ən mü­hüm gös­tə­ri­ci­si­dir. La­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­la­ha qar­şı öz şərt­lə­ri­ni irə­li sü­rür­lər. Bə­zi­lə­ri şərt­lə­ri­ni öz­lə­ri müəy­yən edir, bə­zi­lə­ri isə dəyişdirilmiş bir di­nin və ya tə­ri­qə­tin irə­li sür­dü­yü şərt­lə­ri öz­lə­rinə da­ha mü­na­sib he­sab edir­lər. Özü­nü, ya­xud baş­qa­sı­nı Al­la­ha qar­şı şərt irə­li sü­rə­cək sə­viy­yə­də gö­rən kəs onu həmin möv­zu­da Al­la­ha bə­ra­bər tut­muş və tan­rı qə­bul et­miş olur. La­kin on­lar çə­tin və­ziy­yə­tə düş­dük­lə­ri za­man irə­li sür­dük­lə­ri bü­tün şərt­lə­ri unu­dur və sə­mi­mi şə­kil­də Al­la­ha üz tu­tur­lar. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ اِلَّا اِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّيكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُورًا (67)

“Də­niz­də bir çə­tin­lik üz ver­sə, yardıma çağırdığınız hər kəs yox olur, təkcə Allah qalır. Allah si­zi xi­las edib qu­ru­ya çı­xart­dıq­da üz dön­də­rir­si­niz. İn­san edilən yaxşılığı görməz!” (“İs­ra” su­rə­si, 17/67).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Qurana əsasən vasitəçilik inancı və şirk, Azərbaycan dilinə çevirib uyğunlaşdıran Elşad Miri, Bakı, 2011, s. 39-42. []
  2. İbn Hi­şam, “Si­rə­tun-Nə­bi”, M. Muh­yid­din Ab­dul­ha­mi­din təh­qi­qi i­lə, Bey­rut, 1401/1981, c. I, 216. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.416 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.105 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.869 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.174 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.572 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.879 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.683 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.494 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.386 dəfə oxundu
9 Donuz dərisi 02.11.09 3.193 dəfə oxundu
10 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.415 dəfə oxundu
11 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.570 dəfə oxundu
12 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.919 dəfə oxundu
13 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.185 dəfə oxundu
14 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.956 dəfə oxundu
15 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 42.410 dəfə oxundu
16 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.326 dəfə oxundu
17 Şəfaət inancı 08.02.11 2.857 dəfə oxundu
18 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.835 dəfə oxundu
19 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.930 dəfə oxundu
20 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.226 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.423 dəfə oxundu
22 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.575 dəfə oxundu
23 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.612 dəfə oxundu
24 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.153 dəfə oxundu
25 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.997 dəfə oxundu
26 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.837 dəfə oxundu
27 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.534 dəfə oxundu
28 Dua 25.11.10 6.846 dəfə oxundu
29 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.303 dəfə oxundu
30 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.781 dəfə oxundu
31 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.028 dəfə oxundu
32 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.740 dəfə oxundu
33 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.979 dəfə oxundu
34 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.606 dəfə oxundu
35 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.477 dəfə oxundu
36 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.437 dəfə oxundu
37 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.395 dəfə oxundu
38 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.348 dəfə oxundu
39 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.496 dəfə oxundu
40 Şirk və küfr 14.07.11 3.416 dəfə oxundu
41 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.067 dəfə oxundu
42 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.027 dəfə oxundu
43 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.052 dəfə oxundu
44 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.630 dəfə oxundu
45 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.115 dəfə oxundu
46 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.877 dəfə oxundu
47 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.998 dəfə oxundu
48 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.980 dəfə oxundu
49 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.629 dəfə oxundu
50 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.987 dəfə oxundu
51 Hikmət 09.01.16 3.888 dəfə oxundu
52 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.290 dəfə oxundu
53 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.518 dəfə oxundu
54 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.728 dəfə oxundu
55 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.386 dəfə oxundu
56 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 982 dəfə oxundu
57 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.787 dəfə oxundu
58 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.456 dəfə oxundu
59 Faiz 29.03.10 4.285 dəfə oxundu
60 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.418 dəfə oxundu
61 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.403 dəfə oxundu
62 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.126 dəfə oxundu
63 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.393 dəfə oxundu
64 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.573 dəfə oxundu
65 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.424 dəfə oxundu
66 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.943 dəfə oxundu
67 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.094 dəfə oxundu
68 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.880 dəfə oxundu
69 Vərdişlər 10.04.10 2.579 dəfə oxundu
70 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.796 dəfə oxundu
71 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.940 dəfə oxundu
72 Tağut 28.04.17 2.331 dəfə oxundu
73 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.665 dəfə oxundu
74 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.745 dəfə oxundu
75 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.919 dəfə oxundu
76 Vəhy 12.04.13 1.785 dəfə oxundu
77 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 271 dəfə oxundu
78 Təsbeh 06.07.09 3.597 dəfə oxundu
79 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.411 dəfə oxundu
80 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.651 dəfə oxundu
81 İsra və Merac 02.04.16 1.138 dəfə oxundu
82 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.338 dəfə oxundu
83 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 396 dəfə oxundu
84 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.325 dəfə oxundu
85 Qəndil 30.06.09 7.680 dəfə oxundu
86 Şəfaət 08.04.10 3.096 dəfə oxundu
87 Surroqat analıq 03.02.12 4.708 dəfə oxundu
88 Təvəssül 10.06.13 2.993 dəfə oxundu
89 “Ən zəif ev” 09.03.18 232 dəfə oxundu
90 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.554 dəfə oxundu
91 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.572 dəfə oxundu
92 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.493 dəfə oxundu
93 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.488 dəfə oxundu
94 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.247 dəfə oxundu
95 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 317 dəfə oxundu