Şirk və küfr
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət > Tədqiqatlar Tarix: 14 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et

ŞİRK VƏ KÜFR 

Şirk Al­la­ha xas olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­ri baş­qa var­lıq­la­ra da şa­mil edə­rək on­la­ra tanrıya məxsus olan xü­su­siy­yət ver­mək de­mək­dir. Bu möv­zu yu­xa­rı­da qeyd edil­miş­di. Aşa­ğı­da da­ha ge­niş iza­hat­lar ve­ri­lə­cək­dir.

Küfr ka­fir­lik de­mək­dir. Sö­zün kö­kü “kufr” və “ku­fur” olub, “örtmək və gör­mə­məz­lik et­mək” mə­na­sı­na gə­lir. Edi­lən yax­şı­lıq­la­rı san­ki gör­mə­yən kə­sə ərəb di­lin­də ka­fir, Azərbaycan (tərc.) di­lin­də isə nan­kor de­yi­lir. Al­la­hın var­lı­ğı açıq hə­qi­qət ol­du­ğu hal­da əksər in­san­lar onu nə­zə­rə al­ma­dan hə­yat­la­rı­nı da­vam et­di­rir­lər. Al­la­hı nəzərə alanla­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­lah­la olan əla­qə­lə­ri­ni va­si­tə­çi­lə­rin kö­mə­yi ilə da­vam et­dir­dik­lə­ri­nə gö­rə Onu bu çər­çi­və daxilində nəzərə alırlar.

Ka­fir və müş­rik söz­lə­ri ey­ni şe­yin iki fərq­li üzü­nü gös­tə­rir. Yə­ni hər ka­fir müş­rik və hər müş­rik ka­fir­dir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَاْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (1) رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفًا مُطَهَّرَةً (2) فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (3)

“Əhli-kitabdan və müşriklərdən kafir olanlar onlara həqiqətləri izah edən biri gələnə qə­dər ay­rı­lan de­yil­dir­lər. O, Al­lahın tərtəmiz sə­hi­fə­lə­rini on­la­ra oxu­yan elçisidir. Həmin sə­hi­fə­lər­də qəti və doğ­rü hökmlər var­dır” (“Bəy­yi­nə” su­rə­si, 98/2-3)

A­yə­də qeyd edi­lən “الْمُشْرِكِينَ = müş­rik­lər” sö­zü ərəb dili qaydasına görə “mərifə”dir. Müəy­yən müş­rik tə­bə­qə­si, yə­ni əh­li-ki­tab­dan baş­qa qa­lan müş­rik­lə­ri bil­di­rir. Bu heç də əh­li ki­ta­bın müş­rik ol­ma­dı­ğı­nı gös­tər­mir. Çün­ki on­la­rın ara­sın­da ka­fir­ olanların müş­rik ol­du­ğu­nu gös­tə­rən ayə­lər var­dır.

Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِتَّخَذُوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا اُمِرُوا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اِلَهًا وَاحِدًا لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (31)

“Alim­lə­ri­ni və din adamlarını, Mər­yəm oğ­lu Mə­si­hi öz­lə­ri­nə tan­rı­lar (rəbb­lər) qə­bul et­di­lər. Hal­bu­ki on­la­ra an­caq bir olan Al­la­ha qul olmaları əmr olun­muş­du. On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Al­lah onların şirkindən uzaq­dır!” (“Töv­bə” su­rə­si, 9/31)

Hər cə­miy­yə­tin keç­mi­şin­də bir pey­ğəm­bər var­. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِنَّا اَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَاِنْ مِنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24)

“Ey Muhəmməd! Sə­ni o haqqı (Qu­ran­ı) müj­də ve­rən və xəbərdar edən ola­raq gön­dər­dik. Hər üm­mətin keçmişində bir xə­bər­dar edənmnütləq vardır!” (“Fa­tir” su­rə­si, 35/24). Mək­kə cə­miy­yə­ti­nin keç­mi­şin­də İb­ra­him və İs­mayıl pey­ğəm­bər­lər var­dı. Qureyş­li­lər İb­ra­hi­min nəs­lin­dən ol­duq­la­rı­na gö­rə öyü­nür1 , ondan qalan həcc və um­rə iba­dət­lə­ri­ni mü­tə­ma­di şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­rir­di­lər. La­kin əl­lə­rin­də ona aid ila­hi ki­tab yox idi. Buna görə də on­lar əh­li ki­tab sa­yıl­mır­dı­lar. Yə­hu­di­lə­rin keç­mi­şin­də Mu­sa əley­his­sə­lam­la bir­lik­də bir çox pey­ğəm­bər­lər gəl­miş və on­lar­dan qa­lan Töv­rat var idi. Xris­tian­la­rın keç­mi­şin­də isə İsa pey­ğəm­bər və əl­lə­rin­də İn­cil var­dı. Bu sə­bəb­dən on­lar əh­li-ki­tab sa­yı­lıb­lar.

Töv­rat və İn­cilin ori­ji­nallığı qoruna bilməmişdir. La­kin əsas möv­zu­lar­da Qu­ran­la or­taq hökm­lə­ri var­dır. Buna görə də Qu­ran on­la­rı bu əsas mə­qam­la­ra də­vət edir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

قُلْ يَااَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيًْا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ (64)

“Söy­lə: “Ey ki­tab əh­li! Si­zə görə də bizə görə də doğru olan bu sözdə birləşək: “Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul olmayaq. Ona heş bir şeyi şə­rik qoş­ma­yaq. Heç birimiz Al­la­h ilə öz arasına bir-bi­ri­mi­zi qoyaraq rəbblər qə­bul et­mə­yək!” Əgər on­lar ye­nə də üz dön­də­rər­lər­sə, o za­man de­yin: “Şa­hid olun ki, biz, hə­qi­qə­tən, biz təslim təs­lim olan­la­rıq!” (“Ali-İm­ran” su­rə­si, 3/64).

Mək­kə­li müş­rik­lə­rin və di­gər­lə­ri­nin əlin­də be­lə bir mətn ol­ma­dı­ğı­na gö­rə on­la­ra ağıl­la­rı ilə dü­şü­nüb, əl­də et­dik­lə­ri bil­gi­lər­dən is­ti­fa­də et­mək məs­lə­hət gö­rül­müş­dür. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْاَيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ (126)

“Bu, Rəb­bi­nin doğ­ru yo­lu­dur. Biz ayə­lə­ri­mi­zi dü­şü­nüb an­la­yan bir ca­maat üçün ar­tıq mü­fəs­səl izah et­dik.” (“Ənam” su­rə­si, 6/126)

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (115)

“Hər kəs özü­nə doğ­ru yol aş­kar olan­dan son­ra elçidən üz dön­də­rib inananlardan qey­ri­si­nin yo­lu­na uyar­sa, onun is­tə­di­yi yo­la yö­nəl­dər və cə­hən­nə­mə va­rid edə­rik. Ora ne­cə də pis yer­dir.” (“Ni­sa” su­rə­si, 4/115)

Bəzi yə­hu­di və xris­tian­la­rın Töv­rat və İn­cil ki­mi ila­hi ki­tab­la­ra ma­lik ol­ma­la­rı on­la­rın müş­rik ol­ma­la­rı­na ma­ne ol­a bilmə­miş­dir. Əsas olan ila­hi ki­ta­ba sa­hib ol­maq de­yil, ona ta­be ol­maqdır. Əlin­də Qu­ran olan, hət­ta onu əz­bər­lə­yən və onun elmi ilə məşğul olan bir çox mü­səl­man­la­rın şirkə düşdüyünü görürük.

Al­la­ha tam gü­vən­mək və Ona qeyd-şərt­siz təslim olmaq ima­nın ən mü­hüm gös­tə­ri­ci­si­dir. La­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­la­ha qar­şı öz şərt­lə­ri­ni irə­li sü­rür­lər. Bə­zi­lə­ri şərt­lə­ri­ni öz­lə­ri müəy­yən edir, bə­zi­lə­ri isə dəyişdirilmiş bir di­nin və ya tə­ri­qə­tin irə­li sür­dü­yü şərt­lə­ri öz­lə­rinə da­ha mü­na­sib he­sab edir­lər. Özü­nü, ya­xud baş­qa­sı­nı Al­la­ha qar­şı şərt irə­li sü­rə­cək sə­viy­yə­də gö­rən kəs onu həmin möv­zu­da Al­la­ha bə­ra­bər tut­muş və tan­rı qə­bul et­miş olur. La­kin on­lar çə­tin və­ziy­yə­tə düş­dük­lə­ri za­man irə­li sür­dük­lə­ri bü­tün şərt­lə­ri unu­dur və sə­mi­mi şə­kil­də Al­la­ha üz tu­tur­lar. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ اِلَّا اِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّيكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُورًا (67)

“Də­niz­də bir çə­tin­lik üz ver­sə, yardıma çağırdığınız hər kəs yox olur, təkcə Allah qalır. Allah si­zi xi­las edib qu­ru­ya çı­xart­dıq­da üz dön­də­rir­si­niz. İn­san edilən yaxşılığı görməz!” (“İs­ra” su­rə­si, 17/67).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İbn Hi­şam, “Si­rə­tun-Nə­bi”, M. Muh­yid­din Ab­dul­ha­mi­din təh­qi­qi i­lə, Bey­rut, 1401/1981, c. I, 216. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.650 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.273 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.223 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.750 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.675 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.047 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.879 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.639 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.646 dəfə oxundu
9 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.519 dəfə oxundu
10 Faiz 29.03.10 4.626 dəfə oxundu
11 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.648 dəfə oxundu
13 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.177 dəfə oxundu
14 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
15 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.102 dəfə oxundu
16 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.545 dəfə oxundu
17 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.110 dəfə oxundu
18 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.746 dəfə oxundu
19 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.773 dəfə oxundu
20 Vərdişlər 10.04.10 2.649 dəfə oxundu
21 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.918 dəfə oxundu
22 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.955 dəfə oxundu
23 Tağut 28.04.17 4.016 dəfə oxundu
24 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.766 dəfə oxundu
25 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.797 dəfə oxundu
26 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.727 dəfə oxundu
27 Vəhy 12.04.13 1.816 dəfə oxundu
28 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 802 dəfə oxundu
29 Təsbeh 06.07.09 3.690 dəfə oxundu
30 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.698 dəfə oxundu
31 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.684 dəfə oxundu
32 İsra və Merac 02.04.16 1.210 dəfə oxundu
33 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.398 dəfə oxundu
34 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 897 dəfə oxundu
35 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.376 dəfə oxundu
36 Qəndil 30.06.09 8.060 dəfə oxundu
37 Şəfaət 08.04.10 3.211 dəfə oxundu
38 Surroqat analıq 03.02.12 4.861 dəfə oxundu
39 Təvəssül 10.06.13 3.154 dəfə oxundu
40 “Ən zəif ev” 09.03.18 375 dəfə oxundu
41 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.727 dəfə oxundu
42 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.387 dəfə oxundu
43 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.582 dəfə oxundu
44 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.617 dəfə oxundu
45 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.419 dəfə oxundu
46 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 667 dəfə oxundu
47 Donuz dərisi 02.11.09 3.282 dəfə oxundu
48 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.114 dəfə oxundu
49 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.959 dəfə oxundu
50 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.189 dəfə oxundu
51 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
52 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 348 dəfə oxundu
53 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.125 dəfə oxundu
54 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.554 dəfə oxundu
55 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.892 dəfə oxundu
56 Şəfaət inancı 08.02.11 2.960 dəfə oxundu
57 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.859 dəfə oxundu
58 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.147 dəfə oxundu
59 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 686 dəfə oxundu
60 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.414 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.471 dəfə oxundu
62 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.083 dəfə oxundu
63 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.977 dəfə oxundu
64 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.641 dəfə oxundu
65 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.141 dəfə oxundu
66 Xums nədir? 11.01.19 394 dəfə oxundu
67 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.994 dəfə oxundu
68 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.633 dəfə oxundu
69 Dua 25.11.10 7.117 dəfə oxundu
70 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.003 dəfə oxundu
71 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.193 dəfə oxundu
72 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.147 dəfə oxundu
73 Коран и культурное развитие. 30.01.19 233 dəfə oxundu
74 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.912 dəfə oxundu
75 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.421 dəfə oxundu
76 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.851 dəfə oxundu
77 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
78 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
79 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.659 dəfə oxundu
80 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 232 dəfə oxundu
81 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.442 dəfə oxundu
82 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
83 Şirk və küfr 14.07.11 3.650 dəfə oxundu
84 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.220 dəfə oxundu
85 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.213 dəfə oxundu
86 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.028 dəfə oxundu
87 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.987 dəfə oxundu
88 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.224 dəfə oxundu
89 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.945 dəfə oxundu
90 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.248 dəfə oxundu
91 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.993 dəfə oxundu
92 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.266 dəfə oxundu
93 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.050 dəfə oxundu
94 Hikmət 09.01.16 4.694 dəfə oxundu
95 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.168 dəfə oxundu
96 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.667 dəfə oxundu
97 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.842 dəfə oxundu
98 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.630 dəfə oxundu
99 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.059 dəfə oxundu
100 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.104 dəfə oxundu