Şirk və küfr
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət > Tədqiqatlar Tarix: 14 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et

ŞİRK VƏ KÜFR 

Şirk Al­la­ha xas olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­ri baş­qa var­lıq­la­ra da şa­mil edə­rək on­la­ra tanrıya məxsus olan xü­su­siy­yət ver­mək de­mək­dir. Bu möv­zu yu­xa­rı­da qeyd edil­miş­di. Aşa­ğı­da da­ha ge­niş iza­hat­lar ve­ri­lə­cək­dir.

Küfr ka­fir­lik de­mək­dir. Sö­zün kö­kü “kufr” və “ku­fur” olub, “örtmək və gör­mə­məz­lik et­mək” mə­na­sı­na gə­lir. Edi­lən yax­şı­lıq­la­rı san­ki gör­mə­yən kə­sə ərəb di­lin­də ka­fir, Azərbaycan (tərc.) di­lin­də isə nan­kor de­yi­lir. Al­la­hın var­lı­ğı açıq hə­qi­qət ol­du­ğu hal­da əksər in­san­lar onu nə­zə­rə al­ma­dan hə­yat­la­rı­nı da­vam et­di­rir­lər. Al­la­hı nəzərə alanla­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­lah­la olan əla­qə­lə­ri­ni va­si­tə­çi­lə­rin kö­mə­yi ilə da­vam et­dir­dik­lə­ri­nə gö­rə Onu bu çər­çi­və daxilində nəzərə alırlar.

Ka­fir və müş­rik söz­lə­ri ey­ni şe­yin iki fərq­li üzü­nü gös­tə­rir. Yə­ni hər ka­fir müş­rik və hər müş­rik ka­fir­dir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَاْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (1) رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفًا مُطَهَّرَةً (2) فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (3)

“Əhli-kitabdan və müşriklərdən kafir olanlar onlara həqiqətləri izah edən biri gələnə qə­dər ay­rı­lan de­yil­dir­lər. O, Al­lahın tərtəmiz sə­hi­fə­lə­rini on­la­ra oxu­yan elçisidir. Həmin sə­hi­fə­lər­də qəti və doğ­rü hökmlər var­dır” (“Bəy­yi­nə” su­rə­si, 98/2-3)

A­yə­də qeyd edi­lən “الْمُشْرِكِينَ = müş­rik­lər” sö­zü ərəb dili qaydasına görə “mərifə”dir. Müəy­yən müş­rik tə­bə­qə­si, yə­ni əh­li-ki­tab­dan baş­qa qa­lan müş­rik­lə­ri bil­di­rir. Bu heç də əh­li ki­ta­bın müş­rik ol­ma­dı­ğı­nı gös­tər­mir. Çün­ki on­la­rın ara­sın­da ka­fir­ olanların müş­rik ol­du­ğu­nu gös­tə­rən ayə­lər var­dır.

Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِتَّخَذُوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا اُمِرُوا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اِلَهًا وَاحِدًا لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (31)

“Alim­lə­ri­ni və din adamlarını, Mər­yəm oğ­lu Mə­si­hi öz­lə­ri­nə tan­rı­lar (rəbb­lər) qə­bul et­di­lər. Hal­bu­ki on­la­ra an­caq bir olan Al­la­ha qul olmaları əmr olun­muş­du. On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Al­lah onların şirkindən uzaq­dır!” (“Töv­bə” su­rə­si, 9/31)

Hər cə­miy­yə­tin keç­mi­şin­də bir pey­ğəm­bər var­. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِنَّا اَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَاِنْ مِنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24)

“Ey Muhəmməd! Sə­ni o haqqı (Qu­ran­ı) müj­də ve­rən və xəbərdar edən ola­raq gön­dər­dik. Hər üm­mətin keçmişində bir xə­bər­dar edənmnütləq vardır!” (“Fa­tir” su­rə­si, 35/24). Mək­kə cə­miy­yə­ti­nin keç­mi­şin­də İb­ra­him və İs­mayıl pey­ğəm­bər­lər var­dı. Qureyş­li­lər İb­ra­hi­min nəs­lin­dən ol­duq­la­rı­na gö­rə öyü­nür1 , ondan qalan həcc və um­rə iba­dət­lə­ri­ni mü­tə­ma­di şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­rir­di­lər. La­kin əl­lə­rin­də ona aid ila­hi ki­tab yox idi. Buna görə də on­lar əh­li ki­tab sa­yıl­mır­dı­lar. Yə­hu­di­lə­rin keç­mi­şin­də Mu­sa əley­his­sə­lam­la bir­lik­də bir çox pey­ğəm­bər­lər gəl­miş və on­lar­dan qa­lan Töv­rat var idi. Xris­tian­la­rın keç­mi­şin­də isə İsa pey­ğəm­bər və əl­lə­rin­də İn­cil var­dı. Bu sə­bəb­dən on­lar əh­li-ki­tab sa­yı­lıb­lar.

Töv­rat və İn­cilin ori­ji­nallığı qoruna bilməmişdir. La­kin əsas möv­zu­lar­da Qu­ran­la or­taq hökm­lə­ri var­dır. Buna görə də Qu­ran on­la­rı bu əsas mə­qam­la­ra də­vət edir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

قُلْ يَااَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيًْا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ (64)

“Söy­lə: “Ey ki­tab əh­li! Si­zə görə də bizə görə də doğru olan bu sözdə birləşək: “Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul olmayaq. Ona heş bir şeyi şə­rik qoş­ma­yaq. Heç birimiz Al­la­h ilə öz arasına bir-bi­ri­mi­zi qoyaraq rəbblər qə­bul et­mə­yək!” Əgər on­lar ye­nə də üz dön­də­rər­lər­sə, o za­man de­yin: “Şa­hid olun ki, biz, hə­qi­qə­tən, biz təslim təs­lim olan­la­rıq!” (“Ali-İm­ran” su­rə­si, 3/64).

Mək­kə­li müş­rik­lə­rin və di­gər­lə­ri­nin əlin­də be­lə bir mətn ol­ma­dı­ğı­na gö­rə on­la­ra ağıl­la­rı ilə dü­şü­nüb, əl­də et­dik­lə­ri bil­gi­lər­dən is­ti­fa­də et­mək məs­lə­hət gö­rül­müş­dür. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْاَيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ (126)

“Bu, Rəb­bi­nin doğ­ru yo­lu­dur. Biz ayə­lə­ri­mi­zi dü­şü­nüb an­la­yan bir ca­maat üçün ar­tıq mü­fəs­səl izah et­dik.” (“Ənam” su­rə­si, 6/126)

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (115)

“Hər kəs özü­nə doğ­ru yol aş­kar olan­dan son­ra elçidən üz dön­də­rib inananlardan qey­ri­si­nin yo­lu­na uyar­sa, onun is­tə­di­yi yo­la yö­nəl­dər və cə­hən­nə­mə va­rid edə­rik. Ora ne­cə də pis yer­dir.” (“Ni­sa” su­rə­si, 4/115)

Bəzi yə­hu­di və xris­tian­la­rın Töv­rat və İn­cil ki­mi ila­hi ki­tab­la­ra ma­lik ol­ma­la­rı on­la­rın müş­rik ol­ma­la­rı­na ma­ne ol­a bilmə­miş­dir. Əsas olan ila­hi ki­ta­ba sa­hib ol­maq de­yil, ona ta­be ol­maqdır. Əlin­də Qu­ran olan, hət­ta onu əz­bər­lə­yən və onun elmi ilə məşğul olan bir çox mü­səl­man­la­rın şirkə düşdüyünü görürük.

Al­la­ha tam gü­vən­mək və Ona qeyd-şərt­siz təslim olmaq ima­nın ən mü­hüm gös­tə­ri­ci­si­dir. La­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­la­ha qar­şı öz şərt­lə­ri­ni irə­li sü­rür­lər. Bə­zi­lə­ri şərt­lə­ri­ni öz­lə­ri müəy­yən edir, bə­zi­lə­ri isə dəyişdirilmiş bir di­nin və ya tə­ri­qə­tin irə­li sür­dü­yü şərt­lə­ri öz­lə­rinə da­ha mü­na­sib he­sab edir­lər. Özü­nü, ya­xud baş­qa­sı­nı Al­la­ha qar­şı şərt irə­li sü­rə­cək sə­viy­yə­də gö­rən kəs onu həmin möv­zu­da Al­la­ha bə­ra­bər tut­muş və tan­rı qə­bul et­miş olur. La­kin on­lar çə­tin və­ziy­yə­tə düş­dük­lə­ri za­man irə­li sür­dük­lə­ri bü­tün şərt­lə­ri unu­dur və sə­mi­mi şə­kil­də Al­la­ha üz tu­tur­lar. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ اِلَّا اِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّيكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُورًا (67)

“Də­niz­də bir çə­tin­lik üz ver­sə, yardıma çağırdığınız hər kəs yox olur, təkcə Allah qalır. Allah si­zi xi­las edib qu­ru­ya çı­xart­dıq­da üz dön­də­rir­si­niz. İn­san edilən yaxşılığı görməz!” (“İs­ra” su­rə­si, 17/67).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İbn Hi­şam, “Si­rə­tun-Nə­bi”, M. Muh­yid­din Ab­dul­ha­mi­din təh­qi­qi i­lə, Bey­rut, 1401/1981, c. I, 216. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.676 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.282 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.288 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.767 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.680 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.055 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.885 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.642 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.670 dəfə oxundu
9 Qadınların şahidliyi 14.05.09 3.004 dəfə oxundu
10 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.642 dəfə oxundu
11 Dua 25.11.10 7.129 dəfə oxundu
12 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.068 dəfə oxundu
13 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.245 dəfə oxundu
14 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.160 dəfə oxundu
15 Коран и культурное развитие. 30.01.19 240 dəfə oxundu
16 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.936 dəfə oxundu
17 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.489 dəfə oxundu
18 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.886 dəfə oxundu
19 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
20 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.462 dəfə oxundu
21 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.709 dəfə oxundu
22 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 243 dəfə oxundu
23 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.452 dəfə oxundu
24 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.567 dəfə oxundu
25 Şirk və küfr 14.07.11 3.676 dəfə oxundu
26 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.234 dəfə oxundu
27 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.234 dəfə oxundu
28 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 161 dəfə oxundu
29 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.151 dəfə oxundu
30 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.020 dəfə oxundu
31 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.238 dəfə oxundu
32 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.953 dəfə oxundu
33 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.275 dəfə oxundu
34 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.997 dəfə oxundu
35 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.345 dəfə oxundu
36 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.078 dəfə oxundu
37 Hikmət 09.01.16 4.768 dəfə oxundu
38 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.283 dəfə oxundu
39 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.674 dəfə oxundu
40 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.859 dəfə oxundu
41 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.650 dəfə oxundu
42 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.066 dəfə oxundu
43 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.222 dəfə oxundu
44 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.535 dəfə oxundu
45 Faiz 29.03.10 4.688 dəfə oxundu
46 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.459 dəfə oxundu
47 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.652 dəfə oxundu
48 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.206 dəfə oxundu
49 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
50 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.157 dəfə oxundu
51 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.744 dəfə oxundu
52 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.125 dəfə oxundu
53 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.889 dəfə oxundu
54 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.880 dəfə oxundu
55 Vərdişlər 10.04.10 2.659 dəfə oxundu
56 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.937 dəfə oxundu
57 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.052 dəfə oxundu
58 Tağut 28.04.17 4.206 dəfə oxundu
59 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.773 dəfə oxundu
60 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.801 dəfə oxundu
61 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.974 dəfə oxundu
62 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
63 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 941 dəfə oxundu
64 Təsbeh 06.07.09 3.700 dəfə oxundu
65 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.726 dəfə oxundu
66 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.686 dəfə oxundu
67 İsra və Merac 02.04.16 1.214 dəfə oxundu
68 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.401 dəfə oxundu
69 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 933 dəfə oxundu
70 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.381 dəfə oxundu
71 Qəndil 30.06.09 8.080 dəfə oxundu
72 Şəfaət 08.04.10 3.219 dəfə oxundu
73 Surroqat analıq 03.02.12 4.897 dəfə oxundu
74 Təvəssül 10.06.13 3.163 dəfə oxundu
75 “Ən zəif ev” 09.03.18 388 dəfə oxundu
76 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.737 dəfə oxundu
77 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.503 dəfə oxundu
78 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.592 dəfə oxundu
79 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.622 dəfə oxundu
80 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.436 dəfə oxundu
81 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 754 dəfə oxundu
82 Donuz dərisi 02.11.09 3.285 dəfə oxundu
83 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.224 dəfə oxundu
84 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.992 dəfə oxundu
85 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.214 dəfə oxundu
86 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.216 dəfə oxundu
87 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 356 dəfə oxundu
88 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.132 dəfə oxundu
89 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.703 dəfə oxundu
90 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.900 dəfə oxundu
91 Şəfaət inancı 08.02.11 2.968 dəfə oxundu
92 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
93 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.188 dəfə oxundu
94 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 728 dəfə oxundu
95 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.586 dəfə oxundu
96 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
97 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.118 dəfə oxundu
98 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.060 dəfə oxundu
99 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.683 dəfə oxundu
100 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.165 dəfə oxundu