Şirk və küfr
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət > Tədqiqatlar Tarix: 14 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et

ŞİRK VƏ KÜFR 

Şirk Al­la­ha xas olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­ri baş­qa var­lıq­la­ra da şa­mil edə­rək on­la­ra tanrıya məxsus olan xü­su­siy­yət ver­mək de­mək­dir. Bu möv­zu yu­xa­rı­da qeyd edil­miş­di. Aşa­ğı­da da­ha ge­niş iza­hat­lar ve­ri­lə­cək­dir.

Küfr ka­fir­lik de­mək­dir. Sö­zün kö­kü “kufr” və “ku­fur” olub, “örtmək və gör­mə­məz­lik et­mək” mə­na­sı­na gə­lir. Edi­lən yax­şı­lıq­la­rı san­ki gör­mə­yən kə­sə ərəb di­lin­də ka­fir, Azərbaycan (tərc.) di­lin­də isə nan­kor de­yi­lir. Al­la­hın var­lı­ğı açıq hə­qi­qət ol­du­ğu hal­da əksər in­san­lar onu nə­zə­rə al­ma­dan hə­yat­la­rı­nı da­vam et­di­rir­lər. Al­la­hı nəzərə alanla­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­lah­la olan əla­qə­lə­ri­ni va­si­tə­çi­lə­rin kö­mə­yi ilə da­vam et­dir­dik­lə­ri­nə gö­rə Onu bu çər­çi­və daxilində nəzərə alırlar.

Ka­fir və müş­rik söz­lə­ri ey­ni şe­yin iki fərq­li üzü­nü gös­tə­rir. Yə­ni hər ka­fir müş­rik və hər müş­rik ka­fir­dir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَاْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (1) رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفًا مُطَهَّرَةً (2) فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (3)

“Əhli-kitabdan və müşriklərdən kafir olanlar onlara həqiqətləri izah edən biri gələnə qə­dər ay­rı­lan de­yil­dir­lər. O, Al­lahın tərtəmiz sə­hi­fə­lə­rini on­la­ra oxu­yan elçisidir. Həmin sə­hi­fə­lər­də qəti və doğ­rü hökmlər var­dır” (“Bəy­yi­nə” su­rə­si, 98/2-3)

A­yə­də qeyd edi­lən “الْمُشْرِكِينَ = müş­rik­lər” sö­zü ərəb dili qaydasına görə “mərifə”dir. Müəy­yən müş­rik tə­bə­qə­si, yə­ni əh­li-ki­tab­dan baş­qa qa­lan müş­rik­lə­ri bil­di­rir. Bu heç də əh­li ki­ta­bın müş­rik ol­ma­dı­ğı­nı gös­tər­mir. Çün­ki on­la­rın ara­sın­da ka­fir­ olanların müş­rik ol­du­ğu­nu gös­tə­rən ayə­lər var­dır.

Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِتَّخَذُوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا اُمِرُوا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اِلَهًا وَاحِدًا لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (31)

“Alim­lə­ri­ni və din adamlarını, Mər­yəm oğ­lu Mə­si­hi öz­lə­ri­nə tan­rı­lar (rəbb­lər) qə­bul et­di­lər. Hal­bu­ki on­la­ra an­caq bir olan Al­la­ha qul olmaları əmr olun­muş­du. On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Al­lah onların şirkindən uzaq­dır!” (“Töv­bə” su­rə­si, 9/31)

Hər cə­miy­yə­tin keç­mi­şin­də bir pey­ğəm­bər var­. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِنَّا اَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَاِنْ مِنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24)

“Ey Muhəmməd! Sə­ni o haqqı (Qu­ran­ı) müj­də ve­rən və xəbərdar edən ola­raq gön­dər­dik. Hər üm­mətin keçmişində bir xə­bər­dar edənmnütləq vardır!” (“Fa­tir” su­rə­si, 35/24). Mək­kə cə­miy­yə­ti­nin keç­mi­şin­də İb­ra­him və İs­mayıl pey­ğəm­bər­lər var­dı. Qureyş­li­lər İb­ra­hi­min nəs­lin­dən ol­duq­la­rı­na gö­rə öyü­nür1 , ondan qalan həcc və um­rə iba­dət­lə­ri­ni mü­tə­ma­di şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­rir­di­lər. La­kin əl­lə­rin­də ona aid ila­hi ki­tab yox idi. Buna görə də on­lar əh­li ki­tab sa­yıl­mır­dı­lar. Yə­hu­di­lə­rin keç­mi­şin­də Mu­sa əley­his­sə­lam­la bir­lik­də bir çox pey­ğəm­bər­lər gəl­miş və on­lar­dan qa­lan Töv­rat var idi. Xris­tian­la­rın keç­mi­şin­də isə İsa pey­ğəm­bər və əl­lə­rin­də İn­cil var­dı. Bu sə­bəb­dən on­lar əh­li-ki­tab sa­yı­lıb­lar.

Töv­rat və İn­cilin ori­ji­nallığı qoruna bilməmişdir. La­kin əsas möv­zu­lar­da Qu­ran­la or­taq hökm­lə­ri var­dır. Buna görə də Qu­ran on­la­rı bu əsas mə­qam­la­ra də­vət edir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

قُلْ يَااَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيًْا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ (64)

“Söy­lə: “Ey ki­tab əh­li! Si­zə görə də bizə görə də doğru olan bu sözdə birləşək: “Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul olmayaq. Ona heş bir şeyi şə­rik qoş­ma­yaq. Heç birimiz Al­la­h ilə öz arasına bir-bi­ri­mi­zi qoyaraq rəbblər qə­bul et­mə­yək!” Əgər on­lar ye­nə də üz dön­də­rər­lər­sə, o za­man de­yin: “Şa­hid olun ki, biz, hə­qi­qə­tən, biz təslim təs­lim olan­la­rıq!” (“Ali-İm­ran” su­rə­si, 3/64).

Mək­kə­li müş­rik­lə­rin və di­gər­lə­ri­nin əlin­də be­lə bir mətn ol­ma­dı­ğı­na gö­rə on­la­ra ağıl­la­rı ilə dü­şü­nüb, əl­də et­dik­lə­ri bil­gi­lər­dən is­ti­fa­də et­mək məs­lə­hət gö­rül­müş­dür. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْاَيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ (126)

“Bu, Rəb­bi­nin doğ­ru yo­lu­dur. Biz ayə­lə­ri­mi­zi dü­şü­nüb an­la­yan bir ca­maat üçün ar­tıq mü­fəs­səl izah et­dik.” (“Ənam” su­rə­si, 6/126)

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (115)

“Hər kəs özü­nə doğ­ru yol aş­kar olan­dan son­ra elçidən üz dön­də­rib inananlardan qey­ri­si­nin yo­lu­na uyar­sa, onun is­tə­di­yi yo­la yö­nəl­dər və cə­hən­nə­mə va­rid edə­rik. Ora ne­cə də pis yer­dir.” (“Ni­sa” su­rə­si, 4/115)

Bəzi yə­hu­di və xris­tian­la­rın Töv­rat və İn­cil ki­mi ila­hi ki­tab­la­ra ma­lik ol­ma­la­rı on­la­rın müş­rik ol­ma­la­rı­na ma­ne ol­a bilmə­miş­dir. Əsas olan ila­hi ki­ta­ba sa­hib ol­maq de­yil, ona ta­be ol­maqdır. Əlin­də Qu­ran olan, hət­ta onu əz­bər­lə­yən və onun elmi ilə məşğul olan bir çox mü­səl­man­la­rın şirkə düşdüyünü görürük.

Al­la­ha tam gü­vən­mək və Ona qeyd-şərt­siz təslim olmaq ima­nın ən mü­hüm gös­tə­ri­ci­si­dir. La­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­la­ha qar­şı öz şərt­lə­ri­ni irə­li sü­rür­lər. Bə­zi­lə­ri şərt­lə­ri­ni öz­lə­ri müəy­yən edir, bə­zi­lə­ri isə dəyişdirilmiş bir di­nin və ya tə­ri­qə­tin irə­li sür­dü­yü şərt­lə­ri öz­lə­rinə da­ha mü­na­sib he­sab edir­lər. Özü­nü, ya­xud baş­qa­sı­nı Al­la­ha qar­şı şərt irə­li sü­rə­cək sə­viy­yə­də gö­rən kəs onu həmin möv­zu­da Al­la­ha bə­ra­bər tut­muş və tan­rı qə­bul et­miş olur. La­kin on­lar çə­tin və­ziy­yə­tə düş­dük­lə­ri za­man irə­li sür­dük­lə­ri bü­tün şərt­lə­ri unu­dur və sə­mi­mi şə­kil­də Al­la­ha üz tu­tur­lar. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ اِلَّا اِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّيكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُورًا (67)

“Də­niz­də bir çə­tin­lik üz ver­sə, yardıma çağırdığınız hər kəs yox olur, təkcə Allah qalır. Allah si­zi xi­las edib qu­ru­ya çı­xart­dıq­da üz dön­də­rir­si­niz. İn­san edilən yaxşılığı görməz!” (“İs­ra” su­rə­si, 17/67).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İbn Hi­şam, “Si­rə­tun-Nə­bi”, M. Muh­yid­din Ab­dul­ha­mi­din təh­qi­qi i­lə, Bey­rut, 1401/1981, c. I, 216. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.622 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.249 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.177 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.734 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.662 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.039 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.872 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.636 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.628 dəfə oxundu
9 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.433 dəfə oxundu
10 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.555 dəfə oxundu
11 Şirk və küfr 14.07.11 3.622 dəfə oxundu
12 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.203 dəfə oxundu
13 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.191 dəfə oxundu
14 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.863 dəfə oxundu
15 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.955 dəfə oxundu
16 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.203 dəfə oxundu
17 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.939 dəfə oxundu
18 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.208 dəfə oxundu
19 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.990 dəfə oxundu
20 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.181 dəfə oxundu
21 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.602 dəfə oxundu
22 Hikmət 09.01.16 4.604 dəfə oxundu
23 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.029 dəfə oxundu
24 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.646 dəfə oxundu
25 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.817 dəfə oxundu
26 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.603 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.054 dəfə oxundu
28 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.015 dəfə oxundu
29 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.511 dəfə oxundu
30 Faiz 29.03.10 4.561 dəfə oxundu
31 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.451 dəfə oxundu
32 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.639 dəfə oxundu
33 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.174 dəfə oxundu
34 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.421 dəfə oxundu
35 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.031 dəfə oxundu
36 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.360 dəfə oxundu
37 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.088 dəfə oxundu
38 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.599 dəfə oxundu
39 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.615 dəfə oxundu
40 Vərdişlər 10.04.10 2.635 dəfə oxundu
41 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.903 dəfə oxundu
42 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.822 dəfə oxundu
43 Tağut 28.04.17 3.762 dəfə oxundu
44 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.750 dəfə oxundu
45 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.788 dəfə oxundu
46 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.430 dəfə oxundu
47 Vəhy 12.04.13 1.813 dəfə oxundu
48 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 731 dəfə oxundu
49 Təsbeh 06.07.09 3.676 dəfə oxundu
50 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.658 dəfə oxundu
51 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.681 dəfə oxundu
52 İsra və Merac 02.04.16 1.206 dəfə oxundu
53 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.390 dəfə oxundu
54 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 841 dəfə oxundu
55 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.374 dəfə oxundu
56 Qəndil 30.06.09 8.040 dəfə oxundu
57 Şəfaət 08.04.10 3.198 dəfə oxundu
58 Surroqat analıq 03.02.12 4.834 dəfə oxundu
59 Təvəssül 10.06.13 3.143 dəfə oxundu
60 “Ən zəif ev” 09.03.18 363 dəfə oxundu
61 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.683 dəfə oxundu
62 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.232 dəfə oxundu
63 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.574 dəfə oxundu
64 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.606 dəfə oxundu
65 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.401 dəfə oxundu
66 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 579 dəfə oxundu
67 Donuz dərisi 02.11.09 3.271 dəfə oxundu
68 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.013 dəfə oxundu
69 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.912 dəfə oxundu
70 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.143 dəfə oxundu
71 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.205 dəfə oxundu
72 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 338 dəfə oxundu
73 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.116 dəfə oxundu
74 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.362 dəfə oxundu
75 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.875 dəfə oxundu
76 Şəfaət inancı 08.02.11 2.948 dəfə oxundu
77 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
78 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.119 dəfə oxundu
79 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 618 dəfə oxundu
80 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.188 dəfə oxundu
81 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.464 dəfə oxundu
82 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.013 dəfə oxundu
83 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.916 dəfə oxundu
84 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.590 dəfə oxundu
85 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.111 dəfə oxundu
86 Xums nədir? 11.01.19 356 dəfə oxundu
87 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.965 dəfə oxundu
88 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.626 dəfə oxundu
89 Dua 25.11.10 7.099 dəfə oxundu
90 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.889 dəfə oxundu
91 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.137 dəfə oxundu
92 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.139 dəfə oxundu
93 Коран и культурное развитие. 30.01.19 227 dəfə oxundu
94 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.887 dəfə oxundu
95 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.353 dəfə oxundu
96 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.836 dəfə oxundu
97 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.506 dəfə oxundu
98 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.460 dəfə oxundu
99 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.611 dəfə oxundu
100 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 198 dəfə oxundu