Şirk və küfr
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət > Tədqiqatlar Tarix: 14 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et

ŞİRK VƏ KÜFR 

Şirk Al­la­ha xas olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­ri baş­qa var­lıq­la­ra da şa­mil edə­rək on­la­ra tanrıya məxsus olan xü­su­siy­yət ver­mək de­mək­dir. Bu möv­zu yu­xa­rı­da qeyd edil­miş­di. Aşa­ğı­da da­ha ge­niş iza­hat­lar ve­ri­lə­cək­dir.

Küfr ka­fir­lik de­mək­dir. Sö­zün kö­kü “kufr” və “ku­fur” olub, “örtmək və gör­mə­məz­lik et­mək” mə­na­sı­na gə­lir. Edi­lən yax­şı­lıq­la­rı san­ki gör­mə­yən kə­sə ərəb di­lin­də ka­fir, Azərbaycan (tərc.) di­lin­də isə nan­kor de­yi­lir. Al­la­hın var­lı­ğı açıq hə­qi­qət ol­du­ğu hal­da əksər in­san­lar onu nə­zə­rə al­ma­dan hə­yat­la­rı­nı da­vam et­di­rir­lər. Al­la­hı nəzərə alanla­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­lah­la olan əla­qə­lə­ri­ni va­si­tə­çi­lə­rin kö­mə­yi ilə da­vam et­dir­dik­lə­ri­nə gö­rə Onu bu çər­çi­və daxilində nəzərə alırlar.

Ka­fir və müş­rik söz­lə­ri ey­ni şe­yin iki fərq­li üzü­nü gös­tə­rir. Yə­ni hər ka­fir müş­rik və hər müş­rik ka­fir­dir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَاْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (1) رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفًا مُطَهَّرَةً (2) فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (3)

“Əhli-kitabdan və müşriklərdən kafir olanlar onlara həqiqətləri izah edən biri gələnə qə­dər ay­rı­lan de­yil­dir­lər. O, Al­lahın tərtəmiz sə­hi­fə­lə­rini on­la­ra oxu­yan elçisidir. Həmin sə­hi­fə­lər­də qəti və doğ­rü hökmlər var­dır” (“Bəy­yi­nə” su­rə­si, 98/2-3)

A­yə­də qeyd edi­lən “الْمُشْرِكِينَ = müş­rik­lər” sö­zü ərəb dili qaydasına görə “mərifə”dir. Müəy­yən müş­rik tə­bə­qə­si, yə­ni əh­li-ki­tab­dan baş­qa qa­lan müş­rik­lə­ri bil­di­rir. Bu heç də əh­li ki­ta­bın müş­rik ol­ma­dı­ğı­nı gös­tər­mir. Çün­ki on­la­rın ara­sın­da ka­fir­ olanların müş­rik ol­du­ğu­nu gös­tə­rən ayə­lər var­dır.

Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِتَّخَذُوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا اُمِرُوا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اِلَهًا وَاحِدًا لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (31)

“Alim­lə­ri­ni və din adamlarını, Mər­yəm oğ­lu Mə­si­hi öz­lə­ri­nə tan­rı­lar (rəbb­lər) qə­bul et­di­lər. Hal­bu­ki on­la­ra an­caq bir olan Al­la­ha qul olmaları əmr olun­muş­du. On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Al­lah onların şirkindən uzaq­dır!” (“Töv­bə” su­rə­si, 9/31)

Hər cə­miy­yə­tin keç­mi­şin­də bir pey­ğəm­bər var­. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِنَّا اَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَاِنْ مِنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24)

“Ey Muhəmməd! Sə­ni o haqqı (Qu­ran­ı) müj­də ve­rən və xəbərdar edən ola­raq gön­dər­dik. Hər üm­mətin keçmişində bir xə­bər­dar edənmnütləq vardır!” (“Fa­tir” su­rə­si, 35/24). Mək­kə cə­miy­yə­ti­nin keç­mi­şin­də İb­ra­him və İs­mayıl pey­ğəm­bər­lər var­dı. Qureyş­li­lər İb­ra­hi­min nəs­lin­dən ol­duq­la­rı­na gö­rə öyü­nür1 , ondan qalan həcc və um­rə iba­dət­lə­ri­ni mü­tə­ma­di şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­rir­di­lər. La­kin əl­lə­rin­də ona aid ila­hi ki­tab yox idi. Buna görə də on­lar əh­li ki­tab sa­yıl­mır­dı­lar. Yə­hu­di­lə­rin keç­mi­şin­də Mu­sa əley­his­sə­lam­la bir­lik­də bir çox pey­ğəm­bər­lər gəl­miş və on­lar­dan qa­lan Töv­rat var idi. Xris­tian­la­rın keç­mi­şin­də isə İsa pey­ğəm­bər və əl­lə­rin­də İn­cil var­dı. Bu sə­bəb­dən on­lar əh­li-ki­tab sa­yı­lıb­lar.

Töv­rat və İn­cilin ori­ji­nallığı qoruna bilməmişdir. La­kin əsas möv­zu­lar­da Qu­ran­la or­taq hökm­lə­ri var­dır. Buna görə də Qu­ran on­la­rı bu əsas mə­qam­la­ra də­vət edir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

قُلْ يَااَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيًْا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ (64)

“Söy­lə: “Ey ki­tab əh­li! Si­zə görə də bizə görə də doğru olan bu sözdə birləşək: “Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul olmayaq. Ona heş bir şeyi şə­rik qoş­ma­yaq. Heç birimiz Al­la­h ilə öz arasına bir-bi­ri­mi­zi qoyaraq rəbblər qə­bul et­mə­yək!” Əgər on­lar ye­nə də üz dön­də­rər­lər­sə, o za­man de­yin: “Şa­hid olun ki, biz, hə­qi­qə­tən, biz təslim təs­lim olan­la­rıq!” (“Ali-İm­ran” su­rə­si, 3/64).

Mək­kə­li müş­rik­lə­rin və di­gər­lə­ri­nin əlin­də be­lə bir mətn ol­ma­dı­ğı­na gö­rə on­la­ra ağıl­la­rı ilə dü­şü­nüb, əl­də et­dik­lə­ri bil­gi­lər­dən is­ti­fa­də et­mək məs­lə­hət gö­rül­müş­dür. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْاَيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ (126)

“Bu, Rəb­bi­nin doğ­ru yo­lu­dur. Biz ayə­lə­ri­mi­zi dü­şü­nüb an­la­yan bir ca­maat üçün ar­tıq mü­fəs­səl izah et­dik.” (“Ənam” su­rə­si, 6/126)

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (115)

“Hər kəs özü­nə doğ­ru yol aş­kar olan­dan son­ra elçidən üz dön­də­rib inananlardan qey­ri­si­nin yo­lu­na uyar­sa, onun is­tə­di­yi yo­la yö­nəl­dər və cə­hən­nə­mə va­rid edə­rik. Ora ne­cə də pis yer­dir.” (“Ni­sa” su­rə­si, 4/115)

Bəzi yə­hu­di və xris­tian­la­rın Töv­rat və İn­cil ki­mi ila­hi ki­tab­la­ra ma­lik ol­ma­la­rı on­la­rın müş­rik ol­ma­la­rı­na ma­ne ol­a bilmə­miş­dir. Əsas olan ila­hi ki­ta­ba sa­hib ol­maq de­yil, ona ta­be ol­maqdır. Əlin­də Qu­ran olan, hət­ta onu əz­bər­lə­yən və onun elmi ilə məşğul olan bir çox mü­səl­man­la­rın şirkə düşdüyünü görürük.

Al­la­ha tam gü­vən­mək və Ona qeyd-şərt­siz təslim olmaq ima­nın ən mü­hüm gös­tə­ri­ci­si­dir. La­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­la­ha qar­şı öz şərt­lə­ri­ni irə­li sü­rür­lər. Bə­zi­lə­ri şərt­lə­ri­ni öz­lə­ri müəy­yən edir, bə­zi­lə­ri isə dəyişdirilmiş bir di­nin və ya tə­ri­qə­tin irə­li sür­dü­yü şərt­lə­ri öz­lə­rinə da­ha mü­na­sib he­sab edir­lər. Özü­nü, ya­xud baş­qa­sı­nı Al­la­ha qar­şı şərt irə­li sü­rə­cək sə­viy­yə­də gö­rən kəs onu həmin möv­zu­da Al­la­ha bə­ra­bər tut­muş və tan­rı qə­bul et­miş olur. La­kin on­lar çə­tin və­ziy­yə­tə düş­dük­lə­ri za­man irə­li sür­dük­lə­ri bü­tün şərt­lə­ri unu­dur və sə­mi­mi şə­kil­də Al­la­ha üz tu­tur­lar. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ اِلَّا اِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّيكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُورًا (67)

“Də­niz­də bir çə­tin­lik üz ver­sə, yardıma çağırdığınız hər kəs yox olur, təkcə Allah qalır. Allah si­zi xi­las edib qu­ru­ya çı­xart­dıq­da üz dön­də­rir­si­niz. İn­san edilən yaxşılığı görməz!” (“İs­ra” su­rə­si, 17/67).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İbn Hi­şam, “Si­rə­tun-Nə­bi”, M. Muh­yid­din Ab­dul­ha­mi­din təh­qi­qi i­lə, Bey­rut, 1401/1981, c. I, 216. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.569 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.157 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.080 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.311 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.635 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.928 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.764 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.538 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.664 dəfə oxundu
9 Təsbeh 06.07.09 3.654 dəfə oxundu
10 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.610 dəfə oxundu
11 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.657 dəfə oxundu
12 İsra və Merac 02.04.16 1.200 dəfə oxundu
13 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.384 dəfə oxundu
14 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 759 dəfə oxundu
15 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.368 dəfə oxundu
16 Qəndil 30.06.09 7.965 dəfə oxundu
17 Şəfaət 08.04.10 3.183 dəfə oxundu
18 Surroqat analıq 03.02.12 4.813 dəfə oxundu
19 Təvəssül 10.06.13 3.126 dəfə oxundu
20 “Ən zəif ev” 09.03.18 344 dəfə oxundu
21 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.657 dəfə oxundu
22 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.096 dəfə oxundu
23 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.557 dəfə oxundu
24 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.590 dəfə oxundu
25 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.379 dəfə oxundu
26 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 489 dəfə oxundu
27 Donuz dərisi 02.11.09 3.263 dəfə oxundu
28 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.906 dəfə oxundu
29 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.833 dəfə oxundu
30 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.106 dəfə oxundu
31 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.204 dəfə oxundu
32 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 333 dəfə oxundu
33 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.984 dəfə oxundu
34 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 44.530 dəfə oxundu
35 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.475 dəfə oxundu
36 Şəfaət inancı 08.02.11 2.932 dəfə oxundu
37 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.853 dəfə oxundu
38 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.080 dəfə oxundu
39 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 555 dəfə oxundu
40 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.034 dəfə oxundu
41 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.456 dəfə oxundu
42 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.925 dəfə oxundu
43 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.814 dəfə oxundu
44 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.512 dəfə oxundu
45 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.091 dəfə oxundu
46 Xums nədir? 11.01.19 297 dəfə oxundu
47 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.939 dəfə oxundu
48 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.620 dəfə oxundu
49 Dua 25.11.10 7.068 dəfə oxundu
50 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.804 dəfə oxundu
51 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.086 dəfə oxundu
52 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.126 dəfə oxundu
53 Коран и культурное развитие. 30.01.19 208 dəfə oxundu
54 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.863 dəfə oxundu
55 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.287 dəfə oxundu
56 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.814 dəfə oxundu
57 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.503 dəfə oxundu
58 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.449 dəfə oxundu
59 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.570 dəfə oxundu
60 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.420 dəfə oxundu
61 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.548 dəfə oxundu
62 Şirk və küfr 14.07.11 3.569 dəfə oxundu
63 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.182 dəfə oxundu
64 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.159 dəfə oxundu
65 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.710 dəfə oxundu
66 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.913 dəfə oxundu
67 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.197 dəfə oxundu
68 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.932 dəfə oxundu
69 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.169 dəfə oxundu
70 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.989 dəfə oxundu
71 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.065 dəfə oxundu
72 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.556 dəfə oxundu
73 Hikmət 09.01.16 4.473 dəfə oxundu
74 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.904 dəfə oxundu
75 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.626 dəfə oxundu
76 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.802 dəfə oxundu
77 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.557 dəfə oxundu
78 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.038 dəfə oxundu
79 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.967 dəfə oxundu
80 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.500 dəfə oxundu
81 Faiz 29.03.10 4.522 dəfə oxundu
82 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.447 dəfə oxundu
83 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.633 dəfə oxundu
84 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.169 dəfə oxundu
85 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.418 dəfə oxundu
86 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.936 dəfə oxundu
87 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.189 dəfə oxundu
88 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.068 dəfə oxundu
89 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.472 dəfə oxundu
90 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.430 dəfə oxundu
91 Vərdişlər 10.04.10 2.612 dəfə oxundu
92 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.886 dəfə oxundu
93 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.692 dəfə oxundu
94 Tağut 28.04.17 3.435 dəfə oxundu
95 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.738 dəfə oxundu
96 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.778 dəfə oxundu
97 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.106 dəfə oxundu
98 Vəhy 12.04.13 1.810 dəfə oxundu
99 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 646 dəfə oxundu