Şirk və küfr
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət > Tədqiqatlar Tarix: 14 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et

ŞİRK VƏ KÜFR1

Şirk Al­la­ha xas olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­ri baş­qa var­lıq­la­ra da şa­mil edə­rək on­la­ra tanrıya məxsus olan xü­su­siy­yət ver­mək de­mək­dir. Bu möv­zu yu­xa­rı­da qeyd edil­miş­di. Aşa­ğı­da da­ha ge­niş iza­hat­lar ve­ri­lə­cək­dir.

Küfr ka­fir­lik de­mək­dir. Sö­zün kö­kü “kufr” və “ku­fur” olub, “örtmək və gör­mə­məz­lik et­mək” mə­na­sı­na gə­lir. Edi­lən yax­şı­lıq­la­rı san­ki gör­mə­yən kə­sə ərəb di­lin­də ka­fir, Azərbaycan (tərc.) di­lin­də isə nan­kor de­yi­lir. Al­la­hın var­lı­ğı açıq hə­qi­qət ol­du­ğu hal­da əksər in­san­lar onu nə­zə­rə al­ma­dan hə­yat­la­rı­nı da­vam et­di­rir­lər. Al­la­hı nəzərə alanla­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­lah­la olan əla­qə­lə­ri­ni va­si­tə­çi­lə­rin kö­mə­yi ilə da­vam et­dir­dik­lə­ri­nə gö­rə Onu bu çər­çi­və daxilində nəzərə alırlar.

Ka­fir və müş­rik söz­lə­ri ey­ni şe­yin iki fərq­li üzü­nü gös­tə­rir. Yə­ni hər ka­fir müş­rik və hər müş­rik ka­fir­dir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَاْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (1) رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفًا مُطَهَّرَةً (2) فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (3)

“Əhli-kitabdan və müşriklərdən kafir olanlar onlara həqiqətləri izah edən biri gələnə qə­dər ay­rı­lan de­yil­dir­lər. O, Al­lahın tərtəmiz sə­hi­fə­lə­rini on­la­ra oxu­yan elçisidir. Həmin sə­hi­fə­lər­də qəti və doğ­rü hökmlər var­dır” (“Bəy­yi­nə” su­rə­si, 98/2-3)

A­yə­də qeyd edi­lən “الْمُشْرِكِينَ = müş­rik­lər” sö­zü ərəb dili qaydasına görə “mərifə”dir. Müəy­yən müş­rik tə­bə­qə­si, yə­ni əh­li-ki­tab­dan baş­qa qa­lan müş­rik­lə­ri bil­di­rir. Bu heç də əh­li ki­ta­bın müş­rik ol­ma­dı­ğı­nı gös­tər­mir. Çün­ki on­la­rın ara­sın­da ka­fir­ olanların müş­rik ol­du­ğu­nu gös­tə­rən ayə­lər var­dır.

Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِتَّخَذُوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا اُمِرُوا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اِلَهًا وَاحِدًا لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (31)

“Alim­lə­ri­ni və din adamlarını, Mər­yəm oğ­lu Mə­si­hi öz­lə­ri­nə tan­rı­lar (rəbb­lər) qə­bul et­di­lər. Hal­bu­ki on­la­ra an­caq bir olan Al­la­ha qul olmaları əmr olun­muş­du. On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Al­lah onların şirkindən uzaq­dır!” (“Töv­bə” su­rə­si, 9/31)

Hər cə­miy­yə­tin keç­mi­şin­də bir pey­ğəm­bər var­. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِنَّا اَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَاِنْ مِنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24)

“Ey Muhəmməd! Sə­ni o haqqı (Qu­ran­ı) müj­də ve­rən və xəbərdar edən ola­raq gön­dər­dik. Hər üm­mətin keçmişində bir xə­bər­dar edənmnütləq vardır!” (“Fa­tir” su­rə­si, 35/24). Mək­kə cə­miy­yə­ti­nin keç­mi­şin­də İb­ra­him və İs­mayıl pey­ğəm­bər­lər var­dı. Qureyş­li­lər İb­ra­hi­min nəs­lin­dən ol­duq­la­rı­na gö­rə öyü­nür2 , ondan qalan həcc və um­rə iba­dət­lə­ri­ni mü­tə­ma­di şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­rir­di­lər. La­kin əl­lə­rin­də ona aid ila­hi ki­tab yox idi. Buna görə də on­lar əh­li ki­tab sa­yıl­mır­dı­lar. Yə­hu­di­lə­rin keç­mi­şin­də Mu­sa əley­his­sə­lam­la bir­lik­də bir çox pey­ğəm­bər­lər gəl­miş və on­lar­dan qa­lan Töv­rat var idi. Xris­tian­la­rın keç­mi­şin­də isə İsa pey­ğəm­bər və əl­lə­rin­də İn­cil var­dı. Bu sə­bəb­dən on­lar əh­li-ki­tab sa­yı­lıb­lar.

Töv­rat və İn­cilin ori­ji­nallığı qoruna bilməmişdir. La­kin əsas möv­zu­lar­da Qu­ran­la or­taq hökm­lə­ri var­dır. Buna görə də Qu­ran on­la­rı bu əsas mə­qam­la­ra də­vət edir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

قُلْ يَااَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيًْا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ (64)

“Söy­lə: “Ey ki­tab əh­li! Si­zə görə də bizə görə də doğru olan bu sözdə birləşək: “Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul olmayaq. Ona heş bir şeyi şə­rik qoş­ma­yaq. Heç birimiz Al­la­h ilə öz arasına bir-bi­ri­mi­zi qoyaraq rəbblər qə­bul et­mə­yək!” Əgər on­lar ye­nə də üz dön­də­rər­lər­sə, o za­man de­yin: “Şa­hid olun ki, biz, hə­qi­qə­tən, biz təslim təs­lim olan­la­rıq!” (“Ali-İm­ran” su­rə­si, 3/64).

Mək­kə­li müş­rik­lə­rin və di­gər­lə­ri­nin əlin­də be­lə bir mətn ol­ma­dı­ğı­na gö­rə on­la­ra ağıl­la­rı ilə dü­şü­nüb, əl­də et­dik­lə­ri bil­gi­lər­dən is­ti­fa­də et­mək məs­lə­hət gö­rül­müş­dür. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْاَيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ (126)

“Bu, Rəb­bi­nin doğ­ru yo­lu­dur. Biz ayə­lə­ri­mi­zi dü­şü­nüb an­la­yan bir ca­maat üçün ar­tıq mü­fəs­səl izah et­dik.” (“Ənam” su­rə­si, 6/126)

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (115)

“Hər kəs özü­nə doğ­ru yol aş­kar olan­dan son­ra elçidən üz dön­də­rib inananlardan qey­ri­si­nin yo­lu­na uyar­sa, onun is­tə­di­yi yo­la yö­nəl­dər və cə­hən­nə­mə va­rid edə­rik. Ora ne­cə də pis yer­dir.” (“Ni­sa” su­rə­si, 4/115)

Bəzi yə­hu­di və xris­tian­la­rın Töv­rat və İn­cil ki­mi ila­hi ki­tab­la­ra ma­lik ol­ma­la­rı on­la­rın müş­rik ol­ma­la­rı­na ma­ne ol­a bilmə­miş­dir. Əsas olan ila­hi ki­ta­ba sa­hib ol­maq de­yil, ona ta­be ol­maqdır. Əlin­də Qu­ran olan, hət­ta onu əz­bər­lə­yən və onun elmi ilə məşğul olan bir çox mü­səl­man­la­rın şirkə düşdüyünü görürük.

Al­la­ha tam gü­vən­mək və Ona qeyd-şərt­siz təslim olmaq ima­nın ən mü­hüm gös­tə­ri­ci­si­dir. La­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­la­ha qar­şı öz şərt­lə­ri­ni irə­li sü­rür­lər. Bə­zi­lə­ri şərt­lə­ri­ni öz­lə­ri müəy­yən edir, bə­zi­lə­ri isə dəyişdirilmiş bir di­nin və ya tə­ri­qə­tin irə­li sür­dü­yü şərt­lə­ri öz­lə­rinə da­ha mü­na­sib he­sab edir­lər. Özü­nü, ya­xud baş­qa­sı­nı Al­la­ha qar­şı şərt irə­li sü­rə­cək sə­viy­yə­də gö­rən kəs onu həmin möv­zu­da Al­la­ha bə­ra­bər tut­muş və tan­rı qə­bul et­miş olur. La­kin on­lar çə­tin və­ziy­yə­tə düş­dük­lə­ri za­man irə­li sür­dük­lə­ri bü­tün şərt­lə­ri unu­dur və sə­mi­mi şə­kil­də Al­la­ha üz tu­tur­lar. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ اِلَّا اِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّيكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُورًا (67)

“Də­niz­də bir çə­tin­lik üz ver­sə, yardıma çağırdığınız hər kəs yox olur, təkcə Allah qalır. Allah si­zi xi­las edib qu­ru­ya çı­xart­dıq­da üz dön­də­rir­si­niz. İn­san edilən yaxşılığı görməz!” (“İs­ra” su­rə­si, 17/67).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Qurana əsasən vasitəçilik inancı və şirk, Azərbaycan dilinə çevirib uyğunlaşdıran Elşad Miri, Bakı, 2011, s. 39-42. []
  2. İbn Hi­şam, “Si­rə­tun-Nə­bi”, M. Muh­yid­din Ab­dul­ha­mi­din təh­qi­qi i­lə, Bey­rut, 1401/1981, c. I, 216. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.518 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.135 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.002 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.275 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.610 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.906 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.722 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.519 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.493 dəfə oxundu
9 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.472 dəfə oxundu
10 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.841 dəfə oxundu
11 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.167 dəfə oxundu
12 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.919 dəfə oxundu
13 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.098 dəfə oxundu
14 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.984 dəfə oxundu
15 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.937 dəfə oxundu
16 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.494 dəfə oxundu
17 Hikmət 09.01.16 4.211 dəfə oxundu
18 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.713 dəfə oxundu
19 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.608 dəfə oxundu
20 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.774 dəfə oxundu
21 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.515 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.028 dəfə oxundu
23 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.903 dəfə oxundu
24 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.486 dəfə oxundu
25 Faiz 29.03.10 4.453 dəfə oxundu
26 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.439 dəfə oxundu
27 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.624 dəfə oxundu
28 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.152 dəfə oxundu
29 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.401 dəfə oxundu
30 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.811 dəfə oxundu
31 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.961 dəfə oxundu
32 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.030 dəfə oxundu
33 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.362 dəfə oxundu
34 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.242 dəfə oxundu
35 Vərdişlər 10.04.10 2.600 dəfə oxundu
36 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.857 dəfə oxundu
37 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.503 dəfə oxundu
38 Tağut 28.04.17 3.091 dəfə oxundu
39 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.716 dəfə oxundu
40 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.772 dəfə oxundu
41 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.718 dəfə oxundu
42 Vəhy 12.04.13 1.807 dəfə oxundu
43 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 522 dəfə oxundu
44 Təsbeh 06.07.09 3.638 dəfə oxundu
45 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.570 dəfə oxundu
46 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.655 dəfə oxundu
47 İsra və Merac 02.04.16 1.180 dəfə oxundu
48 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.369 dəfə oxundu
49 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 629 dəfə oxundu
50 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.358 dəfə oxundu
51 Qəndil 30.06.09 7.770 dəfə oxundu
52 Şəfaət 08.04.10 3.152 dəfə oxundu
53 Surroqat analıq 03.02.12 4.781 dəfə oxundu
54 Təvəssül 10.06.13 3.089 dəfə oxundu
55 “Ən zəif ev” 09.03.18 313 dəfə oxundu
56 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.631 dəfə oxundu
57 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.932 dəfə oxundu
58 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.526 dəfə oxundu
59 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.553 dəfə oxundu
60 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.345 dəfə oxundu
61 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 449 dəfə oxundu
62 Donuz dərisi 02.11.09 3.241 dəfə oxundu
63 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.754 dəfə oxundu
64 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.760 dəfə oxundu
65 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.051 dəfə oxundu
66 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.198 dəfə oxundu
67 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 309 dəfə oxundu
68 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.975 dəfə oxundu
69 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.954 dəfə oxundu
70 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.397 dəfə oxundu
71 Şəfaət inancı 08.02.11 2.902 dəfə oxundu
72 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.849 dəfə oxundu
73 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.024 dəfə oxundu
74 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 450 dəfə oxundu
75 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.805 dəfə oxundu
76 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.443 dəfə oxundu
77 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.819 dəfə oxundu
78 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.722 dəfə oxundu
79 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.414 dəfə oxundu
80 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.064 dəfə oxundu
81 Xums nədir? 11.01.19 119 dəfə oxundu
82 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.914 dəfə oxundu
83 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.599 dəfə oxundu
84 Dua 25.11.10 7.024 dəfə oxundu
85 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.642 dəfə oxundu
86 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.994 dəfə oxundu
87 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.085 dəfə oxundu
88 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.839 dəfə oxundu
89 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.181 dəfə oxundu
90 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.762 dəfə oxundu
91 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.494 dəfə oxundu
92 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.446 dəfə oxundu
93 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.511 dəfə oxundu
94 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.399 dəfə oxundu
95 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.543 dəfə oxundu
96 Şirk və küfr 14.07.11 3.518 dəfə oxundu
97 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.150 dəfə oxundu
98 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.118 dəfə oxundu