Şirk və küfr
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət > Tədqiqatlar Tarix: 14 Temmuz 2011 Tövsiyə et Çap et

ŞİRK VƏ KÜFR1

Şirk Al­la­ha xas olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­ri baş­qa var­lıq­la­ra da şa­mil edə­rək on­la­ra tanrıya məxsus olan xü­su­siy­yət ver­mək de­mək­dir. Bu möv­zu yu­xa­rı­da qeyd edil­miş­di. Aşa­ğı­da da­ha ge­niş iza­hat­lar ve­ri­lə­cək­dir.

Küfr ka­fir­lik de­mək­dir. Sö­zün kö­kü “kufr” və “ku­fur” olub, “örtmək və gör­mə­məz­lik et­mək” mə­na­sı­na gə­lir. Edi­lən yax­şı­lıq­la­rı san­ki gör­mə­yən kə­sə ərəb di­lin­də ka­fir, Azərbaycan (tərc.) di­lin­də isə nan­kor de­yi­lir. Al­la­hın var­lı­ğı açıq hə­qi­qət ol­du­ğu hal­da əksər in­san­lar onu nə­zə­rə al­ma­dan hə­yat­la­rı­nı da­vam et­di­rir­lər. Al­la­hı nəzərə alanla­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­lah­la olan əla­qə­lə­ri­ni va­si­tə­çi­lə­rin kö­mə­yi ilə da­vam et­dir­dik­lə­ri­nə gö­rə Onu bu çər­çi­və daxilində nəzərə alırlar.

Ka­fir və müş­rik söz­lə­ri ey­ni şe­yin iki fərq­li üzü­nü gös­tə­rir. Yə­ni hər ka­fir müş­rik və hər müş­rik ka­fir­dir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَاْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (1) رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفًا مُطَهَّرَةً (2) فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (3)

“Əhli-kitabdan və müşriklərdən kafir olanlar onlara həqiqətləri izah edən biri gələnə qə­dər ay­rı­lan de­yil­dir­lər. O, Al­lahın tərtəmiz sə­hi­fə­lə­rini on­la­ra oxu­yan elçisidir. Həmin sə­hi­fə­lər­də qəti və doğ­rü hökmlər var­dır” (“Bəy­yi­nə” su­rə­si, 98/2-3)

A­yə­də qeyd edi­lən “الْمُشْرِكِينَ = müş­rik­lər” sö­zü ərəb dili qaydasına görə “mərifə”dir. Müəy­yən müş­rik tə­bə­qə­si, yə­ni əh­li-ki­tab­dan baş­qa qa­lan müş­rik­lə­ri bil­di­rir. Bu heç də əh­li ki­ta­bın müş­rik ol­ma­dı­ğı­nı gös­tər­mir. Çün­ki on­la­rın ara­sın­da ka­fir­ olanların müş­rik ol­du­ğu­nu gös­tə­rən ayə­lər var­dır.

Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِتَّخَذُوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا اُمِرُوا اِلَّا لِيَعْبُدُوا اِلَهًا وَاحِدًا لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (31)

“Alim­lə­ri­ni və din adamlarını, Mər­yəm oğ­lu Mə­si­hi öz­lə­ri­nə tan­rı­lar (rəbb­lər) qə­bul et­di­lər. Hal­bu­ki on­la­ra an­caq bir olan Al­la­ha qul olmaları əmr olun­muş­du. On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Al­lah onların şirkindən uzaq­dır!” (“Töv­bə” su­rə­si, 9/31)

Hər cə­miy­yə­tin keç­mi­şin­də bir pey­ğəm­bər var­. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

اِنَّا اَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَاِنْ مِنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ (24)

“Ey Muhəmməd! Sə­ni o haqqı (Qu­ran­ı) müj­də ve­rən və xəbərdar edən ola­raq gön­dər­dik. Hər üm­mətin keçmişində bir xə­bər­dar edənmnütləq vardır!” (“Fa­tir” su­rə­si, 35/24). Mək­kə cə­miy­yə­ti­nin keç­mi­şin­də İb­ra­him və İs­mayıl pey­ğəm­bər­lər var­dı. Qureyş­li­lər İb­ra­hi­min nəs­lin­dən ol­duq­la­rı­na gö­rə öyü­nür2 , ondan qalan həcc və um­rə iba­dət­lə­ri­ni mü­tə­ma­di şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­rir­di­lər. La­kin əl­lə­rin­də ona aid ila­hi ki­tab yox idi. Buna görə də on­lar əh­li ki­tab sa­yıl­mır­dı­lar. Yə­hu­di­lə­rin keç­mi­şin­də Mu­sa əley­his­sə­lam­la bir­lik­də bir çox pey­ğəm­bər­lər gəl­miş və on­lar­dan qa­lan Töv­rat var idi. Xris­tian­la­rın keç­mi­şin­də isə İsa pey­ğəm­bər və əl­lə­rin­də İn­cil var­dı. Bu sə­bəb­dən on­lar əh­li-ki­tab sa­yı­lıb­lar.

Töv­rat və İn­cilin ori­ji­nallığı qoruna bilməmişdir. La­kin əsas möv­zu­lar­da Qu­ran­la or­taq hökm­lə­ri var­dır. Buna görə də Qu­ran on­la­rı bu əsas mə­qam­la­ra də­vət edir. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

قُلْ يَااَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيًْا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ (64)

“Söy­lə: “Ey ki­tab əh­li! Si­zə görə də bizə görə də doğru olan bu sözdə birləşək: “Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul olmayaq. Ona heş bir şeyi şə­rik qoş­ma­yaq. Heç birimiz Al­la­h ilə öz arasına bir-bi­ri­mi­zi qoyaraq rəbblər qə­bul et­mə­yək!” Əgər on­lar ye­nə də üz dön­də­rər­lər­sə, o za­man de­yin: “Şa­hid olun ki, biz, hə­qi­qə­tən, biz təslim təs­lim olan­la­rıq!” (“Ali-İm­ran” su­rə­si, 3/64).

Mək­kə­li müş­rik­lə­rin və di­gər­lə­ri­nin əlin­də be­lə bir mətn ol­ma­dı­ğı­na gö­rə on­la­ra ağıl­la­rı ilə dü­şü­nüb, əl­də et­dik­lə­ri bil­gi­lər­dən is­ti­fa­də et­mək məs­lə­hət gö­rül­müş­dür. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْاَيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ (126)

“Bu, Rəb­bi­nin doğ­ru yo­lu­dur. Biz ayə­lə­ri­mi­zi dü­şü­nüb an­la­yan bir ca­maat üçün ar­tıq mü­fəs­səl izah et­dik.” (“Ənam” su­rə­si, 6/126)

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (115)

“Hər kəs özü­nə doğ­ru yol aş­kar olan­dan son­ra elçidən üz dön­də­rib inananlardan qey­ri­si­nin yo­lu­na uyar­sa, onun is­tə­di­yi yo­la yö­nəl­dər və cə­hən­nə­mə va­rid edə­rik. Ora ne­cə də pis yer­dir.” (“Ni­sa” su­rə­si, 4/115)

Bəzi yə­hu­di və xris­tian­la­rın Töv­rat və İn­cil ki­mi ila­hi ki­tab­la­ra ma­lik ol­ma­la­rı on­la­rın müş­rik ol­ma­la­rı­na ma­ne ol­a bilmə­miş­dir. Əsas olan ila­hi ki­ta­ba sa­hib ol­maq de­yil, ona ta­be ol­maqdır. Əlin­də Qu­ran olan, hət­ta onu əz­bər­lə­yən və onun elmi ilə məşğul olan bir çox mü­səl­man­la­rın şirkə düşdüyünü görürük.

Al­la­ha tam gü­vən­mək və Ona qeyd-şərt­siz təslim olmaq ima­nın ən mü­hüm gös­tə­ri­ci­si­dir. La­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti Al­la­ha qar­şı öz şərt­lə­ri­ni irə­li sü­rür­lər. Bə­zi­lə­ri şərt­lə­ri­ni öz­lə­ri müəy­yən edir, bə­zi­lə­ri isə dəyişdirilmiş bir di­nin və ya tə­ri­qə­tin irə­li sür­dü­yü şərt­lə­ri öz­lə­rinə da­ha mü­na­sib he­sab edir­lər. Özü­nü, ya­xud baş­qa­sı­nı Al­la­ha qar­şı şərt irə­li sü­rə­cək sə­viy­yə­də gö­rən kəs onu həmin möv­zu­da Al­la­ha bə­ra­bər tut­muş və tan­rı qə­bul et­miş olur. La­kin on­lar çə­tin və­ziy­yə­tə düş­dük­lə­ri za­man irə­li sür­dük­lə­ri bü­tün şərt­lə­ri unu­dur və sə­mi­mi şə­kil­də Al­la­ha üz tu­tur­lar. Uca Al­lah be­lə bu­yu­rur:

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ اِلَّا اِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّيكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُورًا (67)

“Də­niz­də bir çə­tin­lik üz ver­sə, yardıma çağırdığınız hər kəs yox olur, təkcə Allah qalır. Allah si­zi xi­las edib qu­ru­ya çı­xart­dıq­da üz dön­də­rir­si­niz. İn­san edilən yaxşılığı görməz!” (“İs­ra” su­rə­si, 17/67).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Qurana əsasən vasitəçilik inancı və şirk, Azərbaycan dilinə çevirib uyğunlaşdıran Elşad Miri, Bakı, 2011, s. 39-42. []
  2. İbn Hi­şam, “Si­rə­tun-Nə­bi”, M. Muh­yid­din Ab­dul­ha­mi­din təh­qi­qi i­lə, Bey­rut, 1401/1981, c. I, 216. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.462 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.118 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.926 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.247 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.588 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.890 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.706 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.507 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.441 dəfə oxundu
9 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.396 dəfə oxundu
10 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.677 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.636 dəfə oxundu
12 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.973 dəfə oxundu
13 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.211 dəfə oxundu
14 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.048 dəfə oxundu
15 Vərdişlər 10.04.10 2.587 dəfə oxundu
16 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.817 dəfə oxundu
17 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.224 dəfə oxundu
18 Tağut 28.04.17 2.649 dəfə oxundu
19 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.693 dəfə oxundu
20 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.757 dəfə oxundu
21 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.292 dəfə oxundu
22 Vəhy 12.04.13 1.798 dəfə oxundu
23 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 346 dəfə oxundu
24 Təsbeh 06.07.09 3.617 dəfə oxundu
25 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.469 dəfə oxundu
26 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.652 dəfə oxundu
27 İsra və Merac 02.04.16 1.154 dəfə oxundu
28 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.343 dəfə oxundu
29 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 513 dəfə oxundu
30 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.332 dəfə oxundu
31 Qəndil 30.06.09 7.700 dəfə oxundu
32 Şəfaət 08.04.10 3.119 dəfə oxundu
33 Surroqat analıq 03.02.12 4.735 dəfə oxundu
34 Təvəssül 10.06.13 3.039 dəfə oxundu
35 “Ən zəif ev” 09.03.18 278 dəfə oxundu
36 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.607 dəfə oxundu
37 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.734 dəfə oxundu
38 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.511 dəfə oxundu
39 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.504 dəfə oxundu
40 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.285 dəfə oxundu
41 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 377 dəfə oxundu
42 Donuz dərisi 02.11.09 3.205 dəfə oxundu
43 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.552 dəfə oxundu
44 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.651 dəfə oxundu
45 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.963 dəfə oxundu
46 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.191 dəfə oxundu
47 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 108 dəfə oxundu
48 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.964 dəfə oxundu
49 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.196 dəfə oxundu
50 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.366 dəfə oxundu
51 Şəfaət inancı 08.02.11 2.874 dəfə oxundu
52 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.840 dəfə oxundu
53 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.970 dəfə oxundu
54 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.485 dəfə oxundu
55 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.431 dəfə oxundu
56 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.669 dəfə oxundu
57 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.653 dəfə oxundu
58 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.268 dəfə oxundu
59 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.012 dəfə oxundu
60 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.873 dəfə oxundu
61 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.577 dəfə oxundu
62 Dua 25.11.10 6.946 dəfə oxundu
63 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.462 dəfə oxundu
64 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.871 dəfə oxundu
65 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.061 dəfə oxundu
66 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.774 dəfə oxundu
67 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.065 dəfə oxundu
68 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.656 dəfə oxundu
69 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.482 dəfə oxundu
70 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.442 dəfə oxundu
71 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.441 dəfə oxundu
72 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.366 dəfə oxundu
73 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.522 dəfə oxundu
74 Şirk və küfr 14.07.11 3.462 dəfə oxundu
75 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.092 dəfə oxundu
76 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.070 dəfə oxundu
77 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.225 dəfə oxundu
78 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.698 dəfə oxundu
79 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.136 dəfə oxundu
80 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.892 dəfə oxundu
81 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.044 dəfə oxundu
82 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.981 dəfə oxundu
83 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.747 dəfə oxundu
84 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.406 dəfə oxundu
85 Hikmət 09.01.16 4.044 dəfə oxundu
86 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.461 dəfə oxundu
87 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.547 dəfə oxundu
88 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.746 dəfə oxundu
89 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.423 dəfə oxundu
90 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 990 dəfə oxundu
91 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.830 dəfə oxundu
92 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.469 dəfə oxundu
93 Faiz 29.03.10 4.345 dəfə oxundu
94 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.425 dəfə oxundu
95 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.409 dəfə oxundu
96 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.144 dəfə oxundu