Əməl imanın bir hissəsidir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > İman-əqidə-ibadət Tarix: 09 Haziran 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Əməl imandan bir cüzdür? Yeri gəlmişkən, müqayisəli kəlam dərsləri keçmək fikriniz var?

Cavab: Hər şeydən əvvəl qeyd edim ki, biz əslində bu dərslərdə kəlam elminin sahəsinə daxil olan məsələlərə də toxunuruq. Məsələn, bayaq iradə mövzusunu təhlil etdik. Dərslərimizi əsasən Quranla əlaqədar məsələlər üzərində qururuq. Bir müddət müstəqil mövzulara həsr olunmuş dərslər keçdik. Amma bu, bəzi dinləyicilərə onlarda lazımi qədər məlumat olmadığı üçün çətinlik yaratdı. Odur ki, hələlik kəlama dair məsələləri Quran dərslərinin çərçivəsində müzakirə etməklə kifayətlənirik.

Əməl imandan bir cüzdürmü? Allah Təala buyurur ki, O, Özünə şərik qoşulmasını bağışlamaz. Bunun xaricində qalan günahları qoyduğu qayda-qanunlar daxilində bağışlayar. Bəs bir insanın bir əməli iman gətirmədiyinə görə deyil, tənbəlliyi ucbatından etməsi onu müşrik hala salarmı? Bəli. Elə isə əməl imandan bir cüz deyil. Adam öldürmək böyük bir günahdır, elə deyilmi? Nisa surəsinin 93-cü ayəsinə baxaq:

“Kim bir mömini qəsdən öldürərsə, artıq onun cəzası içində daim qalmaq üzrə Cəhənnəmdir. Allah ona qəzəb etmişdir, onu lənətləmişdir və onun üçün çox böyük bir əzab hazırlamışdır”. (Nisa, 4/93)

Burada belə bir sual yaranır: Ayədə nəzərdə tutulan şəxs kafirdir? Gəlin, Quranın Hucurat surəsinin 9-cu ayəsinə də nəzər salaq:

“Əgər möminlərdən iki dəstə bir-biri ilə vuruşsa (bir-birini öldürsə), onları barışdırın. Əgər onlardan biri digərinə qarşı təcavüz etsə, təcavüzkar dəstə ilə, o, Allahın əmrini (yerinə yetirməyə) qayıdanadək, vuruşun. Əgər o qayıtsa, hər iki dəstəni ədalətlə barışdırın və insaflı olun. Sözsüz ki, Allah insaflıları – ədalətlə hərəkət edənləri sevir”. (Hucurat, 49/9-10)

Allah burada bir-birini öldürən iki dəstəni də mömin adlandırır. Yəni, onlar kafir deyillər. Allah bu işin cəzasının nə dərəcədə ağır olduğunu da əvvəlki ayədə bildirir.

Belə bir nəticə çıxır ki, əməl imandan bir cüz deyil.

Adəm peyğəmbər Allahın əmrini yerinə yetirməmişdi. O, kafir oldu? Xeyr. Bu məsələlər olduqca açıq-aşkardır. Ancaq nəyə görəsə tarix boyu çox şey olub və bunlar təhrif edilib.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır (İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri).

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.662 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.564 dəfə oxundu
2 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.730 dəfə oxundu
3 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.997 dəfə oxundu
4 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.406 dəfə oxundu
5 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.483 dəfə oxundu
6 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 696 dəfə oxundu
7 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 457 dəfə oxundu
8 “Sənin yanına gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 19.07.19 130 dəfə oxundu
9 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.113 dəfə oxundu
10 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
11 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.682 dəfə oxundu
12 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 4.375 dəfə oxundu
13 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.428 dəfə oxundu
14 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.116 dəfə oxundu
15 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 575 dəfə oxundu
16 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 538 dəfə oxundu
17 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.141 dəfə oxundu
18 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.207 dəfə oxundu
19 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.662 dəfə oxundu
20 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.599 dəfə oxundu
21 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.839 dəfə oxundu
22 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.228 dəfə oxundu
23 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 869 dəfə oxundu
24 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 559 dəfə oxundu
25 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 764 dəfə oxundu
26 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 614 dəfə oxundu
27 Şirk və küfr 14.07.11 3.646 dəfə oxundu
28 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.856 dəfə oxundu
29 Zaman nədir? 11.11.13 2.130 dəfə oxundu
30 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.215 dəfə oxundu
31 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 662 dəfə oxundu
32 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 245 dəfə oxundu
33 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.831 dəfə oxundu
34 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.556 dəfə oxundu
35 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.996 dəfə oxundu
36 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 862 dəfə oxundu
37 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.604 dəfə oxundu
38 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.610 dəfə oxundu
39 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 629 dəfə oxundu
40 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 287 dəfə oxundu
41 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.695 dəfə oxundu
42 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.853 dəfə oxundu
43 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.584 dəfə oxundu
44 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 768 dəfə oxundu
45 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.058 dəfə oxundu
46 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 837 dəfə oxundu
47 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 650 dəfə oxundu
48 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 94 dəfə oxundu
49 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.603 dəfə oxundu
50 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.638 dəfə oxundu
51 Allah haradadır? 10.08.11 4.440 dəfə oxundu
52 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.402 dəfə oxundu
53 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.774 dəfə oxundu
54 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.699 dəfə oxundu
55 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 766 dəfə oxundu
56 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 606 dəfə oxundu
57 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.222 dəfə oxundu
58 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.317 dəfə oxundu
59 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.737 dəfə oxundu
60 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.767 dəfə oxundu
61 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.394 dəfə oxundu
62 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.386 dəfə oxundu
63 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 576 dəfə oxundu
64 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 205 dəfə oxundu
65 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 977 dəfə oxundu
66 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.899 dəfə oxundu
67 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.436 dəfə oxundu
68 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.144 dəfə oxundu
69 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.362 dəfə oxundu
70 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 925 dəfə oxundu
71 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 506 dəfə oxundu
72 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 166 dəfə oxundu
73 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.063 dəfə oxundu
74 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 16.310 dəfə oxundu
75 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.124 dəfə oxundu
76 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.799 dəfə oxundu
77 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.422 dəfə oxundu
78 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.181 dəfə oxundu
79 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 407 dəfə oxundu
80 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 150 dəfə oxundu
81 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.810 dəfə oxundu
82 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.851 dəfə oxundu
83 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.112 dəfə oxundu
84 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.842 dəfə oxundu
85 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.405 dəfə oxundu
86 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 985 dəfə oxundu
87 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 369 dəfə oxundu
88 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 318 dəfə oxundu
89 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.801 dəfə oxundu
90 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.883 dəfə oxundu
91 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.526 dəfə oxundu
92 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.360 dəfə oxundu
93 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.736 dəfə oxundu
94 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.902 dəfə oxundu
95 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 479 dəfə oxundu
96 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 92 dəfə oxundu
97 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.375 dəfə oxundu
98 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.239 dəfə oxundu
99 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.828 dəfə oxundu
100 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.499 dəfə oxundu