Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Ölümdən sonrakı həyat Tarix: 27 Nisan 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Ölülərin adına ehsan versək, ya da kiməsə əl tutub sədəqə versək, savabı onlara çatar? Bu barədə bir hədis var: “Aişə nəql edir ki, bir dəfə bir adam peyğəmbərin yanına gəlib belə dedi: “Mənim anam qəfildən öldü. Mənə elə gəlir ki, əgər axırıncı nəfəsində danışa bilsəydi, deyəcəkdi ki, sədəqə verim. İndi mən onun dalınca sədəqə versəm, savabı gedib ona çatar?”. Peyğəmbər bu suala: “Bəli”, - deyə, cavab verdi”. (Buxari, Cənaiz, 95, Vəsaya, 19; Müslim, Zəkat, 51). Bu məsələni hədislə birlikdə necə qiymətləndirmək lazımdır?

Cavab: Sualınızda qeyd etdiyiniz hədisdəki: “Əgər danışa bilsəydi, sədəqə verilməyini vəsiyyət edərdi” cümləsi əslində: “Əgər danışsaydı, sədəqə verəcəkdi: لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْformasındadır. Belə başa düşülür ki, ölümün qəfildən gəlməyi həmin qadının sədəqə verməyinə mane olub. Oğlu isə anasının vaxtilə vermək istədiyi sədəqəni vermək istəyib. Peyğəmbərimiz (s. a. v.) də bunun savabının anasına çatacağını bildirib.

Muhəmməd peyğəmbərdən (s. a. v.) bu məsələ ilə əlaqədar olaraq aşağıdakı hədislər nəql olunub.

Əbu Həbibə ət-Tai (r. a.) demişdir:

“Bir nəfər ölüm ayağında Allah yolunda xərclənmək məqsədilə bir qədər pul vəsiyyət etdi. Əbu-d-Dərdadan (r. a.) bu məsələni soruşdular. O da peyğəmbərdən bu hədisi nəql etdi”:

“Ölüm ayağında sədəqə verən və ya bir əsiri azad edən insan doyandan sonra kimisə bir şeyə qonaq edənə oxşayır”. (Nəsai, Vəsaya, 1)

Əbu Hüreyrə (r. a.) nəql edir ki, bir gün bir adam peyğəmbərin hüzuruna gəlib savab baxımından daha böyük olan sədəqə barədə soruşdu.  Peyğəmbər əleyhissəlam bu suala belə cavab verdi:

“Bu, sənin sağlam, olduqca xəsis olduğun, kasıblıqdan qorxduğun və varlı olmağı arzuladığın bir halda verdiyin sədəqədir. Bu işi can boğaza gəlib çatdığı vaxta saxlama. Yəni, məndən sonra filan adama bu qədər, filankəsə də filan qədər verilsin demə. Diqqət yetir! Onsuz da o şey filankəsin olub”. (Buxari, Zəkat, 10; Müslim, Zəkat, 92 (1032) Yəni, sədəqəni ölüm ayağında olduğun vaxta saxlama, sən öldükdən sonra onsuz da sənin deyil. Elə isə vaxtında ver.

Sualınızda qeyd etdiyiniz hədisdəki qadın ölüm əlamətləri üzə çıxmamış, yəni, qəfildən öldüyü üçün bu qrupa daxil deyil. O qadın öz niyyət və qərarına görə savab qazanıb. Halbuki, bu vəziyyətdə olmayanların ardınca edilən yaxşılıqlar onlara çatmır.

Öləndən sonra xeyir və ehsanı davam edənlər ölməmişdən qabaq arxada nəsə qoyub gedənlərdir. Allah belə insanlarla əlaqədar olaraq belə buyurur:

“Ölüləri Biz dirildəcəyik. Gördükləri işləri də, qoyub getdiklərini də yazırıq”. (Yasin, 36/12)

Peyğəmbərimizin belə bir hədisi də var:

“İnsan öldüyü vaxt onun əməli kəsilir ancaq 3 şey istisnadır:

1) Ondan qalan sədəqeyi-cariyə, yəni, uzun müddət qalan bir xeyirli əməl əsəri;

2) Fayda əldə edilən elm;

3) Onun özünə xeyir-dua edən yaxşı övlad”. (Müslim, Vəsiyyət, 14 (1631).)

Əlavə olaraq baxın: Əbu Davud, Vəsaya, 14; Tirmizi, Əhkam, 36; Nəsai, Vəsaya, 8.

Ölən insanın arxasınca görülməli olan işlər haqqında buradan oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/3215.html

Materialdan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.075 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Axirətdə günahkar möminlərin vəziyyəti necə olacaq? 22.01.10 2.925 dəfə oxundu
2 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.094 dəfə oxundu
3 Cənnətin altından çayların axdığını nə cür başa düşmək lazımdır? 25.05.15 1.309 dəfə oxundu
4 Bizim bu dünyada qayəmiz Cənnəti qazanmaqdır yoxsa Allah rizasını? 07.08.09 1.962 dəfə oxundu
5 Ana bətnində ölən körpələr Cənnətə daxil olacaqlar? 27.10.11 2.456 dəfə oxundu
6 Meyyit namazında: “Haqqımı halal etmirəm” deməyin hökmü nədir? 28.05.15 1.327 dəfə oxundu
7 Qiyamət günü Allah Təala kimlərə kömək edəcəkdir? 19.02.16 1.032 dəfə oxundu
8 Qurana əsasən insan öldüyü vaxt güclü ağrı hiss edir? 27.02.12 5.323 dəfə oxundu
9 Cənnətin içində birdən artıq cənnət varmı? 29.08.16 655 dəfə oxundu
10 Cənnət və Cəhənnəm əbədidir? 16.04.10 2.589 dəfə oxundu
11 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.903 dəfə oxundu
12 Qiyamət saatını görənlərin son andakı imanı qəbul ediləcəkmi? 15.05.17 761 dəfə oxundu
13 Axirətdə kim dünyada 1 gün, ya da daha az qaldığını güman edəcək? 29.08.14 1.435 dəfə oxundu
14 Əzrailin adı Quran və hədislərdə var? 14.03.12 2.840 dəfə oxundu
15 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 245 dəfə oxundu
16 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.056 dəfə oxundu
17 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 15.238 dəfə oxundu
18 Allah, istədiyi adamın canını vaxtından qabaq alırmı? 28.01.19 323 dəfə oxundu
19 Axirət günü ilə Qiyamət günü eyni gündür, yoxsa ayrı? 27.04.10 3.734 dəfə oxundu
20 İhdad 18.05.12 1.301 dəfə oxundu
21 Ölüm ilə yenidən diriliş arasındakı müddət nə qədər olacaq? 04.01.19 286 dəfə oxundu
22 Ölüm qorxusu 16.12.10 4.373 dəfə oxundu
23 İslamda isqatu-s-səlat deyilən bir şey var? 25.06.12 1.577 dəfə oxundu
24 Deyirlər ki, dünya axirətin tarlasıdır. Bunu necə izah etmək olar? 04.08.09 1.792 dəfə oxundu
25 Ayə olmağına baxmayaraq mollalar nə üçün ölüyə təlqin edirlər? 27.06.12 1.848 dəfə oxundu
26 İnsan ürəyindən keçən şeylərə görə cavabdehdir? 11.02.11 2.405 dəfə oxundu
27 İnsan öldükdə ruhla bədənin əlaqəsi yerli-dibli kəsilir? 27.08.12 2.621 dəfə oxundu
28 Tövbə edə bilmədən ölən insanın halı necə olacaq? 21.02.11 2.500 dəfə oxundu
29 Hal-hazırda Cənnət və Cəhənnəm var? 01.03.13 2.640 dəfə oxundu
30 Bir kişi ölən arvadının meyyitini yuya bilər? 03.03.11 2.658 dəfə oxundu
31 Axirətdə kimin nə deyəcəyi bu dünyada müəyyən olunub? 29.06.13 1.971 dəfə oxundu
32 Biz Cənnətdə Allahı görə biləcəyik? 10.03.10 3.818 dəfə oxundu
33 Cənnətdə hamı Allahı görəcək? 04.03.11 2.522 dəfə oxundu
34 Hud 106-108-ci ayələrə əsasən Cənnət və Cəhənnəmin bir axırı var? 21.12.13 1.710 dəfə oxundu
35 Balaca vaxtı ölənlər Cənnətdə də o cür qalacaqlar? 18.05.14 1.792 dəfə oxundu
36 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.828 dəfə oxundu
37 İnsan öləndən sonra bəzi əməlləri yazılmağa davam edir? 25.01.14 2.054 dəfə oxundu
38 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 22.340 dəfə oxundu
39 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.198 dəfə oxundu
40 Ölüm əsnasında insanın cənnətlik və ya cəhənnəmlik olduğu bilinirmi? 13.11.15 1.410 dəfə oxundu
41 Üç aylarda vəfat edənlər həqiqətən də, haqq-hesaba çəkilmirlər? 07.01.10 3.047 dəfə oxundu
42 Ölünün dalınca verilən nəzirin savabı ölüyə çatır? 27.04.11 3.075 dəfə oxundu
43 Böyük günah törədən mütləq surətdə Cəhənnəmə vasil olacaq? 08.02.15 1.306 dəfə oxundu