Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 20 Nisan 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Siz Quranın Sad surəsinin 29-cu ayəsini belə tərcümə etmisiniz: “Bu, bərəkətli bir kitabdır. Onu sənə endirdik ki, ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər və daxilən pak olanlar onu ağıllarına yerləşdirsinlər”. Mən başqa Quran tərcümələrinə baxdım. Heç birində belə məna verilməyib. Siz əlavələr etmisiniz. Nəyə görə ayəni belə tərcümə etdiniz?

Cavab: Ayənin tərcüməsinə hər hansı bir şey əlavə olunmayıb. “Ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər”لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ cümləsi sözlərinin tərcüməsidir.

لِّيَدَّبَّرُوا sözü دُبْر kökündən törəyib və ليتدبروا mənası verir. Yəni, onlar tədəbbür etsinlər. دُبْر arxa deməkdir. Tədəbbür isə bir şeyin qabağını, arxasını və mənasının haraya gedəcəyini düşünməkdir.1

Kəşşafın təfsirində bu ayə ilə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Ayələri tədəbbür etmək onları düşünmək, birinci mənasının aparıb çıxartdığı düzgün əlaqələri və gözəl mənaları görmək deməkdir. Çünki oxunan ayənin ilk mənası ilə kifayətlənən insan çox vaxt ondan xeyir görmür. Bu insan təzəcə balalamış bol südü olan dəvəsi olduğu halda, onu sağmayan insana oxşayır. Ya da çoxlu bala verə bilən bir dişi dayı olan, amma ondan xeyir götürməyən kəs kimidir. Tabein alimlərindən Həsən Bəsrinin belə dediyi nəql edilib:

“Bu Quranı əlaqələrini bilməyən uşaqlar və qullar da oxuyurlar. Hərflərini əzbər bilirlər, ancaq onu əhatə edən şeyin fərqinə varmırlar. Belə bir şəxs durub deyir ki, vallah, mən heç bircə hərfini də ötürmədən Quranı oxudum”. Amma vallah, o, Quranın hamısını buraxıb. Çünki onun əxlaqında da, hərəkətində də Quranın təsirini görmək mümkün deyil. Vallah! Onu əhatə edən şeyi bilmədən əzbərləmək nə deməkdir?!? Vallah, onlar düzgün qərar verən insanlar olmadıqları kimi, hafiz də deyillər! Allah belə insanların sayını artırmasın! Allahım! Bizi tədəbbür edən alimlərdən et. Özünü bir şey hesab edən oxuculardan da qoru”.2

Biz də tədəbbür sözünün Azərbaycan dilindəki mənasını Quran tərcümə-məalında ifadə etmək məqsədi ilə “ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər” kimi tərcümə etdik.  Onun əvəzinə “əlaqədar olduğu ayələri düşünsünlər” demək də olardı. Bizim fikrimizcə, həmin ayənin mənası Azərbaycan dilində başqa cür verilə bilməz.

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. ودَبَّرَ الأَمْرَ وتَدَبَّره: نظر في عاقبته، ، والتَّدَبُّر: التفكر فيه. Lisan’ul-Arab. []
  2. Əbu-l-Qasım Carullah Mahmud ibn Ömər əz-Zəməxşəri, Əl-Kəşşaf, təhqiq edən Adil Əhməd Abdulmövcud, Əli Muhəmməd Muavvid, Məktəbətu-l-Ubeyqan, Riyad, 1998, 5-ci cild, s. 263. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.967 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 19.508 dəfə oxundu
2 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.354 dəfə oxundu
3 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.657 dəfə oxundu
4 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.700 dəfə oxundu
5 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.099 dəfə oxundu
6 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 5.811 dəfə oxundu
7 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.372 dəfə oxundu
8 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.587 dəfə oxundu
9 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 5.074 dəfə oxundu
10 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.473 dəfə oxundu
11 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.507 dəfə oxundu
12 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 221 dəfə oxundu
13 Adəm və İblis 05.07.09 2.473 dəfə oxundu
14 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.219 dəfə oxundu
15 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.417 dəfə oxundu
16 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.117 dəfə oxundu
17 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.461 dəfə oxundu
18 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.699 dəfə oxundu
19 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.058 dəfə oxundu
20 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.441 dəfə oxundu
21 Qureyş surəsi 28.07.12 2.527 dəfə oxundu
22 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.743 dəfə oxundu
23 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.321 dəfə oxundu
24 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 232 dəfə oxundu
25 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.092 dəfə oxundu
26 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.671 dəfə oxundu
27 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.655 dəfə oxundu
28 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.766 dəfə oxundu
29 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.537 dəfə oxundu
30 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.299 dəfə oxundu
31 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.183 dəfə oxundu
32 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.770 dəfə oxundu
33 Nas surəsi 29.07.12 4.938 dəfə oxundu
34 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 176 dəfə oxundu
35 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.627 dəfə oxundu
36 Təhrif nədir? 13.11.17 117 dəfə oxundu
37 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.243 dəfə oxundu
38 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.326 dəfə oxundu
39 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.314 dəfə oxundu
40 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.550 dəfə oxundu
41 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.200 dəfə oxundu
42 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.783 dəfə oxundu
43 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.888 dəfə oxundu
44 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.834 dəfə oxundu
45 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.862 dəfə oxundu
46 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.561 dəfə oxundu
47 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.152 dəfə oxundu
48 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 140 dəfə oxundu
49 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 14.811 dəfə oxundu
50 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.548 dəfə oxundu
51 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.961 dəfə oxundu
52 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.025 dəfə oxundu
53 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.840 dəfə oxundu
54 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.924 dəfə oxundu
55 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.649 dəfə oxundu
56 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.189 dəfə oxundu
57 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.108 dəfə oxundu
58 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.473 dəfə oxundu
59 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.089 dəfə oxundu
60 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 242 dəfə oxundu
61 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.658 dəfə oxundu
62 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.723 dəfə oxundu
63 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.938 dəfə oxundu
64 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.240 dəfə oxundu
65 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.820 dəfə oxundu
66 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.241 dəfə oxundu
67 Quranın ecazı 21.11.11 9.109 dəfə oxundu
68 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.591 dəfə oxundu
69 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 1.983 dəfə oxundu
70 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.429 dəfə oxundu
71 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 710 dəfə oxundu
72 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 203 dəfə oxundu
73 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.186 dəfə oxundu
74 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.185 dəfə oxundu
75 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.324 dəfə oxundu
76 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.130 dəfə oxundu
77 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.640 dəfə oxundu
78 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.733 dəfə oxundu
79 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.889 dəfə oxundu
80 Amənərrəsulu 03.03.12 2.101 dəfə oxundu
81 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.761 dəfə oxundu
82 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.359 dəfə oxundu
83 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.461 dəfə oxundu
84 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 155 dəfə oxundu
85 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.429 dəfə oxundu
86 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.039 dəfə oxundu
87 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.045 dəfə oxundu
88 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.701 dəfə oxundu
89 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.148 dəfə oxundu
90 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.235 dəfə oxundu
91 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.689 dəfə oxundu
92 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.640 dəfə oxundu
93 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.327 dəfə oxundu
94 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.374 dəfə oxundu
95 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.307 dəfə oxundu
96 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 81 dəfə oxundu
97 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.939 dəfə oxundu
98 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.167 dəfə oxundu
99 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.578 dəfə oxundu
100 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.576 dəfə oxundu