Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 20 Nisan 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Siz Quranın Sad surəsinin 29-cu ayəsini belə tərcümə etmisiniz: “Bu, bərəkətli bir kitabdır. Onu sənə endirdik ki, ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər və daxilən pak olanlar onu ağıllarına yerləşdirsinlər”. Mən başqa Quran tərcümələrinə baxdım. Heç birində belə məna verilməyib. Siz əlavələr etmisiniz. Nəyə görə ayəni belə tərcümə etdiniz?

Cavab: Ayənin tərcüməsinə hər hansı bir şey əlavə olunmayıb. “Ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər”لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ cümləsi sözlərinin tərcüməsidir.

لِّيَدَّبَّرُوا sözü دُبْر kökündən törəyib və ليتدبروا mənası verir. Yəni, onlar tədəbbür etsinlər. دُبْر arxa deməkdir. Tədəbbür isə bir şeyin qabağını, arxasını və mənasının haraya gedəcəyini düşünməkdir.1

Kəşşafın təfsirində bu ayə ilə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Ayələri tədəbbür etmək onları düşünmək, birinci mənasının aparıb çıxartdığı düzgün əlaqələri və gözəl mənaları görmək deməkdir. Çünki oxunan ayənin ilk mənası ilə kifayətlənən insan çox vaxt ondan xeyir görmür. Bu insan təzəcə balalamış bol südü olan dəvəsi olduğu halda, onu sağmayan insana oxşayır. Ya da çoxlu bala verə bilən bir dişi dayı olan, amma ondan xeyir götürməyən kəs kimidir. Tabein alimlərindən Həsən Bəsrinin belə dediyi nəql edilib:

“Bu Quranı əlaqələrini bilməyən uşaqlar və qullar da oxuyurlar. Hərflərini əzbər bilirlər, ancaq onu əhatə edən şeyin fərqinə varmırlar. Belə bir şəxs durub deyir ki, vallah, mən heç bircə hərfini də ötürmədən Quranı oxudum”. Amma vallah, o, Quranın hamısını buraxıb. Çünki onun əxlaqında da, hərəkətində də Quranın təsirini görmək mümkün deyil. Vallah! Onu əhatə edən şeyi bilmədən əzbərləmək nə deməkdir?!? Vallah, onlar düzgün qərar verən insanlar olmadıqları kimi, hafiz də deyillər! Allah belə insanların sayını artırmasın! Allahım! Bizi tədəbbür edən alimlərdən et. Özünü bir şey hesab edən oxuculardan da qoru”.2

Biz də tədəbbür sözünün Azərbaycan dilindəki mənasını Quran tərcümə-məalında ifadə etmək məqsədi ilə “ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər” kimi tərcümə etdik.  Onun əvəzinə “əlaqədar olduğu ayələri düşünsünlər” demək də olardı. Bizim fikrimizcə, həmin ayənin mənası Azərbaycan dilində başqa cür verilə bilməz.

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. ودَبَّرَ الأَمْرَ وتَدَبَّره: نظر في عاقبته، ، والتَّدَبُّر: التفكر فيه. Lisan’ul-Arab. []
  2. Əbu-l-Qasım Carullah Mahmud ibn Ömər əz-Zəməxşəri, Əl-Kəşşaf, təhqiq edən Adil Əhməd Abdulmövcud, Əli Muhəmməd Muavvid, Məktəbətu-l-Ubeyqan, Riyad, 1998, 5-ci cild, s. 263. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.008 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranın zikr olması 05.07.09 3.244 dəfə oxundu
2 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.460 dəfə oxundu
3 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.543 dəfə oxundu
4 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.089 dəfə oxundu
5 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.195 dəfə oxundu
6 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.247 dəfə oxundu
7 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.851 dəfə oxundu
8 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.539 dəfə oxundu
9 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.797 dəfə oxundu
10 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 5.051 dəfə oxundu
11 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 369 dəfə oxundu
12 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.520 dəfə oxundu
13 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.209 dəfə oxundu
14 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.441 dəfə oxundu
15 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.303 dəfə oxundu
16 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.918 dəfə oxundu
17 Peyğəmbər bizim bütün əməllərimizi görür? 05.07.11 2.371 dəfə oxundu
18 Peyğəmbərin Quranı şərh etmək kimi bir missiyası olub, yoxsa yox? 06.01.12 1.815 dəfə oxundu
19 Yataq otağına Quran qoymaq olar? 23.05.12 5.204 dəfə oxundu
20 Ali-İmran surəsinin 81-ci ayəsi 12.02.13 1.914 dəfə oxundu
21 Cəlcəlutiyyə deyilən bir vəhy nazil edilibmi? 24.12.13 1.356 dəfə oxundu
22 Quranda “Əhbar” kəliməsiylə qəsd edilənlər kimlərdir? 27.02.17 275 dəfə oxundu
23 Mələyin peyğəmbərə yuxuda gətirdiyi vəhyin Quran olmadığını demək olar? 05.07.09 3.291 dəfə oxundu
24 Şəfaət 08.04.10 3.211 dəfə oxundu
25 Nəsx və izahı 26.05.10 3.978 dəfə oxundu
26 Qurani-Kərimin xüsusiyyəti 15.03.11 9.814 dəfə oxundu
27 Quranda ümmət sözü neçə mənada işlənir? 26.04.11 2.268 dəfə oxundu
28 Qurandakı “ulu-l-əlbab” nə məna verir? 07.07.11 1.668 dəfə oxundu
29 Quran insanlara verilmiş təmiz sudur, havadır 28.02.11 2.445 dəfə oxundu
30 Quranın tarixi bir yanaşma ilə oxunmalı olduğunu demək düzgündür? 08.06.12 1.593 dəfə oxundu
31 Bəzi xəstəliklərə qarşı Quran oxunması nə dərəcədə düzgündür? 03.11.14 1.691 dəfə oxundu
32 Allah üçün qeybdən söhbət gedə bilərmi? 01.01.14 1.569 dəfə oxundu
33 Quranda “Ruhban” kəliməsi ilə qəsd edilənlər kimlərdir? 01.03.17 279 dəfə oxundu
34 Hamı Quranı oxuyub başa düşə bilər? 05.07.09 2.405 dəfə oxundu
35 Həzrəti İsa həzrəti İshaqın nəslindəndir? 05.07.09 3.283 dəfə oxundu
36 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.997 dəfə oxundu
37 Quranda surələrin əvvəlində nəyə əsasən “əuzu-bəsmələ” yoxdur? 04.12.14 1.567 dəfə oxundu
38 Qurandakı “şaə” və “əradə” felləri “istəmək” mənasını bildirir? 18.03.11 1.759 dəfə oxundu
39 Quranın başa düşülməsində ictihadın əhəmiyyəti 13.05.11 1.759 dəfə oxundu
40 İnsanın başına bir iş gələndə şeytanın dostu olur? 07.07.11 1.809 dəfə oxundu
41 Quranda Cahiliyyədən qalma şerlər var? 20.01.12 1.751 dəfə oxundu
42 Ənam surəsinin 38-ci ayəsindəki dabbə sözünün mənası nədir? 19.06.12 2.183 dəfə oxundu
43 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.767 dəfə oxundu
44 Quran 29/45-dəki “ən böyük zikr”lə nə nəzərdə tutulur? 15.01.14 1.989 dəfə oxundu
45 Bir daha peyğəmbər gəlməyəcəyinə görə Bəqərə 286-cı ayədəki “ISR” nədir? 22.03.17 700 dəfə oxundu
46 Tağutilik məfhumu nəyi bildirir? 05.07.09 2.176 dəfə oxundu
47 Nuh peyğəmbər əslində nə qədər yaşayıb? 05.07.09 5.779 dəfə oxundu
48 Bəqərə surəsi 19.04.10 5.331 dəfə oxundu
49 Quran əleyhinə danışanlarla münasibətimiz necə olmalıdır? 08.02.16 958 dəfə oxundu
50 Qurandakı dua ayələri Allahın sözü deyil? 19.03.11 2.659 dəfə oxundu
51 Peyğəmbər axırıncı ayə nazil olana qədər Quranla hökm vermədi? 13.05.11 1.775 dəfə oxundu
52 Naziat surəsinin 29-cu ayəsindəki gün nə deməkdir? 08.07.11 1.664 dəfə oxundu
53 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.772 dəfə oxundu
54 Allah Özü barədə nə üçün: “Biz” deyir? 03.07.12 2.936 dəfə oxundu
55 Ali-İmran surəsi 45-ci ayəni qəza-qədər baxımından necə başa düşmək lazımdır? 09.03.13 2.131 dəfə oxundu
56 Bu zəmanədə Qurana nə cür xidmət etmək olar? 06.02.14 1.872 dəfə oxundu
57 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 492 dəfə oxundu
58 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.052 dəfə oxundu
59 Hansı surəni oxumaq daha fəzilətlidir? 19.09.15 1.612 dəfə oxundu
60 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.552 dəfə oxundu
61 Nisa surəsinin 159-cu ayəsinin izahı 27.11.10 2.782 dəfə oxundu
62 Ölünün dalınca Quran oxumağın nə mənası var? 20.03.11 3.817 dəfə oxundu
63 Quran dərsini niyə ayələrin nazil olduğu ardıcıllığa əsasən keçmirsiniz? 17.05.11 1.998 dəfə oxundu
64 Təbbət surəsi 11.07.11 3.888 dəfə oxundu
65 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.056 dəfə oxundu
66 Peyğəmbərin bağışlanma üçün duası hansı məqsədi daşıyır? 08.07.12 3.938 dəfə oxundu
67 Quranın mubin olmağı nə məna daşıyır? 08.04.13 1.396 dəfə oxundu
68 Quran oxuduqda ağlamaq lazımdır? 10.02.14 1.913 dəfə oxundu
69 Quranın varlığından xəbəri olan qeyri-müsəlmanlara təbliğ çatmış sayılırmı? 26.05.17 458 dəfə oxundu
70 Ölüyə Quran tapşırmaq 11.03.11 22.175 dəfə oxundu
71 Tövbə surəsinin 49-cu ayəsində hansı hadisədən danışılır? 24.10.14 1.396 dəfə oxundu
72 Fitrət nə deməkdir? Quranın fitrətlə nə kimi bir əlaqəsi var? 14.04.10 2.988 dəfə oxundu
73 Allah bəzi yəhudiləri bu dünyada öldürüb təzədən diriltmişdir? 30.05.13 1.732 dəfə oxundu
74 Quranda şikəst doğulmaqla əlaqədar ayələr var? 21.03.11 3.210 dəfə oxundu
75 Allah Quranda Özü haqqında bəzi hallarda nə üçün: “Biz”, – deyir? 17.05.11 6.065 dəfə oxundu
76 Qurandakı xüsusi sözlər üçün hansı mənbələrə baxmaq lazımdır? 17.07.11 2.400 dəfə oxundu
77 Bəşər və insan sözlərinin məna fərqi var? 29.05.14 1.873 dəfə oxundu
78 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 6.197 dəfə oxundu
79 Hamının Quranı müxtəlif tərcümə etməyinin səbəbi Ərəb dilidir? 09.04.13 1.476 dəfə oxundu
80 Quranı əbcəd, yaxud da cifrlə təfsir etmək düzdür? 12.02.14 1.545 dəfə oxundu
81 Rəsulullaha Quran xaricində vəhy gəlibmi? 21.07.17 272 dəfə oxundu
82 Adəm və İblis 05.07.09 2.535 dəfə oxundu
83 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.305 dəfə oxundu
84 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.447 dəfə oxundu
85 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.155 dəfə oxundu
86 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.966 dəfə oxundu
87 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.703 dəfə oxundu
88 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.119 dəfə oxundu
89 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.603 dəfə oxundu
90 Qureyş surəsi 28.07.12 2.738 dəfə oxundu
91 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.798 dəfə oxundu
92 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.373 dəfə oxundu
93 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 249 dəfə oxundu
94 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.124 dəfə oxundu
95 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.695 dəfə oxundu
96 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.764 dəfə oxundu
97 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.799 dəfə oxundu
98 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 5.548 dəfə oxundu
99 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.676 dəfə oxundu
100 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.227 dəfə oxundu