Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 20 Nisan 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Siz Quranın Sad surəsinin 29-cu ayəsini belə tərcümə etmisiniz: “Bu, bərəkətli bir kitabdır. Onu sənə endirdik ki, ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər və daxilən pak olanlar onu ağıllarına yerləşdirsinlər”. Mən başqa Quran tərcümələrinə baxdım. Heç birində belə məna verilməyib. Siz əlavələr etmisiniz. Nəyə görə ayəni belə tərcümə etdiniz?

Cavab: Ayənin tərcüməsinə hər hansı bir şey əlavə olunmayıb. “Ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər”لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ cümləsi sözlərinin tərcüməsidir.

لِّيَدَّبَّرُوا sözü دُبْر kökündən törəyib və ليتدبروا mənası verir. Yəni, onlar tədəbbür etsinlər. دُبْر arxa deməkdir. Tədəbbür isə bir şeyin qabağını, arxasını və mənasının haraya gedəcəyini düşünməkdir.1

Kəşşafın təfsirində bu ayə ilə əlaqədar olaraq belə deyilir:

“Ayələri tədəbbür etmək onları düşünmək, birinci mənasının aparıb çıxartdığı düzgün əlaqələri və gözəl mənaları görmək deməkdir. Çünki oxunan ayənin ilk mənası ilə kifayətlənən insan çox vaxt ondan xeyir görmür. Bu insan təzəcə balalamış bol südü olan dəvəsi olduğu halda, onu sağmayan insana oxşayır. Ya da çoxlu bala verə bilən bir dişi dayı olan, amma ondan xeyir götürməyən kəs kimidir. Tabein alimlərindən Həsən Bəsrinin belə dediyi nəql edilib:

“Bu Quranı əlaqələrini bilməyən uşaqlar və qullar da oxuyurlar. Hərflərini əzbər bilirlər, ancaq onu əhatə edən şeyin fərqinə varmırlar. Belə bir şəxs durub deyir ki, vallah, mən heç bircə hərfini də ötürmədən Quranı oxudum”. Amma vallah, o, Quranın hamısını buraxıb. Çünki onun əxlaqında da, hərəkətində də Quranın təsirini görmək mümkün deyil. Vallah! Onu əhatə edən şeyi bilmədən əzbərləmək nə deməkdir?!? Vallah, onlar düzgün qərar verən insanlar olmadıqları kimi, hafiz də deyillər! Allah belə insanların sayını artırmasın! Allahım! Bizi tədəbbür edən alimlərdən et. Özünü bir şey hesab edən oxuculardan da qoru”.2

Biz də tədəbbür sözünün Azərbaycan dilindəki mənasını Quran tərcümə-məalında ifadə etmək məqsədi ilə “ayələrindəki əlaqələr şəbəkəsini görsünlər” kimi tərcümə etdik.  Onun əvəzinə “əlaqədar olduğu ayələri düşünsünlər” demək də olardı. Bizim fikrimizcə, həmin ayənin mənası Azərbaycan dilində başqa cür verilə bilməz.

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. ودَبَّرَ الأَمْرَ وتَدَبَّره: نظر في عاقبته، ، والتَّدَبُّر: التفكر فيه. Lisan’ul-Arab. []
  2. Əbu-l-Qasım Carullah Mahmud ibn Ömər əz-Zəməxşəri, Əl-Kəşşaf, təhqiq edən Adil Əhməd Abdulmövcud, Əli Muhəmməd Muavvid, Məktəbətu-l-Ubeyqan, Riyad, 1998, 5-ci cild, s. 263. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.978 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Adəm və İblis 05.07.09 2.488 dəfə oxundu
2 Yunus peyğəmbər tövbə etməsəydi, nə baş verəcəkdi? 26.02.10 3.241 dəfə oxundu
3 Təhrif nə deməkdir? 16.04.10 2.424 dəfə oxundu
4 Əshabi-hicr hansı peyğəmbərin qövmüdür? 26.01.11 2.128 dəfə oxundu
5 Quran 23 ildə nazil olub, yoxsa 1 ayda? 22.03.11 5.587 dəfə oxundu
6 Tin surəsindəki “əsfali-safilin” ifadəsi ilə dünya nəzərdə tutulur? 20.05.11 1.699 dəfə oxundu
7 Qurandakı “aşna” sözü ilə nə nəzərdə tutulur? 17.07.11 2.074 dəfə oxundu
8 İsra 71-ci ayədə imam sözü ilə kim nəzərdə tutulur? 30.01.12 2.497 dəfə oxundu
9 Qureyş surəsi 28.07.12 2.593 dəfə oxundu
10 Məryəm surəsinin 87-ci ayəsinə əsasən şəfaət sözü verilənlər kimlərdir? 10.04.13 1.758 dəfə oxundu
11 Quranda cəmi 6666 ayə yoxdurmu? 15.01.15 1.338 dəfə oxundu
12 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı başa düşməzmi? 25.09.17 233 dəfə oxundu
13 Mülayim İslam, yoxsa radikal? 05.07.09 2.101 dəfə oxundu
14 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.674 dəfə oxundu
15 Fatihə surəsinin Rus dilinə tərcüməsi necə olmalıdır? 22.04.10 3.695 dəfə oxundu
16 Ələq surəsindəki: “Oxu!” – buyuruğu ilə nə nəzərdə tutulur? 26.01.11 1.772 dəfə oxundu
17 Vaqiə surəsini oxuyan varlı olur? 27.03.11 4.813 dəfə oxundu
18 Bəqərə surəsinin axırıncı 2 ayəsi vasitəsiz vəhy edilib? 05.11.14 2.410 dəfə oxundu
19 Zuxruf surəsinin 61-ci ayəsində İsa nəzərdə tutulur? 03.08.11 2.202 dəfə oxundu
20 Namaz və dualarda Qurandakı “de!” sözünü işlətməsək, olar? 14.02.12 1.774 dəfə oxundu
21 Nas surəsi 29.07.12 5.022 dəfə oxundu
22 Nə cür sübuta yetirmək olar ki, Quran Allahın kitabıdir? 16.04.13 186 dəfə oxundu
23 Qadın Quran oxuduqda başını mütləq bağlamalıdır? 23.01.15 1.638 dəfə oxundu
24 Təhrif nədir? 13.11.17 120 dəfə oxundu
25 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.270 dəfə oxundu
26 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.330 dəfə oxundu
27 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.327 dəfə oxundu
28 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.598 dəfə oxundu
29 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.224 dəfə oxundu
30 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.792 dəfə oxundu
31 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.894 dəfə oxundu
32 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.840 dəfə oxundu
33 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.868 dəfə oxundu
34 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.567 dəfə oxundu
35 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.159 dəfə oxundu
36 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 145 dəfə oxundu
37 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 15.254 dəfə oxundu
38 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.559 dəfə oxundu
39 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 2.993 dəfə oxundu
40 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.089 dəfə oxundu
41 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.842 dəfə oxundu
42 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.937 dəfə oxundu
43 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.654 dəfə oxundu
44 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.204 dəfə oxundu
45 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.144 dəfə oxundu
46 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.482 dəfə oxundu
47 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.095 dəfə oxundu
48 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 254 dəfə oxundu
49 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.682 dəfə oxundu
50 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 2.797 dəfə oxundu
51 Quranı başa düşmək 26.04.10 2.979 dəfə oxundu
52 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.257 dəfə oxundu
53 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 4.930 dəfə oxundu
54 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.277 dəfə oxundu
55 Quranın ecazı 21.11.11 9.112 dəfə oxundu
56 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.594 dəfə oxundu
57 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.003 dəfə oxundu
58 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.431 dəfə oxundu
59 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 722 dəfə oxundu
60 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 209 dəfə oxundu
61 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.222 dəfə oxundu
62 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.196 dəfə oxundu
63 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.392 dəfə oxundu
64 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.167 dəfə oxundu
65 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.665 dəfə oxundu
66 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.751 dəfə oxundu
67 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.897 dəfə oxundu
68 Amənərrəsulu 03.03.12 2.140 dəfə oxundu
69 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.765 dəfə oxundu
70 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.359 dəfə oxundu
71 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.532 dəfə oxundu
72 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 175 dəfə oxundu
73 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.560 dəfə oxundu
74 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.061 dəfə oxundu
75 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.065 dəfə oxundu
76 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.703 dəfə oxundu
77 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.219 dəfə oxundu
78 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.248 dəfə oxundu
79 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.697 dəfə oxundu
80 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.644 dəfə oxundu
81 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.350 dəfə oxundu
82 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.381 dəfə oxundu
83 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.412 dəfə oxundu
84 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 87 dəfə oxundu
85 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 2.993 dəfə oxundu
86 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.178 dəfə oxundu
87 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.592 dəfə oxundu
88 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.577 dəfə oxundu
89 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.095 dəfə oxundu
90 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.854 dəfə oxundu
91 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.234 dəfə oxundu
92 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.204 dəfə oxundu
93 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.882 dəfə oxundu
94 Zaman nədir? 11.11.13 2.096 dəfə oxundu
95 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 521 dəfə oxundu
96 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 96 dəfə oxundu
97 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.019 dəfə oxundu
98 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 5.826 dəfə oxundu
99 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.758 dəfə oxundu
100 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.290 dəfə oxundu