Bizə kiminsə eyibləri deyildikdə nə cür rəftar etməliyik?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Müxtəlif məsələlər Tarix: 10 Nisan 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Tutalım ki, bir nəfər bizə başqa bir insanın eyib və çatışmazlıqları barədə danışır. Bu halda biz müsəlman kimi nə etməliyik? Deyilənlərə inanıb araşdırmalıyıq, yoxsa yox?

Cavab: Əgər haqqında danışılan çatışmazlıq başqalarına ziyan vuracaqsa və onu düzəltməyə ehtiyac varsa, aşağıdakı Quran ayəsinə əsasən hərəkət etmək lazımdır:

“Ey iman gətirənlər! Əgər bir fasiq sizə bir xəbər gətirsə, dərhal onun doğruluğunu yoxlayın, yoxsa bilmədən bir qövmə pislik edər, sonra da etdiyinizə peşman olarsınız!”. (Hucurat, 49/6)

Əgər çatışmazlıq ancaq aid olduğu şəxsi maraqlandırırsa, yəni, başqalarına ziyan vermirsə, bu halda aşağıdakı ayəyə və hədislərə əsasən hərəkət etmək lazımdır:

“Ey iman gətirənlər! Zənn-gümandan çox çəkinin. Çünki zənnin bir qismi günahdır. Bir-birinizi güdməyin, bir-birinizin qeybətini qırmayın. Sizdən biriniz ölmüş qardaşının ətini yemək istəyərmi? Siz ki, bundan iyrənirsiniz! Elə isə Allahın əzabından qorxun ki, bu murdar işdən özünüzü qoruyasınız! Həqiqətən, Allah tövbələri qəbul edəndir, ikramı çoxdur”. (Hucurat, 49/12)

Əbu Hüreyrə rəvayətinə əsasən Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) belə demişdir:

“Zəndən çəkinin. Çünki zənn (nahaq yerə ittiham) sözlərin ən yalan olanıdır. Başqalarının danışığına qulaq asmayın, eyiblərini araşdırmayın, bir-birinizə qarşı öyünüb lovğalanmayın, bir-birinizə həsəd aparmayın, kin saxlamayın, üz döndərməyin. Ey Allahın bəndələri! Allahın sizə əmr etdiyi kimi qardaş olun”.1

Abdulla ibn Məsud (r. a.) deyir ki, bir gün bir adamı onun yanına gətirdilər. Dedilər ki, bunun saqqalından içki axır. Mən onlara belə dedim:

“Bizə eyib və nöqsanları araşdırmaq qadağan olunub. Bir qüsur və ya eyib öz-özünə üzə çıxsa,o vaxt  biz lazım olan işi görərik”.2

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Buxari, Nikah,45, Fəraiz, 2, Ədəb, 57-58; Müslim, Birr, 28 (2563); Əbu Davud, Ədəb, 37, 48; Muvatta, Hüsnu-l-xüluq, 15; Əhməd ibn Hənbəl, 2/287, 342, 465, 470, 482, 492, 517, 539. []
  2. Əbu Davud, Ədəb, 37. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.838 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bizə kiminsə eyibləri deyildikdə nə cür rəftar etməliyik? 10.04.11 1.838 dəfə oxundu
2 Övlad itirmək və ağlamaq 24.12.10 8.730 dəfə oxundu
3 Şəriət 01.03.12 2.385 dəfə oxundu
4 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.775 dəfə oxundu
5 Bir müəllimin ən mühüm xüsusiyyəti nə olmalıdır? 07.05.18 253 dəfə oxundu
6 Səid Nursinin kitablarının dövlət tərəfindən nəşr edilməsi doğrudurmu? 03.04.14 1.312 dəfə oxundu
7 Şeytanın aldada bilmədiyi Adəmi Həvva aldatdı? 29.05.13 1.676 dəfə oxundu
8 Həzrət və həzrətləri nə deməkdir? 10.03.12 1.887 dəfə oxundu
9 Millət vəkillərinin “məclis”i ilə “şura”arasındakı fərq nədir? 07.09.15 732 dəfə oxundu
10 Dəlilər və psixoloji xəstələr axirətdə diriləcəklərmi? 09.07.18 246 dəfə oxundu
11 Bir kişi bir qadına özəl dərs keçə bilər? 25.05.14 2.085 dəfə oxundu
12 Siz hansı məzhəbə qulluq edirsiniz? 09.02.11 2.682 dəfə oxundu
13 İrəm 10.04.12 1.897 dəfə oxundu
14 Müsəlmanlar nə üçün qeyri-müsəlmanlardan daha pis vəziyyətdədir? 27.07.15 1.002 dəfə oxundu
15 Nəsx nə deməkdir, Quranda nəsx varmı? 10.06.19 120 dəfə oxundu
16 Əlimdəki haram pulu ehtiyacı olan bir nəfərə verə bilərəm? 03.04.10 2.823 dəfə oxundu
17 Qonşudan icazə almamış internetə qoşulmaq olar? 21.02.11 1.920 dəfə oxundu
18 Şeyxeyn 10.04.12 2.041 dəfə oxundu
19 Zehni idarəetmə ilə cinayətə yönləndirilən insanın məsuliyyəti nədir? 28.09.16 486 dəfə oxundu
20 Daşınmaz əmlakımızı bankomatiklərə kirayə verə bilərikmi? 14.11.15 627 dəfə oxundu
21 Camaatı dindən soyutmamaq üçün bəzi şeyləri deməsəniz, olmaz? 24.02.11 1.670 dəfə oxundu
22 Dolya verən də alan kimi günaha batır? 21.05.12 1.604 dəfə oxundu
23 Şiələr möminlərin analarına necə dil uzada bilirlər? 07.10.16 1.106 dəfə oxundu
24 Müvəffəq olmağın yolu nədən keçir? Dində bu barədə nə deyilir? 17.04.10 2.554 dəfə oxundu
25 18 min aləm söhbəti düzdür? 17.03.11 4.418 dəfə oxundu
26 Həzrət sözü nə məna daşıyır? 25.12.12 3.300 dəfə oxundu
27 İslam aləmi niyə bu gündədi? 02.01.17 882 dəfə oxundu
28 Təvəkkül etmək 26.04.10 3.187 dəfə oxundu
29 Şumer kitabələri və dinlərə münasibət məsələsi 10.05.11 2.234 dəfə oxundu
30 Başqasının başına gələn müsibətə sevinmək günahdır? 05.03.13 1.317 dəfə oxundu
31 Qızıl hesabı açdırmaq caizdirmi? 03.02.17 283 dəfə oxundu
32 Dənizdən tapılan şeyləri mənimsəmək halaldır? 02.05.10 1.612 dəfə oxundu
33 Qütblərdə apardığınız müşahidələri başqaları özlərinə götürürlər? 19.05.11 1.612 dəfə oxundu
34 Qadınlar maşın sürə bilərlər? 23.04.13 2.022 dəfə oxundu
35 Müsabiqələrdə rəqibini öldürənə cəza verilirmi? 15.02.17 332 dəfə oxundu
36 Sabi nə deməkdir? Quranda sabilik barədə məlumat var? 21.05.10 2.417 dəfə oxundu
37 İnsan ürəyindən keçirdiyi hər şeyə görə cavabdehdir? 14.09.11 1.846 dəfə oxundu
38 Biz dilənçilərə mütləq pul verməliyik? 24.04.13 1.546 dəfə oxundu
39 Sevgililər günü və buna bənzər günləri qeyd etmək olarmı? 17.03.17 549 dəfə oxundu
40 İnsan ağlına gələn və ürəyindən keçən pis şeylərə görə cavabdeh olacaq? 03.03.10 3.262 dəfə oxundu
41 Dində çatla məşğul olmağa necə baxılır? 25.05.10 1.931 dəfə oxundu
42 Quran yüklənən mobil telefonu cibdə daşımaq günahdır? 24.01.12 2.775 dəfə oxundu
43 Hikmət və təqvanın arasında nə cür bir münasibət var? 05.05.13 1.085 dəfə oxundu
44 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 553 dəfə oxundu
45 İnsanlar sadəcə olaraq öz gücləri çatan şeyləri yerinə yetirməlidirlər? 04.08.09 1.539 dəfə oxundu
46 Kişilərin saqqal saxlamaması günahdır? 22.02.16 1.202 dəfə oxundu
47 Allah yazısı olan medalyonla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.034 dəfə oxundu
48 Hubbi lillah və buğzu lillah nə deməkdir? 23.05.13 1.211 dəfə oxundu
49 Ələ keçirilən qatillərin və teroristlərin döyülməsi doğrudur? 24.04.17 271 dəfə oxundu
50 Mən boynuma üstündə xaç işarəsi olan medalyon taxa bilərəm? 04.08.09 2.857 dəfə oxundu
51 Şeytan həmişə oyaq və fəal olur? 04.06.10 2.410 dəfə oxundu
52 Səhabələrin haqqında “radıyəllahu anh” deməyin hökmü 26.01.12 1.538 dəfə oxundu
53 Nasiruddin əl-Albani mötəbər bir hədis alimidir? 27.05.13 1.413 dəfə oxundu
54 Hiləyi-Şəriyyənin hökmü nədir? 28.06.17 252 dəfə oxundu
55 Uşaqları böyüklərin yanında öpüb oynatmaq böyüklərə qarşı hörmətsizlikdir? 07.08.09 2.058 dəfə oxundu
56 Vicdan nə deməkdir? 26.06.10 47.867 dəfə oxundu
57 İslama əsasən surroqat analıq 03.02.12 1.866 dəfə oxundu
58 “Allah heç kəsə gücünün çatmadığı yükü yükləməz” nə deməkdir? 28.05.13 1.470 dəfə oxundu
59 Zina Yusif əleyhissəlama xoş görülmüşdü? 04.09.17 492 dəfə oxundu
60 Xristian dünyasının dünya iqtisadiyyatına hansısa bir xidməti olub? 18.12.09 3.054 dəfə oxundu
61 Tez-tez and içmək nə dərəcədə doğrudur? 07.12.15 1.184 dəfə oxundu
62 Dini məsələlərdə bir alimə tabe olmaq səhvdir? 09.02.12 2.153 dəfə oxundu
63 İmtahanda Qurana zidd olan bəndi seçmək olar? 19.08.13 1.403 dəfə oxundu
64 Qul haqqı bağışlanırmı? 18.09.17 564 dəfə oxundu
65 İnsan nə isə yarada bilər? 28.12.09 2.366 dəfə oxundu
66 Qan qardaşlığı və hökmü 01.12.10 3.090 dəfə oxundu
67 Dinimizi təhqir edən vebsaytlara hücum etməyimiz düzdür? 15.02.12 1.355 dəfə oxundu
68 Uğurlu-düşərli geyim elementləri və əşyalar ola bilər? 20.08.13 2.138 dəfə oxundu
69 Məcaz nədir? Quranda məcaz varmı? 03.11.17 273 dəfə oxundu
70 Donuz tükündən düzəldilən fırçaları işlətmək olar? 26.01.10 1.769 dəfə oxundu
71 Müsəlmanın müsəlmanla zarafatı 01.12.10 1.956 dəfə oxundu
72 Cudi dağı 22.02.12 1.574 dəfə oxundu
73 Gizli şahidlik barədə nə fikirləşirsiniz? 15.09.14 1.420 dəfə oxundu
74 Quranda birinci qat səma ilə qəsd edilən yer haradır? 02.03.18 168 dəfə oxundu