Axır zəmanədə az ibadət edən xilas olacaq?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Hədis Tarix: 05 Nisan 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Eşitmişəm ki, belə bir hədis var: “Bir vaxt gələcək ki, o dövrün müsəlmanları indi bizim etdiyimiz ibadətlərin onda birini yerinə yetirsə, axirətdə əzabdan xilas olacaqlar”. Doğrudan da, belə bir hədis var? Əgər varsa, bu, insanları tənbəlliyə aparmır?

Cavab: Haqqında danışdığınız hədis rəvayəti budur:

Əbu Hüreyrənin (r. a.) rəvayətinə əsasən Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) belə demişdir:

“Siz elə bir zəmanədə yaşayırsınız ki, sizə əmr olunanın onda birini tərk edən həlak olar. Sonra isə elə bir vaxt gələcək ki, o dövrdə əmr edilənin onda birini yerinə yetirən xilas olacaq”. (Tirmizi, Fitən, 79.)

Tirmizi bu hədislə əlaqədar olaraq aşağıdakıları qeyd edir:

“Bu hədis qəribdir. Bunu təkcə Nueym ibn Həmmadın Süfyan ibn Üyeynədən rəvayəti kimi bilirik”.

Yeri gəlmişkən, qərib hədis sənədinin bir və ya bir neçə təbəqəsində ravilərinin sayı birədək azalan hədisdir.

Yuxarıdakı hədisin rəvayət silsiləsindəki Nueym ibn Həmmad demək olar ki, bütün hədis tənqidçiləri tərəfindən zəif və münkər hədis rəvayət etməklə məlum olan və rəvayətlərində çox səhvə yol verib onları bir-birilə qarışıq salan bir nəfər kimi tanıdılır. Hətta bəziləri deyirlər ki, onun rəvayətləri dəlil kimi qəbul oluna bilməz, o, sünnəni qorumaq məqsədilə hədis də uydurub.1

Məlum olduğu kimi, hədis sənəd cəhətdən zəif hədisdir. Əlavə olaraq heç kim zəmanənin xarab olduğunu irəli sürüb günah və tənbəlliyinin üstünü örtə bilməz. Allah Təala deyir:

“Axıb gedən zamana and içirəm ki,

İnsan həmişə ziyandadır!

Amma iman gətirən, yaxşı işlər görən, səbri məsləhət görən və haqqı tövsiyə edənlərdən başqa”. (Əsr surəsi)

Saytımızın materiallarından istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ətraflı məlumat üçün baxın: Ali Çelik, Türkiyə Diyanət İslam ensiklopediyası (Türk dilində), “Nuaym b. Hammad” bəndi, 33-cü cild, s. 219. Nueym ibn Həmmad barədə daha ətraflı məlumat üçün baxın: Əz-Zəhəbi, Siyəru Əlami-n-Nübəla, 4-cü nəşr, 10-cu cild, s. 595-612, sıra nömrəsi 209. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.488 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Dünya möminlərə zindan, kafirlərə də cənnətdir? 17.05.11 1.714 dəfə oxundu
2 İnsanın ev, paltar, çörək və sudan başqa bir şeyə haqqı var? 22.01.11 1.683 dəfə oxundu
3 Ölüyə Quran tapşırmaqla əlaqədar hədislər səhihdir? 01.07.11 2.092 dəfə oxundu
4 Allah xoşlamadığı idarəçilərə yaltaq köməkçilər verir? 06.06.12 1.705 dəfə oxundu
5 Bir hədisin səhih sayılma meyarı nədir? 13.04.17 436 dəfə oxundu
6 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.284 dəfə oxundu
7 “Ev tikmək üçün xərclənən pulda xeyir yoxdur” hədisi səhihdir? 23.01.11 2.126 dəfə oxundu
8 “Möminin başından dərd-bəla kəm olmaz” kimi bir hədis var? 11.07.11 1.530 dəfə oxundu
9 “Alimin yuxusu cahilin ibadətindən xeyirlidir” hədisi mötəbərdir? 21.07.12 1.602 dəfə oxundu
10 Bir məsələ Quranda keçirsə, əlavə olaraq hədisə baxılarmı? 02.01.18 101 dəfə oxundu
11 “Ən yaxşı müsəlman xanımı ilə yaxşı dolanandır”. Bu hədis necə izah edilir? 16.02.10 1.764 dəfə oxundu
12 Üzüqoylu yatmaq 19.06.10 9.914 dəfə oxundu
13 “Məni sevən bəlaya düçar olar” formasında bir hədis var? 06.09.11 1.624 dəfə oxundu
14 “Sünnəmi əhya edənə yüz şəhid savabı var” hədisi mötəbərdir? 10.12.12 1.260 dəfə oxundu
15 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 313 dəfə oxundu
16 Muhəmməd peyğəmbərin neçə hədisi var? 29.10.11 2.683 dəfə oxundu
17 Əsrlə şam arasında yatmaq təhlükəlidir? 24.01.11 5.807 dəfə oxundu
18 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.921 dəfə oxundu
19 “Üç işdən ötrü Ərəbləri sevin” deyə bir hədis var? 10.12.12 1.498 dəfə oxundu
20 Hədislərin hikmət olduğunun dəlili nədir? 16.07.18 117 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərlərin hamısı çobanlıq ediblər? 17.03.10 2.531 dəfə oxundu
22 Əl-Buxarinin özü tərəfindən yazılan orijinal nüsxə indiyədək durur? 10.02.11 4.269 dəfə oxundu
23 Cəbrayılın 10 dəfə də yer üzünə enəcəyini deyən hədis var? 12.01.12 2.077 dəfə oxundu
24 “Alimlər peyğəmbərlərin varisləridir” hədisi səhihdir? 31.01.13 1.697 dəfə oxundu
25 Qüdsi hədislərə baxışımız necə olmalıdır? 05.08.19 47 dəfə oxundu
26 Peyğəmbəri hamıdan çox sevmək lazım olduğuna dair bir hədis var? 25.03.10 2.004 dəfə oxundu
27 Şəvval orucu 29.06.09 3.693 dəfə oxundu
28 Quran və hədis proqramı olan aparatla ayaqyoluna girmək olar? 24.01.12 2.056 dəfə oxundu
29 İnsanlar nəyə görə hədis uydurublar? 13.03.13 1.335 dəfə oxundu
30 Hədislərə əsasən insanların ən xeyirlisi kimdir? 06.04.10 1.709 dəfə oxundu
31 Çörək yedikdə arada dua etmək peyğəmbərin sünnəsidir? 20.02.11 2.155 dəfə oxundu
32 “«Hədisi burax, Qurana bax»” deyənlər olacaq.” Bu mötəbər bir hədisdir? 14.02.12 1.647 dəfə oxundu
33 Mövzu hədislərlə bağlı mənbələr hansılardır? 17.03.13 1.192 dəfə oxundu
34 Sələbə əhvalatı həqiqətən də olub, yoxsa əfsanədir? 03.05.10 1.663 dəfə oxundu
35 Əşəreyi-mübəşşərə hədisini necə başa düşmək lazımdır? 22.02.11 1.483 dəfə oxundu
36 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.221 dəfə oxundu
37 “Mən gözəl əxlaqı tamamlamaq üçün göndərilmişəm” hədisi mötəbərdir? 11.04.13 1.554 dəfə oxundu
38 Sədəqə vermək ömrü uzadır? 03.05.10 2.444 dəfə oxundu
39 “Qiyamət günü Cənnətə 1-ci daxil olan mən olacağam” hədisi səhihdir? 06.08.14 1.097 dəfə oxundu
40 “Zöhrün ilk 4 müstəhəbini qılmayan şəfaətimə nail olmaz” hədisi mötəbərdir? 06.03.12 2.135 dəfə oxundu
41 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.360 dəfə oxundu
42 Lovğaya qarşı lovğalıq etmək lazımdır? 20.06.11 2.970 dəfə oxundu
43 Əbu Hənifənin fikrincə Kütubi-sittədə Qurana zidd hədis var? 06.03.11 2.853 dəfə oxundu
44 “Ümmətimin ömrü 1500 ili keçməyəcək” hədisi mötəbərdir? 07.03.12 1.692 dəfə oxundu
45 Qüdsi hədislər də hikmət məfhumuna daxildir? 19.04.13 1.237 dəfə oxundu
46 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.192 dəfə oxundu
47 “Namaz möminin meracıdır” sözü hədisdir? 11.07.10 2.307 dəfə oxundu
48 Deyilənə görə hər əsrə bir alim gəlir. Bu düzdür? 08.03.11 1.462 dəfə oxundu
49 “1 saatlıq təfəkkür 1 illik əlavə ibadətdən yaxşıdır” hədisi var? 30.03.12 1.436 dəfə oxundu
50 Zəif hədislə əməl etmək olarmı? 11.05.13 1.351 dəfə oxundu
51 Zəmanənin imamına beyət etmək 03.03.10 2.944 dəfə oxundu
52 “Vətən sevgisi imandandır” sözü hədisdir? 01.11.14 1.437 dəfə oxundu
53 Hədislər olmasa, Quranı başa düşmək olmaz? 13.03.11 2.458 dəfə oxundu
54 Əcluninin “Kəşfu-l-xəfa” əsəri mötəbər bir mənbədir? 09.05.12 1.248 dəfə oxundu
55 “Müflis mömin” hədisinin bəndə haqq-hüququ baxımından izahı 22.05.13 1.434 dəfə oxundu
56 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz qılmaq 03.04.11 2.159 dəfə oxundu
57 “Atıcılığı öyrəndikdən sonra buraxan bizdən deyil” sözü hədisdir? 29.11.10 2.013 dəfə oxundu
58 Məscidə getməyənlərin evi yandırılmalıdır? 15.03.11 2.824 dəfə oxundu
59 Ən-Nəsai mötəbər bir hədis alimidir? 10.05.12 1.187 dəfə oxundu
60 Nasiruddin əl-Albani mötəbər bir hədis alimidir? 27.05.13 1.413 dəfə oxundu
61 Rəvayətlərə əsasən Rəsulullahı nümunə götürmək mümkündür? 12.08.14 1.027 dəfə oxundu
62 “Mən 2 qurbanlığın oğluyam” kəlamı hədisdir? 20.11.10 1.722 dəfə oxundu
63 “Cənnət anaların ayaqlarının altındadır” mövzu hədisdir? 31.03.11 2.423 dəfə oxundu
64 “2 günü eyni olan aldanıb” sözü hədisdir? 11.05.12 1.530 dəfə oxundu
65 İxlas surəsini 11 dəfə oxuyub ölünün ruhuna tapşırmaqla əlaqədar bir hədis var? 04.06.13 1.613 dəfə oxundu
66 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.860 dəfə oxundu
67 Toy gecəsi bəy gəlinin ayağını yumalıdır? 20.11.10 7.599 dəfə oxundu
68 Axır zəmanədə az ibadət edən xilas olacaq? 05.04.11 1.488 dəfə oxundu
69 Peyğəmbər deyib ki, rəhmətliklərinizə Yasin oxuyun? 14.05.12 15.096 dəfə oxundu
70 Biz dini məsələlərdə kimə tabe olmalıyıq? 23.12.13 1.209 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbər Cənnətdə Məryəm ana ilə evlənəcək? 25.02.10 4.581 dəfə oxundu
72 Alimliyin meyarı çoxlu hədis bilməkdir? 15.05.14 961 dəfə oxundu
73 “Yerə göyə sığmaram, mömin bəndəmin qəlbinə sığaram” sözü hədisdir? 16.06.11 1.511 dəfə oxundu
74 Qeyri-müsəlman ölkədə faiz almaqla əlaqədar hədis var? 21.05.12 1.400 dəfə oxundu
75 Çəlik istifadə etmək sünnədir? 27.01.14 1.233 dəfə oxundu