Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 18 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim, siz bir dəfə demişdiniz ki, kiməsə edilən haqsızlığın cəzası onun iki qatıdır. Birincisi haqsızlığın əvəzi, ikincisi isə haqsızlığın cəzası. Burada belə bir sual yaranır: Məgər Qurani-Kərimdə cəzalar misli ilə nəzərdə tutulmayıbmı? Misal üçün, bir nəfər bir nəfəri bir dəfə vurubsa, o da bir dəfə vurulmalı deyilmi? Xahiş edirəm, bu məsələni izah edəsiniz.

Cavab: Hər şeydən əvvəl deyim ki, bu məsələ bizim Quran işığında düzgün hesab etdiyimiz səhvlər adlı kitabımızın “Cəza hüququnun əsas prinsipləri” fəslində təfsilatla izah edilib. Oradan oxumağınız mümkündür.

Ancaq indi sualınıza qısa bir cavab olaraq Quranın Bəqərə surəsindən və peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədislərindən bir misal vermək istəyirəm.

Belə ki, Allah Təala Bəqərə surəsinin 194-cü ayəsində belə buyurur:

“Haram ay haram aya görədir. Haram olanları (pozmağın) (cəzası) qisas almaqdır. Kim sizin sərhədlərinizi keçsə (təcavüz etsə) siz də ona qarşı onun sərhədini keçin (təcavüz edin). Allahdan qorxun və bilin ki, Allah müttəqilərlədir.

Tutalım ki, Yunanıstan bizim, yəni, Türkiyənin sərhədlərini keçdi. Yəni, bizim ərazilərimizə təcavüz etdi. Biz də onu geri püskürtdük və axırıncı rayonumuz olan Ədirnə ərazisinə qədər qovduq. Bu zaman biz təcavüz etmiş oluruq? Xeyr! Elə isə bir bu qədər də bizim almağa ixtiyarımiz var. Beləcə, haqsızlığın cəzası verilir.

Bu məsələni Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) açıq-aydın qaydada izah edib. Məsələn, o deyir ki, bir nəfərin dəvəsi itib. Əgər həmin dəvəni başqa bir adam tapıb mənimsəsə (öz malı kimi qəbul edib götürsə), tutulduğu vaxt həm o dəvəni geri qaytarmalıdır, həm də başqa bir dəvə verməlidir. Çünki o, özünün olmayan bir malı mənimsəyib. Əslində o dəvə tapdığını xəbər verməli, tapdığı dəvənin cinsiyyət, rəng və sairə kimi xüsusiyyətlərini camaata (qonum-qonşu, dost-tanış və əlindən gəldiyi qədər o həndəvərdə yaşayanlara) bildirməlidir. Amma o, bunu etmək əvəzinə dəvəni özünün imiş kimi mənimsəyir. Bu isə oğurluqdur. Bu şəxs həm həmin dəvəni, həm də başqa bir dəvə verməklə cəzasını çəkməlidir.

Nəticə etibarilə yuxarıdakı ayə və hədisin arasında müvafiqlik var. Qurani-Kərimdə bütün cəza prinsipləri belədir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, biz bu məsələlərlə əlaqədar yazılan elmi işlərə də rəhbərlik edirik. İnşallah başa çatdığı zaman cinayətlər və cəzalarla bağlı müsbət nəticələr əldə olunacağına ümid edirik.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.425 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.598 dəfə oxundu
2 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.952 dəfə oxundu
3 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 830 dəfə oxundu
4 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.007 dəfə oxundu
5 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.712 dəfə oxundu
6 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 454 dəfə oxundu
7 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.227 dəfə oxundu
8 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 891 dəfə oxundu
9 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 505 dəfə oxundu
10 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.358 dəfə oxundu
11 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 5.265 dəfə oxundu
12 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 420 dəfə oxundu
13 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 3.115 dəfə oxundu
14 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.393 dəfə oxundu
15 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 450 dəfə oxundu
16 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.331 dəfə oxundu
17 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.263 dəfə oxundu
18 Peşman olan bir oğru, oğurluğunun kəfarətini necə ödəyə bilər? 06.10.17 121 dəfə oxundu
19 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.425 dəfə oxundu
20 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.644 dəfə oxundu
21 Dövlət səhv yolda olan təriqət və camaatları cəzalandıra bilərmi? 25.10.17 58 dəfə oxundu
22 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.819 dəfə oxundu
23 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.300 dəfə oxundu
24 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.636 dəfə oxundu
25 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 697 dəfə oxundu
26 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.194 dəfə oxundu
27 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.942 dəfə oxundu
28 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.539 dəfə oxundu
29 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.525 dəfə oxundu
30 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.609 dəfə oxundu
31 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.484 dəfə oxundu
32 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 3.286 dəfə oxundu
33 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 3.340 dəfə oxundu
34 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.989 dəfə oxundu
35 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.747 dəfə oxundu
36 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.634 dəfə oxundu
37 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.200 dəfə oxundu
38 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 3.090 dəfə oxundu
39 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.898 dəfə oxundu
40 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 664 dəfə oxundu
41 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.718 dəfə oxundu
42 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.664 dəfə oxundu
43 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.345 dəfə oxundu
44 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.112 dəfə oxundu
45 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.495 dəfə oxundu
46 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.146 dəfə oxundu