Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 18 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim, siz bir dəfə demişdiniz ki, kiməsə edilən haqsızlığın cəzası onun iki qatıdır. Birincisi haqsızlığın əvəzi, ikincisi isə haqsızlığın cəzası. Burada belə bir sual yaranır: Məgər Qurani-Kərimdə cəzalar misli ilə nəzərdə tutulmayıbmı? Misal üçün, bir nəfər bir nəfəri bir dəfə vurubsa, o da bir dəfə vurulmalı deyilmi? Xahiş edirəm, bu məsələni izah edəsiniz.

Cavab: Hər şeydən əvvəl deyim ki, bu məsələ bizim Quran işığında düzgün hesab etdiyimiz səhvlər adlı kitabımızın “Cəza hüququnun əsas prinsipləri” fəslində təfsilatla izah edilib. Oradan oxumağınız mümkündür.

Ancaq indi sualınıza qısa bir cavab olaraq Quranın Bəqərə surəsindən və peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədislərindən bir misal vermək istəyirəm.

Belə ki, Allah Təala Bəqərə surəsinin 194-cü ayəsində belə buyurur:

“Haram ay haram aya görədir. Haram olanları (pozmağın) (cəzası) qisas almaqdır. Kim sizin sərhədlərinizi keçsə (təcavüz etsə) siz də ona qarşı onun sərhədini keçin (təcavüz edin). Allahdan qorxun və bilin ki, Allah müttəqilərlədir.

Tutalım ki, Yunanıstan bizim, yəni, Türkiyənin sərhədlərini keçdi. Yəni, bizim ərazilərimizə təcavüz etdi. Biz də onu geri püskürtdük və axırıncı rayonumuz olan Ədirnə ərazisinə qədər qovduq. Bu zaman biz təcavüz etmiş oluruq? Xeyr! Elə isə bir bu qədər də bizim almağa ixtiyarımiz var. Beləcə, haqsızlığın cəzası verilir.

Bu məsələni Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) açıq-aydın qaydada izah edib. Məsələn, o deyir ki, bir nəfərin dəvəsi itib. Əgər həmin dəvəni başqa bir adam tapıb mənimsəsə (öz malı kimi qəbul edib götürsə), tutulduğu vaxt həm o dəvəni geri qaytarmalıdır, həm də başqa bir dəvə verməlidir. Çünki o, özünün olmayan bir malı mənimsəyib. Əslində o dəvə tapdığını xəbər verməli, tapdığı dəvənin cinsiyyət, rəng və sairə kimi xüsusiyyətlərini camaata (qonum-qonşu, dost-tanış və əlindən gəldiyi qədər o həndəvərdə yaşayanlara) bildirməlidir. Amma o, bunu etmək əvəzinə dəvəni özünün imiş kimi mənimsəyir. Bu isə oğurluqdur. Bu şəxs həm həmin dəvəni, həm də başqa bir dəvə verməklə cəzasını çəkməlidir.

Nəticə etibarilə yuxarıdakı ayə və hədisin arasında müvafiqlik var. Qurani-Kərimdə bütün cəza prinsipləri belədir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, biz bu məsələlərlə əlaqədar yazılan elmi işlərə də rəhbərlik edirik. İnşallah başa çatdığı zaman cinayətlər və cəzalarla bağlı müsbət nəticələr əldə olunacağına ümid edirik.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.445 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 3.321 dəfə oxundu
2 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 3.124 dəfə oxundu
3 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 739 dəfə oxundu
4 Şəriət ilə Sünnətullah arasındaki fərq nədir? 30.11.18 75 dəfə oxundu
5 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.795 dəfə oxundu
6 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.675 dəfə oxundu
7 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.701 dəfə oxundu
8 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.179 dəfə oxundu
9 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.874 dəfə oxundu
10 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.364 dəfə oxundu
11 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 5.202 dəfə oxundu
12 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.064 dəfə oxundu
13 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 1.047 dəfə oxundu
14 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.055 dəfə oxundu
15 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.827 dəfə oxundu
16 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 630 dəfə oxundu
17 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.275 dəfə oxundu
18 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 936 dəfə oxundu
19 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 532 dəfə oxundu
20 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.532 dəfə oxundu
21 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 8.013 dəfə oxundu
22 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 431 dəfə oxundu
23 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 3.357 dəfə oxundu
24 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.406 dəfə oxundu
25 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 459 dəfə oxundu
26 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.831 dəfə oxundu
27 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.279 dəfə oxundu
28 Peşman olan bir oğru, oğurluğunun kəfarətini necə ödəyə bilər? 06.10.17 221 dəfə oxundu
29 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.445 dəfə oxundu
30 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.712 dəfə oxundu
31 Dövlət səhv yolda olan təriqət və camaatları cəzalandıra bilərmi? 25.10.17 76 dəfə oxundu
32 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 4.267 dəfə oxundu
33 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.308 dəfə oxundu
34 Yaxalanan oğru tövbə  edərsə, yenə də əli kəsilirmi? 29.12.17 142 dəfə oxundu
35 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.655 dəfə oxundu
36 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 726 dəfə oxundu
37 Qəza nəticəsində bir insanın ölümünə səbəb olana nə cəza verilir? 05.02.18 128 dəfə oxundu
38 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.302 dəfə oxundu
39 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.955 dəfə oxundu
40 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.586 dəfə oxundu
41 Dövlətin müharibə siyasətini tənqid etmək həps cəzasına səbəb olurmu? 12.03.18 118 dəfə oxundu
42 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.591 dəfə oxundu
43 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.676 dəfə oxundu
44 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.662 dəfə oxundu
45 Rəsulullah (ə.s.), “namaz qılmayan uşağı döyün” demişmi? 02.04.18 548 dəfə oxundu
46 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 4.240 dəfə oxundu
47 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 4.699 dəfə oxundu
48 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.160 dəfə oxundu
49 Əyyub əleyhissəlamın başına gələnlərin səbəbi nə idi? 04.05.18 192 dəfə oxundu
50 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.837 dəfə oxundu
51 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.679 dəfə oxundu
52 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.227 dəfə oxundu
53 Bir cinayət davasında iki cinayətkar iştirak edərsə, cəza hansına verilir? 20.07.18 85 dəfə oxundu