Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 18 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim, siz bir dəfə demişdiniz ki, kiməsə edilən haqsızlığın cəzası onun iki qatıdır. Birincisi haqsızlığın əvəzi, ikincisi isə haqsızlığın cəzası. Burada belə bir sual yaranır: Məgər Qurani-Kərimdə cəzalar misli ilə nəzərdə tutulmayıbmı? Misal üçün, bir nəfər bir nəfəri bir dəfə vurubsa, o da bir dəfə vurulmalı deyilmi? Xahiş edirəm, bu məsələni izah edəsiniz.

Cavab: Hər şeydən əvvəl deyim ki, bu məsələ bizim Quran işığında düzgün hesab etdiyimiz səhvlər adlı kitabımızın “Cəza hüququnun əsas prinsipləri” fəslində təfsilatla izah edilib. Oradan oxumağınız mümkündür.

Ancaq indi sualınıza qısa bir cavab olaraq Quranın Bəqərə surəsindən və peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədislərindən bir misal vermək istəyirəm.

Belə ki, Allah Təala Bəqərə surəsinin 194-cü ayəsində belə buyurur:

“Haram ay haram aya görədir. Haram olanları (pozmağın) (cəzası) qisas almaqdır. Kim sizin sərhədlərinizi keçsə (təcavüz etsə) siz də ona qarşı onun sərhədini keçin (təcavüz edin). Allahdan qorxun və bilin ki, Allah müttəqilərlədir.

Tutalım ki, Yunanıstan bizim, yəni, Türkiyənin sərhədlərini keçdi. Yəni, bizim ərazilərimizə təcavüz etdi. Biz də onu geri püskürtdük və axırıncı rayonumuz olan Ədirnə ərazisinə qədər qovduq. Bu zaman biz təcavüz etmiş oluruq? Xeyr! Elə isə bir bu qədər də bizim almağa ixtiyarımiz var. Beləcə, haqsızlığın cəzası verilir.

Bu məsələni Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) açıq-aydın qaydada izah edib. Məsələn, o deyir ki, bir nəfərin dəvəsi itib. Əgər həmin dəvəni başqa bir adam tapıb mənimsəsə (öz malı kimi qəbul edib götürsə), tutulduğu vaxt həm o dəvəni geri qaytarmalıdır, həm də başqa bir dəvə verməlidir. Çünki o, özünün olmayan bir malı mənimsəyib. Əslində o dəvə tapdığını xəbər verməli, tapdığı dəvənin cinsiyyət, rəng və sairə kimi xüsusiyyətlərini camaata (qonum-qonşu, dost-tanış və əlindən gəldiyi qədər o həndəvərdə yaşayanlara) bildirməlidir. Amma o, bunu etmək əvəzinə dəvəni özünün imiş kimi mənimsəyir. Bu isə oğurluqdur. Bu şəxs həm həmin dəvəni, həm də başqa bir dəvə verməklə cəzasını çəkməlidir.

Nəticə etibarilə yuxarıdakı ayə və hədisin arasında müvafiqlik var. Qurani-Kərimdə bütün cəza prinsipləri belədir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, biz bu məsələlərlə əlaqədar yazılan elmi işlərə də rəhbərlik edirik. İnşallah başa çatdığı zaman cinayətlər və cəzalarla bağlı müsbət nəticələr əldə olunacağına ümid edirik.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.380 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 2.994 dəfə oxundu
2 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.333 dəfə oxundu
3 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 395 dəfə oxundu
4 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.145 dəfə oxundu
5 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.222 dəfə oxundu
6 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.380 dəfə oxundu
7 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.590 dəfə oxundu
8 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.580 dəfə oxundu
9 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.239 dəfə oxundu
10 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.575 dəfə oxundu
11 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 635 dəfə oxundu
12 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.118 dəfə oxundu
13 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.895 dəfə oxundu
14 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.464 dəfə oxundu
15 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.451 dəfə oxundu
16 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.547 dəfə oxundu
17 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.385 dəfə oxundu
18 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 2.987 dəfə oxundu
19 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 2.926 dəfə oxundu
20 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.880 dəfə oxundu
21 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.653 dəfə oxundu
22 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.574 dəfə oxundu
23 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.126 dəfə oxundu
24 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 2.977 dəfə oxundu
25 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.789 dəfə oxundu
26 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 590 dəfə oxundu
27 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.670 dəfə oxundu
28 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.601 dəfə oxundu
29 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.242 dəfə oxundu
30 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.054 dəfə oxundu
31 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.328 dəfə oxundu
32 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.075 dəfə oxundu
33 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.385 dəfə oxundu
34 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.616 dəfə oxundu
35 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 711 dəfə oxundu
36 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.938 dəfə oxundu
37 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.635 dəfə oxundu
38 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 391 dəfə oxundu
39 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.166 dəfə oxundu
40 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 829 dəfə oxundu
41 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 442 dəfə oxundu
42 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.260 dəfə oxundu
43 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 4.427 dəfə oxundu
44 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 375 dəfə oxundu