Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 18 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim, siz bir dəfə demişdiniz ki, kiməsə edilən haqsızlığın cəzası onun iki qatıdır. Birincisi haqsızlığın əvəzi, ikincisi isə haqsızlığın cəzası. Burada belə bir sual yaranır: Məgər Qurani-Kərimdə cəzalar misli ilə nəzərdə tutulmayıbmı? Misal üçün, bir nəfər bir nəfəri bir dəfə vurubsa, o da bir dəfə vurulmalı deyilmi? Xahiş edirəm, bu məsələni izah edəsiniz.

Cavab: Hər şeydən əvvəl deyim ki, bu məsələ bizim Quran işığında düzgün hesab etdiyimiz səhvlər adlı kitabımızın “Cəza hüququnun əsas prinsipləri” fəslində təfsilatla izah edilib. Oradan oxumağınız mümkündür.

Ancaq indi sualınıza qısa bir cavab olaraq Quranın Bəqərə surəsindən və peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədislərindən bir misal vermək istəyirəm.

Belə ki, Allah Təala Bəqərə surəsinin 194-cü ayəsində belə buyurur:

“Haram ay haram aya görədir. Haram olanları (pozmağın) (cəzası) qisas almaqdır. Kim sizin sərhədlərinizi keçsə (təcavüz etsə) siz də ona qarşı onun sərhədini keçin (təcavüz edin). Allahdan qorxun və bilin ki, Allah müttəqilərlədir.

Tutalım ki, Yunanıstan bizim, yəni, Türkiyənin sərhədlərini keçdi. Yəni, bizim ərazilərimizə təcavüz etdi. Biz də onu geri püskürtdük və axırıncı rayonumuz olan Ədirnə ərazisinə qədər qovduq. Bu zaman biz təcavüz etmiş oluruq? Xeyr! Elə isə bir bu qədər də bizim almağa ixtiyarımiz var. Beləcə, haqsızlığın cəzası verilir.

Bu məsələni Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) açıq-aydın qaydada izah edib. Məsələn, o deyir ki, bir nəfərin dəvəsi itib. Əgər həmin dəvəni başqa bir adam tapıb mənimsəsə (öz malı kimi qəbul edib götürsə), tutulduğu vaxt həm o dəvəni geri qaytarmalıdır, həm də başqa bir dəvə verməlidir. Çünki o, özünün olmayan bir malı mənimsəyib. Əslində o dəvə tapdığını xəbər verməli, tapdığı dəvənin cinsiyyət, rəng və sairə kimi xüsusiyyətlərini camaata (qonum-qonşu, dost-tanış və əlindən gəldiyi qədər o həndəvərdə yaşayanlara) bildirməlidir. Amma o, bunu etmək əvəzinə dəvəni özünün imiş kimi mənimsəyir. Bu isə oğurluqdur. Bu şəxs həm həmin dəvəni, həm də başqa bir dəvə verməklə cəzasını çəkməlidir.

Nəticə etibarilə yuxarıdakı ayə və hədisin arasında müvafiqlik var. Qurani-Kərimdə bütün cəza prinsipləri belədir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, biz bu məsələlərlə əlaqədar yazılan elmi işlərə də rəhbərlik edirik. İnşallah başa çatdığı zaman cinayətlər və cəzalarla bağlı müsbət nəticələr əldə olunacağına ümid edirik.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.434 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.774 dəfə oxundu
2 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.651 dəfə oxundu
3 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.203 dəfə oxundu
4 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 3.146 dəfə oxundu
5 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.966 dəfə oxundu
6 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 692 dəfə oxundu
7 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.747 dəfə oxundu
8 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.668 dəfə oxundu
9 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.397 dəfə oxundu
10 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.135 dəfə oxundu
11 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.608 dəfə oxundu
12 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.178 dəfə oxundu
13 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.768 dəfə oxundu
14 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.322 dəfə oxundu
15 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 879 dəfə oxundu
16 Quran və anaxronizm 05.07.09 2.024 dəfə oxundu
17 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.752 dəfə oxundu
18 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 477 dəfə oxundu
19 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.238 dəfə oxundu
20 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 906 dəfə oxundu
21 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 516 dəfə oxundu
22 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.413 dəfə oxundu
23 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 6.046 dəfə oxundu
24 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 427 dəfə oxundu
25 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 3.194 dəfə oxundu
26 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.398 dəfə oxundu
27 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 451 dəfə oxundu
28 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.468 dəfə oxundu
29 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.268 dəfə oxundu
30 Peşman olan bir oğru, oğurluğunun kəfarətini necə ödəyə bilər? 06.10.17 152 dəfə oxundu
31 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.434 dəfə oxundu
32 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.656 dəfə oxundu
33 Dövlət səhv yolda olan təriqət və camaatları cəzalandıra bilərmi? 25.10.17 69 dəfə oxundu
34 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.943 dəfə oxundu
35 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.305 dəfə oxundu
36 Yaxalanan oğru tövbə  edərsə, yenə də əli kəsilirmi? 29.12.17 103 dəfə oxundu
37 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.643 dəfə oxundu
38 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 702 dəfə oxundu
39 Qəza nəticəsində bir insanın ölümünə səbəb olana nə cəza verilir? 05.02.18 118 dəfə oxundu
40 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.253 dəfə oxundu
41 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.944 dəfə oxundu
42 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.555 dəfə oxundu
43 Dövlətin müharibə siyasətini tənqid etmək həps cəzasına səbəb olurmu? 12.03.18 108 dəfə oxundu
44 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.542 dəfə oxundu
45 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.627 dəfə oxundu
46 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.540 dəfə oxundu
47 Rəsulullah (ə.s.), “namaz qılmayan uşağı döyün” demişmi? 02.04.18 277 dəfə oxundu
48 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 3.548 dəfə oxundu
49 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 3.748 dəfə oxundu
50 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.028 dəfə oxundu
51 Əyyub əleyhissəlamın başına gələnlərin səbəbi nə idi? 04.05.18 110 dəfə oxundu