Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 18 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim, siz bir dəfə demişdiniz ki, kiməsə edilən haqsızlığın cəzası onun iki qatıdır. Birincisi haqsızlığın əvəzi, ikincisi isə haqsızlığın cəzası. Burada belə bir sual yaranır: Məgər Qurani-Kərimdə cəzalar misli ilə nəzərdə tutulmayıbmı? Misal üçün, bir nəfər bir nəfəri bir dəfə vurubsa, o da bir dəfə vurulmalı deyilmi? Xahiş edirəm, bu məsələni izah edəsiniz.

Cavab: Hər şeydən əvvəl deyim ki, bu məsələ bizim Quran işığında düzgün hesab etdiyimiz səhvlər adlı kitabımızın “Cəza hüququnun əsas prinsipləri” fəslində təfsilatla izah edilib. Oradan oxumağınız mümkündür.

Ancaq indi sualınıza qısa bir cavab olaraq Quranın Bəqərə surəsindən və peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədislərindən bir misal vermək istəyirəm.

Belə ki, Allah Təala Bəqərə surəsinin 194-cü ayəsində belə buyurur:

“Haram ay haram aya görədir. Haram olanları (pozmağın) (cəzası) qisas almaqdır. Kim sizin sərhədlərinizi keçsə (təcavüz etsə) siz də ona qarşı onun sərhədini keçin (təcavüz edin). Allahdan qorxun və bilin ki, Allah müttəqilərlədir.

Tutalım ki, Yunanıstan bizim, yəni, Türkiyənin sərhədlərini keçdi. Yəni, bizim ərazilərimizə təcavüz etdi. Biz də onu geri püskürtdük və axırıncı rayonumuz olan Ədirnə ərazisinə qədər qovduq. Bu zaman biz təcavüz etmiş oluruq? Xeyr! Elə isə bir bu qədər də bizim almağa ixtiyarımiz var. Beləcə, haqsızlığın cəzası verilir.

Bu məsələni Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) açıq-aydın qaydada izah edib. Məsələn, o deyir ki, bir nəfərin dəvəsi itib. Əgər həmin dəvəni başqa bir adam tapıb mənimsəsə (öz malı kimi qəbul edib götürsə), tutulduğu vaxt həm o dəvəni geri qaytarmalıdır, həm də başqa bir dəvə verməlidir. Çünki o, özünün olmayan bir malı mənimsəyib. Əslində o dəvə tapdığını xəbər verməli, tapdığı dəvənin cinsiyyət, rəng və sairə kimi xüsusiyyətlərini camaata (qonum-qonşu, dost-tanış və əlindən gəldiyi qədər o həndəvərdə yaşayanlara) bildirməlidir. Amma o, bunu etmək əvəzinə dəvəni özünün imiş kimi mənimsəyir. Bu isə oğurluqdur. Bu şəxs həm həmin dəvəni, həm də başqa bir dəvə verməklə cəzasını çəkməlidir.

Nəticə etibarilə yuxarıdakı ayə və hədisin arasında müvafiqlik var. Qurani-Kərimdə bütün cəza prinsipləri belədir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, biz bu məsələlərlə əlaqədar yazılan elmi işlərə də rəhbərlik edirik. İnşallah başa çatdığı zaman cinayətlər və cəzalarla bağlı müsbət nəticələr əldə olunacağına ümid edirik.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.284 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 2.819 dəfə oxundu
2 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.622 dəfə oxundu
3 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 461 dəfə oxundu
4 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.571 dəfə oxundu
5 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.446 dəfə oxundu
6 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.095 dəfə oxundu
7 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.936 dəfə oxundu
8 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.099 dəfə oxundu
9 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 954 dəfə oxundu
10 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.141 dəfə oxundu
11 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.337 dəfə oxundu
12 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 531 dəfə oxundu
13 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.791 dəfə oxundu
14 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.521 dəfə oxundu
15 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 305 dəfə oxundu
16 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.039 dəfə oxundu
17 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 724 dəfə oxundu
18 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 333 dəfə oxundu
19 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.100 dəfə oxundu
20 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 3.879 dəfə oxundu
21 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 279 dəfə oxundu
22 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 2.819 dəfə oxundu
23 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.209 dəfə oxundu
24 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 273 dəfə oxundu
25 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 3.929 dəfə oxundu
26 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.111 dəfə oxundu
27 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.284 dəfə oxundu
28 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.447 dəfə oxundu
29 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.353 dəfə oxundu
30 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.133 dəfə oxundu
31 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.459 dəfə oxundu
32 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 537 dəfə oxundu
33 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.006 dəfə oxundu
34 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.782 dəfə oxundu
35 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.340 dəfə oxundu
36 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.310 dəfə oxundu
37 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.417 dəfə oxundu
38 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.226 dəfə oxundu
39 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 2.727 dəfə oxundu
40 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 2.561 dəfə oxundu
41 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.638 dəfə oxundu
42 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.505 dəfə oxundu
43 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.437 dəfə oxundu
44 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 994 dəfə oxundu