Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 18 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim, siz bir dəfə demişdiniz ki, kiməsə edilən haqsızlığın cəzası onun iki qatıdır. Birincisi haqsızlığın əvəzi, ikincisi isə haqsızlığın cəzası. Burada belə bir sual yaranır: Məgər Qurani-Kərimdə cəzalar misli ilə nəzərdə tutulmayıbmı? Misal üçün, bir nəfər bir nəfəri bir dəfə vurubsa, o da bir dəfə vurulmalı deyilmi? Xahiş edirəm, bu məsələni izah edəsiniz.

Cavab: Hər şeydən əvvəl deyim ki, bu məsələ bizim Quran işığında düzgün hesab etdiyimiz səhvlər adlı kitabımızın “Cəza hüququnun əsas prinsipləri” fəslində təfsilatla izah edilib. Oradan oxumağınız mümkündür.

Ancaq indi sualınıza qısa bir cavab olaraq Quranın Bəqərə surəsindən və peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədislərindən bir misal vermək istəyirəm.

Belə ki, Allah Təala Bəqərə surəsinin 194-cü ayəsində belə buyurur:

“Haram ay haram aya görədir. Haram olanları (pozmağın) (cəzası) qisas almaqdır. Kim sizin sərhədlərinizi keçsə (təcavüz etsə) siz də ona qarşı onun sərhədini keçin (təcavüz edin). Allahdan qorxun və bilin ki, Allah müttəqilərlədir.

Tutalım ki, Yunanıstan bizim, yəni, Türkiyənin sərhədlərini keçdi. Yəni, bizim ərazilərimizə təcavüz etdi. Biz də onu geri püskürtdük və axırıncı rayonumuz olan Ədirnə ərazisinə qədər qovduq. Bu zaman biz təcavüz etmiş oluruq? Xeyr! Elə isə bir bu qədər də bizim almağa ixtiyarımiz var. Beləcə, haqsızlığın cəzası verilir.

Bu məsələni Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) açıq-aydın qaydada izah edib. Məsələn, o deyir ki, bir nəfərin dəvəsi itib. Əgər həmin dəvəni başqa bir adam tapıb mənimsəsə (öz malı kimi qəbul edib götürsə), tutulduğu vaxt həm o dəvəni geri qaytarmalıdır, həm də başqa bir dəvə verməlidir. Çünki o, özünün olmayan bir malı mənimsəyib. Əslində o dəvə tapdığını xəbər verməli, tapdığı dəvənin cinsiyyət, rəng və sairə kimi xüsusiyyətlərini camaata (qonum-qonşu, dost-tanış və əlindən gəldiyi qədər o həndəvərdə yaşayanlara) bildirməlidir. Amma o, bunu etmək əvəzinə dəvəni özünün imiş kimi mənimsəyir. Bu isə oğurluqdur. Bu şəxs həm həmin dəvəni, həm də başqa bir dəvə verməklə cəzasını çəkməlidir.

Nəticə etibarilə yuxarıdakı ayə və hədisin arasında müvafiqlik var. Qurani-Kərimdə bütün cəza prinsipləri belədir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, biz bu məsələlərlə əlaqədar yazılan elmi işlərə də rəhbərlik edirik. İnşallah başa çatdığı zaman cinayətlər və cəzalarla bağlı müsbət nəticələr əldə olunacağına ümid edirik.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.300 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.824 dəfə oxundu
2 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.547 dəfə oxundu
3 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 321 dəfə oxundu
4 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.065 dəfə oxundu
5 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 743 dəfə oxundu
6 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 350 dəfə oxundu
7 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.132 dəfə oxundu
8 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 4.021 dəfə oxundu
9 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 291 dəfə oxundu
10 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 2.865 dəfə oxundu
11 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.235 dəfə oxundu
12 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 297 dəfə oxundu
13 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 3.990 dəfə oxundu
14 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.142 dəfə oxundu
15 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.300 dəfə oxundu
16 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.483 dəfə oxundu
17 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.409 dəfə oxundu
18 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.154 dəfə oxundu
19 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.481 dəfə oxundu
20 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 554 dəfə oxundu
21 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.032 dəfə oxundu
22 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.806 dəfə oxundu
23 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.377 dəfə oxundu
24 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.337 dəfə oxundu
25 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.442 dəfə oxundu
26 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.266 dəfə oxundu
27 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 2.792 dəfə oxundu
28 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 2.648 dəfə oxundu
29 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.708 dəfə oxundu
30 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.544 dəfə oxundu
31 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.462 dəfə oxundu
32 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.025 dəfə oxundu
33 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 2.863 dəfə oxundu
34 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.662 dəfə oxundu
35 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 491 dəfə oxundu
36 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.596 dəfə oxundu
37 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.475 dəfə oxundu
38 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.117 dəfə oxundu
39 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.961 dəfə oxundu
40 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.169 dəfə oxundu
41 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 974 dəfə oxundu
42 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.213 dəfə oxundu
43 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.409 dəfə oxundu
44 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 575 dəfə oxundu