Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi?
Müsəlmanlar > Cəzalar > Fitvalar Tarix: 18 Mart 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Müəllim, siz bir dəfə demişdiniz ki, kiməsə edilən haqsızlığın cəzası onun iki qatıdır. Birincisi haqsızlığın əvəzi, ikincisi isə haqsızlığın cəzası. Burada belə bir sual yaranır: Məgər Qurani-Kərimdə cəzalar misli ilə nəzərdə tutulmayıbmı? Misal üçün, bir nəfər bir nəfəri bir dəfə vurubsa, o da bir dəfə vurulmalı deyilmi? Xahiş edirəm, bu məsələni izah edəsiniz.

Cavab: Hər şeydən əvvəl deyim ki, bu məsələ bizim Quran işığında düzgün hesab etdiyimiz səhvlər adlı kitabımızın “Cəza hüququnun əsas prinsipləri” fəslində təfsilatla izah edilib. Oradan oxumağınız mümkündür.

Ancaq indi sualınıza qısa bir cavab olaraq Quranın Bəqərə surəsindən və peyğəmbərimizin (s. a. v.) hədislərindən bir misal vermək istəyirəm.

Belə ki, Allah Təala Bəqərə surəsinin 194-cü ayəsində belə buyurur:

“Haram ay haram aya görədir. Haram olanları (pozmağın) (cəzası) qisas almaqdır. Kim sizin sərhədlərinizi keçsə (təcavüz etsə) siz də ona qarşı onun sərhədini keçin (təcavüz edin). Allahdan qorxun və bilin ki, Allah müttəqilərlədir.

Tutalım ki, Yunanıstan bizim, yəni, Türkiyənin sərhədlərini keçdi. Yəni, bizim ərazilərimizə təcavüz etdi. Biz də onu geri püskürtdük və axırıncı rayonumuz olan Ədirnə ərazisinə qədər qovduq. Bu zaman biz təcavüz etmiş oluruq? Xeyr! Elə isə bir bu qədər də bizim almağa ixtiyarımiz var. Beləcə, haqsızlığın cəzası verilir.

Bu məsələni Muhəmməd peyğəmbər (s. a. v.) açıq-aydın qaydada izah edib. Məsələn, o deyir ki, bir nəfərin dəvəsi itib. Əgər həmin dəvəni başqa bir adam tapıb mənimsəsə (öz malı kimi qəbul edib götürsə), tutulduğu vaxt həm o dəvəni geri qaytarmalıdır, həm də başqa bir dəvə verməlidir. Çünki o, özünün olmayan bir malı mənimsəyib. Əslində o dəvə tapdığını xəbər verməli, tapdığı dəvənin cinsiyyət, rəng və sairə kimi xüsusiyyətlərini camaata (qonum-qonşu, dost-tanış və əlindən gəldiyi qədər o həndəvərdə yaşayanlara) bildirməlidir. Amma o, bunu etmək əvəzinə dəvəni özünün imiş kimi mənimsəyir. Bu isə oğurluqdur. Bu şəxs həm həmin dəvəni, həm də başqa bir dəvə verməklə cəzasını çəkməlidir.

Nəticə etibarilə yuxarıdakı ayə və hədisin arasında müvafiqlik var. Qurani-Kərimdə bütün cəza prinsipləri belədir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, biz bu məsələlərlə əlaqədar yazılan elmi işlərə də rəhbərlik edirik. İnşallah başa çatdığı zaman cinayətlər və cəzalarla bağlı müsbət nəticələr əldə olunacağına ümid edirik.

Suala cavab verdi: Professor Abdulaziz Bayındır1

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. İstanbul Universitetinin İlahiyyat fakültəsində İslam hüququ kafedrasının müdiri. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.339 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Oğruya tətbiq olunan əlkəsmə cəzası məcazidir, yoxsa həqiqi? 05.12.14 1.068 dəfə oxundu
2 Müsəlman ümməti hamılıqla məhv ola bilər? 09.06.11 1.840 dəfə oxundu
3 İmkanı ola-ola borcunu qaytarmayanlara nə edə bilərik? 29.10.13 1.422 dəfə oxundu
4 Özünümüdafiə zəminində adam öldürən şəxs diyət (qanbahası) ödəməlidirmi? 06.03.14 1.378 dəfə oxundu
5 Müsəlman qardaşlarını təhqir edənin cəzası nədir? 20.09.11 1.492 dəfə oxundu
6 Cinsiyyətini dəyişdirənlərin cəzası ölüm olmalıdır? 12.01.15 1.314 dəfə oxundu
7 Zina edən müsəlmanın cəzası Qurana əsasən nədir? 02.05.14 2.874 dəfə oxundu
8 Maidə surəsinin 38-ci ayəsinə əsasən oğrunun iki əlini də kəsmək lazımdır? 13.12.11 2.753 dəfə oxundu
9 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.762 dəfə oxundu
10 Səhvən adam öldürən insan qanbahasını nə cür verməlidir? 02.04.10 2.593 dəfə oxundu
11 Peyğəmbərin dövründə oğruların əlini kəsirdilər? 14.12.11 1.510 dəfə oxundu
12 Qurana görə terorçulara necə bir cəza verilməlidir? 17.04.15 1.065 dəfə oxundu
13 Tövratda zina edənlər üçün nəzərdə tutulan bir cəza var? 28.04.10 2.908 dəfə oxundu
14 Allah valideynin səhvinə görə uşaqlara cəza verir? 15.12.11 2.722 dəfə oxundu
15 Quranda keçən hədd cəzaları hansı şərtlərdə tətbiq edilə bilər? 09.05.16 531 dəfə oxundu
16 Quranda İsrail oğullarına verilən cəzalar barədə nə deyilir? 10.06.10 1.624 dəfə oxundu
17 Qonşunun pəncərəsini qəsdən qıran şəxsə nə kimi bir cəza verilməlidir? 20.12.11 1.525 dəfə oxundu
18 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.170 dəfə oxundu
19 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.995 dəfə oxundu
20 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.241 dəfə oxundu
21 Firon və ailəsi hal-hazırda qəbir əzabı çəkirmi? 19.06.15 1.009 dəfə oxundu
22 Quranda deyilir ki, zinanın cəzasından başqa cəza yoxdur? 11.06.10 4.281 dəfə oxundu
23 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.495 dəfə oxundu
24 Şəriətə görə namaz qılmayanın cəzası ölümdür? 15.08.16 623 dəfə oxundu
25 Quran və anaxronizm 05.07.09 1.864 dəfə oxundu
26 Oğurluğa görə əl kəsmə cəzası hansı şərtlər daxilində tətbiq olunur? 26.06.12 1.588 dəfə oxundu
27 Qan davasının İslam dinindəki hökmü nədir? 03.10.16 350 dəfə oxundu
28 İslam dini və məzhəblər mürtədlərə necə yanaşır? 11.06.10 2.112 dəfə oxundu
29 Subay əsir bir qadın zina edərsə, onun cəzası nə olmalıdır? 17.10.15 774 dəfə oxundu
30 Bir insanı qəsdən öldürənin tövbə etmək imkanı varmı? 05.10.16 390 dəfə oxundu
31 İslam dinində içki içməyin dəqiq bir cəzası var? 19.01.11 2.188 dəfə oxundu
32 Quranda zina günahına nəzərdə tutlunan cəza həqiqidir, yoxsa xəyali? 10.12.12 4.150 dəfə oxundu
33 Qisasda diyət ödənməsi, pulu olanın istədiyini edə biləcəyi mənasına gəlməzmi? 17.10.16 323 dəfə oxundu
34 Hazırkı dövrdə zina edənlərə nə cəzası verilməlidir? 19.01.11 2.922 dəfə oxundu
35 İslamda bir şəxsi cinayətə həvəsləndirməyin cəzası nədir? 03.02.13 1.284 dəfə oxundu
36 Haram aylarda qisas cəzası tətbiq edilirmi? 28.10.16 339 dəfə oxundu
37 İslamda zorlamağın cəzası 19.01.11 4.056 dəfə oxundu
38 Dinə əsasən internetdən illeqal köçürmənin cəzası nədir? 14.02.13 1.179 dəfə oxundu
39 Misal verib İslam cəza hüququnu izah edərsinizmi? 18.03.11 1.339 dəfə oxundu
40 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.525 dəfə oxundu
41 İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir? 12.06.10 3.475 dəfə oxundu
42 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.189 dəfə oxundu
43 Qəddar bir qatilin cəzası nə olmalıdır? 30.03.11 1.523 dəfə oxundu
44 Təcavüzkarı öldürən qadına hər hansı bir cəza tətbiq edilirmi? 13.01.16 585 dəfə oxundu